Phụng vụ Lời Chúa – Lời nguyện – Suy niệm (Youtube & bản văn) 23 tháng 11 – 2026
TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO TOÀN THẾ GIỚI 23 tháng 11 – 2026 –– Lm. Anmai, CSsR
LỜI NGUYỆN SÁNG: LẠY CHÚA, XIN NHẬN LẤY CẢ NHỮNG GÌ NGHÈO NÀN NHẤT TRONG CON
Thứ Hai, ngày 23 tháng 11 năm 2026 – Tuần XXXIV Thường Niên
Tin Mừng: Lc 21,1-4 – Hai đồng tiền kẽm của bà góa nghèo
Lạy Chúa Giêsu rất nhân lành! Sáng hôm nay, khi một ngày mới lại bắt đầu, con đến trước mặt Chúa với đôi bàn tay chẳng có gì đáng kể, với một trái tim còn nhiều thương tích, một tâm hồn còn lắm yếu đuối và một cuộc đời chất chứa biết bao điều chưa trọn vẹn. Con đến không phải để kể công, không phải để khoe với Chúa những điều tốt đẹp mình đã làm, cũng chẳng dám nghĩ rằng những hy sinh nhỏ bé của con có gì đáng được Chúa ghi nhận. Con chỉ muốn được ngồi thật lâu bên Chúa, được nhìn vào đôi mắt đầy lòng thương xót của Người và được thưa một lời rất thật: Lạy Chúa, con nghèo lắm! Con nghèo tình yêu, nghèo lòng quảng đại, nghèo sự kiên nhẫn, nghèo niềm tin tưởng và nhiều khi còn nghèo cả lòng chân thành đối với chính mình. Con có thể sở hữu nhiều thứ mà người đời ao ước, nhưng lại thiếu sự bình an trong tâm hồn. Con có thể nói rất hay về lòng bác ái, nhưng lại ngần ngại khi phải hy sinh một điều gì đó cho người khác. Con có thể đọc nhiều kinh, tham dự nhiều Thánh Lễ, làm nhiều việc đạo đức, nhưng đôi khi trái tim con vẫn còn khép kín trước những nỗi đau của anh chị em mình. Xin Chúa thương nhìn đến sự nghèo nàn ấy, không phải để kết án con, nhưng để dạy con biết sống thật hơn, yêu thương nhiều hơn và dám trao đi nhiều hơn.
Lạy Chúa, Tin Mừng hôm nay kể về một bà góa nghèo đã lặng lẽ bước đến thùng tiền dâng cúng trong Đền Thờ. Giữa những người giàu có đang bỏ vào đó những khoản tiền lớn, bà chỉ có hai đồng tiền kẽm nhỏ bé. Chẳng ai biết tên bà, chẳng ai nhắc đến cuộc đời bà, chẳng ai hiểu hết những thiếu thốn, những đêm dài cô quạnh và những lo âu mà bà đã phải trải qua. Có lẽ giữa đám đông hôm ấy, bà chỉ là một người đàn bà nghèo khổ chẳng đáng để ai chú ý. Nhưng Chúa đã thấy bà. Chúa đã nhìn thấy đôi bàn tay nghèo khó ấy. Chúa đã nhìn thấy hai đồng tiền kẽm nhỏ nhoi ấy. Và hơn tất cả, Chúa đã nhìn thấu một trái tim dám trao đi tất cả những gì mình có để nuôi sống bản thân. Lạy Chúa, điều ấy làm lòng con xúc động biết bao! Bởi giữa một thế giới thường nhìn người ta qua tiền bạc, địa vị, chức quyền và những thành quả bên ngoài, Chúa lại nhìn vào điều sâu kín nhất của trái tim. Người đời có thể chỉ đếm được hai đồng tiền kẽm, nhưng Chúa nhìn thấy cả một cuộc đời tín thác. Người đời có thể cho rằng bà chẳng đóng góp được bao nhiêu, nhưng Chúa lại tuyên bố rằng bà đã dâng nhiều hơn tất cả. Xin cho con hiểu rằng trước mặt Chúa, điều làm cho một lễ vật trở nên cao quý không phải là giá trị vật chất của nó, mà là tình yêu, lòng tín thác và sự hy sinh được đặt vào trong đó.
Lạy Chúa Giêsu, con chợt nhận ra rằng đã có biết bao lần trong đời, con chỉ muốn dâng cho Chúa những gì còn dư lại. Con dành thời gian tốt nhất cho công việc, cho những cuộc gặp gỡ, cho những dự định và những bận tâm của riêng mình, rồi khi đã mệt mỏi mới nhớ đến Chúa. Con dành sự dịu dàng cho người ngoài, nhưng đôi khi lại để những người thân yêu phải chịu đựng sự nóng nảy và thiếu kiên nhẫn của con. Con dễ dàng cho đi những gì mình không còn cần đến, nhưng lại tính toán khi phải chia sẻ điều thực sự quý giá đối với bản thân. Con nói rằng con yêu Chúa, nhưng có lúc lại không muốn Chúa đụng đến những dự tính riêng, những tham vọng, những sự an toàn và những điều con đang cố nắm giữ. Lạy Chúa, con đã dâng cho Người quá nhiều thứ dư thừa, trong khi vẫn giữ lại cho mình những phần tốt đẹp nhất của trái tim. Xin tha thứ cho sự ích kỷ âm thầm ấy. Xin dạy con hiểu rằng yêu thương thật sự luôn đòi hỏi một chút mất mát, rằng không có sự trao hiến chân thành nào mà người trao đi lại chẳng phải từ bỏ điều gì, và rằng điều Chúa mong đợi nơi con không phải những món quà lớn lao nhưng thiếu tình yêu, mà là một trái tim nhỏ bé biết trao ban trong sự chân thành.
Lạy Chúa, con cũng muốn cầu nguyện cho những con người đang mang trong mình hai đồng tiền kẽm của cuộc đời. Đó là những người mẹ nghèo phải chắt chiu từng đồng để nuôi con ăn học, những người cha làm lụng đến kiệt sức mà vẫn cố giấu nỗi lo cơm áo sau một nụ cười. Đó là những người già bệnh tật chẳng còn tiền bạc, sức khỏe hay địa vị, chỉ còn một lời kinh yếu ớt dâng lên Chúa mỗi ngày. Đó là những người sống đời thánh hiến đã trao đi tuổi trẻ, sức lực và những ước mơ đẹp nhất, để rồi khi tuổi già tìm đến, đôi tay chỉ còn đủ sức nâng chuỗi Mân Côi, đôi chân chẳng còn đi được những nẻo đường mục vụ, nhưng trái tim vẫn âm thầm yêu mến Chúa. Đó còn là những người đang chịu đựng cô đơn, những người bị lãng quên, những người chẳng ai hỏi han, những người âm thầm làm việc tốt mà không bao giờ được nhắc tên. Xin Chúa cho họ biết rằng không một hy sinh nào của họ bị lãng quên trước mặt Người. Xin cho những ai đang đau đớn vì cảm thấy mình chẳng còn giá trị nhận ra rằng họ vẫn vô cùng quý giá trong trái tim Chúa. Bởi Chúa không đo phẩm giá con người bằng khả năng lao động, không đánh giá một cuộc đời bằng những thành công bên ngoài, và cũng không bao giờ xem thường những gì bé nhỏ được thực hiện bằng một tình yêu lớn lao.
Lạy Chúa, có những ngày con chẳng còn gì để dâng. Con không có những thành công để kể lại, không có những niềm vui để chia sẻ, không có những lời cầu nguyện sốt sắng, thậm chí chẳng còn đủ sức để mỉm cười. Có những ngày con chỉ có sự mệt mỏi, những thất vọng, những nỗi buồn không biết nói cùng ai và một trái tim đang cố gắng không gục ngã. Xin cho con biết rằng ngay cả những ngày như thế, con vẫn có thể đến với Chúa. Con có thể dâng lên Người một tiếng thở dài, một giọt nước mắt, một cơn đau được đón nhận trong niềm tin, một lời tha thứ chưa thể nói thành lời, hay một cố gắng nhỏ bé để tiếp tục sống tử tế giữa những điều không dễ dàng. Xin đừng để con nghĩ rằng mình phải trở nên hoàn hảo rồi mới xứng đáng được Chúa yêu thương. Xin cho con can đảm mang đến trước mặt Người cả những phần yếu đuối và đổ vỡ nhất của đời mình. Vì con tin rằng Chúa không khinh chê một trái tim tan nát, và tình yêu của Người có thể đón nhận ngay cả những gì con tưởng chừng chẳng còn giá trị.
Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con không xin Chúa cho con trở nên giàu có để có thật nhiều thứ dâng lên Người. Con chỉ xin Chúa ban cho con một trái tim đủ tự do để không trở thành nô lệ của những gì mình đang sở hữu. Xin cho con biết cho đi khi vẫn còn cần đến, biết chia sẻ khi chính mình cũng đang thiếu thốn, biết yêu thương khi không được đáp lại, biết tha thứ khi vết thương vẫn chưa hoàn toàn lành, biết phục vụ ngay cả khi chẳng ai nhìn thấy hay nói một lời cảm ơn. Xin cho con đừng bao giờ coi thường những điều nhỏ bé, bởi một lời an ủi chân thành có thể cứu một người khỏi tuyệt vọng, một bàn tay nâng đỡ có thể giúp một người tìm lại niềm tin, một ánh mắt cảm thông có thể làm dịu bớt nỗi đau của cả một cuộc đời. Xin cho con biết sống ngày hôm nay như một lễ vật đơn sơ, để từng lời nói, từng suy nghĩ, từng việc làm và từng hy sinh âm thầm đều trở thành hai đồng tiền kẽm nhỏ bé được đặt vào bàn tay yêu thương của Chúa.
Và lạy Chúa, khi ngày sống này khép lại, con không biết mình sẽ có được những thành công nào, nhận được bao nhiêu lời khen ngợi, hay hoàn thành được những công việc gì. Nhưng con chỉ mong một điều: khi nhìn lại ngày hôm nay, con có thể bình an thưa với Chúa rằng con đã cố gắng yêu thương bằng tất cả khả năng nhỏ bé của mình. Nếu con chẳng làm được điều gì lớn lao, xin cho con đừng buồn. Nếu những hy sinh của con chẳng được ai nhận ra, xin cho con đừng nản lòng. Nếu lòng tốt của con bị hiểu lầm, xin cho con đừng hối tiếc vì đã sống tử tế. Bởi sau cùng, con không cần cả thế giới nhìn thấy những gì con đã trao đi. Con chỉ cần Chúa nhìn thấy trái tim con.
Lạy Chúa, con chẳng có vàng bạc để dâng, chẳng có một cuộc đời hoàn hảo để trình diện, cũng chẳng có những công trạng lớn lao để tự hào. Con chỉ có một trái tim nhỏ bé, nhiều khi nghèo nàn, nhiều lúc rạn vỡ, nhưng vẫn tha thiết muốn thuộc trọn về Chúa. Xin nhận lấy trái tim ấy. Xin nhận lấy cả những điều con còn thiếu sót, những nỗi đau con chưa vượt qua và những hy sinh chẳng ai biết đến. Nếu bà góa năm xưa đã dâng hai đồng tiền kẽm là tất cả những gì bà có để sống, thì hôm nay con cũng xin dâng Chúa tất cả những gì con đang là, với cả sự yếu đuối và lòng tin còn mong manh của mình.
Và nếu một ngày nào đó, con chẳng còn sức khỏe, chẳng còn khả năng làm việc, chẳng còn gì để cho đi ngoài một lời kinh cuối cùng, xin cho con vẫn tin rằng mình không trở nên nghèo khó trong mắt Chúa. Bởi điều quý giá nhất con có thể dâng lên Người chính là một trái tim đã cố gắng yêu thương cho đến cùng.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy con đừng chỉ dâng cho Chúa những gì con có, mà biết dâng cho Chúa chính con người của con. Đừng chỉ trao đi những gì dư thừa, mà biết trao đi bằng một tình yêu không tính toán. Đừng chỉ sống để được người đời nhìn thấy, mà biết sống sao cho đẹp lòng Chúa.
Xin cho hai đồng tiền kẽm của bà góa nghèo hôm nay trở thành lời nhắc nhở con suốt cả cuộc đời: Trước mặt Thiên Chúa, người giàu nhất không phải là người có nhiều nhất, mà là người biết yêu thương và trao ban bằng cả trái tim mình. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
HAI ĐỒNG TIỀN CỦA BÀ GÓA – CÓ NHỮNG NGƯỜI NGHÈO ĐẾN MỨC CHỈ CÒN TÌNH YÊU ĐỂ CHO ĐI
THỨ HAI TUẦN XXXIV THƯỜNG NIÊN – NGÀY 23 THÁNG 11 NĂM 2026
Tin Mừng: Lc 21,1-4 – Bà góa nghèo dâng hai đồng tiền kẽm.
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ thân mến!
Có những người đi qua cuộc đời này, chẳng để lại một ngôi nhà lớn, chẳng có một tài khoản ngân hàng đáng kể, chẳng có tên tuổi trên một tấm bia ghi công, cũng chẳng được ai nhắc đến trong những buổi lễ long trọng. Họ sống âm thầm, nghèo khó, chịu đựng, hy sinh, rồi một ngày lặng lẽ ra đi như chiếc lá cuối mùa rơi xuống đất. Đến lúc họ không còn nữa, người ta mới chợt nhận ra rằng, có một con người đã dành cả cuộc đời để yêu thương người khác mà chưa một lần đòi được yêu thương cho xứng đáng. Có những người mẹ như thế. Có những người cha như thế. Có những người vợ, người chồng, những người ông, người bà như thế. Và có lẽ, ngay trong ngôi nhà của chúng ta, cũng đang có một người như thế. Một người mà chúng ta đã quen nhận lấy những hy sinh của họ đến mức không còn nhận ra đó là hy sinh. Một người cứ âm thầm cho đi, cho đến khi chẳng còn gì để cho nữa, ngoài chính cuộc đời mình.
Tin Mừng hôm nay kể lại một câu chuyện rất ngắn. Ngắn đến mức nếu đọc vội, chúng ta có thể chẳng thấy điều gì đặc biệt. Đức Giêsu đang ở trong Đền Thờ. Người nhìn thấy những người giàu bỏ tiền vào thùng dâng cúng. Rồi Người nhìn thấy một bà góa nghèo bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm. Chỉ hai đồng tiền nhỏ bé, chẳng đáng là bao trước mắt người đời. Nhưng Đức Giêsu lại nói một điều khiến tất cả những thước đo thông thường của con người phải đảo lộn: “Bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn ai hết.” Vì những người khác lấy tiền dư bạc thừa mà dâng cúng, còn bà, tuy túng thiếu, đã bỏ vào đó tất cả những gì bà có để nuôi sống mình.
Kính thưa cộng đoàn, điều khiến chúng ta nghẹn ngào không phải chỉ là bà góa có hai đồng tiền. Điều khiến chúng ta phải cúi đầu là bà đã dâng cả hai đồng, nghĩa là bà không giữ lại cho mình một đồng nào. Đó là tất cả số tiền bà có để sống. Tin Mừng không cho biết bà đã ăn gì sau khi rời Đền Thờ. Không cho biết tối hôm ấy bà có một bữa cơm hay phải nằm xuống với chiếc bụng đói. Không cho biết bà còn người thân nào để nương tựa hay không. Thánh Luca chỉ để lại cho chúng ta một chi tiết: bà nghèo, bà góa bụa, và bà đã dâng tất cả. Chính khoảng lặng ấy khiến câu chuyện trở nên nhức nhối. Bởi chúng ta có thể tưởng tượng được gánh nặng của một người nghèo khi phải lựa chọn giữa việc giữ lại chút ít cho mình và việc trao đi điều quý giá cuối cùng.
Có lẽ trong cuộc đời, chúng ta đã gặp biết bao nhiêu bà góa nghèo mà không nhận ra. Đó là một người mẹ già ngồi bên mâm cơm, luôn nói rằng mình không thích ăn thịt, để dành miếng ngon cho con. Đó là người cha mặc chiếc áo đã sờn cổ nhiều năm, nhưng vẫn vui vẻ mua cho con một bộ quần áo mới. Đó là người bà mỗi lần con cháu về thăm lại lục tìm trong chiếc túi nhỏ những tờ tiền đã được vuốt phẳng, dúi vào tay cháu rồi dặn: “Cầm lấy mà ăn quà, bà không thiếu gì đâu!” Nhưng có ai biết, để có được những tờ tiền ấy, bà đã phải dành dụm bao nhiêu ngày? Có ai biết, sau khi con cháu ra về, bà lại ngồi một mình trong căn nhà vắng, nhìn chiếc ví đã gần cạn mà vẫn mỉm cười vì nghĩ rằng ít nhất mình còn có thể làm điều gì đó cho những người mình thương?
Trên đời này, có những người giàu đến mức không biết tiền mình có bao nhiêu. Nhưng cũng có những người nghèo đến mức mỗi đồng tiền họ cho đi đều mang theo một phần sự sống. Và điều đau lòng là chúng ta thường dễ nhận ra sự rộng rãi của người giàu, nhưng lại rất dễ bỏ qua sự hy sinh của người nghèo. Một người có điều kiện trao tặng một số tiền lớn, người ta có thể vỗ tay, chụp hình, ghi tên và nói lời cảm ơn. Còn một bà cụ nghèo âm thầm đặt vài đồng tiền vào thùng dâng cúng, có thể chẳng ai nhìn thấy. Không tiếng vỗ tay. Không lời tuyên dương. Không một tấm hình lưu niệm. Nhưng hôm ấy, có một Đấng đã nhìn thấy bà. Đó là Đức Giêsu.
Và có lẽ đây chính là điều đẹp nhất của Tin Mừng hôm nay: giữa một Đền Thờ đông người, giữa bao nhiêu người quan trọng và những lễ vật đáng giá, ánh mắt của Thiên Chúa lại dừng trên một người đàn bà nghèo không ai chú ý. Người nhìn thấy điều mà cả thế gian không nhìn thấy. Người không chỉ thấy hai đồng tiền, mà còn thấy cả một tấm lòng. Người không chỉ thấy bàn tay đang mở ra, mà còn biết những gì bà phải đánh đổi khi bàn tay ấy trở nên trống rỗng.
Anh chị em thân mến, chúng ta sống trong một thế giới quá quen với việc đánh giá con người bằng những con số. Người ta hỏi anh kiếm được bao nhiêu tiền, có bao nhiêu tài sản, giữ chức vụ gì, có địa vị thế nào, có bao nhiêu người biết đến. Ngay cả trong đời sống đạo, đôi khi chúng ta cũng vô tình đem những thước đo ấy vào nhà Chúa. Chúng ta dễ cảm phục người dâng cúng nhiều, người tổ chức những công việc lớn, người có khả năng đóng góp những khoản tiền đáng kể. Những đóng góp ấy thật đáng quý khi xuất phát từ lòng yêu mến chân thành. Nhưng Tin Mừng hôm nay nhắc chúng ta rằng, Thiên Chúa không nhìn con người bằng con mắt của một người kế toán. Người không chỉ cộng những con số để xem ai cho nhiều hơn. Người nhìn vào tình yêu, vào sự chân thành, vào những hy sinh không thể tính bằng tiền bạc.
Một người mẹ nghèo đi lễ, trong túi chỉ còn ít tiền, vẫn muốn dâng lên Chúa một phần nhỏ bằng tất cả lòng tin. Một cụ già không còn đủ sức tham gia những sinh hoạt của giáo xứ, mỗi ngày chỉ có thể ngồi trên chiếc giường cũ mà lần chuỗi Mân Côi, cầu nguyện cho con cháu. Một người bệnh nằm trong phòng trọ, không còn khả năng làm được điều gì lớn lao, nhưng vẫn âm thầm dâng những cơn đau của mình để cầu nguyện cho người khác. Một người cha làm việc đến kiệt sức, tối về vẫn cố dành chút thời gian hỏi con hôm nay học hành ra sao. Một người vợ nhẫn nại chăm sóc người chồng đau yếu, dù chính mình cũng đã mệt mỏi đến tận cùng. Những điều ấy có thể chẳng bao giờ được ghi vào một bản báo cáo thành tích. Nhưng trước mặt Thiên Chúa, biết đâu đó lại là những lễ vật vô cùng quý giá.
Có những hy sinh không làm ra tiếng động. Có những tình yêu không bao giờ được gọi tên. Có những nước mắt chỉ rơi khi cả nhà đã ngủ. Và có những cuộc đời, khi nhìn bằng mắt thường, chúng ta thấy chẳng có gì đáng kể, nhưng khi nhìn bằng ánh mắt của Thiên Chúa, lại đẹp đến mức khiến người ta phải lặng người.
Kính thưa cộng đoàn, câu chuyện bà góa nghèo không chỉ mời gọi chúng ta học cách cho đi. Nó còn chất vấn chúng ta về cách mình đối xử với những người đã cho đi quá nhiều vì mình. Bởi đôi khi, điều tàn nhẫn nhất không phải là chúng ta không biết ơn, mà là chúng ta đã quen được yêu thương đến mức tưởng rằng tình yêu ấy là điều đương nhiên.
Ngày còn nhỏ, chúng ta quen nhìn thấy mẹ thức dậy trước mọi người. Quen thấy cha trở về khi trời đã tối. Quen có một mâm cơm chờ sẵn. Quen được hỏi han khi đau ốm. Quen có người lo lắng mỗi khi mình đi xa. Chúng ta nhận tất cả những điều ấy như thể đó là bổn phận tự nhiên của cha mẹ. Rồi chúng ta lớn lên. Có công việc. Có gia đình. Có những cuộc hẹn. Có những mối quan tâm mới. Điện thoại của chúng ta có thể đầy những tin nhắn, nhưng có khi cả tuần không có một cuộc gọi về nhà. Chúng ta có thể dành hàng giờ cho những người xa lạ, nhưng lại thấy khó chịu khi mẹ chỉ hỏi một câu: “Hôm nay con có mệt không?”
Cho đến một ngày, cha mẹ già đi.
Người mẹ ngày xưa bước thật nhanh ra cổng đón con, bây giờ phải vịn vào thành cửa mới đứng dậy được. Người cha ngày xưa có thể gánh cả gia đình trên đôi vai, bây giờ mở một nắp chai cũng khó. Đôi bàn tay từng làm việc không biết mệt nay bắt đầu run rẩy. Đôi mắt từng nhìn con với biết bao hy vọng nay mờ đi theo năm tháng. Những câu chuyện ngày xưa được kể đi kể lại, không phải vì cha mẹ muốn làm phiền, mà có khi vì tuổi già chẳng còn bao nhiêu chuyện mới để kể. Và đáng buồn thay, có những người con bắt đầu thấy sự hiện diện của cha mẹ là một gánh nặng.
Chúng ta quên rằng người đang đi chậm trước mặt mình chính là người đã từng đi rất nhanh để kịp cứu mình khỏi ngã. Người đang nói chậm trước mặt mình chính là người đã từng kiên nhẫn dạy mình từng tiếng nói đầu đời. Người đang cần mình đút từng muỗng cơm chính là người đã từng mất biết bao năm tháng để nuôi mình khôn lớn.
Bà góa trong Tin Mừng có hai đồng tiền, và bà đã cho đi cả hai. Còn có những người cha, người mẹ, họ chẳng chỉ cho con hai đồng tiền. Họ cho cả tuổi trẻ, sức khỏe, những giấc mơ dang dở, những đêm không ngủ, những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời. Họ cho đến khi mái tóc bạc trắng, đôi chân không còn vững, và đôi bàn tay chẳng còn gì để trao. Thế mà có khi, đến cuối đời, điều họ mong được nhận lại chỉ là một bữa cơm có đủ mặt con cháu, một cuộc điện thoại không vội vàng, một câu hỏi thăm không miễn cưỡng, hay đơn giản chỉ là có ai đó ngồi bên cạnh và lắng nghe.
Có bao giờ chúng ta tự hỏi: nếu hôm nay là lần cuối cùng mình được nghe giọng nói của mẹ, mình sẽ nói gì? Nếu hôm nay là lần cuối cùng được nắm bàn tay cha, mình có còn vội vàng rút tay ra để cầm điện thoại? Nếu ngày mai chiếc ghế quen thuộc trong nhà bỗng trống không, chúng ta có ước rằng mình đã dịu dàng hơn, kiên nhẫn hơn, trở về sớm hơn một chút hay không?
Đừng để đến khi đứng trước một ngôi mộ, chúng ta mới hiểu rằng có những món nợ không bao giờ trả hết được bằng tiền. Đừng đợi đến khi căn bếp không còn bóng mẹ, chúng ta mới nhận ra rằng bữa cơm ngon nhất không phải bữa cơm có nhiều món, mà là bữa cơm còn có mẹ ngồi cùng. Đừng đợi đến khi chiếc giường của cha đã được dọn đi, chúng ta mới thấy thèm được nghe tiếng ho quen thuộc mỗi đêm. Có những người, khi còn sống, chúng ta thấy họ quá bình thường. Đến khi họ mất rồi, cả thế giới của chúng ta bỗng thiếu đi một điều không gì thay thế được.
Nhưng thưa anh chị em, Tin Mừng hôm nay còn đưa chúng ta đến một chiều sâu khác. Đức Giêsu không chỉ ca ngợi sự quảng đại. Người còn dạy chúng ta biết tín thác vào Thiên Chúa. Bài suy niệm của Dòng Tên nhấn mạnh rằng giá trị của lễ vật nằm ở tâm tình của người dâng, và người môn đệ được mời gọi quảng đại trong niềm tin tưởng vào sự chăm sóc của Chúa. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần đọc câu chuyện trong toàn bộ bối cảnh Tin Mừng. Ngay trước đó, Đức Giêsu đã lên án những kinh sư nuốt hết tài sản của các bà góa. Vì thế, không thể dùng hình ảnh bà góa nghèo để đòi hỏi những người khốn khó phải đóng góp đến mức không còn phương tiện sinh sống. Trái lại, câu chuyện còn mời gọi cộng đoàn phải bảo vệ những người dễ bị tổn thương, chứ không lợi dụng sự đạo đức và lòng quảng đại của họ.
Một Giáo hội biết trân trọng hai đồng tiền của bà góa cũng phải là một Giáo hội biết đau trước cảnh bà không còn tiền mua bánh. Một giáo xứ vui mừng nhận lễ vật của người nghèo cũng phải biết quan tâm xem gia đình họ có đủ cơm ăn, có thuốc chữa bệnh, có người nâng đỡ lúc khốn khó hay không. Thiên Chúa không cần những lễ vật được đánh đổi bằng sự bỏ mặc phẩm giá con người. Người muốn trái tim chúng ta rộng mở, để khi nhận ra một người đang thiếu thốn, chúng ta không chỉ cảm động trước lòng quảng đại của họ mà còn biết trở thành câu trả lời cho những lời cầu nguyện âm thầm của họ.
Bởi vậy, nếu hôm nay chúng ta thấy một bà mẹ già vẫn cố góp tiền xây dựng nhà thờ trong khi chính bà đang phải chắt chiu từng bữa ăn, điều đẹp nhất có khi không phải là vội vàng nhận lấy số tiền ấy, nhưng là kính trọng tấm lòng của bà, rồi nhẹ nhàng hỏi: “Bà còn đủ tiền mua thuốc không?” Nếu thấy một người nghèo âm thầm giúp đỡ người khác, điều đẹp nhất không phải chỉ là ca ngợi họ, nhưng còn là quan tâm đến những thiếu thốn mà họ đang chịu đựng. Đừng chỉ ngưỡng mộ những người biết hy sinh. Hãy học cách đừng để họ phải hy sinh trong cô độc.
Và hơn thế nữa, hình ảnh bà góa nghèo còn soi sáng cuộc đời của chính Đức Giêsu. Bà dâng tất cả những gì mình có để sống. Còn Đức Giêsu đã trao ban chính mạng sống mình vì nhân loại. Người không cứu độ chúng ta bằng những gì dư thừa, nhưng bằng tình yêu đi đến tận cùng. Trên thập giá, Người chẳng còn gì để giữ lại cho riêng mình. Áo Người đã bị chia nhau. Thân thể Người đầy thương tích. Đôi tay Người bị đóng đinh. Trái tim Người bị đâm thâu. Và trong sự tự hiến ấy, nhân loại nhận được một tình yêu mà chẳng một kho báu trần gian nào có thể mua nổi.
Bà góa nghèo đưa chúng ta đến gần mầu nhiệm thập giá. Bởi ở đó, chúng ta gặp một Thiên Chúa không yêu thương bằng những lời nói đẹp đẽ từ xa, nhưng bằng chính sự sống được trao ban. Khi nhìn lên thập giá, chúng ta hiểu rằng giá trị của tình yêu không nằm ở những gì người ta tuyên bố, mà nằm ở những gì người ta sẵn lòng trao đi vì người mình yêu.
Thế nhưng, có một câu hỏi làm lòng chúng ta đau nhói: Chúa đã cho chúng ta nhiều như thế, còn chúng ta đã cho Chúa được những gì?
Chúa cho chúng ta một ngày mới, nhưng có khi chúng ta không dành nổi vài phút để cầu nguyện. Chúa cho chúng ta một gia đình, nhưng có khi chúng ta lại làm tổn thương những người thân yêu bằng những lời nói thiếu suy nghĩ. Chúa cho chúng ta sức khỏe, nhưng có khi chúng ta dùng sức khỏe ấy để chạy theo những điều vô nghĩa. Chúa cho chúng ta khả năng yêu thương, nhưng có khi trái tim chúng ta đã khép lại trước nỗi đau của người khác.
Chúng ta thường nói rằng mình chẳng còn gì để dâng cho Chúa. Nhưng có thật như vậy không? Một người nghèo vẫn có thể trao một nụ cười. Một người bệnh vẫn có thể dâng một lời cầu nguyện. Một người già vẫn có thể cho con cháu sự dịu dàng. Một người từng thất bại vẫn có thể trao cho người khác kinh nghiệm và sự cảm thông. Một người không còn tiền bạc vẫn có thể cho đi lòng tha thứ. Và ngay cả khi cảm thấy cuộc đời mình chỉ còn lại những mảnh vỡ, chúng ta vẫn có thể đem những mảnh vỡ ấy đến trước mặt Chúa, xin Người chữa lành.
Có lẽ điều Chúa mong đợi nơi chúng ta không phải lúc nào cũng là một công việc phi thường. Có khi Người chỉ chờ chúng ta bớt đi một lời cay nghiệt. Có khi Người chỉ chờ chúng ta can đảm nói một lời xin lỗi. Có khi Người chỉ chờ chúng ta bước đến bên người thân đang cô đơn, ngồi xuống, nắm lấy bàn tay họ và nói: “Con thương mẹ.” Có khi Chúa chỉ chờ một người chồng thôi xem sự chăm sóc của vợ là chuyện đương nhiên. Có khi Người chỉ chờ một người con thôi tính toán những gì mình phải bỏ ra cho cha mẹ già. Có khi Người chỉ chờ một người trong cộng đoàn thôi lạnh lùng trước nỗi đau của một người anh em.
Hai đồng tiền của chúng ta hôm nay có thể là hai điều rất nhỏ: một chút thời gian và một chút tình thương. Nhưng nếu đó là điều chúng ta đang tiếc giữ nhất, thì khi trao đi, chúng cũng có thể trở thành lễ vật quý giá trước mặt Chúa.
Kính thưa cộng đoàn, bài đọc thứ nhất trích sách Khải Huyền hôm nay mở ra trước mắt chúng ta hình ảnh Chiên Con đứng trên núi Xion, cùng với đoàn người thuộc về Người. Con số một trăm bốn mươi bốn ngàn mang ý nghĩa biểu tượng, diễn tả cộng đoàn những người được cứu chuộc. Họ theo Chiên Con và cất tiếng hát ngợi khen Thiên Chúa. Hình ảnh ấy trao cho chúng ta một niềm hy vọng: những người thuộc về Chúa, dù nhỏ bé và bị lãng quên giữa trần gian, vẫn có một chỗ trong tình yêu và ký ức của Người.
Tôi muốn nghĩ đến những con người đã sống âm thầm trong đức tin. Những cụ già cả đời đi lễ, lần chuỗi, chẳng được ai biết đến. Những người mẹ đã khóc biết bao đêm vì con cái. Những người cha đã chịu đựng biết bao vất vả để giữ gia đình được bình yên. Những linh mục già đã dành trọn tuổi thanh xuân để phục vụ, đến cuối đời chỉ còn có thể dâng Thánh lễ trong một nhà nguyện nhỏ. Những tu sĩ đau yếu vẫn tiếp tục cầu nguyện trong âm thầm. Những con người chẳng có công trình nào mang tên mình, nhưng đã lặng lẽ gieo tình thương vào cuộc sống của biết bao người.
Trước mắt thế gian, có thể họ chẳng có gì đáng kể. Nhưng trước mắt Thiên Chúa, không một giọt nước mắt chân thành nào bị quên lãng. Không một việc bác ái nào trở nên vô nghĩa. Không một lời cầu nguyện âm thầm nào mất đi giá trị. Không một cuộc đời trung tín nào bị đo lường chỉ bằng thành tích bên ngoài.
Một ngày kia, khi tất cả chúng ta đều phải rời khỏi thế gian này, những gì đã từng khiến chúng ta kiêu hãnh cũng sẽ ở lại. Chức vụ sẽ thuộc về người khác. Tiền bạc sẽ sang tay người khác. Nhà cửa sẽ có người khác ở. Những lời khen ngợi sẽ dần chìm vào quên lãng. Ngay cả tấm hình đẹp nhất của chúng ta rồi cũng có ngày phai màu. Và khi ấy, điều thực sự còn lại trước mặt Chúa chính là con người mà chúng ta đã trở thành, tình yêu mà chúng ta đã sống, những gì chúng ta đã trao ban bằng một trái tim chân thành.
Ước gì đến giây phút cuối cùng của cuộc đời, khi đôi tay không còn đủ sức nắm giữ điều gì, chúng ta không phải đau đớn vì đã dành cả đời để tích lũy những thứ không thể mang theo, trong khi lại quá tiết kiệm những lời yêu thương lẽ ra phải nói, những cái ôm lẽ ra phải trao, những cuộc trở về lẽ ra không nên trì hoãn.
Và ước gì, khi chúng ta đứng trước mặt Chúa với hai bàn tay trống rỗng, chúng ta có thể thưa với Người: “Lạy Chúa, con không có nhiều. Con đã sống một cuộc đời rất nhỏ bé. Con đã có những sai lầm, những yếu đuối, những lần không đủ quảng đại. Nhưng con đã cố gắng yêu thương bằng những gì con có. Có những lúc con chẳng còn gì ngoài một chút lòng tin, và con đã cố gắng giữ lòng tin ấy cho Chúa.”
Anh chị em thân mến, có lẽ hôm nay, trước khi kết thúc Thánh lễ, chúng ta hãy dành một giây phút để nhớ đến một người đã từng âm thầm trao cho mình những “đồng tiền cuối cùng” của cuộc đời họ. Có thể người ấy vẫn còn sống. Nếu vậy, xin đừng chần chừ. Hãy yêu thương khi còn có thể. Hãy cảm ơn khi họ còn nghe được. Hãy nắm tay khi đôi tay ấy còn ấm. Hãy trở về khi cánh cửa nhà vẫn còn người mong đợi.
Còn nếu người ấy đã ra đi, xin hãy dâng một lời cầu nguyện. Và rồi, thay vì chỉ sống mãi trong nuối tiếc, hãy tiếp nối tình yêu họ đã trao bằng cách sống tử tế hơn với những người đang còn bên cạnh mình.
Bởi có những điều không thể làm lại. Có những tiếng gọi “Mẹ ơi!” không còn ai đáp. Có những lời “Con xin lỗi!” chỉ còn có thể thốt lên bên một nấm mồ. Có những vòng tay mà dù chúng ta có đánh đổi cả gia tài cũng không bao giờ được ôm thêm một lần nữa.
Xin đừng để những người đã cho chúng ta cả cuộc đời phải sống những ngày cuối đời trong cảm giác mình chẳng còn quan trọng với ai. Xin đừng để những người đã yêu thương chúng ta đến cạn kiệt phải âm thầm tự hỏi: “Không biết khi mình chết đi, có ai thật lòng nhớ đến mình không?”
Và xin đừng để chính chúng ta trở thành những người chỉ biết nhận lấy tình yêu, mà quên mất rằng những trái tim luôn cho đi cũng có lúc mỏi mệt, những đôi vai từng nâng đỡ người khác cũng có ngày cần được tựa vào một bờ vai.
Lạy Chúa Giêsu, hôm nay Chúa đã nhìn thấy bà góa nghèo giữa đám đông trong Đền Thờ. Xin Chúa cũng nhìn đến những người đang âm thầm hy sinh giữa cuộc đời này. Xin nhìn đến người mẹ già đang chờ một cuộc điện thoại của con. Xin nhìn đến người cha lặng lẽ chịu đựng bệnh tật vì không muốn trở thành gánh nặng. Xin nhìn đến những người nghèo đang cố giữ phẩm giá giữa bao thiếu thốn. Xin nhìn đến những người phục vụ âm thầm, những người đau yếu, những người cô đơn, những người đã cho đi quá nhiều mà chẳng còn ai nhớ nói một lời cảm ơn.
Và lạy Chúa, xin nhìn đến cả chúng con, những con người nhiều khi đã quá vô tâm trước tình yêu của người khác.
Xin dạy chúng con biết cho đi mà không tính toán, biết đón nhận mà không quên biết ơn, biết yêu thương mà không làm tổn thương, biết sống quảng đại nhưng cũng biết chăm sóc và bảo vệ những người yếu đuối.
Đặc biệt, xin đừng để chúng con chỉ xúc động trước câu chuyện hai đồng tiền của bà góa, rồi bước ra khỏi nhà thờ và tiếp tục thờ ơ với những người đang âm thầm trao hết cuộc đời cho mình.
Bởi điều đáng buồn nhất không phải là chúng con không có gì để dâng cho Chúa. Điều đáng buồn nhất là chúng con có một trái tim để yêu thương, nhưng lại để trái tim ấy trở nên nghèo nàn vì ích kỷ.
Và khi ngày cuối cùng của đời con đến, lạy Chúa, nếu con không còn gì trong tay, xin cho con vẫn còn một điều quý giá để dâng lên Người: một trái tim đã từng biết yêu, biết tha thứ, biết chia sẻ, và đã cố gắng không để ai phải cô đơn vì sự vô tâm của con.
Bởi sau cùng, điều làm cho một cuộc đời trở nên giàu có trước mặt Thiên Chúa không phải là người ấy đã giữ lại được bao nhiêu, mà là người ấy đã yêu thương bằng tất cả những gì mình có.
Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HAI ĐỒNG TIỀN CUỐI CÙNG – CÓ NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHO ĐI CẢ CUỘC ĐỜI MÀ CHẲNG AI HAY BIẾT
THỨ HAI TUẦN XXXIV THƯỜNG NIÊN – NGÀY 23 THÁNG 11 NĂM 2026
Tin Mừng: Lc 21,1-4 – Bà góa nghèo dâng hai đồng tiền kẽm.
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, anh chị em thân mến!
Có những người đi qua cuộc đời này, chẳng để lại một gia tài, chẳng có một tấm bằng khen, chẳng được ai dựng tượng, chẳng có tên trên một công trình, cũng chẳng được người đời nhắc đến bằng những lời ca tụng. Họ sống âm thầm, chịu đựng âm thầm, hy sinh âm thầm, rồi một ngày nào đó cũng lặng lẽ ra đi. Đến khi họ nằm xuống, người ta mới giật mình nhận ra rằng: có một người đã dành cả cuộc đời để lo cho người khác, nhưng suốt cả cuộc đời ấy, hình như chẳng mấy ai thật lòng hỏi người đó có đang hạnh phúc hay không. Có một người đã cho đi gần như tất cả, đến nỗi khi nhắm mắt xuôi tay, chẳng còn gì để giữ lại cho mình. Có một người đã quen chịu thiệt thòi đến mức không còn biết mở miệng xin ai một điều gì. Và đau lòng nhất, có khi người ấy đã sống ngay bên cạnh chúng ta suốt mấy chục năm, nhưng chúng ta chỉ nhận ra sự hy sinh của họ khi chiếc ghế họ thường ngồi đã trống, khi căn phòng họ từng ở đã lạnh, khi tiếng gọi thân quen không còn ai đáp lại.
Tin Mừng hôm nay kể cho chúng ta nghe một câu chuyện rất ngắn. Ngắn đến mức nếu đọc vội, có lẽ chúng ta sẽ chẳng thấy điều gì đặc biệt. Giữa Đền Thờ Giêrusalem đông đúc, người ta lần lượt tiến đến thùng tiền dâng cúng. Những người giàu bỏ vào đó những khoản tiền đáng kể. Rồi xuất hiện một bà góa nghèo, mang theo hai đồng tiền kẽm nhỏ bé. Bà bỏ cả hai đồng vào thùng tiền. Không có tiếng vỗ tay. Không có ai đứng lên ca ngợi. Không có một người nào chạy đến cảm ơn. Chẳng ai hỏi tên bà, quê bà ở đâu, bà đã ăn gì hôm ấy, đêm nay bà sẽ sống thế nào. Giữa bao nhiêu con người đang có mặt trong Đền Thờ, bà chỉ là một bóng dáng nghèo hèn, nhỏ bé và gần như vô hình. Nhưng có một Đấng đã nhìn thấy bà. Đó là Chúa Giêsu.
Anh chị em thân mến, có lẽ điều khiến chúng ta xúc động nhất trong đoạn Tin Mừng hôm nay không phải là hai đồng tiền, mà chính là ánh mắt của Chúa Giêsu. Giữa một nơi đầy người qua lại, giữa những lễ nghi trang trọng và những của lễ lớn lao, Chúa đã nhìn thấy một người đàn bà nghèo đến mức chẳng ai muốn để ý. Người không chỉ nhìn thấy bàn tay bà bỏ tiền vào thùng. Người còn nhìn thấy cả cuộc đời phía sau bàn tay ấy. Một cuộc đời có thể đã đi qua biết bao mất mát. Một người phụ nữ không còn chồng để nương tựa, không có sự bảo đảm của giàu sang, không có gì nhiều để dành cho ngày mai. Hai đồng tiền ấy không chỉ là hai đồng tiền. Đó là phần sinh sống còn lại của bà. Đó có thể là bữa ăn mà bà sẽ không mua được nữa. Đó là chút bảo đảm cuối cùng mà bà đã đặt vào tay Thiên Chúa. Chúa Giêsu không nhìn món quà bằng giá trị người đời thường dùng để đo đếm. Người nhìn thấy lòng tin và tình yêu ẩn giấu trong món quà ấy.
Chúng ta thử tưởng tượng, sau khi dâng hai đồng tiền, bà góa ấy rời Đền Thờ. Không ai trong chúng ta biết bà đã đi đâu. Tin Mừng không kể bà có được ai giúp đỡ hay không, có tìm được thức ăn cho ngày hôm ấy hay không. Tin Mừng chỉ cho biết bà đã dâng tất cả những gì mình có để sống. Chính khoảng lặng ấy khiến lòng chúng ta phải suy nghĩ. Bởi ngoài đời thực, có biết bao nhiêu người cũng đang bước đi với hai bàn tay gần như trống rỗng như thế. Có những người mẹ đã dành những đồng tiền cuối cùng để đóng học phí cho con, còn mình thì nói dối rằng đã ăn rồi. Có những người cha đi làm suốt ngày, đôi bàn tay chai sần, chiếc áo bạc màu, đôi dép mòn đế, nhưng khi con hỏi có mệt không, chỉ mỉm cười: “Cha không sao đâu!” Có những người vợ cả đời tằn tiện, dành phần ngon cho chồng con, phần còn lại cho mình, đến khi bệnh tật mới phát hiện đã bao nhiêu năm không chăm sóc sức khỏe. Có những ông bà già sống một mình, nhận được chút tiền trợ cấp hay đồng lương hưu ít ỏi, vẫn lặng lẽ dành dụm để mỗi lần con cháu về còn có chút quà trao cho chúng.
Và có một điều rất đau lòng: nhiều khi chúng ta nhận tình thương của người khác quá lâu, đến nỗi quên mất rằng để có được tình thương ấy, họ đã phải đánh đổi những gì. Chúng ta quen với bữa cơm mẹ nấu nên không còn thấy đôi bàn tay mẹ run. Chúng ta quen với đồng tiền cha đưa nên không còn thấy những đêm cha mất ngủ. Chúng ta quen với sự nhường nhịn của một người nên tưởng rằng người ấy chẳng bao giờ biết đau. Chúng ta quen với lòng tốt của một người nên khi họ không thể cho thêm nữa, chúng ta lại trách họ đổi thay. Có khi người ta đã dâng cho chúng ta cả cuộc đời, còn chúng ta chỉ nhìn thấy những điều họ chưa làm được cho mình.
Thưa anh chị em, Tin Mừng hôm nay không chỉ mời chúng ta ngưỡng mộ sự quảng đại của bà góa nghèo, mà còn đặt ra một câu hỏi khiến lương tâm phải nhức nhối: Có bao giờ chúng ta đã sống nhờ những hy sinh âm thầm của người khác mà chẳng hề biết cảm ơn? Có bao giờ chúng ta đòi hỏi thêm nơi một người đã chẳng còn gì để cho? Có bao giờ chúng ta nhân danh tình yêu, bổn phận, đạo đức hay trách nhiệm để buộc một người tiếp tục hy sinh, trong khi chính chúng ta lại chẳng chịu chia sẻ gánh nặng với họ?
Đức Thánh Cha Phanxicô, trong suy niệm được Vatican News nhắc lại hôm nay, đã giúp chúng ta nhìn câu chuyện bà góa dưới một ánh sáng rất sâu sắc. Một mặt, Chúa Giêsu ca ngợi lòng tin và sự quảng đại chân thành của bà. Nhưng mặt khác, Người cũng vạch trần một thực trạng đau lòng: người phụ nữ nghèo ấy có thể phải trở về nhà mà không còn ngay cả chút ít cần thiết để sinh sống. Đức tin đích thực không thể bị biến thành một thứ công cụ phục vụ tiền bạc. Đền Thờ không được trở thành nơi người ta nhân danh Thiên Chúa để đặt thêm gánh nặng lên vai những người đã quá khốn cùng.
Điều này thật đáng cho chúng ta suy nghĩ. Bởi Chúa Giêsu không hề dạy rằng người nghèo phải chịu đói để chứng minh lòng đạo đức, cũng không bảo rằng người yếu đuối phải tiếp tục bị bóc lột để được gọi là thánh thiện. Người ca ngợi một trái tim tự do tín thác vào Thiên Chúa, đồng thời cảnh tỉnh những cơ cấu và những con người có thể lợi dụng sự quảng đại của người nghèo. Nếu chúng ta chỉ biết ca ngợi hai đồng tiền bà góa đã dâng mà không bận tâm ngày mai bà lấy gì để sống, thì có lẽ chúng ta đã nhìn thấy thùng tiền nhưng chưa nhìn thấy con người.
Và đó cũng là một cám dỗ trong đời sống đạo hôm nay. Chúng ta có thể rất xúc động trước một người nghèo đóng góp cho nhà thờ, nhưng lại không để ý gia đình họ đang thiếu thốn. Chúng ta có thể ca ngợi một người phục vụ giáo xứ suốt mấy chục năm, nhưng khi người ấy đau yếu, chẳng mấy ai đến thăm. Chúng ta có thể khen một người luôn tận tụy với cộng đoàn, nhưng lại quên rằng họ cũng có một gia đình đang cần họ, một thân xác biết mệt mỏi, một trái tim cần được an ủi. Chúng ta có thể nói thật hay về sự hy sinh, nhưng lại không nhận ra những giọt nước mắt của người đang bị đòi hỏi phải hy sinh thêm nữa.
Anh chị em thân mến, có những người trong cuộc đời chúng ta rất giống bà góa nghèo của Tin Mừng. Họ không có nhiều tiền, nhưng họ cho chúng ta thời gian. Họ không có địa vị, nhưng họ cho chúng ta sự trung thành. Họ không có những lời nói hoa mỹ, nhưng họ dành cả đời để lo lắng cho chúng ta. Có những người chẳng bao giờ nói mình yêu ai đến mức nào, bởi tình yêu của họ đã biến thành những bữa cơm, những viên thuốc, những chuyến xe, những đêm thức trắng, những lời cầu nguyện âm thầm. Có những người mẹ già không còn đủ sức làm gì cho con, nhưng mỗi sáng vẫn lần chuỗi Mân Côi, đọc tên từng đứa con trong lời nguyện. Có những người cha già ngồi bên cửa, chờ tiếng xe của con trở về, dù biết có khi con sẽ chẳng ghé thăm. Có những người sống đời thánh hiến đã dâng tuổi trẻ cho Thiên Chúa, dâng sức khỏe cho sứ vụ, dâng những năm tháng đẹp nhất cho cộng đoàn; đến khi mái đầu bạc trắng, đôi chân không còn vững, bàn tay run rẩy nâng chén thánh, họ vẫn lặng lẽ cầu nguyện cho những người đang tiếp tục công việc mà ngày xưa họ đã khởi đầu.
Tôi nghĩ đến những linh mục già trong những căn phòng nhỏ, nơi tiếng đồng hồ đôi khi nghe rõ hơn tiếng người trò chuyện. Ngày xưa, các ngài từng đứng trước hàng ngàn giáo dân, giảng những bài giảng đầy nhiệt huyết, đi hết giáo điểm này đến giáo điểm khác, nghe biết bao nhiêu lời xưng tội, chia sẻ biết bao nhiêu nỗi buồn. Nhưng rồi tuổi già đến, trí nhớ giảm sút, sức khỏe hao mòn, bước chân chậm lại. Có vị không còn đủ sức giảng lễ, có vị không còn nhớ rõ tên những người mình từng chăm sóc. Và có khi điều đau nhất không phải là bệnh tật, mà là cảm giác mình không còn hữu ích. Người đời thường nhớ đến những gì một con người đang làm được, nhưng Thiên Chúa không bao giờ quên những gì người ấy đã trao đi bằng cả cuộc đời.
Nếu hôm nay một linh mục già chỉ còn đủ sức ngồi trong nhà nguyện, đọc chậm từng kinh Kính Mừng, thì lời cầu nguyện ấy vẫn có giá trị trước mặt Chúa. Nếu hôm nay một tu sĩ đau yếu chỉ còn có thể dâng những cơn đau của mình cho Thiên Chúa, thì của lễ âm thầm ấy vẫn có thể là một hành vi yêu mến sâu xa. Nếu hôm nay một người mẹ già không còn tiền để giúp con, không còn sức để nấu ăn, không còn minh mẫn để dạy bảo cháu, thì phẩm giá của bà không hề giảm đi. Con người không trở nên vô giá trị khi không còn khả năng cho đi. Bởi trước khi chúng ta làm được bất cứ điều gì, Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta rồi.
Đây là điều chúng ta cần nhớ để không hiểu sai Tin Mừng. Bà góa nghèo cao quý không phải vì bà trở nên trắng tay, nhưng vì tình yêu và lòng tin của bà. Và Thiên Chúa không chỉ yêu bà sau khi bà bỏ hai đồng tiền cuối cùng vào thùng. Người đã yêu bà ngay cả khi bà chẳng còn đồng tiền nào. Người không chỉ nhìn thấy của lễ bà dâng, mà còn nhìn thấy chính con người bà, với những khát vọng, những tổn thương và phẩm giá không gì mua được. Thiên Chúa không cần con người phải kiệt quệ mới chấp nhận tình yêu của họ.
Có lẽ trong Thánh Lễ hôm nay, chúng ta cần thinh lặng một chút để nhớ về những người đã trao cho mình hai đồng tiền cuối cùng của cuộc đời họ. Không nhất thiết là tiền bạc. Có thể đó là tuổi trẻ của một người mẹ. Là sức khỏe của một người cha. Là những năm tháng chờ đợi của một người vợ. Là lòng chung thủy của một người chồng. Là sự nhẫn nại của một người anh, người chị. Là những hy sinh chẳng được gọi tên của người sống bên cạnh chúng ta. Có thể họ vẫn còn sống, đang ngồi đâu đó trong căn nhà quen thuộc, và chúng ta vẫn còn cơ hội để nói với họ một lời cảm ơn. Nhưng cũng có thể họ đã nằm xuống, và điều chúng ta còn lại chỉ là những ký ức khiến trái tim đau nhói.
Có những người đến khi mẹ mất mới hiểu rằng bữa cơm giản dị ngày xưa là một thứ hạnh phúc không tiền bạc nào mua lại được. Có những người đến khi cha qua đời mới nhận ra rằng người đàn ông ít nói ấy đã gánh biết bao nỗi lo mà chẳng bao giờ kể. Có những người đến khi người bạn đời không còn mới nhớ những lần mình đã lạnh lùng, những câu nói làm người kia tổn thương, những buổi tối đáng lẽ có thể ngồi bên nhau nhưng lại dành cho những chuyện không đâu. Rồi đến một ngày, người ta đứng trước ngôi mộ, mang theo hoa, nến và những lời xin lỗi. Nhưng người nằm dưới mộ không còn có thể nghe chúng ta bằng đôi tai như ngày xưa nữa. Và trái tim chúng ta cứ mãi đau vì một câu hỏi: Tại sao khi người ấy còn sống, mình đã không dịu dàng hơn một chút?
Anh chị em thân mến, đừng chờ đến ngày một người nằm xuống mới nói rằng họ đã hy sinh quá nhiều. Đừng đợi đến khi đôi bàn tay mẹ lạnh đi mới muốn nắm lấy. Đừng chờ đến khi cha không còn nghe được nữa mới nói rằng con thương cha. Đừng đợi đến khi người bạn đời kiệt sức mới nhận ra rằng sự chịu đựng của họ không phải là vô tận. Đừng chờ đến khi một linh mục già qua đời mới kể công đức của ngài, trong khi những tháng ngày cuối đời, điều ngài cần có khi chỉ là một người ngồi bên hỏi thăm. Đừng để những lời ca tụng sau tang lễ trở thành sự thay thế cho tình thương mà đáng lẽ chúng ta phải trao khi người ấy còn sống.
Nhưng Tin Mừng hôm nay cũng dành một niềm an ủi vô cùng lớn lao cho những ai đang âm thầm sống mà cảm thấy không ai hiểu mình. Có thể bạn đã cố gắng rất nhiều nhưng chẳng được ai ghi nhận. Có thể bạn đã hy sinh cho gia đình suốt bao năm, đến một lời cảm ơn cũng hiếm khi nghe thấy. Có thể bạn đã sống tử tế với những người không biết trân trọng sự tử tế ấy. Có thể bạn đã khóc một mình trong đêm, rồi sáng hôm sau vẫn phải mỉm cười để người khác yên lòng. Có thể bạn đã dành hết sức lực cho một công việc tốt lành, nhưng cuối cùng người ta chỉ nhớ đến những thiếu sót của bạn. Có thể cả đời bạn đã cho đi rất nhiều, nhưng khi chính mình cần một bàn tay, lại chẳng biết tìm ai.
Nếu hôm nay bạn đang mang trong lòng những nỗi buồn như thế, hãy nhìn lên Chúa Giêsu trong Tin Mừng. Bà góa nghèo không được đám đông chú ý, nhưng bà đã được Chúa nhìn thấy. Và đôi mắt đã nhìn thấy bà năm xưa cũng đang nhìn thấy bạn hôm nay. Người nhìn thấy những việc tốt bạn đã làm mà không ai biết. Người nhìn thấy những giọt nước mắt bạn đã nuốt ngược vào lòng. Người biết cả những lần bạn muốn bỏ cuộc nhưng vẫn cố gắng sống tử tế. Người biết những vết thương mà bạn chưa từng kể với ai. Người biết có những ngày bạn không còn gì nhiều để dâng, ngoài một lời cầu nguyện ngắn ngủi, một tiếng thở dài, hay một chút lòng tin còn sót lại giữa bao nhiêu thử thách.
Và xin hãy nhớ: bạn không cần phải hủy hoại chính mình để chứng minh rằng mình yêu Chúa. Bạn không cần phải chịu đựng mọi bất công trong im lặng để được gọi là người có đức tin. Bạn cũng không cần phải làm hài lòng tất cả mọi người mới xứng đáng được yêu thương. Đức ái đích thực không chỉ mời gọi chúng ta cho đi, mà còn dạy chúng ta biết tôn trọng phẩm giá của chính mình và phẩm giá của người khác. Khi một người đã kiệt sức, chúng ta có bổn phận giúp họ được nghỉ ngơi. Khi một người đang thiếu thốn, chúng ta có bổn phận chia sẻ. Khi một người đang bị đối xử bất công, chúng ta có bổn phận lên tiếng và bảo vệ họ. Không thể nhân danh sự hy sinh của bà góa để bắt những bà góa của thời đại hôm nay tiếp tục sống trong cảnh bị bỏ quên.
Và rồi, khi nhìn vào hai đồng tiền của bà góa, chúng ta còn được mời gọi nhìn lên một của lễ lớn lao hơn, đó là chính Chúa Giêsu Kitô. Bà góa đã trao đi tất cả những gì bà có để sống. Còn Chúa Giêsu, trên thập giá, đã tự hiến chính mạng sống mình vì yêu thương nhân loại. Người không cứu độ chúng ta bằng những gì dư thừa. Người trao ban chính mình. Trên đồi Canvê, Người không còn giữ lại điều gì cho riêng mình. Đôi tay từng chạm đến những người bệnh nay bị đóng đinh. Đôi chân từng rong ruổi tìm kiếm những người tội lỗi nay không còn có thể bước đi. Trái tim từng rung động trước nỗi đau của nhân loại nay bị lưỡi đòng đâm thâu. Và trong sự tự hiến ấy, chúng ta nhận ra tình yêu Thiên Chúa lớn lao biết chừng nào.
Mỗi lần tham dự Thánh Lễ, chúng ta đứng trước mầu nhiệm của một Thiên Chúa đã hiến mình vì chúng ta. Trên bàn thờ, bánh và rượu được dâng lên để trở nên Mình và Máu Đức Kitô. Và trong hiến lễ ấy, chúng ta được mời gọi dâng cả cuộc đời mình, không phải bằng cách tìm kiếm đau khổ, nhưng bằng cách để tình yêu biến đổi những điều bình thường nhất. Một lời tha thứ khi đang giận dữ. Một lần kiên nhẫn với cha mẹ già. Một sự quan tâm dành cho người bệnh. Một bữa cơm chia sẻ với người nghèo. Một cuộc điện thoại hỏi thăm người đang cô độc. Một lời xin lỗi chân thành với người mình từng làm tổn thương. Những điều ấy có thể nhỏ bé như hai đồng tiền kẽm, nhưng nếu được trao đi bằng tình yêu thật sự, chúng không hề nhỏ trước mặt Thiên Chúa.
Thưa anh chị em, rồi một ngày nào đó, chính chúng ta cũng sẽ đến cuối hành trình đời mình. Những thứ từng khiến chúng ta kiêu hãnh sẽ lần lượt ở lại. Tiền bạc không thể đi theo. Chức vụ không thể giữ lại. Những lời tán thưởng rồi cũng lặng xuống. Có thể những người hôm nay nhớ đến chúng ta, mai này cũng sẽ dần quên. Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là bị thế gian lãng quên. Điều đáng sợ là chúng ta đã có cả một cuộc đời để yêu thương mà lại sống quá lâu trong ích kỷ; có biết bao cơ hội để làm điều tử tế mà cứ trì hoãn; có những người rất cần một chút tình thương nhưng chúng ta đã ngoảnh mặt đi.
Vì thế, trước khi Thánh Lễ hôm nay kết thúc, xin mỗi người hãy tự hỏi: Trong gia đình tôi, ai đang âm thầm cho đi nhiều nhất? Trong cộng đoàn tôi, ai đang phục vụ mà ít được quan tâm nhất? Có người nào đang già yếu, đau bệnh, cô đơn mà tôi đã quá lâu không ghé thăm? Có ai đã sống vì tôi suốt bao nhiêu năm, nhưng tôi chưa từng thật lòng nói một tiếng cảm ơn? Và có ai đang ở ngay bên cạnh tôi, đang lặng lẽ chịu đựng, đang chờ đợi một chút dịu dàng mà tôi vẫn chưa nhận ra?
Đừng để đến khi người ta không còn đủ sức cho đi, chúng ta mới bắt đầu biết trân trọng. Đừng để đến khi người ta không còn trên đời, chúng ta mới nhận ra những gì họ đã trao là vô giá.
Có thể hôm nay chúng ta không có hai đồng tiền cuối cùng như bà góa nghèo. Nhưng ai trong chúng ta cũng còn một điều gì đó có thể trao đi. Một chút thời gian. Một chút lòng tốt. Một chút kiên nhẫn. Một chút tha thứ. Một lời cầu nguyện. Một cái nắm tay. Một cái ôm. Có khi điều nhỏ bé ấy lại chính là điều mà một người đang đau khổ chờ đợi suốt bao nhiêu năm.
Và biết đâu, trong ngày cuối cùng của cuộc đời, khi chúng ta đứng trước mặt Chúa với hai bàn tay trống rỗng, chẳng còn gì để khoe khoang, chẳng còn gì để biện minh, chúng ta sẽ hiểu rằng điều làm nên sự giàu có đích thực của một con người không phải là những gì họ đã tích lũy, nhưng là tình yêu họ đã sống. Khi ấy, những việc tốt lành âm thầm sẽ không bị quên lãng. Những hy sinh chân thành sẽ không mất đi. Những giọt nước mắt được dâng lên trong lòng tin sẽ không trở thành vô nghĩa. Bởi Thiên Chúa là Đấng nhìn thấy cả những gì thế gian không nhìn thấy.
Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con không xin Chúa cho con trở thành một người vĩ đại. Con chỉ xin Chúa cho con có một trái tim biết nhìn thấy những con người bé nhỏ. Xin đừng để con quá bận rộn với những điều lớn lao mà quên mất người đang âm thầm hy sinh bên cạnh. Xin đừng để con chỉ biết nhận mà không biết cảm ơn, chỉ biết đòi hỏi mà không biết xót thương, chỉ biết ca ngợi những người đã chết mà quên chăm sóc những người còn sống.
Lạy Chúa, nếu hôm nay có một người mẹ đang khóc vì con cái vô tâm, xin Chúa an ủi mẹ. Nếu có một người cha đang lặng lẽ chịu đựng những gánh nặng gia đình, xin Chúa nâng đỡ cha. Nếu có một người già đang ngồi một mình chờ tiếng bước chân thân thuộc, xin Chúa gửi đến cho họ một bàn tay yêu thương. Nếu có một linh mục, một tu sĩ đã đi gần hết hành trình đời dâng hiến, nay chỉ còn biết âm thầm cầu nguyện trong đau yếu, xin Chúa cho họ cảm nhận rằng cuộc đời họ vẫn quý giá vô cùng. Nếu có một người đang tuyệt vọng vì nghĩ rằng tất cả những gì mình hy sinh đều bị lãng quên, xin Chúa cho họ biết rằng Chúa chưa bao giờ quên họ.
Và lạy Chúa, nếu một ngày nào đó chính con trở thành người không còn gì để cho, không còn sức để làm việc, không còn ai cần đến những khả năng của con, xin cho con đừng nghĩ rằng cuộc đời mình đã hết ý nghĩa. Bởi con biết, trước mặt Chúa, con không phải là những gì con có, cũng không phải là những gì con làm được. Con là một người con được Chúa yêu thương. Và tình yêu ấy không bao giờ hết hạn, ngay cả khi tuổi trẻ qua đi, sức khỏe tàn phai và mọi người đã dần quên con.
Xin cho con sống sao để khi nhắm mắt xuôi tay, điều còn lại không phải là những lời người ta ca tụng con đã thành công thế nào, nhưng là một chút yêu thương con đã kịp trao cho người khác. Xin cho con biết trao đi khi còn có thể, biết nói lời cảm ơn khi người thân còn nghe được, biết xin lỗi khi vẫn còn cơ hội làm hòa, biết trở về khi vẫn còn một mái nhà đang chờ. Bởi có những điều mất đi rồi không thể mua lại. Có những vòng tay khép lại rồi không thể ôm thêm lần nữa. Và có những người, một khi đã trở về với Chúa, chúng con chỉ còn có thể gặp lại bằng niềm hy vọng phục sinh.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy con biết yêu thương khi vẫn còn thời gian. Để đến ngày cuối cùng, con không phải khóc vì đã sống quá lâu mà chưa kịp yêu thương cho đủ. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
HAI ĐỒNG TIỀN CỦA BÀ GÓA – CÓ NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHO ĐI CẢ CUỘC ĐỜI MÌNH MÀ CHẲNG AI HAY BIẾT
THỨ HAI TUẦN XXXIV THƯỜNG NIÊN – 23.11.2026
Tin Mừng: Lc 21,1-4
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ thân mến!
Có những người đi qua cuộc đời này mà chẳng bao giờ được ai dựng tượng, chẳng bao giờ được nhắc tên trong một buổi lễ long trọng, chẳng bao giờ nhận được một lời cảm ơn xứng đáng. Họ sống âm thầm, yêu thương âm thầm, hy sinh âm thầm, rồi một ngày cũng âm thầm nhắm mắt. Người đời có thể chẳng nhớ họ đã làm được điều gì lớn lao. Nhưng nếu một ngày chúng ta ngồi xuống, bình tĩnh nhìn lại cuộc đời mình, có lẽ chúng ta sẽ bật khóc khi nhận ra rằng: những điều đẹp đẽ nhất chúng ta đang có hôm nay lại được đánh đổi bằng những hy sinh mà có người đã mang xuống mồ, chưa một lần kể ra. Đó có thể là một người mẹ đã dành cả tuổi thanh xuân để nuôi con, đến lúc mái tóc bạc trắng mới nhận ra mình chưa từng có một ngày sống cho riêng mình. Đó có thể là một người cha cả đời lam lũ, mặc chiếc áo cũ hết năm này sang năm khác, nhưng chưa bao giờ để con mình phải xấu hổ vì không có tiền đóng học. Đó có thể là một người vợ đã gác lại biết bao ước mơ để chăm sóc chồng con, rồi đến một ngày sức cùng lực kiệt, chẳng còn ai nhớ rằng người phụ nữ ấy cũng từng có những giấc mơ rất đẹp. Đó cũng có thể là một linh mục già, một tu sĩ cao niên, một người phục vụ trong giáo xứ, đã trao đi những năm tháng khỏe mạnh nhất của đời mình, để rồi khi đôi chân không còn đủ sức bước lên bàn thờ, khi giọng nói không còn đủ vang để giảng một bài giảng, khi đôi bàn tay run rẩy đến mức cầm chén thánh cũng khó khăn, người ta bắt đầu quên rằng chính những đôi tay ấy đã từng nâng đỡ biết bao cuộc đời.
Hôm nay, Tin Mừng đưa chúng ta đến một góc nhỏ trong Đền Thờ Giêrusalem. Ở đó có những người giàu đang bỏ tiền dâng cúng. Có những món tiền đáng kể, có những người được chú ý, có những đóng góp mà người ta dễ dàng nhìn thấy. Nhưng giữa khung cảnh ấy, một người đàn bà nghèo xuất hiện. Bà là một góa phụ. Không có chồng bên cạnh. Không có địa vị để được kính trọng. Không có của cải để người khác ngưỡng mộ. Không có ai đứng ra bảo đảm cho tương lai của mình. Bà chỉ có hai đồng tiền kẽm nhỏ bé. Có lẽ chẳng ai buồn nhìn. Có lẽ nếu bà đứng cạnh những người giàu sang, người ta còn muốn bà tránh sang một bên. Bởi trong con mắt thế gian, một người nghèo chẳng có gì đáng để người khác chú ý. Nhưng hôm ấy, giữa bao nhiêu con người đang hiện diện trong Đền Thờ, có một ánh mắt đã dừng lại nơi bà. Đó là ánh mắt của Chúa Giêsu.
Chúa không chỉ nhìn thấy hai đồng tiền. Người nhìn thấy cả một cuộc đời. Người không chỉ nhìn thấy bàn tay đang thả những đồng tiền vào thùng dâng cúng. Người nhìn thấy những đêm dài cô quạnh, những bữa ăn đạm bạc, những nỗi lo không biết ngày mai sẽ sống thế nào. Tin Mừng không kể cho chúng ta biết bà đã trải qua những gì, nhưng chỉ hai chữ bà góa cũng đủ gợi lên thân phận mong manh của một người phụ nữ trong xã hội thời ấy. Và chính trong cảnh túng thiếu ấy, bà đã dâng lên Thiên Chúa tất cả những gì mình có để sống. Chúa Giêsu nói một câu khiến mọi cách tính toán của con người phải đảo lộn: “Thầy bảo thật anh em: bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn ai hết.” Nhiều hơn ai hết! Một người chỉ có hai đồng tiền lại được Chúa nhìn nhận là người đã dâng nhiều nhất. Bởi vì người đời thường đếm xem chúng ta đã cho bao nhiêu, còn Thiên Chúa nhìn thấy chúng ta đã giữ lại cho mình bao nhiêu. Người đời nhìn vào giá trị món quà, còn Thiên Chúa nhìn vào tình yêu nằm phía sau món quà ấy.
Kính thưa cộng đoàn, có lẽ điều khiến chúng ta xúc động nhất trong câu chuyện hôm nay không phải là bà góa đã cho đi hai đồng tiền. Điều khiến chúng ta nghẹn lòng là bà đã cho đi cả phần dành để sống của mình. Những đồng tiền ấy có thể là bữa ăn cuối cùng trong ngày. Có thể là chút bảo đảm mong manh cho ngày mai. Bà không dâng từ phần dư thừa. Bà dâng từ chính sự thiếu thốn của mình. Nhưng chúng ta cũng cần hiểu đúng điều Chúa muốn dạy: Chúa Giêsu không cổ võ việc người nghèo phải tự đẩy mình vào cảnh khốn cùng để chứng minh lòng đạo đức. Người cũng không cho phép bất cứ ai nhân danh Thiên Chúa mà đòi hỏi người nghèo phải hy sinh đến mức không còn gì để sống. Chính Chúa Giêsu đã nhiều lần lên án những hình thức đạo đức giả tạo và những kẻ lợi dụng tôn giáo để trục lợi từ người yếu thế. Điều Người làm hôm nay là đặt lại giá trị của con người trước mặt Thiên Chúa. Người cho thấy một tấm lòng bé nhỏ, chân thành và quảng đại có thể quý giá hơn tất cả những gì hào nhoáng mà thế gian thường tán thưởng.
Và từ hình ảnh người đàn bà góa ấy, tôi muốn mời mỗi người trở về với một câu hỏi rất riêng: Trong cuộc đời chúng ta, đã có bao nhiêu người trao cho mình hai đồng tiền cuối cùng của họ, mà chúng ta chưa bao giờ nhận ra?
Có một người mẹ đã từng ngồi bên mâm cơm, gắp miếng thịt ngon nhất vào bát con rồi nhẹ nhàng nói: “Mẹ không thích ăn thịt, con ăn đi.” Đứa con tin thật. Nó đâu biết mẹ cũng thèm một miếng ngon như nó. Nó đâu biết suốt ngày hôm ấy mẹ đã làm việc đến mệt lả. Nó đâu biết phần cơm mẹ đang ăn chỉ có rau và một chút nước mắm, bởi món ăn ngon nhất trong nhà đã được dành hết cho các con. Nhiều năm sau, khi người con trưởng thành, có tiền mua đủ thứ cao lương mỹ vị, có thể bước vào những nhà hàng sang trọng, nó mới chợt nhớ ra rằng chưa bao giờ mình hỏi mẹ một câu rất đơn giản: “Mẹ ơi, mẹ thích ăn món gì nhất?” Và đau đớn biết bao, có những người chỉ nhớ ra câu hỏi ấy khi mẹ đã nằm dưới ba tấc đất. Lúc ấy, có mua cả một bàn thức ăn ngon cũng chẳng còn ai để gắp cho mẹ. Có mang về một chiếc áo đẹp cũng chẳng còn đôi vai gầy để khoác. Có kiếm được bao nhiêu tiền cũng chẳng mua lại được một buổi chiều mẹ ngồi đợi trước hiên nhà. Hai đồng tiền của bà góa năm xưa đôi khi chính là miếng ăn mà mẹ đã nhường cho con, là chiếc áo mới mẹ chưa từng dám mua, là những tháng năm mẹ đã âm thầm đánh đổi để con được lớn lên bình yên.
Có một người cha không giỏi nói lời yêu thương. Cả đời ông chỉ biết đi làm, kiếm tiền, sửa sang nhà cửa, lo cho con cái học hành. Ông ít khi ôm con. Ông chẳng biết viết những dòng tin nhắn ngọt ngào. Có khi ông còn nghiêm khắc đến mức các con nghĩ rằng cha không thương mình. Nhưng có ai nhìn thấy những buổi sáng ông ra khỏi nhà khi trời còn tối? Có ai nhìn thấy những lần ông ngồi một mình, đếm từng đồng tiền lẻ, lo không biết tháng tới lấy đâu ra tiền đóng học cho con? Có ai biết ông đã bỏ qua bao nhiêu điều mình yêu thích để các con được có những điều chúng mong muốn? Đến một ngày, người cha ấy nằm trên giường bệnh. Bàn tay từng bế con nay run rẩy. Đôi chân từng đi khắp nơi vì gia đình nay không còn đủ sức bước xuống giường. Người con nắm lấy tay cha, bỗng nhận ra bàn tay ấy chai sần đến nhường nào. Nhưng có thể đã quá muộn để hỏi: “Cha ơi, cả đời cha có mệt lắm không?” Và nếu người cha còn đủ sức trả lời, có lẽ ông vẫn sẽ nói như ông đã nói suốt bao năm: “Cha không sao đâu, con đừng lo.” Có những con người đến lúc hấp hối vẫn chỉ muốn người mình thương được yên lòng. Họ không giữ lại cho mình ngay cả quyền được than mệt.
Kính thưa cộng đoàn thân mến, còn trong đời sống đức tin của chúng ta thì sao? Có những người đến nhà thờ với bộ quần áo đẹp, dâng những món tiền đáng kể, tham gia những công việc lớn lao, và thật đáng quý khi những đóng góp ấy xuất phát từ lòng yêu mến Chúa. Nhưng cũng có một cụ già mỗi sáng lần từng bước chậm chạp đến nhà thờ. Cụ chẳng có gì để dâng ngoài một tràng chuỗi đã sờn, một đôi bàn tay nhăn nheo và một trái tim đầy những lời cầu nguyện. Có thể cụ chẳng còn nghe rõ bài giảng. Có thể mắt cụ chẳng đọc nổi những hàng chữ trong sách kinh. Nhưng cụ vẫn đến, vẫn quỳ, vẫn âm thầm thưa với Chúa: “Lạy Chúa, con chẳng còn làm được gì nhiều. Xin Chúa thương các con các cháu của con.” Ai biết được trong những lời kinh đơn sơ ấy có bao nhiêu nước mắt? Ai biết được cụ đã phải chiến đấu với bao nhiêu đau nhức để có mặt trong nhà thờ sáng hôm ấy? Ai biết được có những người vẫn còn đứng vững trong đức tin hôm nay chính nhờ những lời cầu nguyện không ai biết đến ấy?
Tôi nghĩ đến những người phục vụ Giáo hội suốt bao nhiêu năm mà chẳng mấy khi được nhắc tên. Một bà cụ quét sân nhà thờ. Một người âm thầm giặt khăn bàn thờ. Một ông trùm già từng đội mưa đội nắng lo công việc giáo xứ. Một ca viên dành cả tuổi trẻ để tập hát, để rồi khi giọng hát yếu đi, phải lặng lẽ ngồi xuống phía dưới. Một giáo lý viên từng dạy biết bao thế hệ thiếu nhi biết làm dấu Thánh Giá, biết đọc kinh Lạy Cha, biết yêu mến Chúa Giêsu, nhưng đến lúc tuổi già, những học trò năm xưa có khi gặp lại cũng chẳng nhận ra. Và tôi cũng nghĩ đến những linh mục, tu sĩ cao niên đã dành cả cuộc đời cho Chúa và đoàn chiên. Một thời các ngài đi không biết mỏi, giảng không biết mệt, phục vụ chẳng quản ngày đêm. Thế rồi năm tháng đi qua. Sức khỏe không còn. Công việc được trao cho người trẻ hơn. Những bước chân nhanh nhẹn ngày nào trở thành những bước chân chậm chạp. Có những vị không còn ra ngoài được nữa, chỉ lặng lẽ ngồi trong nhà nguyện, nhìn lên Nhà Tạm và cầu nguyện. Nếu chúng ta chỉ đo giá trị đời tu bằng những công việc đang thực hiện, chúng ta có thể nghĩ rằng các ngài chẳng còn đóng góp được bao nhiêu. Nhưng trước mặt Thiên Chúa, ai dám nói rằng những lời cầu nguyện âm thầm ấy ít giá trị hơn những công trình lớn lao?
Xin đừng bao giờ gọi một con người là vô dụng chỉ vì họ không còn đủ sức làm những điều họ từng làm. Một người mẹ già không còn nấu được bữa cơm vẫn là người mẹ đã nuôi chúng ta lớn lên. Một người cha bệnh tật không còn kiếm được tiền vẫn là người cha đã từng còng lưng vì gia đình. Một linh mục già không còn đứng giảng được vẫn là người đã từng trao ban Lời Chúa và các bí tích cho biết bao tâm hồn. Một tu sĩ cao niên không còn đảm nhận được công việc mục vụ vẫn là người đã trao cho Thiên Chúa cả một đời trung tín. Giá trị của họ không biến mất cùng với sức khỏe. Phẩm giá của họ không giảm đi khi đôi tay trở nên run rẩy. Và tình yêu của họ không trở nên nhỏ bé chỉ vì người đời không còn nhìn thấy những công việc họ làm.
Tin Mừng hôm nay còn chất vấn chúng ta về cách mình đối xử với những người đã hy sinh cho mình. Khi còn cần họ, chúng ta tìm đến. Khi họ còn khỏe mạnh, chúng ta nhờ cậy. Khi họ còn giúp được việc, chúng ta gọi tên. Nhưng khi họ già yếu, khi họ chẳng còn làm được điều gì theo mong muốn của mình, liệu chúng ta còn đủ kiên nhẫn để ngồi lại bên họ? Có bao giờ chúng ta cảm thấy phiền vì một người già hỏi đi hỏi lại cùng một câu chuyện? Có bao giờ chúng ta khó chịu vì một người bệnh phải nhờ mình những điều nhỏ nhặt? Có bao giờ chúng ta quên mất rằng người đang cần chúng ta đút từng muỗng cơm hôm nay có thể chính là người đã kiên nhẫn đút cho chúng ta hàng ngàn muỗng cơm khi chúng ta còn thơ bé? Người đang cần chúng ta dìu từng bước có thể chính là người đã từng nắm tay dạy chúng ta bước những bước đầu đời. Người đang nói những lời đứt quãng có thể chính là người đã từng thức trắng đêm chỉ để nghe chúng ta khóc và tìm cách dỗ dành. Cuộc đời có một vòng quay đau đớn: lúc chúng ta còn bé, cha mẹ chăm sóc chúng ta bằng tình yêu; đến khi cha mẹ trở nên yếu đuối, không phải lúc nào chúng ta cũng chăm sóc các ngài bằng cùng một sự dịu dàng.
Có lẽ điều đáng sợ nhất trong đời không phải là nghèo tiền bạc, mà là đến một lúc nào đó, chúng ta trở nên nghèo tình thương ngay trong chính gia đình mình. Một mái nhà có thể rất rộng, nhưng người mẹ già vẫn không tìm được một chỗ để giãi bày nỗi cô đơn. Một gia đình có thể rất giàu, nhưng người cha bệnh tật vẫn phải dè dặt mỗi khi muốn nhờ con giúp đỡ. Một cộng đoàn có thể tổ chức rất nhiều sinh hoạt, nhưng một thành viên già yếu vẫn có thể trải qua những ngày dài không ai ghé thăm. Chúng ta có thể dâng lên Thiên Chúa những món quà rất đẹp, nhưng lại quên trao cho người bên cạnh một chút thời gian. Chúng ta có thể bỏ tiền vào thùng dâng cúng, nhưng lại không muốn bỏ ra mười phút để lắng nghe người đang đau khổ. Chúng ta có thể đóng góp xây dựng những công trình lớn, nhưng lại không muốn cúi xuống nâng một người đang ngã. Và lúc ấy, Tin Mừng bà góa nghèo trở thành một câu hỏi nhức nhối: Chúng ta đang dâng cho Chúa phần dư thừa của cuộc đời mình, hay đang thực sự trao cho Người một trái tim biết yêu thương?
Thưa cộng đoàn, điều kỳ diệu trong Tin Mừng hôm nay còn nằm ở một chi tiết rất đẹp: bà góa không biết Chúa Giêsu đang nhìn mình. Bà không dâng hai đồng tiền để được Chúa khen. Bà không tìm một vị trí nổi bật. Bà không cần ai biết tên. Bà chỉ âm thầm làm điều bà tin là đúng trước mặt Thiên Chúa. Nhưng Chúa Giêsu đã thấy. Và không những thấy, Người còn muốn các môn đệ biết đến hành động của bà. Người đã đưa một con người vô danh trở thành một bài học lớn lao cho muôn thế hệ. Hai đồng tiền nhỏ bé ấy đã đi vào Tin Mừng, để hơn hai ngàn năm sau, chúng ta vẫn còn được nghe câu chuyện của bà. Người đời có thể đã quên bà ngay khi bà bước ra khỏi Đền Thờ, nhưng Chúa không quên.
Đó là niềm an ủi lớn lao cho tất cả những ai đang sống một cuộc đời âm thầm. Nếu hôm nay có một người mẹ đang kiệt sức vì chăm sóc đứa con đau bệnh, xin hãy nhớ rằng Chúa nhìn thấy từng đêm mất ngủ. Nếu có một người cha đang lặng lẽ giấu những lo âu để gia đình được bình an, xin hãy nhớ rằng Chúa nhìn thấy những giọt mồ hôi không ai biết. Nếu có một người vợ đang chăm sóc người chồng bệnh tật, có lúc mệt mỏi đến bật khóc nhưng sáng hôm sau vẫn tiếp tục yêu thương, xin hãy nhớ rằng Chúa nhìn thấy cả sự tận tụy lẫn nỗi kiệt sức của chị. Nếu có một linh mục đang buồn vì công việc mục vụ không được người khác thấu hiểu, nếu có một tu sĩ đang âm thầm phục vụ mà chẳng được ghi nhận, nếu có một người đang cố sống tử tế giữa bao hiểu lầm và bất công, xin hãy nhớ rằng: trước mặt Thiên Chúa, chẳng có một hy sinh chân thành nào bị xem là vô nghĩa. Nhưng cũng xin đừng quên rằng Chúa không chỉ nhìn thấy việc chúng ta làm; Người còn nhìn thấy những giới hạn của chúng ta. Người không đòi chúng ta phải kiệt quệ để chứng minh tình yêu. Đôi khi, biết đón nhận sự giúp đỡ, biết nghỉ ngơi, biết thành thật nói rằng mình đang mệt cũng là một hành vi khiêm nhường trước Thiên Chúa.
Và nếu hôm nay chúng ta đang cảm thấy mình chẳng còn gì để dâng cho Chúa thì sao? Có thể chúng ta không giàu có. Có thể chúng ta đã thất bại trong nhiều điều. Có thể đời sống đức tin của chúng ta đầy những yếu đuối. Có thể chúng ta đã từng phạm tội, từng làm tổn thương người khác, từng đi xa tình thương của Chúa. Có thể chúng ta đang mang trong lòng một nỗi buồn không biết nói với ai. Nhưng xin hãy nhớ: bà góa nghèo không có nhiều tiền, nhưng bà vẫn có một trái tim biết dâng hiến. Và chúng ta cũng thế. Nếu không còn sức để làm những việc lớn lao, hãy dâng cho Chúa một lời cầu nguyện. Nếu không còn tiền bạc để giúp người khác, hãy trao đi một lời an ủi. Nếu không còn khả năng thay đổi quá khứ, hãy dâng cho Chúa lòng thống hối chân thành. Nếu không còn đủ sức bước đi nhanh như trước, hãy bước những bước nhỏ bé trong tình yêu. Và nếu hôm nay chúng ta chỉ còn biết ngồi khóc trước Nhà Tạm, hãy cứ đến với Chúa bằng chính những giọt nước mắt ấy. Đừng nghĩ rằng mình phải có thật nhiều mới xứng đáng đến trước mặt Thiên Chúa. Có khi điều Chúa chờ đợi chỉ là một trái tim nghèo khó nhưng không đóng cửa trước tình yêu của Người.
Kính thưa cộng đoàn, khi đọc câu chuyện này, chúng ta còn được mời gọi nhìn xa hơn hình ảnh bà góa, để chiêm ngắm chính Chúa Giêsu. Bởi chỉ ít lâu sau biến cố trong Đền Thờ, Người cũng sẽ trao ban tất cả. Bà góa dâng hai đồng tiền là tất cả những gì bà có để sống. Còn Chúa Giêsu sẽ hiến dâng chính mạng sống mình trên thập giá. Người không yêu nhân loại bằng một tình yêu dư thừa. Người yêu đến cùng. Người không đứng từ xa để ban cho chúng ta một chút thương xót. Người bước vào thân phận con người, mang lấy những đau khổ của chúng ta, đón nhận sự phản bội, chịu những vết thương và cuối cùng dang tay trên thập giá. Trên đồi Canvê, Người chẳng còn gì để giữ lại cho mình. Áo đã bị chia. Thân xác đầy thương tích. Bạn hữu nhiều người bỏ chạy. Những kẻ qua đường chế nhạo. Nhưng giữa tận cùng đau khổ ấy, Người vẫn yêu, vẫn tha thứ, vẫn trao ban chính mình để cứu độ nhân loại.
Vì thế, hai đồng tiền của bà góa không chỉ dạy chúng ta biết quảng đại. Chúng còn dẫn chúng ta đến mầu nhiệm Thánh Thể mà chúng ta đang cử hành. Trên bàn thờ hôm nay, Chúa Giêsu tiếp tục trao ban chính Mình và Máu Người làm lương thực nuôi sống chúng ta. Người không trao một phần dư thừa. Người trao chính mình. Mỗi lần đến tham dự Thánh Lễ, chúng ta được đón nhận một tình yêu đã đi đến tận cùng. Và nếu thực sự hiểu điều ấy, làm sao chúng ta có thể rời khỏi nhà thờ mà vẫn sống ích kỷ, vô tâm, lạnh lùng với những người đang cần mình? Làm sao chúng ta có thể quỳ trước Thánh Thể mà lại không muốn cúi xuống trước những đau khổ của anh chị em? Làm sao chúng ta có thể nói với Chúa: “Lạy Chúa, con yêu mến Chúa”, nhưng lại không có thời gian dành cho cha mẹ già, cho người bạn đời đang cô đơn, cho người bệnh đang đợi một lời thăm hỏi?
Hôm nay, tôi đặc biệt muốn nói với những người con còn cha còn mẹ: xin đừng đợi đến khi cha mẹ nhắm mắt mới bắt đầu hiểu thế nào là hy sinh. Đừng đợi đến khi căn nhà chỉ còn chiếc ghế trống mới thấy nhớ bóng dáng một người. Đừng đợi đến khi cầm trên tay di ảnh của mẹ mới nhận ra mình chưa từng hỏi mẹ có hạnh phúc không. Đừng đợi đến khi đứng trước nấm mồ của cha mới nghẹn ngào nói: “Con thương cha nhiều lắm.” Nếu cha mẹ còn sống, xin hãy tìm cách đến gần các ngài hơn. Có thể cha mẹ không cần một món quà đắt tiền. Có thể điều các ngài mong chỉ là một bữa cơm có đủ con cháu, một cuộc điện thoại không vội vã, một buổi chiều có người ngồi nghe những câu chuyện cũ. Có những người già kể đi kể lại một câu chuyện không phải vì họ muốn làm phiền ai, mà bởi họ chẳng còn bao nhiêu câu chuyện mới để kể. Có những người mẹ hỏi con đã ăn cơm chưa không phải vì không biết nói gì khác, mà bởi sau cả một đời lo cho con, tình thương của mẹ vẫn chỉ quen bắt đầu bằng những điều nhỏ bé ấy.
Và với những ai đã mất cha mẹ, xin đừng để nỗi ân hận trở thành một bản án giam giữ cả cuộc đời mình. Nếu còn những điều chưa kịp nói, hãy đem vào lời cầu nguyện. Nếu còn những lỗi lầm chưa kịp xin tha thứ, hãy khiêm tốn đặt chúng trước lòng thương xót Chúa. Hãy làm những việc lành, hãy sống tử tế hơn, hãy yêu thương những người đang còn hiện diện bên mình. Chúng ta không thể quay lại ngày hôm qua, nhưng nhờ ơn Chúa, chúng ta vẫn có thể làm cho những ngày còn lại trở nên đẹp hơn bằng một tình yêu trưởng thành và biết ơn.
Kính thưa cộng đoàn thân mến, một ngày kia, tất cả chúng ta cũng sẽ phải rời khỏi thế gian này. Những gì hôm nay chúng ta cố gắng tích lũy rồi sẽ ở lại. Những chiếc ghế chúng ta từng ngồi sẽ có người khác ngồi. Những chức vụ chúng ta từng nắm giữ sẽ có người khác đảm nhận. Những căn nhà chúng ta xây dựng sẽ có người khác bước vào. Và ngay cả những người từng biết chúng ta rồi cũng sẽ lần lượt ra đi. Nhưng những gì được trao ban trong tình yêu sẽ không trở nên vô nghĩa trước mặt Thiên Chúa. Một lời tha thứ đúng lúc. Một bàn tay nâng đỡ người thất vọng. Một bữa cơm dành cho người đói. Một đêm thức trắng chăm sóc người bệnh. Một lời cầu nguyện cho người đã khuất. Một nụ cười trao cho người đang cô độc. Tất cả có thể nhỏ bé như hai đồng tiền kẽm, nhưng khi được trao ban bằng tình yêu chân thành, chúng có một giá trị mà tiền bạc không thể đo lường.
Đừng sống cả đời chỉ để người khác biết mình giàu có đến đâu, tài giỏi thế nào, thành công ra sao. Hãy sống sao để một ngày khi chúng ta không còn nữa, có ai đó nhớ về mình mà có thể nói bằng tất cả lòng biết ơn: “Nhờ có người ấy mà cuộc đời tôi đã bớt khổ. Nhờ có người ấy mà tôi đã không bỏ cuộc. Nhờ có người ấy mà tôi biết Thiên Chúa vẫn còn thương tôi.” Đó có thể là lời tưởng nhớ đẹp hơn mọi tấm bia, mọi vòng hoa, mọi lời ca tụng.
Và sau cùng, tôi muốn trở lại với hình ảnh người đàn bà góa trong Tin Mừng. Tôi hình dung bà lặng lẽ bước ra khỏi Đền Thờ sau khi dâng hai đồng tiền cuối cùng. Chúng ta không biết bà đi đâu, không biết hôm ấy bà có gì để ăn, cũng không biết những ngày sau bà sống thế nào. Tin Mừng không kể tiếp. Vì thế, chúng ta đừng tự thêm vào câu chuyện một phép lạ hay một kết thúc mà Kinh Thánh không nói đến. Nhưng có một điều chúng ta biết chắc: trước khi bà rời khỏi câu chuyện, Chúa Giêsu đã nhìn thấy bà, đã hiểu giá trị việc bà làm và đã nói về bà với các môn đệ. Đó là điều khiến trái tim tôi xúc động nhất. Một con người tưởng như chẳng đáng được ai quan tâm lại được chính Con Thiên Chúa nhìn nhận. Một cuộc đời nghèo khó tưởng như không có gì để kể lại trở thành bài học Tin Mừng cho toàn thể Hội Thánh.
Biết đâu hôm nay, ngay trong cộng đoàn này cũng có một bà góa như thế. Một người mẹ đang giấu những giọt nước mắt. Một người cha đang mang nỗi lo không biết chia sẻ cùng ai. Một người già đang cảm thấy mình bị lãng quên. Một linh mục đang mệt mỏi. Một tu sĩ đang âm thầm chiến đấu với những giới hạn của tuổi tác. Một người đang yêu thương hết lòng mà chưa từng được cảm ơn. Một tâm hồn đang tự hỏi liệu những hy sinh của mình có còn ý nghĩa hay không.
Xin hãy nghe lời an ủi từ Tin Mừng hôm nay: Chúa nhìn thấy.
Chúa nhìn thấy khi không ai nhìn thấy. Chúa biết khi không ai hiểu. Chúa thấu những điều chúng ta không thể diễn tả bằng lời. Nhưng Người cũng mời gọi chúng ta trở thành ánh mắt biết nhìn thấy những người bé nhỏ, trở thành đôi tai biết lắng nghe những tiếng thở dài, trở thành bàn tay biết đỡ nâng những con người đã phải gánh vác quá nhiều.
Ước gì khi Thánh Lễ hôm nay kết thúc, chúng ta không chỉ nhớ rằng ngày xưa có một bà góa đã dâng hai đồng tiền. Ước gì chúng ta còn nhớ đến những con người đã từng cho đi cả cuộc đời vì mình. Và ước gì ngay hôm nay, khi vẫn còn cơ hội, chúng ta biết nói một lời cảm ơn, biết trao một cái ôm, biết xin lỗi một người mình đã vô tâm, biết trở về với người đang chờ đợi.
Bởi có những người đã dành cho chúng ta tất cả những gì họ có, nhưng điều duy nhất họ mong nhận lại có khi chỉ là một chút tình thương.
Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con không xin Chúa cho con trở nên giàu có để dâng cho Chúa thật nhiều. Con chỉ xin Chúa cho con một trái tim biết yêu, một đôi mắt biết nhìn thấy những hy sinh âm thầm, một lương tâm biết xót xa trước những nỗi đau của người khác. Xin tha thứ cho những lần con chỉ biết nhận mà không biết cảm ơn, chỉ biết đòi hỏi mà không biết nghĩ đến những người đã hy sinh cho mình. Xin tha thứ cho những lần con quá bận rộn với những điều lớn lao mà bỏ quên những con người bé nhỏ. Xin thương những người cha, người mẹ, những linh mục, tu sĩ, những người đã trao đi gần hết cuộc đời mình mà giờ đây đang sống trong tuổi già, bệnh tật và cô đơn. Xin cho họ được yêu thương, được chăm sóc, được trân trọng, không phải vì họ còn làm được bao nhiêu việc, nhưng vì họ luôn là những người con quý giá của Chúa.
Và lạy Chúa, nếu một ngày nào đó chính con trở nên già yếu, chẳng còn sức khỏe, chẳng còn công việc, chẳng còn ai nhớ đến những điều con từng làm, xin cho con đừng đánh mất niềm tin rằng cuộc đời mình vẫn có giá trị trước mặt Chúa. Xin dạy con biết đón nhận tình thương của người khác và biết trao cho Chúa những gì con còn có thể trao.
Đến cuối đời, điều con mong không phải là được người đời nhắc đến như một người đã làm được thật nhiều, nhưng là được nghe Chúa dịu dàng nói với con: “Ta đã thấy. Ta đã thấy tất cả những gì con âm thầm trao đi trong tình yêu.”
Và khi ấy, lạy Chúa, nếu đôi tay con chẳng còn giữ được gì, xin cho trái tim con vẫn còn giữ được một điều duy nhất: tình yêu dành cho Chúa và cho những người Chúa đã trao phó cho con.
Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HAI ĐỒNG TIỀN NHỎ VÀ MỘT TRÁI TIM ĐÃ CHO ĐI TẤT CẢ
BÀI GIẢNG THỨ HAI TUẦN XXXIV THƯỜNG NIÊN – 23.11.2026
Tin Mừng: Lc 21,1-4
Kính thưa quý ông bà và anh chị em thân mến!
Có những con người đi qua cuộc đời này mà chẳng mấy ai biết tên. Họ không có địa vị để người khác kính nể, không có tiền bạc để người khác ngưỡng mộ, không có thành tích để được tuyên dương, cũng chẳng có một câu chuyện đủ lớn để thiên hạ phải dừng lại lắng nghe. Họ sống âm thầm, yêu thương âm thầm, hy sinh âm thầm, chịu đựng âm thầm. Và có khi, đến lúc họ nhắm mắt lìa đời, người ta mới giật mình nhận ra rằng: cả một đời họ đã cho đi quá nhiều, nhưng chưa từng đòi ai phải biết ơn mình. Đó có thể là một người mẹ già, cả đời chắt chiu từng đồng để nuôi con, đến khi tóc bạc, lưng còng vẫn chẳng dám mua cho mình một món gì tử tế. Đó có thể là một người cha lam lũ, đôi bàn tay chai sần vì những năm tháng làm lụng, chiếc áo mặc đã sờn vai nhưng vẫn nói với con rằng: “Ba còn mặc được, con cứ mua cái mới mà dùng.” Đó có thể là một người vợ đã dành hết tuổi thanh xuân chăm sóc chồng con, đến khi nhìn lại mới thấy mình chẳng còn bao nhiêu sức khỏe. Đó cũng có thể là một người tu sĩ già, âm thầm sống những ngày cuối đời trong căn phòng nhỏ, không còn đủ sức bước lên bục giảng, không còn đủ sức đi đến những miền truyền giáo, chỉ còn đôi bàn tay run rẩy lần từng hạt Mân Côi và một trái tim vẫn không ngừng cầu nguyện cho những người mình yêu thương. Những con người ấy có thể bị thế gian lãng quên. Nhưng hôm nay, Tin Mừng cho chúng ta một niềm an ủi thật sâu xa: có những hy sinh không ai nhìn thấy, nhưng Thiên Chúa đã nhìn thấy từ lâu. Có những giọt nước mắt không ai lau, nhưng Thiên Chúa đã âm thầm đếm từng giọt. Có những cuộc đời tưởng như chẳng có gì đáng kể, nhưng trong ánh mắt của Chúa, lại quý giá hơn tất cả những gì người đời vẫn thường ca tụng.
Hôm nay, Chúa Giêsu ngồi trong Đền Thờ. Người nhìn thấy những người giàu bỏ tiền vào thùng dâng cúng. Rồi giữa dòng người qua lại, Người nhìn thấy một bà góa nghèo. Bà không có một túi tiền lớn. Không có người đi theo. Không có ai chú ý. Bà chỉ có hai đồng tiền kẽm nhỏ bé. Hai đồng tiền ít ỏi đến mức có lẽ chẳng ai muốn cúi xuống nhặt nếu chúng rơi trên mặt đất. Nhưng bà đã đem cả hai đồng tiền ấy dâng vào Đền Thờ. Và Chúa Giêsu nói một điều khiến mọi cách tính toán của con người phải đảo lộn: “Bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn ai hết.” Điều làm chúng ta xúc động không chỉ là bà đã dâng hai đồng tiền. Điều khiến lòng chúng ta nghẹn lại chính là lời giải thích của Chúa Giêsu: bà đã dâng “tất cả những gì bà có để nuôi sống mình.” Hai đồng tiền ấy không đơn thuần là tiền bạc. Đó có thể là một bữa ăn cuối cùng. Đó có thể là chút lương thực bà định mua để sống qua ngày. Đó có thể là tất cả sự an toàn còn sót lại của một người phụ nữ đã mất chồng, không còn nơi nương tựa, không biết ngày mai mình sẽ sống thế nào. Chúng ta không biết bà đã phải nhịn bao nhiêu bữa, đã trải qua bao nhiêu đêm cô độc, đã chịu đựng bao nhiêu tủi thân để giữ lại hai đồng tiền ấy. Tin Mừng không kể. Nhưng Chúa Giêsu đã nhìn thấy bà. Và dường như chỉ một ánh nhìn ấy thôi cũng đủ nói lên tất cả. Có một điều thật đau lòng trong cuộc sống: người ta thường nhìn thấy những gì chúng ta làm được, nhưng ít ai nhìn thấy những gì chúng ta đã phải đánh đổi để làm được điều đó. Một đứa con nhìn thấy bữa cơm mẹ nấu, nhưng không nhìn thấy những đêm mẹ mất ngủ vì lo tiền chợ. Nó nhìn thấy đôi dép cũ của cha, nhưng không biết cha đã bao lần đứng trước cửa hàng rồi lặng lẽ quay đi để dành tiền đóng học phí cho con. Người ta nhìn thấy một linh mục vẫn dâng lễ mỗi ngày, nhưng không biết có những đêm ngài đã quỳ thật lâu trong nhà nguyện vì một nỗi buồn không thể nói với ai. Người ta nhìn thấy một nữ tu vẫn mỉm cười phục vụ, nhưng không biết đằng sau nụ cười ấy có bao nhiêu lần chị phải nuốt nước mắt vào lòng. Người ta nhìn thấy một người già vẫn bình thản ngồi cuối nhà thờ, nhưng không biết người ấy vừa trải qua một đêm đau nhức, cô đơn, chỉ mong trời sáng để được đến gặp Chúa. Chúng ta dễ dàng đánh giá một con người bằng những gì họ còn có thể làm. Nhưng Thiên Chúa nhìn sâu hơn. Người biết họ đã phải hy sinh những gì. Người biết một bàn tay dâng lên chút ít có thể là bàn tay đã cho đi gần như tất cả.
Có lẽ trong cuộc đời mỗi người, chúng ta đã từng là người nhận những “hai đồng tiền kẽm” của ai đó mà không hề hay biết. Ngày còn nhỏ, có bao giờ chúng ta hỏi mẹ rằng mẹ đã ăn cơm chưa? Hay chỉ biết giận dỗi vì mẹ nấu món mình không thích? Có bao giờ chúng ta nhìn thật kỹ đôi bàn tay của cha để nhận ra những vết chai ấy đã đổi lấy tuổi thơ bình yên của mình? Có bao giờ chúng ta hỏi cha mẹ đã phải từ bỏ bao nhiêu ước mơ riêng để con cái có thể thực hiện ước mơ của chúng? Có những người mẹ suốt đời ăn phần cơm nguội, nhưng luôn gắp miếng ngon cho con. Có những người cha chưa từng được đi du lịch, nhưng lại cố dành dụm để con được bước chân đến những miền đất đẹp. Có những người ông, người bà chỉ có chút tiền dành dụm cuối đời, vậy mà khi cháu đến thăm, vẫn lặng lẽ dúi vào tay cháu, vừa cười vừa nói: “Ông bà còn tiền, cứ cầm lấy mà mua gì ăn.” Và thật đau lòng biết bao, có khi chúng ta nhận những món quà ấy một cách quá tự nhiên, đến mức tưởng rằng đó là bổn phận của người trao tặng. Chúng ta quên nói lời cảm ơn. Quên hỏi thăm. Quên nhìn vào đôi mắt đã mỏi mệt vì mình. Để rồi một ngày kia, khi mẹ không còn ngồi bên mâm cơm, khi cha không còn đứng trước cổng chờ con về, chúng ta mới nhận ra rằng những điều mình từng xem là bình thường lại chính là những món quà lớn nhất cuộc đời. Có những món quà nhỏ đến mức khi nhận, ta chẳng thấy gì đặc biệt. Nhưng đến lúc người trao quà không còn nữa, ta mới hiểu rằng họ đã gói cả cuộc đời mình vào đó. Có những người con trưởng thành, có nhà cao cửa rộng, có công việc ổn định, có biết bao mối quan hệ ngoài xã hội, nhưng lại không còn đủ thời gian ngồi với mẹ một bữa cơm. Mẹ gọi điện, con bảo đang bận. Cha muốn kể vài câu chuyện cũ, con bảo đã nghe nhiều lần rồi. Một người già chỉ mong con cháu ngồi bên cạnh thêm mười phút, vậy mà mười phút ấy đôi khi lại là điều khó xin nhất. Anh chị em ơi, đến một ngày nào đó, chúng ta có thể có rất nhiều tiền, nhưng không còn mua được một lần mẹ gọi tên mình. Chúng ta có thể có một chiếc xe thật đẹp, nhưng không còn được chở cha đi lễ. Chúng ta có thể tổ chức một đám tang thật long trọng, đặt những vòng hoa thật đắt tiền, nhưng không thể đổi tất cả những điều ấy lấy một bữa cơm bình dị khi cha mẹ vẫn còn sống. Đừng đợi đến khi đôi bàn tay đã từng cho mình tất cả nằm bất động trong chiếc quan tài, chúng ta mới quỳ xuống khóc và nói: “Giá như con đã thương cha mẹ nhiều hơn!” Tin Mừng hôm nay không chỉ mời gọi chúng ta biết cho đi. Tin Mừng còn mời gọi chúng ta biết nhận ra và trân trọng những người đang âm thầm trao hiến cuộc đời cho mình.
Người đàn bà trong Tin Mừng là một bà góa. Trong xã hội thời ấy, người góa bụa thường thuộc về những thành phần dễ bị tổn thương nhất. Bà không chỉ nghèo tiền bạc. Bà còn mang trên vai sự cô đơn của một người đã mất đi người bạn đời. Chúng ta có thể hình dung bà bước vào Đền Thờ, giữa bao người đông đúc, nhưng chẳng có ai đi bên cạnh. Không một bàn tay nắm lấy bàn tay bà. Không một người thân hỏi bà có mệt không. Không ai biết hôm nay bà đã ăn gì, ngày mai bà còn gì để ăn. Và chính giữa sự cô đơn ấy, bà đã gặp được một ánh mắt. Ánh mắt của Chúa Giêsu. Thật cảm động khi nghĩ rằng giữa bao người giàu sang đang dâng cúng, Chúa Giêsu lại dành sự chú ý đặc biệt cho một người phụ nữ nghèo khó. Người không gọi bà lên để trao phần thưởng. Người không làm cho bà trở thành người nổi tiếng. Người cũng không biến sự nghèo khổ của bà thành một màn trình diễn. Người chỉ nhìn thấy. Và Người nói với các môn đệ về giá trị lớn lao của sự trao hiến ấy. Có lẽ bà đã ra về mà không hề biết mình vừa được Con Thiên Chúa ca ngợi. Có lẽ bà vẫn bước đi trên con đường cũ, trở về căn nhà nghèo, đối diện với những thiếu thốn chưa biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng từ giây phút ấy, sự dâng hiến âm thầm của bà đã được ghi lại trong Tin Mừng, để hơn hai ngàn năm sau, biết bao tâm hồn vẫn còn được đánh động. Điều đó nói với chúng ta một sự thật vô cùng an ủi: một việc làm có thể bị cả thế gian bỏ qua, nhưng khi được thực hiện bằng tình yêu chân thành, nó không bao giờ trở nên vô nghĩa trước mặt Thiên Chúa.
Có một người mẹ đang chăm sóc đứa con khuyết tật suốt nhiều năm, mệt mỏi đến mức đôi khi chẳng còn sức để đọc hết một kinh Lạy Cha. Có một người chồng đang chăm sóc người vợ mắc bệnh hiểm nghèo, dù không ai biết anh đã phải giấu bao nhiêu lần tuyệt vọng. Có một người con đang chăm sóc cha mẹ già lú lẫn, phải nghe lặp đi lặp lại những câu hỏi cũ, phải kiên nhẫn trước những lúc người thân không còn nhận ra mình. Có một người tu sĩ già không còn đi được, chỉ có thể nằm trên giường bệnh, dâng những đau đớn mỗi ngày để cầu nguyện cho Hội Thánh. Có thể họ nghĩ mình chẳng còn làm được điều gì lớn lao. Có thể họ cảm thấy đời mình đang dần trở thành gánh nặng. Có thể họ đã từng thưa với Chúa trong nước mắt: “Lạy Chúa, con còn ích gì nữa?” Nhưng Tin Mừng hôm nay như một lời thì thầm dịu dàng dành cho họ: Con đừng lấy sự đánh giá của thế gian để đo giá trị đời mình. Khi đôi chân con không còn đi được, khi đôi tay con không còn làm việc được, khi những khả năng ngày xưa dần rời bỏ con, con vẫn là người con vô cùng quý giá của Cha. Chúng ta cần nhớ rằng Chúa không đòi người nghèo phải cho đi đến mức không còn gì để sống. Tin Mừng không phải là lời biện minh cho việc lợi dụng sự quảng đại của những người túng thiếu. Ngay trước câu chuyện bà góa, Chúa Giêsu đã lên án những kẻ đạo đức giả nuốt hết tài sản của các bà góa. Bởi thế, nếu chúng ta chỉ ca ngợi hai đồng tiền của bà mà không nhận ra trách nhiệm phải bảo vệ những người yếu thế, thì chúng ta chưa thực sự nghe hết lời cảnh tỉnh của Tin Mừng. Một cộng đoàn Kitô hữu không thể chỉ xúc động trước sự hy sinh của người nghèo, rồi để họ tiếp tục cô đơn trong cảnh thiếu thốn. Một gia đình không thể chỉ ca ngợi người mẹ tảo tần, rồi mặc nhiên để mẹ phải gánh vác tất cả. Một cộng đoàn tu trì không thể chỉ tự hào về những bậc đàn anh đã cống hiến cả đời, rồi khi các ngài già yếu lại để các ngài cảm thấy mình bị lãng quên. Biết ơn một cuộc đời đã cho đi tất cả không chỉ bằng những lời ca ngợi đẹp đẽ, mà còn bằng cách đừng để người ấy phải chịu đựng phần đời còn lại trong cô độc.
Nhìn bà góa nghèo hôm nay, tôi cũng nghĩ đến biết bao cuộc đời tận hiến trong Hội Thánh. Có những linh mục đã dành cả tuổi trẻ để phục vụ đoàn chiên. Khi còn khỏe mạnh, các ngài đi khắp nơi, giảng dạy, giải tội, thăm bệnh nhân, an ủi những gia đình tan vỡ. Nhưng rồi năm tháng đi qua, tóc bạc dần, đôi chân yếu dần, trí nhớ không còn như trước, giọng nói từng vang lên mạnh mẽ trên tòa giảng nay chỉ còn khe khẽ trong nhà nguyện. Có những người đã từng đứng trước hàng ngàn giáo dân, nhưng cuối đời lại ngồi lặng lẽ bên cửa sổ, chờ một người ghé thăm. Có những bàn tay từng nâng Mình Thánh Chúa hàng chục ngàn lần, nay run đến mức cầm chén nước cũng khó khăn. Có những đôi chân từng đi trên bao con đường truyền giáo, nay chỉ bước được vài bước ngắn ngủi. Có những trái tim từng lắng nghe nỗi đau của biết bao người, nhưng khi chính mình đau đớn, lại chẳng muốn làm phiền ai. Chúng ta đừng bao giờ nghĩ rằng những cuộc đời ấy đã hết giá trị khi họ không còn làm được những công việc như xưa. Bởi trước mặt Chúa, một lời cầu nguyện trong đau yếu, một sự kiên nhẫn giữa bệnh tật, một hành vi tín thác âm thầm có thể là một lễ vật vô cùng quý giá. Có những linh mục khi còn trẻ đã dâng cho Chúa sức mạnh của đôi chân. Khi về già, các ngài dâng cho Chúa sự run rẩy của đôi tay. Khi không còn đủ sức làm việc, các ngài dâng cho Chúa chính sự bất lực của mình. Và có lẽ, đó là những đồng tiền kẽm cuối cùng của một đời tận hiến.
Nhưng điều đẹp nhất trong Tin Mừng hôm nay không chỉ nằm ở hai đồng tiền bà góa đã cho đi. Điều đẹp nhất còn nằm ở chính Chúa Giêsu. Bởi Người đang nhìn bà góa dâng tất cả cũng chính là Đấng sắp dâng hiến tất cả vì nhân loại. Bà góa dâng những gì mình có để sống. Còn Chúa Giêsu sẽ trao hiến chính sự sống của Người trên thập giá. Bà góa dâng hai đồng tiền trong âm thầm. Chúa Giêsu sẽ trao cả thân mình giữa sự khước từ, nhục nhã và đau đớn. Bà góa tin tưởng phó thác tương lai cho Thiên Chúa. Chúa Giêsu sẽ đi đến tận cùng của sự vâng phục và tình yêu, khi phó thác mạng sống trong tay Chúa Cha. Thật ra, chính Chúa Giêsu là Đấng đã yêu thương chúng ta bằng một tình yêu không giữ lại gì cho riêng mình. Người không yêu chúng ta bằng những gì dư thừa. Người không cứu độ chúng ta bằng một phần nhỏ của cuộc đời. Người đã trao ban chính mình. Và mỗi lần tham dự Thánh Lễ, khi nhìn linh mục nâng cao Mình Thánh và Máu Thánh Chúa, chúng ta được nhắc nhớ về tình yêu tự hiến ấy. Trên bàn thờ không chỉ có bánh và rượu. Trong mầu nhiệm Thánh Thể, chúng ta được tham dự vào hy lễ của Đấng đã yêu thương nhân loại đến cùng. Chúa không hỏi chúng ta có thể đem đến cho Người bao nhiêu tiền bạc, danh tiếng hay thành công. Người mời gọi chúng ta mở lòng để đón nhận tình yêu của Người và học cách yêu thương như Người đã yêu. Có thể hôm nay chúng ta chẳng có gì nhiều để dâng Chúa. Một người đang bệnh chỉ có những cơn đau. Một người đang thất nghiệp chỉ có những ngày lo lắng. Một người vừa mất người thân chỉ có trái tim tan nát. Một người đang sống trong gia đình bất hòa chỉ có những đêm dài đầy nước mắt. Một người đang già đi chỉ có những bước chân chậm chạp và ký ức của một thời đã qua. Nhưng anh chị em thân mến, đừng vì thế mà nghĩ mình chẳng còn gì để dâng Chúa. Hãy dâng Người một trái tim vẫn muốn tin giữa những ngày chao đảo. Hãy dâng Người một lời tha thứ khi lòng mình còn đau. Hãy dâng Người sự kiên nhẫn để chăm sóc người thân. Hãy dâng Người một lời cầu nguyện khi chẳng còn biết làm gì khác. Hãy dâng Người một ngày sống nhỏ bé, với tất cả những gì mình có thể làm bằng tình yêu. Và cũng xin đừng quên: Thiên Chúa không chỉ yêu chúng ta khi chúng ta còn có thể cho đi. Ngay cả khi chúng ta chẳng còn sức làm gì, chẳng còn gì để trao tặng, tình yêu của Người dành cho chúng ta vẫn không hề suy giảm. Bởi chúng ta không phải kiếm lấy tình thương của Chúa bằng sự hy sinh của mình. Chúng ta được yêu trước, rồi từ tình yêu ấy mới học cách trao ban.
Kính thưa quý ông bà và anh chị em! Có một ngày, tất cả chúng ta đều phải rời khỏi cuộc đời này. Những tài khoản ngân hàng sẽ ở lại. Những ngôi nhà sẽ ở lại. Những bằng cấp, chức vụ, những lời khen chê cũng sẽ ở lại. Những gì một thời khiến chúng ta tự hào rồi sẽ dần trở thành chuyện cũ. Khi ấy, có lẽ điều khiến chúng ta day dứt nhất không phải là mình chưa kiếm được nhiều tiền hơn, chưa được thăng chức cao hơn, chưa xây được ngôi nhà lớn hơn. Điều khiến chúng ta đau lòng có thể là những yêu thương mình đã không kịp trao. Một lời xin lỗi đã định nói mà cứ trì hoãn. Một cuộc điện thoại cho mẹ đã hẹn để ngày mai. Một lần đến thăm cha già đã dời lại vì công việc. Một người bạn đang đau khổ mà ta biết, nhưng vẫn không dành thời gian lắng nghe. Một người thân cần được ôm lấy, mà ta lại để họ cô đơn quá lâu. Đến cuối đời, có lẽ chúng ta mới hiểu: điều quý giá nhất không phải là mình đã giữ lại được bao nhiêu, mà là mình đã yêu thương được bao nhiêu trong những ngày còn có thể. Vì vậy, nếu hôm nay cha mẹ còn sống, xin hãy thương cha mẹ khi vẫn còn có thể. Nếu người bạn đời vẫn đang ở bên, xin đừng xem sự hiện diện ấy là chuyện đương nhiên. Nếu trong gia đình có một người già đang cần được chăm sóc, xin đừng để họ cảm thấy mình là gánh nặng. Nếu bên cạnh chúng ta có một người nghèo khổ, xin đừng chỉ nói những lời đạo đức mà quên nâng đỡ họ bằng những việc làm thiết thực. Và nếu chính chúng ta đang là người nghèo khó, đau yếu, cô đơn, bị lãng quên, xin hãy nhớ hình ảnh bà góa trong Đền Thờ hôm nay. Giữa đám đông ấy, có một người đã nhìn thấy bà. Người ấy là Chúa Giêsu. Giữa cuộc đời này, khi chẳng ai hiểu những điều chúng ta đã chịu đựng, vẫn có một Đấng thấu hiểu. Khi những hy sinh của chúng ta không được ghi nhận, Người vẫn biết. Khi chúng ta không còn đủ sức để nói một lời cầu nguyện trọn vẹn, Người vẫn nghe được tiếng lòng. Khi cả thế gian chỉ nhìn thấy một cuộc đời nhỏ bé, Người vẫn nhận ra phẩm giá không gì thay thế được của một người con yêu dấu.
Ước gì một ngày nào đó, khi chúng ta đứng trước mặt Chúa, chúng ta không phải bối rối vì đã dành cả đời để giữ lấy những điều rồi cũng mất đi, mà có thể khiêm tốn thưa với Người: “Lạy Chúa, con chẳng có gì lớn lao để khoe với Chúa. Con đã sống một cuộc đời rất bình thường. Có những ngày con yếu đuối, có những lúc con ích kỷ, có những lần con đã không yêu thương như đáng lẽ phải yêu. Nhưng nhờ ơn Chúa, con đã cố gắng trao đi chút tình thương mình có. Con đã cố gắng ở lại với những người cần con. Con đã cố gắng tha thứ, dù trái tim còn đau. Con đã cố gắng tin, ngay cả khi cuộc đời chẳng còn dễ dàng. Và hôm nay, con chỉ có một trái tim nghèo nàn này để dâng lên Chúa.” Xin cho chúng ta biết sống sao để khi nhắm mắt lìa đời, những người ở lại không chỉ nhớ rằng chúng ta đã có gì, đã làm gì, đã đạt được những thành công nào, mà còn nhớ rằng đã từng có một con người hết lòng yêu thương họ. Và xin cho chúng ta đừng quên một điều thật đẹp, thật dịu dàng, thật đáng để mang theo suốt cuộc đời: Có những bàn tay chẳng bao giờ cầm được nhiều tiền, nhưng đã nâng đỡ cả một gia đình. Có những đôi vai chưa từng khoác áo sang trọng, nhưng đã gánh đỡ biết bao cuộc đời. Có những trái tim chưa từng được ai ca tụng, nhưng đã yêu thương đến mức chẳng còn giữ lại gì cho riêng mình. Và có những con người, khi còn sống, chúng ta tưởng họ chỉ có hai đồng tiền kẽm. Nhưng đến ngày họ ra đi, chúng ta mới bật khóc nhận ra: hai đồng tiền ấy chính là cả cuộc đời họ đã dành cho chúng ta.
Lạy Chúa Giêsu, xin đừng để chúng con chỉ biết rơi nước mắt trước câu chuyện bà góa nghèo hôm nay, mà không biết nhìn thấy những bà góa nghèo đang hiện diện trong chính gia đình, cộng đoàn và cuộc đời mình. Xin cho chúng con biết trân trọng những hy sinh nhỏ bé. Biết cảm ơn những người đã âm thầm yêu thương. Biết quan tâm đến những người già yếu. Biết nâng đỡ những ai đang túng thiếu. Biết cho đi bằng một trái tim tự do, chứ không phải bằng sự phô trương hay mong được đáp trả. Và khi đến lượt chúng con bước vào những tháng ngày cuối đời, khi đôi tay không còn đủ sức nắm giữ, khi đôi chân không còn đủ sức bước đi, khi những gì từng làm nên niềm tự hào của chúng con lần lượt rời xa, xin cho chúng con vẫn tin rằng mình không bị Chúa bỏ quên. Bởi điều cuối cùng còn lại của một đời người không phải là những gì bàn tay đã nắm giữ, mà là tình yêu đã được trao đi và tình yêu Thiên Chúa vẫn mãi dành cho người ấy. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
Ca nhập lễ
Con chiên bị giết xứng đáng lãnh nhận quyền năng thiên tính, không ngoan, sức mạnh, danh dự và vinh quang chúc tụng. Nguyện cho Người được vinh quang, và vương quốc Người tồn tại đến muôn đời.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, Chúa đã muốn quy tụ muôn loài dưới quyền lãnh đạo của Ðức Ki-tô là người Con Chúa hằng ưu ái, và là Vua toàn thể vũ trụ. Xin cho hết mọi loài thọ sinh đã được cứu khỏi vòng nô lệ tội lỗi biết phụng thờ Chúa là Ðấng cao cả uy linh và không ngớt lời ngợi khen chúc tụng. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc Kh 14, 1-3, 4b-5
“Tên của Ðức Ki-tô và của Cha Người viết trên trán họ”.
Trích sách Khải Huyền của Thánh Gio-an Tông đồ.
Tôi là Gio-an, tôi ngắm nhìn: thì đây Con Chiên đứng trên núi Si-on; cùng với Con Chiên, có một trăm bốn mươi tư ngàn người mang tên của Con Chiên và tên Cha Con Chiên viết trên trán họ. Tôi nghe có tiếng từ trời, như tiếng sóng gầm nước đổ, như tiếng sấm vang rền, và tiếng tôi nghe tựa hồ như tiếng đàn cầm do những người chơi đàn cầm gảy. Họ hát bài ca vãn mới trước toà và trước mặt bốn sinh vật và các vị bô lão: ngoài một trăm bốn mươi tư ngàn người đã được mua chuộc từ cõi đất, không một ai có thể hát bài ca vãn đó. Hễ Con Chiên đi đâu, thì họ theo đó. Họ là những người được mua chuộc giữa nhân loại, làm của đầu mùa dâng lên Thiên Chúa và cho Con Chiên. Miệng họ không nói lời gian dối; họ cũng chẳng tì ố trước toà Thiên Chúa.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6
Ðáp: Ðó là dòng dõi người tìm kiếm long nhan Thiên Chúa (c. 6).
Xướng: Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó, chủ địa cầu và muôn loài cư trú ở trong. Vì chính Ngài xây dựng nó trên biển cả, và Ngài giữ vững nó trên chỗ nước nguồn.
Xướng: Ai khá trèo lên cao sơn của Chúa, ai được đứng trong nơi thánh của Ngài? Người tay vô tội và lòng thanh khiết, người không để lòng xu hướng bả phù hoa.
Xướng: Người đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên Chúa là Ðấng cứu độ ban ân thưởng. Ðó là dòng dõi người tìm kiếm Chúa, người tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacóp.
Alleluia: Lc 21, 36
Alleluia, alleluia! – Các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể xứng đáng đứng vững trước mặt Con Người. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 21, 1-4
“Người thấy một bà goá nghèo khó bỏ vào đó hai đồng tiền nhỏ”.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca.
Khi ấy, Chúa Giê-su nhìn lên, thấy những người giàu có bỏ tiền dâng cúng vào hòm tiền. Người cũng thấy một bà goá nghèo khó bỏ vào đó hai đồng tiền nhỏ, nên bảo rằng: “Thầy bảo thật các con, bà goá nghèo khó này đã bỏ vào hòm tiền nhiều hơn mọi người. Vì mọi người kia lấy của dư thừa mà dâng cho Thiên Chúa, còn bà này túng thiếu, bà đã dâng tất cả những gì bà có để nuôi sống mình”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con thành khẩn dâng lên Chúa lễ tế hoà giải của Ðức Ki-tô, và tha thiết van nài cho mọi dân, mọi nước, nhờ Người, được hiệp nhất và bình an. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
Ca hiệp lễ
Chúa là vua ngự trị tới muôn đời; Chúa sẽ chúc phúc cho dân Người trong cảnh thái bình.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con được vinh dự sống theo lời giáo huấn của Ðức Ki-tô là Vua toàn thể vũ trụ, chúng con cũng vừa lãnh nhận thần lương ban sự sống muôn đời: xin cho chúng con được mãi mãi cùng Người hưởng vinh quang thiên quốc. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
HAI ĐỒNG TIỀN CUỐI CÙNG – CÓ NHỮNG HY SINH CẢ ĐỜI KHÔNG AI BIẾT, NHƯNG THIÊN CHÚA KHÔNG BAO GIỜ QUÊN
THỨ HAI TUẦN XXXIV THƯỜNG NIÊN – NGÀY 23 THÁNG 11 NĂM 2026
Tin Mừng: Lc 21,1-4
“Bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn ai hết… bà đã bỏ vào đó tất cả những gì bà có để nuôi sống mình.”
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,
Có những người đi qua cuộc đời này mà chẳng bao giờ được ai vỗ tay. Có những hy sinh lớn đến mức không thể đo bằng tiền bạc, nhưng lại nhỏ bé đến mức chẳng ai buồn nhận ra. Có những người đã dành cả đời để yêu thương, để nhường nhịn, để chịu đựng, để cho đi, nhưng đến cuối cùng, điều họ nhận lại đôi khi chỉ là sự lãng quên. Và có những giọt nước mắt rơi xuống trong đêm khuya, không một người thân nào nhìn thấy, nhưng Thiên Chúa đã nhìn thấy tất cả. Tin Mừng hôm nay chỉ có bốn câu ngắn ngủi. Không có phép lạ người chết sống lại. Không có người mù được sáng mắt. Không có đám đông tung hô. Chỉ có một bà góa nghèo, hai đồng tiền kẽm và ánh mắt của Chúa Giêsu. Nhưng đằng sau bốn câu Tin Mừng ấy là một câu chuyện có thể khiến chúng ta phải cúi đầu, bởi đôi khi chúng ta đã sống quá lâu mà vẫn chưa hiểu được thế nào là một trái tim biết yêu thương thật sự. Thánh Luca kể rằng Chúa Giêsu ngước mắt lên, thấy những người giàu đang bỏ tiền dâng cúng vào thùng tiền trong Đền Thờ. Người cũng nhìn thấy một bà góa túng thiếu bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm. Rồi Người nói một câu khiến mọi thước đo của con người bị đảo lộn: “Bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn ai hết.”
Thưa cộng đoàn, hai đồng tiền ấy có đáng là bao? Nếu đặt bên cạnh những khoản tiền lớn của người giàu, có lẽ chẳng ai thèm chú ý. Người ta có thể đếm tiền của người giàu, có thể ghi lại những khoản đóng góp lớn, có thể ca ngợi những người đã dâng cúng nhiều. Nhưng không ai biết rằng, giữa những tiếng tiền rơi vào thùng, có một người phụ nữ vừa trao đi tất cả những gì mình có để sống qua ngày. Chúng ta không biết tên bà. Không biết bà bao nhiêu tuổi. Không biết chồng bà đã mất từ bao giờ. Không biết bà đã trải qua những đêm dài cô độc như thế nào. Không biết trước khi bước vào Đền Thờ, bà đã phải đắn đo bao nhiêu lần khi nhìn hai đồng tiền cuối cùng nằm trong lòng bàn tay. Tin Mừng không kể những điều ấy. Nhưng có một điều chắc chắn: bà là một người nghèo, và hai đồng tiền đó là tất cả những gì bà có để nuôi sống mình. Vậy mà bà đã cho đi. Điều khiến chúng ta xúc động không chỉ là hai đồng tiền, mà là cả một cuộc đời dường như được đặt vào đó. Bởi người có nhiều, khi cho đi một phần, vẫn còn nhiều điều để nương tựa. Nhưng người chỉ có hai đồng tiền mà trao đi cả hai thì đã trao đi cả sự bảo đảm cuối cùng của mình. Người giàu bỏ tiền vào thùng. Bà góa bỏ cả nỗi lo ngày mai của mình vào đó. Người giàu trao đi một phần tài sản. Bà góa trao đi tất cả những gì bà đang có để sống. Và Chúa Giêsu đã nhìn thấy.
Thưa cộng đoàn, có lẽ điều đẹp nhất trong Tin Mừng hôm nay không phải chỉ là hành động của bà góa, mà còn là ánh mắt của Chúa Giêsu. Giữa bao nhiêu người đang dâng cúng, Người đã nhìn thấy một con người mà có lẽ cả đám đông chẳng ai quan tâm. Giữa những đóng góp lớn lao dễ dàng được người đời chú ý, Người đã nhận ra hai đồng tiền nhỏ bé của một người nghèo. Người ta nhìn vào số tiền. Chúa nhìn vào trái tim. Người ta nhìn vào những gì một người đã cho. Chúa nhìn vào những gì người ấy còn lại sau khi đã cho. Người ta nhìn vào vẻ ngoài của sự quảng đại. Chúa nhìn vào cái giá âm thầm mà một con người phải trả cho tình yêu của mình. Và chính ánh mắt ấy là niềm an ủi lớn lao cho biết bao tâm hồn đang mệt mỏi giữa cuộc đời. Bởi trong cộng đoàn chúng ta hôm nay, biết đâu đang có những bà góa nghèo như thế. Không nhất thiết là những người mất chồng, cũng không nhất thiết là những người thiếu thốn tiền bạc. Đó có thể là một người mẹ đã dành cả đời cho con cái, đến khi già yếu mới nhận ra mình chẳng còn gì ngoài một thân xác đau nhức và những ký ức cũ. Đó có thể là một người cha lặng lẽ đi làm từ sáng đến tối, áo đã sờn vai, đôi bàn tay đã chai cứng, nhưng chẳng bao giờ dám mua cho mình một món đồ tử tế vì còn phải dành tiền cho con ăn học. Đó có thể là một người vợ đã nhẫn nại chăm sóc chồng bệnh tật suốt nhiều năm, có những đêm kiệt sức đến bật khóc, nhưng sáng hôm sau vẫn lau mặt, thay áo, đút từng muỗng cháo cho người mình thương.
Có những người mẹ cả đời chẳng biết thế nào là một bữa ăn ngon đúng nghĩa. Miếng thịt ngon nhất dành cho con. Chỗ nằm êm nhất dành cho chồng. Bộ quần áo mới dành cho những người thân yêu. Còn mình, mẹ thường nói: “Mẹ không thích ăn đâu”, “Mẹ không cần mua đâu”, “Mẹ còn khỏe lắm”. Đến một ngày, khi mẹ không còn nữa, người con mới mở chiếc tủ cũ và nhìn thấy những bộ áo đã bạc màu, những món đồ được vá đi vá lại, những thứ mẹ đã giữ dùng suốt bao năm. Khi ấy, có thể người con mới hiểu rằng, hóa ra cả đời mẹ đã sống bằng những đồng tiền kẽm cuối cùng của mình. Mẹ cho đi không phải chỉ tiền bạc. Mẹ cho đi tuổi trẻ, sức khỏe, giấc ngủ, những ước mơ chưa kịp thực hiện và cả những tháng năm đẹp nhất của đời mình. Có những người mẹ đã trao cho con cả cuộc đời, nhưng khi mẹ già, điều mẹ mong mỏi đôi khi chỉ là một cuộc điện thoại mà con cứ hẹn mãi đến ngày mai. Và đau đớn biết bao, có những ngày mai không bao giờ đến nữa.
Kính thưa cộng đoàn, Tin Mừng hôm nay cũng khiến chúng ta nghĩ đến những người âm thầm phục vụ trong Giáo hội. Có những cụ già sáng nào cũng đến nhà thờ từ rất sớm. Các cụ không có chức vụ, không đứng trên bục giảng, không được ai giới thiệu tên. Các cụ chỉ lặng lẽ lần chuỗi Mân Côi, cầu nguyện cho con cháu, cho các linh mục, cho Giáo hội và cho những người đang đau khổ. Có những người âm thầm quét sân nhà thờ, lau từng hàng ghế, giặt những tấm khăn bàn thờ, cắm một bình hoa nhỏ trước tượng Đức Mẹ. Có những ca viên đã hát trong ca đoàn mấy chục năm, tiếng hát không còn trong trẻo như thuở ban đầu, hơi thở đôi khi đã yếu, nhưng lòng yêu mến Chúa vẫn còn nguyên vẹn. Rồi cũng có những linh mục, tu sĩ đã dành cả cuộc đời cho sứ vụ. Thuở trẻ, các ngài đi khắp nơi, giảng dạy, cử hành bí tích, thăm viếng người nghèo, an ủi người đau khổ, thức khuya dậy sớm vì đoàn chiên. Nhưng khi tuổi già đến, đôi chân không còn vững, trí nhớ không còn minh mẫn, bàn tay cầm chén thánh có khi đã run rẩy. Những công việc từng làm được nay phải nhờ người khác giúp đỡ. Những nơi từng quen thuộc giờ chỉ còn trở lại trong ký ức. Có thể người đời nhìn các ngài và nghĩ rằng các ngài chẳng còn làm được bao nhiêu. Nhưng ai biết được một Thánh lễ được dâng lên bằng tất cả lòng trung thành của một linh mục già quý giá đến mức nào? Ai biết được một lời kinh được đọc trong cơn đau đớn có sức nặng ra sao trước mặt Thiên Chúa? Ai biết được những đêm một tu sĩ già thức trắng vì bệnh tật, nhưng vẫn âm thầm dâng nỗi đau của mình để cầu nguyện cho Hội Dòng, cho Giáo hội và cho những người đang cần ơn Chúa? Khi đôi chân không còn đủ sức đi đến với người nghèo, một trái tim vẫn có thể đến với họ bằng lời cầu nguyện. Khi đôi tay không còn đủ sức làm việc, một đời trung tín vẫn có thể trở thành của lễ đẹp lòng Thiên Chúa. Đừng bao giờ vội nghĩ rằng một người không còn khả năng lao động thì cuộc đời họ đã hết giá trị. Đừng bao giờ lấy hiệu quả công việc để đo phẩm giá một con người. Bởi trước mặt Chúa, một lời kinh thầm lặng cũng có thể là hai đồng tiền cuối cùng được dâng lên bằng tất cả tình yêu.
Thưa cộng đoàn, có một điều khiến lòng chúng ta phải suy nghĩ sâu xa. Chúa Giêsu không nói bà góa đã bỏ vào nhiều hơn vì hai đồng tiền ấy có giá trị lớn. Người nói như thế vì bà đã trao đi tất cả những gì bà có để sống. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần hiểu đúng sứ điệp này. Chúa Giêsu không bảo người nghèo phải dâng hết tiền sinh sống của mình, càng không cho phép bất cứ ai nhân danh Thiên Chúa để gây áp lực, khiến người túng thiếu phải hy sinh những nhu cầu thiết yếu. Trong bối cảnh Tin Mừng Luca, ngay trước câu chuyện này, Chúa Giêsu đã cảnh báo những người lợi dụng và nuốt hết tài sản của các bà góa. Vì thế, lời Chúa hôm nay vừa ca ngợi tấm lòng quảng đại của bà, vừa nhắc chúng ta phải biết bảo vệ những người dễ bị tổn thương, chứ không được lợi dụng lòng đạo đức của họ. Điều Chúa muốn chúng ta nhận ra là: giá trị của một con người không nằm ở việc họ có bao nhiêu, mà ở tình yêu chân thành họ đặt vào những gì mình trao tặng. Có những người bỏ ra một khoản tiền lớn mà chẳng phải hy sinh điều gì. Nhưng cũng có những người dành ra một giờ để lắng nghe một người đang tuyệt vọng, và một giờ ấy là khoảng thời gian nghỉ ngơi hiếm hoi của họ. Có những người tặng người khác món quà đắt tiền rồi nhanh chóng quên đi. Nhưng cũng có một cụ già đau yếu, cả buổi chiều ngồi lần chuỗi cầu nguyện cho đứa cháu đang lạc lối. Món quà ấy không ai nhìn thấy, không thể định giá, nhưng chứa đựng cả một trái tim. Bởi vậy, điều đáng sợ không phải là chúng ta nghèo đến mức chẳng có gì để cho. Điều đáng sợ là chúng ta có rất nhiều mà trái tim lại trở nên nghèo nàn đến mức không muốn trao đi một chút yêu thương.
Có những người dư tiền nhưng thiếu sự tử tế. Có những người dư lời nói nhưng thiếu một lời an ủi thật lòng. Có những người có đủ mọi phương tiện liên lạc nhưng không dành nổi vài phút để hỏi thăm cha mẹ. Có những người có thể đứng hàng giờ trước điện thoại nhưng lại thấy mệt mỏi khi phải ngồi bên giường một người thân đang đau yếu. Và đến một lúc nào đó, chúng ta sẽ nhận ra rằng điều người thân cần nhất không phải lúc nào cũng là một khoản tiền, mà có khi chỉ là sự hiện diện của chúng ta. Một người mẹ nằm trên giường bệnh có thể không cần con mua thêm một giỏ trái cây đẹp. Mẹ chỉ mong con ngồi xuống một chút, nắm lấy bàn tay đã nhăn nheo và hỏi: “Mẹ có đau lắm không?” Một người cha già có thể không cần con gửi thêm những món quà đắt tiền. Cha chỉ mong một bữa cơm có đủ mặt con cháu, để được nghe tiếng cười trong căn nhà đã quá lâu vắng lặng. Có những người bệnh không sợ cái chết bằng nỗi sợ trở thành gánh nặng. Họ không dám than đau vì sợ con cháu phiền lòng. Họ không dám gọi ai giữa đêm vì biết mọi người đã mệt. Họ giấu những giọt nước mắt vào chiếc gối, cố gắng chịu đựng, rồi sáng hôm sau vẫn mỉm cười nói rằng mình đã ngủ ngon. Nếu chúng ta không biết nhìn bằng ánh mắt của Chúa Giêsu, chúng ta có thể sống bên cạnh những con người ấy nhiều năm mà chẳng bao giờ nhận ra họ đang âm thầm trao đi hai đồng tiền cuối cùng của đời mình.
Kính thưa cộng đoàn, bài đọc thứ nhất hôm nay, trích sách Khải Huyền, nói đến những người được cứu chuộc, những người bước theo Con Chiên đến bất cứ nơi đâu Người đi. Họ thuộc trọn về Thiên Chúa. Hình ảnh ấy soi sáng thêm cho chúng ta về bà góa nghèo trong Tin Mừng: điều cao quý nhất của đời sống đức tin không chỉ là làm được những việc lớn lao, mà là có một trái tim trung thành, biết đặt niềm tín thác nơi Chúa. Nhưng khi nhìn bà góa, chúng ta cũng phải nhìn lên chính Chúa Giêsu. Bởi Người không chỉ là Đấng nhìn thấy hai đồng tiền của bà. Người còn là Đấng sẽ trao ban chính mạng sống mình. Bà góa trao đi tất cả những gì bà có để nuôi sống mình. Chúa Giêsu trao ban chính sự sống của Người để cứu độ nhân loại. Bà góa âm thầm bước đến thùng tiền dâng cúng. Chúa Giêsu âm thầm bước lên đồi Canvê. Bà góa không giữ lại cho mình hai đồng tiền cuối cùng. Chúa Giêsu không giữ lại mạng sống mình, nhưng tự nguyện hiến dâng vì yêu thương chúng ta. Trên thập giá, Người không còn áo mặc, không còn nơi tựa đầu, không còn chút danh dự nào trước mắt những kẻ chế nhạo. Ngay cả các môn đệ thân tín cũng đã bỏ chạy. Người chịu đóng đinh giữa những lời xúc phạm, giữa sự cô đơn và đau đớn. Nhưng trong chính giây phút tưởng chừng mất tất cả ấy, tình yêu Thiên Chúa lại được bày tỏ trọn vẹn. Thập giá chính là lời tuyên bố rằng: Thiên Chúa không yêu chúng ta bằng phần dư thừa của Người. Người yêu chúng ta bằng một tình yêu trao ban đến tận cùng.
Vậy mà đôi khi, chúng ta đến với Chúa chỉ bằng những gì còn sót lại. Chúng ta dành thời giờ cho mọi công việc, rồi nếu còn rảnh mới cầu nguyện. Chúng ta dành sự kiên nhẫn cho người ngoài, rồi về nhà lại dễ dàng nổi nóng với người thân. Chúng ta sẵn sàng nói những lời đẹp đẽ trước đám đông, nhưng lại tiếc một lời xin lỗi với người đã âm thầm chịu tổn thương vì mình. Có bao giờ chúng ta tự hỏi: Tôi đã cho Chúa điều gì thật sự quý giá? Tôi đã dành cho những người thân yêu điều gì khiến mình phải hy sinh? Tôi có dám bớt đi một chút cái tôi, một chút tự ái, một chút hơn thua, để giữ lại sự bình an cho gia đình không? Bởi đôi khi, hai đồng tiền cuối cùng mà Chúa chờ đợi nơi chúng ta không phải là tiền bạc. Đó có thể là một lời tha thứ khi lòng mình vẫn còn đau. Là một lời xin lỗi dù bản thân cảm thấy rất khó mở miệng. Là một lần chủ động đến thăm người thân đã lâu không gặp. Là một buổi tối tắt điện thoại để lắng nghe con mình. Là một quyết định thôi trách móc người bạn đời đã cùng mình trải qua bao nhiêu giông bão. Là sự dịu dàng dành cho một người già, dù họ cứ hỏi đi hỏi lại cùng một câu chuyện. Và đôi khi, hai đồng tiền cuối cùng ấy là chút sức lực còn lại của một người đang bệnh tật, nhưng vẫn cố gắng nở một nụ cười để người chăm sóc mình bớt lo âu.
Thưa cộng đoàn, có những hy sinh âm thầm đến mức chính người hy sinh cũng không nghĩ mình đang làm điều gì lớn lao. Họ chỉ đơn giản là yêu thương. Họ không đếm xem mình đã cho đi bao nhiêu. Họ cũng chẳng có một cuốn sổ nào để ghi lại những thiệt thòi đã chịu. Nhưng Thiên Chúa không quên. Người không quên giọt nước mắt của người mẹ đã thức trắng đêm bên đứa con sốt cao. Người không quên những tháng ngày một người cha vất vả nuôi gia đình. Người không quên sự nhẫn nại của người vợ chăm sóc chồng bệnh tật, cũng như lòng trung thành của người chồng ở lại bên người vợ đã yếu đau. Người không quên những hy sinh của những người con đang chăm sóc cha mẹ già trong thầm lặng. Người cũng không quên những người sống cô độc, chẳng còn ai để chia sẻ, nhưng vẫn cố gắng sống tử tế và cầu nguyện cho người khác. Và Người không quên cả những ai đã từng cho đi quá nhiều, đến mức hôm nay cảm thấy lòng mình trống rỗng. Nếu có ai đang nghe bài giảng này mà cảm thấy cuộc đời mình chẳng còn gì đáng giá, xin hãy nhớ đến bà góa nghèo. Bà chỉ có hai đồng tiền, nhưng Chúa Giêsu đã nhìn thấy một kho tàng. Nếu có ai đang nghĩ rằng những việc tốt mình làm chẳng ai biết đến, xin hãy nhớ đến bà góa nghèo. Bà không được đám đông ca ngợi, nhưng chính Con Thiên Chúa đã lên tiếng về bà. Nếu có ai đã sống cả đời cho người khác, giờ đây tuổi già, bệnh tật, cô đơn khiến họ cảm thấy mình không còn ích lợi, xin hãy nhớ rằng Thiên Chúa không yêu chúng ta vì những thành tích chúng ta đạt được. Người yêu chúng ta vì chúng ta là con của Người. Khi chúng ta chẳng còn đủ sức làm gì cho ai, chúng ta vẫn đáng được yêu thương. Khi bàn tay đã không còn gì để trao tặng, phẩm giá của chúng ta vẫn nguyên vẹn trước mặt Thiên Chúa.
Và có lẽ đây là điều đẹp nhất mà chúng ta cần mang về sau Thánh lễ hôm nay: hãy học nhìn con người bằng ánh mắt của Chúa Giêsu. Đừng chỉ nhìn những người nổi bật. Hãy nhìn cả những người âm thầm. Đừng chỉ biết ơn những người trao tặng cho mình những món quà lớn. Hãy biết ơn những người đã dành cho mình những điều nhỏ bé bằng tất cả tấm lòng. Đừng chỉ đợi đến khi một người qua đời mới kể về những hy sinh của họ. Hãy nói lời cảm ơn khi họ còn có thể nghe. Hãy ôm lấy cha mẹ khi đôi tay các ngài còn có thể ôm lại. Hãy nói lời yêu thương khi người thân vẫn còn ở bên cạnh. Hãy trân trọng những người đang cùng mình bước đi, bởi chẳng ai biết được còn bao nhiêu ngày chúng ta có thể ở bên nhau. Có biết bao người chỉ đến khi đứng trước quan tài cha mẹ mới nghẹn ngào nhận ra: suốt cả cuộc đời, cha mẹ đã cho mình quá nhiều, còn mình lại dành cho cha mẹ quá ít. Có những người con khóc đến kiệt sức trong ngày tiễn mẹ, vì nhớ đến những cuộc điện thoại đã không bắt máy, những lần mẹ muốn đến thăm nhưng mình nói đang bận, những bữa cơm mẹ chờ mà mình không về. Nhưng khi ấy, tiếng khóc có lớn đến đâu cũng không thể làm thời gian quay trở lại. Vì thế, xin đừng để tình yêu chỉ còn được bày tỏ bằng những vòng hoa trên mộ. Đừng để lòng biết ơn chỉ còn được nói lên trước một tấm di ảnh. Đừng để những câu dịu dàng nhất của đời mình trở thành những lời nói với người đã không còn có thể trả lời. Hãy sống sao để khi một người thân yêu nhắm mắt lìa đời, dù chúng ta vẫn đau đớn và thương nhớ, lòng mình không phải mang thêm nỗi day dứt vì đã quá hà tiện yêu thương khi họ còn sống.
Kính thưa cộng đoàn, rồi một ngày nào đó, chính chúng ta cũng sẽ trở thành người nghèo trước cửa sự chết. Những gì từng làm chúng ta hãnh diện sẽ dần trở nên xa xôi. Tiền bạc không thể đi theo. Chức vụ không thể đi theo. Danh tiếng không thể đi theo. Những lời tung hô rồi cũng sẽ lặng xuống. Chúng ta sẽ không thể mang theo những gì đã tích góp để chứng tỏ mình hơn người khác. Nhưng những gì được trao đi bằng tình yêu sẽ không trở thành vô nghĩa trước mặt Thiên Chúa. Một lần tha thứ thật lòng. Một nghĩa cử dành cho người nghèo. Một đêm thức trắng vì người bệnh. Một lời cầu nguyện giữa đau khổ. Một quyết định sống ngay thẳng dù phải chịu thiệt thòi. Một sự hy sinh âm thầm vì hạnh phúc của người khác. Tất cả những điều ấy có thể nhỏ bé trong ký ức thế gian, nhưng không nhỏ bé trước ánh mắt Thiên Chúa. Cuộc đời mỗi người rồi sẽ đến lúc chỉ còn lại hai đồng tiền cuối cùng. Có thể đó không phải là tiền bạc, mà là chút hơi thở sau hết, chút sức lực còn lại, chút niềm tin giữa những tháng ngày đau yếu. Và thật đẹp biết bao nếu trong giây phút cuối cùng, chúng ta có thể đặt cuộc đời mình vào bàn tay Chúa, như một người con trở về nhà Cha, không phải vì đã sống một cuộc đời hoàn hảo, nhưng vì đã cố gắng yêu thương và biết cậy trông vào lòng thương xót của Người.
Lạy Chúa, nếu một ngày con chẳng còn gì để dâng lên Chúa ngoài một cuộc đời đầy những vết thương, xin Chúa cũng đón nhận con. Nếu đôi tay con đã trắng, xin Chúa nhìn vào những lần con đã cố gắng yêu thương. Nếu lòng con còn nhiều yếu đuối và lỗi lầm, xin Chúa lấy lòng thương xót mà chữa lành. Và nếu đến cuối đời, chẳng còn ai nhớ đến những hy sinh âm thầm của con, xin cho con được bình an vì biết rằng Chúa đã nhìn thấy tất cả.
Hôm nay, trước khi rời khỏi nhà thờ, xin mỗi người hãy tự hỏi một điều rất đơn sơ: Trong cuộc đời tôi, ai là bà góa nghèo mà bấy lâu nay tôi chưa nhìn thấy? Có thể người ấy đang ngồi ngay bên cạnh tôi. Có thể người ấy đang chờ tôi trở về trong một căn nhà cũ. Có thể người ấy đang nằm trên giường bệnh, chỉ mong được nghe tiếng chân quen thuộc bước vào phòng. Có thể người ấy đang âm thầm cầu nguyện cho tôi mỗi ngày, trong khi tôi chẳng bao giờ nhớ hỏi họ có khỏe không. Và cũng có thể người ấy chính là bản thân tôi, một con người đã quá lâu chỉ biết cho đi mà quên rằng mình cũng cần được nghỉ ngơi, được chăm sóc và được yêu thương. Bởi Thiên Chúa không bao giờ muốn tình yêu trở thành lý do để một con người bị bỏ mặc, bị bóc lột hay phải chịu đựng sự tổn thương mà không được nâng đỡ. Xin cho chúng ta biết yêu thương như bà góa, nhưng cũng biết nhìn thấy và chăm sóc những bà góa đang sống giữa cuộc đời. Xin cho chúng ta không chỉ cảm động trước sự hy sinh của người nghèo, mà còn biết làm điều gì đó để họ không phải đơn độc trong cảnh túng thiếu. Xin cho chúng ta đừng chỉ ca ngợi những con người tận tụy, nhưng còn biết đỡ lấy gánh nặng trên vai họ. Và nhất là, xin cho chúng ta đừng bao giờ quên rằng, trước mặt Thiên Chúa, không có một cuộc đời nào quá nhỏ bé để được Người yêu thương, không có một giọt nước mắt chân thành nào là vô nghĩa, và không có một nghĩa cử yêu thương âm thầm nào bị Người bỏ quên.
Bởi cuối cùng, điều làm cho hai đồng tiền của bà góa trở nên quý giá không phải là tiếng động khi chúng rơi xuống thùng tiền, mà là tình yêu và niềm tín thác bà đã đặt vào đó. Và điều làm cho cuộc đời chúng ta trở nên đẹp đẽ trước mặt Thiên Chúa không phải là chúng ta đã có được bao nhiêu, mà là chúng ta đã biết yêu thương như thế nào với những gì Người trao phó. Xin đừng đợi đến khi đôi bàn tay mẹ lạnh đi mới nhận ra bàn tay ấy đã dành cả cuộc đời để nâng đỡ mình. Xin đừng đợi đến khi cha không còn đủ sức gọi tên con mới hiểu rằng đã có một người âm thầm mang những nỗi lo của con trong suốt cuộc đời. Xin đừng đợi đến lúc một người thân yêu vĩnh viễn ra đi mới nhận ra rằng những điều bình thường nhất ngày xưa lại chính là những điều quý giá nhất mà chúng ta từng có. Và xin đừng để đến ngày cuối cùng của cuộc đời, khi đứng trước mặt Chúa, chúng ta mới đau đớn nhận ra: Chúa đã gửi đến cho mình biết bao người nghèo đang trao đi những đồng tiền cuối cùng của tình yêu, nhưng mình đã quá bận nhìn những điều lớn lao mà không nhận ra những trái tim âm thầm ấy.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho con đôi mắt của Chúa, để con biết nhìn thấy những người đang bị lãng quên. Xin cho con trái tim của Chúa, để con biết trân trọng những hy sinh không ai kể đến. Xin cho con đôi bàn tay của Chúa, để con biết nâng đỡ những người đã quá mỏi mệt vì phải cho đi. Và xin cho cuộc đời con, dù nhỏ bé, nghèo nàn và đầy giới hạn, vẫn có thể trở thành một lễ vật của tình yêu. Để một ngày kia, khi con trở về với Chúa, con không cần mang theo những thành tích khiến thế gian ngưỡng mộ. Con chỉ mong được đặt vào tay Người hai đồng tiền nhỏ bé của cuộc đời con, cùng với một lời thưa thật lòng: “Lạy Chúa, con chẳng có gì lớn lao để dâng lên Chúa. Con đã sống một cuộc đời nhiều thiếu sót, đã có những lần yêu thương chưa đủ, những lần làm người khác buồn đau. Nhưng con đã cố gắng yêu bằng trái tim nhỏ bé của mình. Giờ đây, con chẳng còn gì để giữ lại nữa. Xin Chúa đón nhận con, như ngày xưa Chúa đã nhìn thấy và trân trọng hai đồng tiền cuối cùng của bà góa nghèo.”
Amen.
Lm. Anmai, CSsR.


















