KINH MÂN CÔI: CÙNG MẸ ĐI VÀO CUỘC ĐỜI CHÚA GIÊSU, ĐỂ CUỘC ĐỜI CHÚA ĐI VÀO LÒNG MÌNH Lm. Anmai, CSsR.
Có những người đã lần chuỗi Mân Côi từ khi còn rất nhỏ. Họ học lời kinh trên đầu gối của mẹ, bên chiếc giường của bà, dưới ánh đèn vàng của một mái nhà đơn sơ, trong những buổi tối cả gia đình quây quần trước bàn thờ. Có những người đến với tràng hạt khi cuộc đời đã nhiều thương tích: sau một lần mất người thân, giữa những ngày bệnh tật, trong một cuộc hôn nhân rạn nứt, trước nỗi lo con cái xa nhà, hoặc khi cảm thấy mình không còn đủ sức để tự đứng vững. Có những người lần chuỗi đều đặn mỗi ngày, có những người chỉ cầm đến tràng hạt khi gặp chuyện khó khăn, và cũng có những người rất yêu Đức Mẹ nhưng vẫn chưa hiểu thật rõ điều mình đang làm mỗi khi đọc kinh Mân Côi. Vì thế, giữa tất cả những thói quen đạo đức quen thuộc ấy, chúng ta cần dừng lại để trở về với ý nghĩa sâu xa của lời kinh: lần chuỗi Mân Côi là cùng Đức Maria suy niệm các mầu nhiệm cuộc đời Chúa Giêsu, chiêm ngắm tình yêu cứu độ của Người và để tình yêu ấy biến đổi đời sống chúng ta. Mỗi hạt kinh đưa bàn tay tiến thêm một chút trên tràng chuỗi, nhưng điều quan trọng hơn là đưa tâm hồn tiến thêm một chút vào sự gần gũi với Chúa. Mỗi chục kinh mở ra một biến cố trong hành trình cứu độ, và mỗi biến cố ấy mời chúng ta nhìn lại cách mình đang sống. Miệng đọc lời Kính Mừng, lòng hướng về Chúa Giêsu. Bàn tay cầm tràng hạt, tâm hồn học bước theo Tin Mừng. Người cầu nguyện đến với Đức Mẹ để được Mẹ dẫn tới Con của Mẹ, ở lại với Người, hiểu Người hơn, yêu Người sâu hơn và dần dần sống giống Người hơn.
Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, người ta dễ nghĩ kinh Mân Côi là một chuỗi những lời được lặp đi lặp lại. Một kinh Lạy Cha, mười kinh Kính Mừng, một kinh Sáng Danh; rồi lại bắt đầu một chục khác. Nhưng người đã học cầu nguyện bằng tâm hồn sẽ nhận ra bên trong nhịp điệu đơn sơ ấy có cả một chiều sâu. Cũng như người mẹ có thể gọi tên con rất nhiều lần mà mỗi lần vẫn mang một tình yêu sống động, người tín hữu có thể đọc lời Kính Mừng nhiều lần mà mỗi lần vẫn là một bước ở lại trong mầu nhiệm của Chúa. Sự lặp lại đem đến một nhịp ổn định cho tâm hồn, giúp chúng ta bớt chạy theo những ý nghĩ tản mạn, bớt bị kéo đi bởi những lo toan liên tục và có thời gian nhìn lâu hơn vào một biến cố của Tin Mừng. Một lời kinh không thể diễn tả hết nỗi lòng, nên chúng ta tiếp tục cầu nguyện. Một lần chiêm ngắm không thể giúp ta hiểu hết tình yêu Chúa, nên chúng ta trở lại. Một ngày sống không đủ để chữa lành mọi thói quen ích kỷ, nên ngày mai chúng ta lại cầm tràng hạt và xin được đổi mới. Tuy nhiên, nhịp đọc ấy cần được nâng đỡ bởi sự chú tâm và lòng tin. Khi chỉ vội vàng chạy cho hết các hạt, chúng ta có thể hoàn thành một số lượng lời kinh mà chưa thật sự ở lại với Đấng mình đang cầu nguyện. Bởi vậy, điều cần học khi lần chuỗi là biết dừng lòng mình trước Chúa, biết lắng nghe, biết để một mầu nhiệm chạm tới những vấn đề rất thật trong cuộc sống.
Đức Maria giúp chúng ta bước vào cách cầu nguyện ấy bằng chính cuộc đời của Mẹ. Tin Mừng Luca cho thấy Mẹ ghi nhớ những điều liên quan đến Chúa Giêsu và suy đi nghĩ lại trong lòng. Đó là thái độ của một người sống gần một mầu nhiệm lớn hơn mọi khả năng hiểu biết của mình. Mẹ đã đón nhận lời truyền tin, đã sinh Con trong cảnh nghèo khó, đã nghe những lời tiên báo về Con, đã trải qua những ngày tìm Con trong lo lắng, đã nhìn Con bước vào sứ vụ và cuối cùng đứng dưới chân thập giá. Mẹ sống những biến cố ấy với đức tin, nhưng đức tin của Mẹ cũng có sự thinh lặng, sự chờ đợi và lòng tín thác khi chưa hiểu hết. Vì thế, cùng Mẹ lần chuỗi là học cách đón nhận cuộc đời Chúa Giêsu bằng một trái tim biết lắng nghe. Chúng ta thường muốn hiểu ngay, giải quyết ngay, tìm câu trả lời ngay. Có những chuyện vừa xảy đến đã khiến ta trách móc, hoảng sợ hoặc vội kết luận rằng Chúa bỏ mình. Đức Mẹ dạy chúng ta giữ lại trong lòng, đem đến trước Chúa, chờ ánh sáng của Người và tiếp tục trung thành. Suy niệm không phải là ngồi tưởng tượng cho thật nhiều rồi xem cảm xúc ấy như đức tin. Suy niệm là để điều Chúa đã thực hiện soi sáng điều mình đang sống; là đặt một biến cố của Tin Mừng bên cạnh một biến cố của đời mình, rồi khiêm tốn hỏi: Lạy Chúa, trong hoàn cảnh này, Chúa đang mời con tin thế nào, yêu thế nào, hành động thế nào?
Ngay trong kinh Kính Mừng, tâm điểm hướng về Chúa Giêsu đã hiện diện rất rõ. Chúng ta chào Đức Maria là người được Thiên Chúa ban đầy ân sủng, nhìn nhận Chúa ở cùng Mẹ và chúc tụng người Con Mẹ đã cưu mang. Danh Giêsu nằm ở trung tâm lời kinh, nhắc người cầu nguyện rằng mọi ân huệ của Đức Maria đều gắn với tình yêu và công trình cứu độ của Thiên Chúa nơi Đức Kitô. Khi gọi Mẹ là Mẹ Thiên Chúa, chúng ta tuyên xưng Đấng Mẹ sinh ra thật sự là Con Thiên Chúa làm người. Khi xin Mẹ cầu cho chúng ta, chúng ta tin tưởng vào lời chuyển cầu của Mẹ trong sự hiệp thông của Hội Thánh. Lòng yêu mến Đức Mẹ vì thế dẫn chúng ta vào mối liên hệ sâu hơn với Chúa. Mẹ đã mang Chúa đến cho thế gian, và trong đời sống đức tin, Mẹ tiếp tục giúp chúng ta mở lòng đón nhận Người. Một người càng yêu mến Đức Maria cách đúng đắn càng được thúc đẩy lắng nghe lời Chúa Giêsu, gắn bó với Người trong các bí tích và sống theo Tin Mừng. Có thể chúng ta đến với Mẹ bằng một lời xin rất nhỏ: xin cho con bớt lo, xin cho gia đình con được bình an, xin cho con vượt qua chuyện này. Nhưng khi ở lại trong lời kinh, Mẹ giúp chúng ta đi sâu hơn, để từ chỗ chỉ mong hoàn cảnh đổi khác, ta biết xin cho chính lòng mình được đổi mới; từ chỗ muốn Chúa làm theo điều mình dự tính, ta học tìm kiếm điều Người muốn; từ chỗ chỉ lo cho bản thân, ta bắt đầu nhớ đến những người đang đau khổ chung quanh.
Các mầu nhiệm Vui đưa chúng ta vào những khởi đầu âm thầm của cuộc đời Chúa Giêsu. Ở mầu nhiệm Truyền Tin, chúng ta chiêm ngắm Con Thiên Chúa đến với nhân loại qua lời đón nhận của một người nữ khiêm hạ. Thiên Chúa đi vào lịch sử con người bằng một cuộc gặp gỡ nơi đó ân sủng được trao ban và tự do được mời gọi đáp lại. Đức Maria không có trước mắt một bản kế hoạch giải thích mọi điều sẽ xảy ra. Mẹ không được bảo đảm rằng từ hôm ấy cuộc đời sẽ chỉ còn dễ dàng. Lời xin vâng của Mẹ mở ra một hành trình có niềm vui, có những điều khó hiểu và có cả đau khổ. Khi suy niệm mầu nhiệm này, chúng ta học nhìn lại những lời xin vâng của đời mình. Có người đã xin vâng trong ngày kết hôn nhưng hôm nay đang mệt mỏi vì phải sống với những khác biệt của người bạn đời. Có người đã xin vâng trong ngày khấn dòng hoặc chịu chức nhưng hôm nay phải đối diện với những thử thách của sứ vụ. Có người đã xin vâng khi đón một đứa con nhưng rồi thấy trách nhiệm làm cha mẹ nặng hơn mình tưởng. Tràng hạt đưa tất cả những lời cam kết ấy trở về với Chúa. Chúng ta xin được sống điều mình đã nhận bằng lòng trung thành mới, xin đừng để sự mệt mỏi biến thành vô tâm, xin đừng để những điều chưa hiểu khiến mình khép cửa trước ân sủng. Mầu nhiệm Truyền Tin còn nhắc chúng ta rằng Chúa có thể bắt đầu một công trình lớn từ một con người rất nhỏ. Một mái nhà bình thường, một ngày bình thường, một lời đáp âm thầm cũng có thể trở thành nơi tình yêu Thiên Chúa được đón nhận.
Ở mầu nhiệm Đức Maria thăm viếng bà Êlisabét, người cầu nguyện nhìn thấy một đức tin biết lên đường. Sau khi đón nhận Chúa, Mẹ đi đến với một người đang cần sự hiện diện và giúp đỡ. Chúa Giêsu còn ẩn mình trong lòng Mẹ, nhưng sự hiện diện của Người đã đem niềm vui đến cuộc gặp gỡ. Điều ấy đặt trước chúng ta một câu hỏi rất gần: những lời kinh của mình có giúp mình trở thành người biết thăm viếng hay không? Có thể chúng ta đọc nhiều kinh nhưng đã lâu không hỏi thăm cha mẹ. Có thể chúng ta xin Đức Mẹ thương mình nhưng lại không nhận ra người sống cùng nhà đang buồn. Có thể chúng ta rất nhiệt tình trong những việc đông người nhìn thấy, nhưng tránh một cuộc thăm viếng âm thầm vì sợ mất thời gian. Khi suy niệm mầu nhiệm này, chúng ta xin được đem Chúa đến cho người khác bằng sự hiện diện chân thành. Có những người không cần một bài giảng dài, họ cần một người chịu ngồi bên cạnh. Có những người không cần những lời khuyên vội vã, họ cần được lắng nghe cho hết câu chuyện. Có những người đã lâu không bước vào nhà thờ, nhưng có thể cảm nhận được chút ánh sáng của Tin Mừng qua cách một người Công giáo đối xử với họ. Mỗi chục kinh về cuộc thăm viếng có thể trở thành một lời mời rất cụ thể: sau giờ cầu nguyện, hãy gọi cho người mình đã quên; hãy đến với người đang cô đơn; hãy bớt giữ lại thời gian cho riêng mình để trao một phần cho người cần được nâng đỡ. Như vậy, điều ta suy niệm sẽ tiếp tục sống trong bước chân ta.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu giáng sinh, chúng ta quỳ trước một tình yêu chấp nhận đến gần con người trong sự bé nhỏ. Con Thiên Chúa bước vào đời với thân phận một hài nhi cần được chăm sóc, bồng ẵm và bảo vệ. Người hiện diện giữa cảnh nghèo, giúp chúng ta hiểu rằng phẩm giá một con người không tùy thuộc vào sự giàu sang chung quanh họ. Khi nhìn vào Hài Nhi Giêsu, chúng ta học kính trọng sự sống nhỏ bé, học đón nhận người yếu thế, học nhìn thấy giá trị của một con người trước khi nhìn thấy những gì họ có thể đem lại cho mình. Mầu nhiệm Giáng Sinh cũng chạm tới cách chúng ta xây dựng gia đình. Có những mái nhà đủ đầy vật chất nhưng thiếu sự dịu dàng. Có những đứa trẻ có nhiều đồ dùng nhưng ít được cha mẹ lắng nghe. Có những người già được lo thuốc men nhưng lại thiếu một bàn tay nắm lấy. Suy niệm Chúa sinh ra làm người giúp chúng ta nhận ra rằng tình yêu cần có hình hài cụ thể: một lời nói nhẹ hơn, một bữa ăn có mặt nhau, một sự chăm sóc không sốt ruột, một cái nhìn khiến người khác cảm thấy mình được đón nhận. Khi xin ơn sống tinh thần khó nghèo, chúng ta học tự do trước lòng ham muốn chiếm hữu, để của cải phục vụ con người và để người khác không bị bỏ quên vì những tham vọng của mình. Chúa đã đến gần bằng sự bé nhỏ; người lần chuỗi cũng được mời gọi đi tới bằng sự khiêm nhường.
Ở mầu nhiệm dâng Chúa Giêsu trong Đền Thánh, chúng ta cùng Đức Maria và thánh Giuse đem điều quý nhất đến trước Thiên Chúa. Đối với các bậc cha mẹ, đây là một mầu nhiệm có thể giúp họ cầu nguyện rất sâu cho con cái. Con là một ân huệ được trao phó, một con người có phẩm giá, có tự do và có ơn gọi riêng. Yêu con đòi hỏi chăm sóc, hướng dẫn và bảo vệ, đồng thời đòi hỏi biết để con lớn lên trong điều thiện mà không biến con thành nơi thực hiện tất cả những ước muốn chưa thành của mình. Dâng con cho Chúa là xin được làm cha mẹ bằng trách nhiệm và lòng tin, xin đừng dùng tình thương để kiểm soát, xin đừng lấy thành tích làm thước đo duy nhất của một đời người. Nhưng trong Đền Thánh còn có lời ông Simêon báo trước về sự chống đối và nỗi đau sẽ đi qua tâm hồn Đức Maria. Ngay giữa niềm vui dâng Con, bóng thập giá đã xuất hiện. Điều ấy giúp chúng ta hiểu rằng một cuộc đời thuộc về Chúa vẫn có thể đi qua thử thách. Người cầu nguyện không được hứa sẽ tránh hết những điều đau đớn; họ được mời gọi đặt cả niềm vui lẫn nỗi đau trong tay Thiên Chúa. Có những điều quý giá ta rất muốn giữ, có những dự định ta rất muốn thành công, có những người ta rất sợ mất. Lần chuỗi trước mầu nhiệm này là học trao phó bằng một lòng yêu vẫn đầy trách nhiệm, để nỗi sợ không trở thành sức mạnh điều khiển toàn bộ cuộc đời mình.
Ở mầu nhiệm tìm được Chúa Giêsu trong Đền Thánh, chúng ta gặp một nỗi lo rất gần với đời sống gia đình: lo vì người mình yêu dường như xa khỏi tầm nhìn, xa khỏi những điều mình hiểu và mong đợi. Đức Maria và thánh Giuse đã đi tìm Chúa Giêsu trong lo lắng. Khi gặp lại Người, các ngài còn phải đón nhận một lời nói chưa hiểu hết. Mầu nhiệm ấy giúp chúng ta cầu nguyện cho những thời gian cảm thấy Chúa xa vắng và cho những gia đình đang khó hiểu nhau. Một người cha có thể không hiểu vì sao con mình thay đổi. Một người mẹ có thể đau vì con không còn muốn cầu nguyện chung. Một người chồng có thể nhận ra người vợ đang ở rất gần mà lòng lại rất xa. Trong những hoàn cảnh ấy, lời kinh dạy chúng ta kiên nhẫn tìm kiếm, bình tĩnh đối thoại và tránh kết luận quá sớm. Đồng thời, mầu nhiệm này cũng hỏi mỗi người: có khi nào ta đã đi rất lâu trong đời mà không thật sự quan tâm Chúa đang ở đâu trong các lựa chọn của mình? Ta có thể giữ nhiều thói quen đạo đức, nhưng những quyết định về tiền bạc, công việc, các mối quan hệ lại được làm mà ít có sự lắng nghe Tin Mừng. Tìm Chúa là trở lại với Lời Người, với đời sống bí tích, với sự cầu nguyện chân thành và những bổn phận mình đã bỏ bê. Sau biến cố này, Chúa Giêsu trở về Nadarét và sống trong sự vâng phục. Cuộc đời ẩn dật của Người giúp chúng ta yêu hơn những việc âm thầm: lao động, chăm sóc, học hành, phục vụ và sống tử tế trong những ngày không có điều gì nổi bật.
Các mầu nhiệm Sáng mở ra trước mắt chúng ta những biến cố của sứ vụ công khai, nơi Chúa Giêsu cho thấy Người là ai và Người đến để làm gì. Khi suy niệm Chúa chịu phép rửa tại sông Giođan, chúng ta chiêm ngắm Người đứng giữa những người đang đến với Gioan, liên đới với nhân loại tội lỗi dù chính Người không có tội. Trời mở ra, Chúa Thánh Thần ngự xuống và Chúa Cha xác nhận Người là Con yêu dấu. Mầu nhiệm ấy đưa người tín hữu trở về với ân sủng Bí tích Rửa Tội của chính mình. Chúng ta được đón nhận vào đời sống mới trong Đức Kitô, được gọi sống tư cách con cái Thiên Chúa. Trong một thế giới dễ làm con người tự đánh giá bằng địa vị, ngoại hình, thu nhập hoặc sự chú ý trên mạng, việc nhớ mình thuộc về Chúa đem lại một nền tảng sâu hơn. Có thể hôm nay ta chưa thành công, có thể ta đang bị hiểu lầm, có thể tuổi tác và bệnh tật đã lấy đi nhiều khả năng, nhưng phẩm giá của ta vẫn được đặt trong tình yêu Thiên Chúa. Suy niệm Chúa chịu phép rửa cũng thôi thúc chúng ta sống sự liên đới với người khác. Chúa đã đến gần những người cần được cứu độ; chúng ta cũng cần tập đến gần những người đang yếu đuối mà không mang thái độ khinh thường. Người biết mình đã nhận ân sủng sẽ bớt kiêu căng. Người nhớ mình cần được tha thứ sẽ dễ mở lòng hơn với người đang tìm đường trở về.
Ở mầu nhiệm tiệc cưới Cana, chúng ta gặp Đức Maria trong sự quan tâm rất cụ thể đến một gia đình đang lâm vào khó khăn. Mẹ nhận ra điều thiếu thốn và đem đến với Chúa Giêsu. Sự quan tâm ấy âm thầm nhưng sâu sắc. Nó bắt đầu từ việc thấy điều người khác chưa kịp nói. Trong đời sống gia đình, có những lúc người ta vẫn ngồi cùng bàn mà niềm vui đã vơi. Họ vẫn làm việc, vẫn chăm con, vẫn giữ những trách nhiệm bên ngoài, nhưng sự dịu dàng giữa họ đã cạn dần. Có những người đã hết sức mà không biết nói với ai. Có những cộng đoàn vẫn tổ chức nhiều việc nhưng các thành viên không còn thật lòng nâng đỡ nhau. Khi suy niệm Cana, chúng ta có thể đem đến trước Chúa tất cả những điều đang thiếu: thiếu kiên nhẫn, thiếu đối thoại, thiếu lòng tin, thiếu khả năng tha thứ. Đức Mẹ hướng các gia nhân đến việc làm theo lời Chúa Giêsu. Người cầu nguyện cũng học thái độ ấy: xin ơn và sẵn sàng đáp lại; trao phó hoàn cảnh và làm điều tốt mình có thể làm. Ta không thể xin gia đình hòa thuận rồi tiếp tục cố ý làm tổn thương nhau bằng lời nói. Ta không thể xin tình yêu được hồi sinh mà luôn từ chối dành thời gian cho người mình yêu. Mầu nhiệm Cana dạy ta tin vào Chúa giữa những thiếu thốn, đồng thời mở lòng cộng tác với ân sủng qua những việc nhỏ nhưng thật: chịu nghe thêm một chút, nói thật mà nhẹ nhàng hơn, nhận lỗi khi sai và bắt đầu lại bằng sự chân thành.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu công bố Nước Thiên Chúa và kêu gọi hoán cải, tràng hạt đưa chúng ta đến trước lời mời đổi đời. Chúa loan báo Tin Mừng, đến với những người đau yếu, đón nhận những người bị khinh rẻ và gọi con người trở về với Thiên Chúa. Khi suy niệm mầu nhiệm này, chúng ta cần có can đảm để nhìn vào chính mình. Cầu nguyện thường rất dễ khi tất cả điều ta xin đều liên quan đến việc người khác phải thay đổi. Ta xin chồng bớt nóng, vợ bớt khó, con bớt bướng, người chung quanh biết điều hơn. Nhưng hoán cải bắt đầu khi ta dám hỏi: phần nào trong những tổn thương ấy đến từ cách sống của con? Con có đang nói những điều làm người khác sợ? Con có đang giữ sự thật một nửa để bảo vệ lợi ích của mình? Con có đang dùng một vẻ đạo đức bên ngoài để tránh đối diện với một sự bất công bên trong? Mầu nhiệm này giúp người lần chuỗi hiểu rằng lòng thương xót mở cho ta đường trở về. Ta có thể thú nhận sự yếu đuối mà không tuyệt vọng, bởi Chúa gọi ta để chữa lành và đổi mới. Một lời kinh được suy niệm chân thành có thể dẫn đến một lời xin lỗi. Một chục kinh có thể giúp ta đủ sức trả lại điều mình đã lấy không công bằng. Một giờ cầu nguyện có thể khơi dậy quyết tâm đến với Bí tích Hòa Giải và sửa lại một lối sống đã làm mình xa Chúa. Đó là những hoa trái rất thật của việc chiêm ngắm cuộc đời Người.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu biến hình trên núi, chúng ta được nhìn thấy vinh quang của Người trong một ánh sáng chuẩn bị cho hành trình thập giá. Các môn đệ có kinh nghiệm được ở gần Chúa trong sự rạng ngời, nhưng rồi họ vẫn phải xuống núi và tiếp tục bước theo Người giữa những khó khăn. Điều ấy giúp chúng ta hiểu những lúc an ủi trong đời sống đức tin. Có những buổi cầu nguyện thật sốt sắng, có những kỳ tĩnh tâm làm lòng ta bừng sáng, có những thánh lễ khiến ta cảm thấy Chúa rất gần. Những ân huệ ấy quý giá, và chúng giúp ta có sức bước tiếp vào những ngày bình thường. Nhưng lòng trung thành còn cần được thể hiện khi cảm xúc đã lắng xuống, khi công việc trở lại, khi một người làm ta khó chịu, khi đời sống cầu nguyện có vẻ khô khan. Suy niệm sự biến hình giúp ta nhớ rằng Đấng mình đang bước theo có một vinh quang vượt quá những gì mắt thấy trong hiện tại. Ta học lắng nghe Người trong cả lúc được an ủi lẫn lúc phải chờ đợi. Ánh sáng trên núi có thể ở lại trong lòng người môn đệ như một ký ức nâng đỡ, để khi gặp đêm tối họ không quên khuôn mặt của Chúa. Với chúng ta cũng vậy, tràng hạt có thể giúp giữ lại những dấu chỉ của tình yêu Thiên Chúa, nhắc ta nhớ đã có những lần Người nâng mình dậy và vì thế hôm nay mình vẫn có thể tiếp tục tin.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu thiết lập Bí tích Thánh Thể, chúng ta đi vào một tình yêu trao ban chính mình. Chúa không chỉ để lại những lời dạy; Người ban Mình và Máu Người làm lương thực nuôi dưỡng chúng ta. Khi lần chuỗi và suy niệm Thánh Thể, người tín hữu được mời gọi hướng về việc tham dự Thánh lễ, hiệp lễ với sự chuẩn bị thích hợp và sống sự hiệp thông với Chúa trong đời thường. Lời kinh Mân Côi nâng đỡ lòng yêu mến Thánh Thể, giúp ta đón nhận sâu hơn Đấng mình gặp nơi bàn tiệc của Người. Đồng thời, mầu nhiệm ấy đặt trước chúng ta ý nghĩa của việc trao ban. Trong một gia đình, có những người đang âm thầm dành sức khỏe, thời gian và những điều tốt nhất của mình cho người khác. Có người mẹ thức khuya chăm con. Có người cha vất vả mà ít nói về sự mệt mỏi. Có người con bỏ bớt thuận lợi để chăm cha mẹ già. Có người linh mục kiên trì với một cộng đoàn giữa những điều không dễ được nhìn nhận. Chiêm ngắm Chúa Giêsu trao mình giúp chúng ta thanh luyện động lực của sự phục vụ, để yêu thương với lòng tự do và bền bỉ hơn. Nó cũng giúp người được phục vụ biết tri ân, biết đừng coi những hy sinh của người khác như điều đương nhiên. Một gia đình biết sống từ tình yêu Thánh Thể sẽ tập hỏi nhau: hôm nay tôi có thể làm gì để người sống cùng tôi được nâng đỡ hơn?
Các mầu nhiệm Thương đưa chúng ta vào những giờ phút đau đớn của Chúa Giêsu. Khi suy niệm Người cầu nguyện trong vườn Ghếtsêmani, chúng ta gặp một tình yêu đi qua nỗi sợ, sự cô đơn và cuộc chiến nội tâm. Chúa Giêsu đối diện với cuộc Thương Khó bằng lời cầu nguyện và sự vâng phục Chúa Cha. Người đã sống trọn thân phận con người, nên những ai đang run sợ trước một biến cố có thể đến gần Người bằng chính sự yếu đuối của mình. Có người đang chờ kết quả xét nghiệm. Có người đang đối diện với sự tan vỡ của một mối quan hệ. Có người phải đưa ra một quyết định đúng đắn nhưng biết rằng quyết định ấy sẽ khiến mình mất nhiều điều. Có người thức suốt đêm vì nỗi lo cho con. Trong những lúc ấy, lời kinh Mân Côi cho ta một nơi để đặt nỗi sợ. Chúng ta có thể thưa với Chúa thật lòng rằng mình đang mệt, đang buồn, đang muốn tránh điều đau đớn trước mắt. Rồi từ trong lời thưa ấy, chúng ta xin được nâng đỡ để làm điều thiện và tiếp tục tín thác. Sự vâng phục không đòi ta giả vờ mạnh mẽ. Nó lớn lên trong việc đem chính sự yếu đuối đến trước Thiên Chúa. Mầu nhiệm Ghếtsêmani cũng dạy chúng ta biết ở bên người khác khi họ đau khổ. Có những nỗi đau cần một người thức cùng, một người nhớ cầu nguyện, một người không bỏ đi chỉ vì chưa có lời giải.
Ở mầu nhiệm Chúa chịu đánh đòn, chúng ta chiêm ngắm thân thể Người bị hành hạ và nhìn thấy sự nặng nề của bạo lực con người. Lời kinh ở đây cần dẫn đến một lòng tôn trọng sâu hơn đối với thân thể và phẩm giá của mỗi người. Có những vết thương do đòn roi, có những vết thương do lời lăng nhục, có những vết thương do bị sử dụng như một công cụ phục vụ lợi ích của người khác. Khi nhìn Chúa Giêsu chịu đánh đòn, chúng ta xin được thoát khỏi những cách hành xử tàn nhẫn đã trở nên quen thuộc trong mình. Đó có thể là một cơn nóng giận khiến người trong nhà luôn phải dè chừng, một kiểu trách móc khiến con cái cảm thấy mình vô giá trị, một thái độ coi thường người lao động, một lời nói cố tình đánh vào chỗ yếu của người khác. Người lần chuỗi được mời gọi kiểm điểm cả những điều ấy. Đồng thời, việc suy niệm cuộc Thương Khó cần làm lớn lên lòng bảo vệ những người đang bị tổn thương. Tình yêu Chúa giúp chúng ta tìm cách ngăn chặn bạo lực, chăm sóc người bị hại và bênh vực phẩm giá của họ. Với người đang chịu đau khổ, mầu nhiệm này có thể đem lại sự an ủi rằng Chúa biết thân phận bị xúc phạm và ở gần họ. Với người đã gây tổn thương, mầu nhiệm này là lời gọi sám hối, chịu trách nhiệm và thay đổi cách sống.
Ở mầu nhiệm Chúa chịu đội mão gai, chúng ta nhìn Đấng có phẩm giá vô cùng bị đem ra nhạo báng. Người bị chế giễu bằng những dấu hiệu của vương quyền, bị hạ nhục bởi những người không nhận ra Người. Mầu nhiệm ấy chạm tới những nỗi đau do sự khinh miệt gây ra trong cuộc sống hôm nay. Có người bị chê vì nghèo, bị cười vì chậm, bị xem thường vì không có địa vị. Có người trở thành đề tài bàn tán trong một cộng đoàn. Có người bị làm nhục trước đám đông hoặc trên mạng, và vết thương tiếp tục theo họ rất lâu sau khi những người khác đã quên câu chuyện. Chiêm ngắm Chúa chịu mão gai giúp người cầu nguyện nhìn lại cách dùng lời nói và cách sử dụng sự chú ý của đám đông. Ta có đang góp thêm một lời cười cợt vào nỗi đau của ai không? Ta có xem sự nhục nhã của người khác như một thứ giải trí không? Ta có giữ được sự tôn trọng khi bất đồng không? Đồng thời, những ai đang bị hạ thấp có thể tìm nơi Chúa một điểm tựa cho phẩm giá của mình. Lời đánh giá của người khác có thể làm ta đau, nhưng nó không có quyền quyết định toàn bộ giá trị con người ta. Người lần chuỗi trước mầu nhiệm này xin được vừa khiêm nhường vừa vững vàng: khiêm nhường để nhận ra lỗi mình, vững vàng để không đánh mất phẩm giá Chúa đã ban, và nhân hậu để không làm người khác phải chịu điều mình từng đau đớn.
Ở mầu nhiệm Chúa vác thập giá, chúng ta theo Người trên con đường nặng nhọc, nơi tình yêu tiếp tục bước đi giữa giới hạn của sức lực. Cuộc đời mỗi người cũng có những gánh nặng cần được mang: bổn phận gia đình, sự chăm sóc người đau yếu, trách nhiệm trong công việc, những hậu quả cần sửa chữa, những thử thách không thể giải quyết trong một ngày. Khi lần chuỗi, chúng ta đem những gánh nặng ấy đến với Chúa, xin được sức mạnh và sự sáng suốt. Sức mạnh để trung thành với điều thiện, sự sáng suốt để nhận ra điều cần thay đổi, điều cần sự trợ giúp và điều không nên tiếp tục gây tổn thương. Mầu nhiệm vác thập giá dạy chúng ta quý trọng những người nâng đỡ mình, như ông Simôn đã mang đỡ thập giá cho Chúa Giêsu. Có những lúc sự kiêu hãnh khiến ta từ chối được giúp đỡ, rồi kiệt sức trong im lặng. Có những lúc người khác đang cần ta nhưng ta nghĩ gánh nặng của họ không liên quan đến mình. Tràng hạt giúp mở lòng theo cả hai hướng: biết nhận một bàn tay nâng đỡ và biết đưa tay nâng đỡ người khác. Sau một chục kinh, có thể việc cần làm là hỏi một người đang chăm bệnh nhân xem họ có cần nghỉ vài giờ không; là chia sẻ một phần trách nhiệm trong nhà; là đi cùng người đang phải đối diện một chuyện khó. Nhờ đó, việc suy niệm thập giá làm nảy sinh lòng thương xót bằng hành động.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu chịu chết trên thập giá, chúng ta đứng trước tình yêu đã đi đến cùng. Chúa trao phó mình cho Chúa Cha và hiến mạng sống để cứu độ nhân loại. Đức Maria đứng gần thập giá, ở lại với Con trong giờ đau đớn. Người lần chuỗi cũng được mời gọi ở lại trước mầu nhiệm ấy, đủ lâu để thấy tội lỗi của mình nghiêm trọng và lòng thương xót của Chúa lớn lao. Chúng ta có thể quen với hình thánh giá đến mức nhìn mà ít còn suy nghĩ. Nhưng mỗi lần suy niệm, ta được gọi nhìn lại sự sống được ban cho mình bằng giá của một tình yêu. Từ đó, lòng biết ơn giúp ta tránh xem nhẹ những điều làm tổn thương Chúa và tha nhân. Thập giá cũng dạy chúng ta về sự tha thứ, về việc trao phó những điều vượt quá sức mình và về lòng trung thành trong tình yêu. Có những người đang phải đứng bên giường bệnh của cha mẹ, đứng trước nấm mộ của người thân, đứng giữa một gia đình vừa trải qua biến cố. Họ không có câu trả lời cho mọi câu hỏi, nhưng họ có thể cầu nguyện cùng Đức Mẹ, xin được ở lại trong đức tin và đừng để đau khổ làm lòng mình khép kín. Khi nhìn Chúa Giêsu chịu đóng đinh, ta cũng nhớ đến những người đang chịu nỗi đau chung quanh: người bị bỏ rơi, người đói, người bị đối xử bất công, người đang cần một sự chăm sóc cụ thể. Tình yêu cứu độ của Chúa thúc đẩy ta trở thành người biết yêu hơn ngay trong thế giới còn nhiều vết thương.
Các mầu nhiệm Mừng mở lòng chúng ta trước sự chiến thắng của Chúa trên tội lỗi và sự chết. Khi suy niệm Chúa Giêsu sống lại, chúng ta đón nhận niềm hy vọng có nền tảng nơi chính Người. Chúa phục sinh giúp các môn đệ bước ra khỏi nỗi sợ, nâng dậy những người đã yếu đuối và mở ra cho họ một tương lai mới. Mầu nhiệm ấy đem ánh sáng đến những chỗ ta tưởng đã hết đường. Có người nhìn lỗi lầm của mình rồi nghĩ mình không thể trở nên tốt hơn. Có người nhìn một gia đình rạn nứt rồi không còn muốn cố gắng. Có người đã nhiều lần thất bại trong một quyết tâm nên thấy xấu hổ cả khi cầu nguyện. Trước Chúa phục sinh, chúng ta học tin rằng ân sủng có thể mở một khởi đầu mới. Khởi đầu ấy cần sự thành thật, kiên trì và hành động, nhưng nó được nâng đỡ bởi tình yêu của Đấng đã chiến thắng sự chết. Những thương tích trong đời có thể còn đó, ký ức đau buồn có thể chưa biến mất, nhưng ta vẫn có thể học sống với một lòng hy vọng. Đối với những người đang thương tiếc người thân đã qua đời, mầu nhiệm Phục Sinh giúp họ đặt người mình yêu trong lòng thương xót của Thiên Chúa, cầu nguyện cho họ và chờ đợi sự sống đời đời. Nước mắt vẫn có thể rơi, nhưng trong nước mắt có một lời tín thác. Ta đau vì phải chia xa, và ta tin tình yêu Thiên Chúa lớn hơn ranh giới mình đang nhìn thấy.
Ở mầu nhiệm Chúa Giêsu lên trời, chúng ta chiêm ngắm Người trong vinh quang của Chúa Cha và nhớ lại sứ mạng Người trao cho các môn đệ. Tâm hồn được hướng về trời, đôi chân vẫn bước trên mặt đất với trách nhiệm. Người tín hữu mong sự sống đời đời và vì thế càng cần sống nghiêm túc những gì được trao trong hiện tại. Một người cha chăm sóc gia đình, một người mẹ gìn giữ sự sống và tình thương, một người trẻ học hành lương thiện, một người lao động làm việc ngay thẳng, một linh mục phục vụ trung thành: tất cả có thể sống hướng về Chúa trong chính những bổn phận ấy. Mầu nhiệm Lên Trời giúp ta nhìn cuộc sống rộng hơn những thành bại trước mắt. Có những việc tốt không được ghi nhận, có những hy sinh rất ít người biết, có những nỗ lực chưa thấy kết quả. Khi hướng lòng về Chúa, ta được nhắc rằng Người biết điều mình đã sống và lòng trung thành có giá trị trước mặt Người. Đồng thời, tràng hạt cũng làm chúng ta ý thức mình được sai đi. Đức tin được trao để sống và chia sẻ. Một người đã cùng Đức Mẹ chiêm ngắm Chúa Giêsu sẽ được mời gọi làm chứng cho Người bằng lời nói chân thật, cách cư xử nhân hậu, tinh thần công bằng và sự sẵn sàng phục vụ. Nhờ đó, đời sống thường ngày trở thành nơi Tin Mừng được người khác nhận ra.
Ở mầu nhiệm Chúa Thánh Thần hiện xuống, chúng ta cùng Hội Thánh cầu xin Đấng ban sức sống và sự đổi mới. Các môn đệ cần Chúa Thánh Thần để hiểu sâu hơn điều Chúa Giêsu đã dạy, để can đảm làm chứng và để sống sự hiệp thông. Chúng ta cũng cần Người trong từng ngày. Có những điều mình biết là đúng nhưng thiếu sức thực hiện. Có những lời nên nói nhưng lòng còn sợ. Có những lỗi cần nhận nhưng sự tự ái vẫn giữ chặt. Có những sự chia rẽ kéo dài vì ai cũng chờ người khác bước trước. Khi suy niệm mầu nhiệm này, chúng ta xin Chúa Thánh Thần soi sáng và hướng dẫn, xin Người làm mềm lại điều cứng cỏi trong lòng, làm trong lại điều đang lẫn với tham vọng, làm mạnh lại điều đã yếu vì thất vọng. Kinh Mân Côi có thể giúp một gia đình mở lòng với Chúa Thánh Thần khi họ cùng cầu nguyện, cùng xin ơn biết lắng nghe và thực sự tập lắng nghe nhau. Một cộng đoàn có thể cầu xin sự hiệp nhất rồi bắt đầu sống hiệp nhất bằng việc giảm lời phê phán, chia sẻ trách nhiệm và tôn trọng những khác biệt chính đáng. Mầu nhiệm Hiện Xuống nhắc chúng ta rằng đức tin cần sự sống từ bên trong. Những hình thức đạo đức quen thuộc trở nên sinh động khi tâm hồn thực sự mở ra cho Thiên Chúa và sẵn sàng làm theo điều Người soi sáng.
Hai mầu nhiệm cuối của mùa Mừng đưa chúng ta chiêm ngắm Đức Maria được Thiên Chúa đưa về trời cả hồn lẫn xác và được tôn vinh trong vinh quang thiên quốc. Ở đây, người tín hữu nhìn thấy hoa trái của ơn cứu độ nơi Mẹ, người đã thuộc trọn về Chúa và trung thành đáp lại ân sủng. Những mầu nhiệm này giúp ta hiểu rõ hơn đích đến của cuộc đời: được ở trong sự hiệp thông với Thiên Chúa, được tình yêu Người làm cho nên trọn vẹn. Khi suy niệm Đức Mẹ lên trời, chúng ta học tôn trọng cả hồn lẫn xác của con người. Thân thể cần được chăm sóc, gìn giữ và đối xử xứng với phẩm giá. Người già yếu, người khuyết tật, người đau bệnh vẫn đáng được yêu thương trọn vẹn, dù họ không còn khả năng làm ra những điều xã hội thường xem là hữu ích. Khi suy niệm Đức Maria được tôn vinh là Nữ Vương, chúng ta nhớ đến con đường khiêm nhường và phục vụ Mẹ đã sống. Vinh quang nơi Thiên Chúa giúp chúng ta nhìn lại những điều mình đang chạy theo. Có thể ta quá lo được hơn người mà quên sống tốt; quá sợ bị quên mà bỏ mất sự bình an; quá chăm chút điều người khác nhìn thấy mà ít quan tâm đến điều Chúa thấy trong lòng mình. Cùng Mẹ hướng về trời, chúng ta xin được sắp xếp lại đời sống theo những giá trị bền vững: đức tin, lòng chân thật, sự công bằng, tình thương và sự trung thành với điều thiện.
Khi đi qua các mầu nhiệm ấy, chúng ta nhận ra kinh Mân Côi là một cách bước vào Tin Mừng bằng cả trí nhớ, tâm hồn và lời cầu nguyện. Các biến cố được chiêm ngắm giúp ta hiểu Chúa Giêsu hơn; lời kinh giữ ta ở lại trong sự hướng về Người; những điều ta đang sống được đem đến để nhận ánh sáng từ Người. Kinh Mân Côi không kể lại mọi chi tiết của cuộc đời Chúa, nhưng dẫn chúng ta qua những mầu nhiệm trọng yếu trong công trình cứu độ, từ việc Con Thiên Chúa làm người đến sự chết và phục sinh của Người, rồi hướng về đời sống vinh quang mà Người mở ra. Vì thế, đọc Tin Mừng sẽ làm việc lần chuỗi sâu hơn. Trước một chục kinh, chỉ cần nhớ hoặc đọc một đoạn ngắn liên quan đến mầu nhiệm, dừng lại một chút và đặt mình trước Chúa. Hôm nay Người cho thấy tình yêu thế nào? Hôm nay con cần học điều gì? Có ai con muốn đem vào lời cầu nguyện này? Rồi chúng ta đọc kinh với nhịp vừa phải, để tâm hồn có thể theo kịp lời đang đọc. Có những ngày một chi tiết rất nhỏ sẽ ở lại: bước chân của Đức Maria trong cuộc thăm viếng, sự bé nhỏ của Hài Nhi, sự vâng phục của Chúa tại Nadarét, lời cầu nguyện trong vườn Cây Dầu, bàn tay của người vác đỡ thập giá. Chi tiết ấy có thể thành ánh sáng cho cả ngày sống, giúp ta cư xử khác đi trong một hoàn cảnh cụ thể.
Suy niệm cũng cần sự khiêm tốn trước giới hạn của mình. Có người rất lo vì lần chuỗi hay chia trí. Họ bắt đầu một chục kinh rồi chợt nghĩ đến công việc, nhớ đến một chuyện buồn, lo cho con, băn khoăn về tiền bạc. Khi nhận ra, họ thấy có lỗi và muốn bỏ vì nghĩ mình cầu nguyện không ra gì. Nhưng tâm hồn con người mang rất nhiều điều, và việc cầu nguyện cần được học từng ngày. Ta có thể nhẹ nhàng trở lại với Chúa mỗi khi nhận ra mình đã tản mạn. Điều đang làm mình lo cũng có thể được đem vào mầu nhiệm: con đang sợ, xin cho con ở gần Chúa trong vườn Cây Dầu; con đang nóng giận, xin cho con nhìn Chúa hiền lành giữa cuộc Thương Khó; con đang lo cho gia đình, xin cho con cùng Mẹ đem nỗi thiếu thốn ấy đến với Chúa ở Cana. Nhờ vậy, cuộc sống đi vào lời kinh và lời kinh đi vào cuộc sống. Sự chú tâm có thể còn nhỏ, nhưng lòng muốn trở về đã là một điều quý. Người già có thể đọc chậm, người bệnh có thể không đủ sức đọc nhiều, một người đang đau buồn có thể chỉ giữ được một lời nguyện ngắn. Mỗi người hãy cầu nguyện với khả năng thật của mình và với lòng thành, tin rằng Chúa biết sự yếu đuối cũng như ước muốn yêu mến của họ.
Điều giúp chúng ta nhận ra hoa trái của kinh Mân Côi là sự thay đổi dần trong cách sống. Người suy niệm lời xin vâng sẽ học bớt chỉ làm theo ý riêng. Người suy niệm cuộc thăm viếng sẽ học quan tâm và lên đường. Người suy niệm Giáng Sinh sẽ học quý trọng người bé nhỏ. Người suy niệm Nước Thiên Chúa sẽ có can đảm hoán cải. Người suy niệm Thánh Thể sẽ biết trao ban và tri ân. Người suy niệm cuộc Thương Khó sẽ biết nhẫn nại, bảo vệ người bị tổn thương và tránh làm tổn thương người khác. Người suy niệm Phục Sinh sẽ học hy vọng, nâng người ngã dậy và bắt đầu lại. Những thay đổi ấy có thể rất chậm và rất kín đáo. Một người bớt nói nặng một câu. Một người chịu nhận lỗi sớm hơn. Một người nhớ đến người nghèo trong khoản chi của mình. Một người biết nghe con kể hết chuyện. Một người thôi đem nỗi yếu đuối của người khác ra bàn tán. Đó là những điều nhỏ mà thật, những dấu chỉ cho thấy việc cầu nguyện đã chạm đến lòng người. Chúng ta vẫn có thể sa ngã sau giờ kinh, vẫn cần sám hối và cố gắng, nhưng nhờ ân sủng, lòng mình được gọi trở lại một lần nữa. Tràng hạt trở thành người bạn đồng hành trong hành trình nên thánh rất đời thường ấy.
Trong gia đình, kinh Mân Côi có một vẻ đẹp đặc biệt vì đưa mọi người đến trước Chúa với cùng một lời cầu nguyện. Một ngày có thể đã làm ai cũng mệt. Cha mẹ mang những lo toan mà con cái chưa hiểu. Con cái mang những áp lực mà cha mẹ chưa nhận ra. Ông bà mang những ký ức và nỗi cô đơn không dễ diễn tả. Khi cùng ngồi trước bàn thờ, mỗi người được nhắc rằng mình đang sống trong một gia đình cần ân sủng, cần được yêu và cần học yêu nhau. Mầu nhiệm được suy niệm có thể giúp cả nhà nhìn lại một điều chung: hôm nay gia đình mình cần học sự dịu dàng ở Bêlem, sự quan tâm ở Cana, sự kiên nhẫn trên đường thập giá hay niềm hy vọng của buổi sáng Phục Sinh? Để lời kinh trở thành một kinh nghiệm đức tin sâu hơn, người lớn cần giúp trẻ hiểu điều đang đọc bằng những lời đơn sơ. Một câu giới thiệu mầu nhiệm, một ý cầu nguyện cho người trong nhà hoặc một người đau bệnh cũng có thể làm các em nhận ra lời kinh liên quan đến đời sống. Sự kiên nhẫn của người lớn trong giờ kinh rất quan trọng. Nếu người ta cầu xin bình an mà liên tục làm trẻ sợ, lời cầu nguyện sẽ khó được các em cảm nhận như một nơi gặp tình yêu Chúa. Nhưng khi gia đình đọc kinh trong sự ấm áp, tập trung vừa sức và có sự giải thích gần gũi, tràng hạt có thể trở thành ký ức đẹp đi theo con cái rất lâu, kể cả khi chúng lớn lên và đi xa.
Kinh Mân Côi cũng có thể đi cùng những giờ phút âm thầm mà ít người nhìn thấy. Một người mẹ lần chuỗi khi chờ con về. Một người cha cầm tràng hạt sau ngày lao động vất vả. Một bệnh nhân đọc kinh trong đêm khó ngủ. Một người già lần từng hạt khi căn nhà đã yên. Một linh mục đem những người được trao phó vào lời cầu nguyện. Trong những giờ ấy, người cầu nguyện đặt cuộc đời mình bên cạnh cuộc đời Chúa Giêsu. Họ nhớ Chúa cũng đã sống những ngày lao động, đã gặp sự chống đối, đã đau vì những người Người yêu, đã trải qua sự cô đơn và đã phó mình trong tay Chúa Cha. Họ không phải tự mang tất cả bằng sức riêng. Tràng hạt giúp họ biết mình có thể thưa với Chúa từng nỗi lo, từng tên người, từng điều chưa tìm được cách giải quyết. Qua thời gian, sự cầu nguyện ấy có thể làm họ bớt cay đắng, bớt hoảng loạn và có sức làm điều cần làm. Hoàn cảnh có khi vẫn khó, nhưng lòng có một chỗ nương tựa. Có khi câu trả lời chưa đến, nhưng người cầu nguyện được nâng đỡ để đừng tuyệt vọng. Có khi họ chưa biết tương lai sẽ thế nào, nhưng hôm nay họ biết mình có thể yêu thêm một chút và trung thành thêm một ngày.
Giữa đời sống hôm nay, khi quá nhiều tiếng nói cùng tranh nhau đi vào tâm trí, kinh Mân Côi giúp chúng ta dành một khoảng thời gian cho sự hiện diện của Chúa. Mỗi ngày ta nghe rất nhiều lời, nhìn rất nhiều hình ảnh, đọc rất nhiều ý kiến, nhưng có thể lại ít thật sự ở lại với một điều đủ lâu để hiểu sâu. Tâm hồn bị kéo từ chuyện này sang chuyện khác, từ lo âu này sang lo âu khác, và dần mất khả năng thinh lặng. Khi cầm tràng hạt, chúng ta tập một sự chú tâm đơn sơ: hôm nay con ở trước Chúa; hôm nay con nhìn vào mầu nhiệm này; hôm nay con đem đời mình đến đây. Nhịp đọc chậm giúp những ý nghĩ lắng xuống. Sự thinh lặng trước một mầu nhiệm giúp ta nhận ra điều quan trọng đã bị bỏ quên. Có thể ta nhận ra mình quá lâu không hỏi thăm một người. Có thể ta thấy một lời mình đã nói là bất công. Có thể ta hiểu mình đang để nỗi sợ quyết định quá nhiều việc. Có thể ta nhớ rằng gia đình cần sự hiện diện của mình hơn một số điều mình đang mải đuổi theo. Đó là những nhận biết quý giá. Khi biết lắng nghe trong cầu nguyện, chúng ta có thêm khả năng lắng nghe trong cuộc sống; khi biết nhìn lâu vào tình yêu Chúa, chúng ta có thêm khả năng nhìn người khác bằng sự kiên nhẫn.
Lời xin Đức Mẹ cầu cho chúng ta trong hiện tại và trong giờ chết còn làm cho kinh Mân Côi trở thành một lời kinh rất gần với toàn bộ thân phận con người. Chúng ta cần ân sủng trong những việc đang làm hôm nay, trong sự yếu đuối đang mang, trong những quyết định sắp chọn. Chúng ta cũng cần ân sủng khi đi đến giới hạn cuối cùng của đời sống trần thế. Mỗi lần đọc lời ấy, người tín hữu tập trao phó cả hiện tại lẫn tương lai cho Thiên Chúa qua lời chuyển cầu của Mẹ. Nhớ đến giờ chết có thể giúp ta sống hôm nay sâu hơn: bớt trì hoãn việc hòa giải, bớt giữ những điều hằn học, bớt tiêu phí thời gian vào những chuyện làm lòng mình cằn cỗi. Có những lời yêu thương nên nói khi người thân còn có thể nghe. Có những sự tha thứ nên bắt đầu khi còn có thể gặp nhau. Có những bổn phận nên chu toàn khi sức lực còn cho phép. Cầu nguyện cho giờ chết là xin được sống những ngày hiện tại trong tình yêu, để khi phải ra đi, mình biết phó thác vào Đấng đã yêu thương mình suốt hành trình. Với nhiều người, tràng hạt đã đi từ tuổi thơ đến tuổi già, từ bàn tay khỏe mạnh đến bàn tay run rẩy, từ những lời đọc rõ đến một lời thầm rất nhỏ. Trong sự bền bỉ ấy có một vẻ đẹp: một đời người học trở về với Chúa bằng cùng một con đường đơn sơ.
Vì thế, điều chúng ta cần tìm khi lần chuỗi là sự gặp gỡ. Gặp Chúa Giêsu đang yêu thương, gặp Đức Maria đang dẫn dắt trong đức tin, gặp lại chính mình dưới ánh sáng Tin Mừng và gặp những người khác bằng một trái tim có thêm lòng thương xót. Chúng ta xin nhiều ơn, nhưng mọi ơn lành được đặt trong ước muốn sâu nhất là được gần Chúa và sống theo Người. Có khi ta xin Chúa lấy đi một khó khăn và nhận được sức chịu đựng cùng sự nâng đỡ để vượt qua. Có khi ta xin một điều theo kế hoạch của mình rồi dần nhận ra một con đường khác cần được đón nhận. Có khi ta muốn thay đổi người khác, nhưng trong cầu nguyện lại thấy chính mình cần thay đổi trước. Lòng tin giúp ta tiếp tục cầu nguyện giữa những điều ấy. Đức Mẹ đã sống một hành trình đón nhận và suy niệm, nên cùng Mẹ, chúng ta cũng học tin bằng cả cuộc đời. Mỗi ngày, một chút ánh sáng của Chúa đi vào cách nghĩ. Một chút dịu dàng của Chúa đi vào lời nói. Một chút trung thành của Chúa đi vào bổn phận. Một chút quảng đại của Chúa đi vào những việc làm. Qua những thay đổi nhỏ ấy, cuộc đời người cầu nguyện dần trở thành nơi tình yêu của Người được nhận ra.
Lạy Mẹ Maria, xin dạy chúng con lần chuỗi bằng một tâm hồn biết lắng nghe. Khi chúng con suy niệm Chúa Giêsu nhập thể, xin giúp chúng con biết mở lòng cho Thiên Chúa đi vào những ngày bình thường của mình. Khi chúng con nhìn Mẹ lên đường thăm viếng, xin cho chúng con biết bước đến với người cần được quan tâm. Khi chúng con quỳ trước Hài Nhi trong máng cỏ, xin cho chúng con yêu sự bé nhỏ và gìn giữ phẩm giá của từng người. Khi chúng con cùng Mẹ tìm Chúa, xin giúp chúng con kiên trì trở về với Lời Người và đừng đánh mất Người trong những lựa chọn hằng ngày. Khi chúng con chiêm ngắm Chúa loan báo Nước Thiên Chúa, xin cho chúng con có can đảm hoán cải. Khi chúng con suy niệm Thánh Thể, xin cho chúng con biết sống tình yêu trao ban. Khi chúng con theo Chúa vào vườn Cây Dầu và trên đường thập giá, xin nâng đỡ những nỗi sợ, sự yếu đuối và lòng trung thành của chúng con; xin giúp chúng con biết nâng đỡ người khác trong đau khổ. Khi chúng con mừng Chúa phục sinh, xin làm sống lại niềm hy vọng đang hao mòn. Khi chúng con hướng về vinh quang thiên quốc, xin cho chúng con sống những ngày còn lại bằng sự chân thật, trách nhiệm và tình thương. Xin đem những người chúng con yêu, những người chúng con khó yêu và cả những người chúng con đã làm tổn thương vào lời chuyển cầu của Mẹ, để tất cả được đến gần Chúa hơn.
Rồi mỗi lần cầm tràng hạt, chúng ta hãy nhớ mình đang được mời bước vào một cuộc gặp gỡ rất sâu mà rất gần. Cùng Đức Maria, chúng ta đến Nadarét, Bêlem, Đền Thánh, bờ sông Giođan, tiệc cưới Cana, bàn tiệc Thánh Thể, vườn Cây Dầu, đồi Canvê và niềm vui của Chúa phục sinh. Chúng ta đi qua các mầu nhiệm ấy để hiểu tình yêu của Chúa, rồi đem ánh sáng đã nhận trở về nhà mình, công việc mình, các mối quan hệ và những trách nhiệm đang chờ. Khi đó, chục kinh đã đọc tiếp tục sống trong một việc bác ái, một lời xin lỗi, một quyết định ngay thẳng, một sự chăm sóc kiên nhẫn, một niềm hy vọng được giữ gìn. Đó là chiều sâu của kinh Mân Côi: cùng Mẹ suy niệm cuộc đời Chúa Giêsu, để ngày qua ngày, cuộc đời chúng ta được tình yêu của Người thấm vào và biến đổi. Những hạt chuỗi nhỏ bé đi qua bàn tay, còn Tin Mừng đi vào tâm hồn. Lời kinh được đọc trên môi, còn lòng thương xót được học trong đời. Và từng chút một, người cầu nguyện biết sống gần Chúa hơn, yêu người hơn, trung thành hơn, cho đến ngày được gặp Người trong sự sống viên mãn.
Lm. Anmai, CSsR.

















