Tin GH CG ngày 22 tháng 9 năm 2026 : Lm. Anmai, CSsR tổng hợp
Thứ 3 tuần 25 TN NGHE LỜI CHÚA VÀ ĐEM RA THỰC HÀNH – Lm. Anmai, CSsR
Thứ 3 tuần 25 TN NGƯỜI NHÀ CỦA CHÚA – Lm. Anmai, CSsR
Lời nguyện sáng – Thứ Ba Tuần XXV Thường Niên
Lạy Chúa Giêsu, con cảm tạ Chúa vì một ngày mới lại được mở ra trước mắt con. Khi con còn chưa biết hôm nay sẽ gặp những ai, phải đối diện với những chuyện gì, sẽ có niềm vui hay nỗi buồn nào ghé đến, thì Chúa đã ở đó, âm thầm chờ con và mời con bước vào ngày mới với một trái tim biết lắng nghe. Xin đừng để con bắt đầu ngày sống chỉ bằng những tính toán, những lo lắng hay những công việc chất đầy trong đầu, nhưng trước hết biết dừng lại bên Chúa, để nghe Lời Chúa và để Lời ấy trở thành ánh sáng dẫn đường cho từng chọn lựa của con.
Lạy Chúa, hôm nay Chúa nói với con rằng: “Mẹ tôi và anh em tôi chính là những ai nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Con hiểu rằng Chúa không muốn con chỉ đứng gần Chúa bằng lời nói, bằng thói quen đạo đức hay bằng những lần đọc kinh cho xong bổn phận. Chúa muốn con thật sự trở nên người thân của Chúa bằng một đời sống biết nghe và biết làm theo điều Chúa dạy. Xin cho con đừng chỉ nghe Lời Chúa bằng đôi tai nhưng biết đón nhận bằng cả trái tim; đừng chỉ xúc động trong giây lát nhưng biết để Lời Chúa thay đổi cách con suy nghĩ, cách con nói năng, cách con đối xử với người khác và cách con sống những bổn phận rất bình thường mỗi ngày.
Xin cho hôm nay, khi gặp một người làm con khó chịu, con nhớ đến lời mời gọi yêu thương; khi bị hiểu lầm, con biết kiên nhẫn; khi muốn nói một lời làm tổn thương người khác, con biết im lặng; khi gặp một người đang cần sự nâng đỡ, con biết dừng lại để giúp; khi phải lựa chọn giữa điều thuận tiện cho mình và điều đúng trước mặt Chúa, con biết can đảm chọn điều đúng. Xin cho Lời Chúa không chỉ nằm lại trong trang sách, nhưng trở thành đôi tay biết phục vụ, đôi chân biết bước đến với người đau khổ, ánh mắt biết cảm thông, và một trái tim biết tha thứ.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho con hôm nay được thuộc về gia đình của Chúa không phải chỉ bằng danh xưng Kitô hữu, nhưng bằng chính đời sống của mình. Xin cho mọi việc con làm, dù lớn lao hay âm thầm, đều trở thành một lời đáp lại Lời Chúa. Và khi ngày sống khép lại, xin cho con có thể bình an nhìn lại và nhận ra rằng: hôm nay con đã không chỉ nghe Chúa nói, nhưng đã cố gắng để Lời Chúa trở thành sự sống trong con. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
Ca nhập lễ
Lạy Chúa, xin ban bình an cho những ai trông cậy vào Chúa, xin cho các tiên tri của Chúa được trung trực; xin nhậm lời cầu nguyện của tôi tớ Chúa, và của Ít-ra-en dân Chúa.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa là Ðấng sáng tạo và điều khiển muôn loài, xin nhìn đến chúng con và cho chúng con biết tận tình thờ phượng Chúa, hầu luôn được cảm thấy rõ ràng lòng Chúa yêu thương. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc 1 Cr 12, 12-14. 27-31a
“Anh em là thân xác Chúa Kitô, và là chi thể của chỉ thể”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.
Anh em thân mến, như thân xác là một, mà có nhiều chi thể, và tất cả các chi thể tuy nhiều, nhưng chỉ là một thân xác, thì Chúa Kitô cũng vậy. Vì chưng, trong một Thánh Thần, tất cả chúng ta chịu phép rửa để làm thành một thân xác, cho dầu Do-thái hay Hy-lạp, tự do hay nô lệ, và tất cả chúng ta cùng uống trong một Thánh Thần. Vì thân xác không chỉ gồm một chi thể, mà là nhiều chi thể.
Phần anh em, anh em là thân xác Chúa Kitô và là chi thể Người, mỗi người theo phận sự mình. Có những người Thiên Chúa đã thiết lập trong Hội thánh, trước hết là các Tông đồ, thứ đến là các tiên tri, thứ ba là các tiến sĩ. Kế đến là quyền làm phép lạ, các ơn chữa bệnh, các việc từ thiện, quản trị, nói nhiều thứ tiếng. Vậy tất cả mọi người là Tông đồ ư? Tất cả là tiên tri ư? Tất cả là tiến sĩ ư? Tất cả được ơn làm phép lạ ư? Tất cả được ơn chữa bệnh ư? Tất cả nói nhiều thứ tiếng ư? Tất cả được ơn diễn giải ư? Anh em hãy cần mẫn sao cho được những ân điển cao trọng hơn.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 99, 2. 3. 4. 5
Ðáp: Ta là dân tộc, là đoàn chiên Chúa chăn nuôi (c. 3c).
Xướng: Toàn thể địa cầu, hãy reo mừng Thiên Chúa, hãy phụng sự Thiên Chúa với niềm vui vẻ! Hãy vào trước thiên nhan vơi lòng hân hoan khoái trá.
Xướng:Hãy biết rằng Chúa là Thiên Chúa, chính Người đã tạo tác thân ta và ta thuộc quyền sở hữu của Người. Ta là dân tộc, là đoàn chiên Chúa chăn nuôi.
Xướng: Hãy vào trụ quan nhà Người với lời khen ngợi, vào hành lang với khúc ca vui; hãy tán dương, hãy chúc tụng danh Người.
Xướng: Vì Thiên Chúa, Người thiện hảo, lòng từ bi Người tồn tại muôn đời, và lòng trung tín Người còn tới muôn thế hệ.
Alleluia: Mt 11, 25
Alleluia, alleluia! – Lạy Cha là Chúa trời đất, con xưng tụng Cha, vì Cha đã mạc khải những mầu nhiệm nước trời cho những kẻ bé mọn. – Alleluia.
(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia. Vị ngôn sứ vĩ đại đã xuất hiện giữa chúng ta, và Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người.- Alleluia.
Phúc Âm: Lc 7, 11-17
“Hỡi thanh niên, Ta truyền cho ngươi hãy chỗi dậy”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu đến một thành gọi là Naim. Các môn đệ và đám đông dân chúng cùng đi với Người. Khi Người đến gần cửa thành, thì gặp người ta đang khiêng đi chôn người con trai duy nhất của một bà goá kia và có đám đông dân thành đi đưa xác với mẹ nó. Trông thấy bà, Chúa động lòng thương và bảo bà rằng: “Ðừng khóc nữa”. Ðoạn tiến lại gần, Người chạm đến quan tài và những người khiêng đứng lại. Bấy giờ Người phán: “Hỡi thanh niên, Ta truyền cho ngươi hãy chỗi dậy”. Người chết liền ngồi lên và bắt đầu nói. Rồi Người trao lại cho mẹ nó.
Mọi người đều sợ hãi và ngợi khen Thiên Chúa rằng: “Một tiên tri cao cả đã xuất hiện giữa chúng ta, và Thiên Chúa đã thăm viếng dân Người”. Và việc này đã loan truyền danh tiếng Người trong toàn cõi Giuđêa và khắp vùng lân cận.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin nghe lời chúng con cầu nguyện và thương nhận những lễ vật này để hiến lễ mỗi người chúng con dâng mà tôn vinh Danh Thánh, giúp mọi người đạt tới ơn cứu độ. Chúng con cầu xin…
Ca hiệp lễ
Ôi Thiên Chúa, cao quý thay ân sủng của Ngài. Con người ta tìm nương tựa trong bóng cánh của Ngài.
Hoặc đọc:
Chén chúc tụng mà chúng ta cầm lên chúc tụng Chúa, là thông hiệp với máu Chúa Kitô, và tấm bánh mà chúng ta bẻ ra, là thông phần vào mình Chúa.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, xin làm cho sức mạnh của bí tích này tràn ngập chúng con cả hồn lẫn xác, để chúng con không còn sống theo những cảm nghĩ tự nhiên, nhưng luôn theo ơn Thánh Thần hướng dẫn. Chúng con cầu xin…
NGHE LỜI CHÚA VÀ ĐEM RA THỰC HÀNH
Có những câu Tin Mừng rất ngắn, ngắn đến mức người ta có thể đọc qua trong vài giây, nhưng nếu dừng lại thật lâu, ta sẽ nhận ra trong đó có cả một con đường nên thánh. Tin Mừng hôm nay chỉ kể một sự việc rất đơn sơ: Mẹ và anh em Đức Giêsu đến tìm Người, nhưng vì đám đông quá đông nên không thể đến gần. Có người báo cho Đức Giêsu: “Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.” Và Người trả lời một câu khiến nhiều người có thể ngỡ ngàng: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Câu nói ấy không phải là Đức Giêsu xa cách Đức Maria hay phủ nhận những người thân của mình. Ngược lại, Người đang mở rộng gia đình của Thiên Chúa đến một chiều kích lớn lao hơn rất nhiều: bất cứ ai biết lắng nghe Lời Chúa và để Lời ấy biến thành cuộc sống đều có thể trở nên người thân của Đức Giêsu, thuộc về gia đình của Người.
Chúng ta thường rất tự hào khi có một người thân nổi tiếng, thành đạt hay được nhiều người kính trọng. Chỉ cần được nói rằng “người ấy là bà con của tôi”, ta đã cảm thấy mình có một mối liên hệ đặc biệt. Nhưng Đức Giêsu hôm nay lại nói với chúng ta rằng có một mối liên hệ còn sâu hơn huyết thống: mối liên hệ được tạo nên bởi Lời Thiên Chúa. Người không đóng cửa gia đình mình lại; Người mở cửa thật rộng. Người như muốn nói rằng: “Con cũng có thể là người nhà của Ta. Con cũng có thể thuộc về gia đình của Ta. Không phải vì con mang một dòng máu nào, không phải vì con có địa vị gì, nhưng vì con biết lắng nghe tiếng Thiên Chúa và sống theo tiếng ấy.” Đó là một lời mời đẹp biết bao. Kitô giáo vì thế không chỉ là một hệ thống giáo lý để chúng ta học, cũng không đơn thuần là những nghi thức chúng ta thực hiện, nhưng trước hết là một tương quan: tương quan của những người được Đức Kitô gọi là anh chị em, là người thân của Người.
Nhưng Đức Giêsu đặt ra một điều kiện rất rõ: nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. Hai điều ấy phải đi với nhau. Nghe mà không làm thì Lời Chúa vẫn chỉ dừng lại nơi tai. Biết rất nhiều mà không sống thì kiến thức tôn giáo có thể trở thành một thứ trang sức tinh thần hơn là sức mạnh biến đổi đời người. Có người đọc Kinh Thánh mỗi ngày nhưng vẫn nóng nảy với người bên cạnh. Có người đi lễ đều đặn nhưng vẫn nuôi một mối hận nhiều năm không chịu tha thứ. Có người thuộc rất nhiều kinh nhưng lại không biết nói một lời tử tế với người thân trong gia đình. Có người nói rất hay về lòng bác ái nhưng lại lạnh lùng trước nỗi đau của một người nghèo. Có người có thể tranh luận rất chính xác về giáo lý nhưng lại thiếu lòng thương xót. Khi ấy, Lời Chúa đã được nghe, nhưng chưa đi xuống đời sống.
Khoảng cách xa nhất trong đời sống đức tin đôi khi không phải là khoảng cách từ con người đến nhà thờ, mà là khoảng cách từ đôi tai đến đôi tay, từ điều ta nghe đến điều ta làm, từ điều ta tin đến cách ta sống. Chỉ vài chục centimét từ tai xuống trái tim, từ trái tim đến bàn tay, vậy mà có những người phải mất cả một đời vẫn chưa đi hết quãng đường ấy. Chúng ta có thể nghe câu “hãy yêu thương nhau” hàng ngàn lần, nhưng chỉ khi đứng trước một người làm mình tổn thương, ta mới biết mình có thật sự nghe Lời Chúa hay không. Chúng ta có thể đọc câu “đừng xét đoán” rất nhiều lần, nhưng chỉ khi nghe một câu chuyện xấu về người khác và quyết định không vội kết án họ, Lời Chúa mới thật sự trở thành hành động. Chúng ta có thể thuộc câu “hãy tha thứ bảy mươi lần bảy”, nhưng chỉ khi trái tim bị đau mà ta vẫn lựa chọn tha thứ, Tin Mừng mới bắt đầu mang hình hài trong đời mình.
Trang suy niệm của Association of Catholic Priests nhấn mạnh rằng Đức Giêsu hoàn toàn để Lời và thánh ý Thiên Chúa định hình tất cả những gì Người nói và làm; ơn gọi của người Kitô hữu cũng chính là để Lời Chúa dần dần hình thành con người và hành động của mình. Đây chính là điều rất đáng để chúng ta xét lại. Nhiều khi ta muốn Lời Chúa thích nghi với cuộc sống của mình hơn là để cuộc sống mình được Lời Chúa uốn nắn. Ta thích những câu Kinh Thánh an ủi mình, nhưng lại tránh những câu đòi mình thay đổi. Ta thích nghe rằng Thiên Chúa yêu thương và tha thứ, nhưng lại ít muốn nghe lời Người mời gọi từ bỏ chính mình, vác thập giá, yêu kẻ thù, sống khiêm nhường, chia sẻ với người nghèo, sửa lại những điều sai trái. Nhưng Lời Chúa không đến chỉ để vỗ về chúng ta. Lời Chúa còn đến để cắt tỉa. Có những lúc Lời Chúa giống như dầu thơm chữa lành một vết thương, nhưng cũng có lúc giống như lưỡi dao của người thầy thuốc phải cắt đi phần bệnh hoạn để cứu cả cơ thể.
Thật ra, câu nói của Đức Giêsu hôm nay lại làm nổi bật vẻ đẹp của Đức Maria hơn bao giờ hết. Mẹ không chỉ là Mẹ Đức Giêsu vì đã cưu mang Người trong lòng, mà trước hết vì Mẹ là người đã nghe Lời Thiên Chúa và thực hành Lời ấy cách trọn vẹn. Ngày truyền tin, Mẹ nghe lời sứ thần rồi thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Cả cuộc đời Đức Maria là một tiếng “Xin Vâng” kéo dài. Mẹ xin vâng khi chưa hiểu hết tương lai. Mẹ xin vâng khi sinh Con trong cảnh nghèo khó. Mẹ xin vâng khi phải đưa Con trốn sang Ai Cập. Mẹ xin vâng trong những năm âm thầm ở Nazareth. Mẹ xin vâng khi Con rời mái nhà để đi rao giảng. Và đau đớn nhất, Mẹ vẫn xin vâng khi đứng dưới chân thập giá nhìn Con mình chịu chết. Bởi thế, nếu Đức Giêsu nói người thân của Người là người nghe Lời Chúa và thực hành, thì không ai sống câu ấy đẹp hơn Đức Maria.
Điều đáng suy nghĩ là chúng ta thường muốn biết ý Chúa trong những chuyện thật lớn nhưng lại bỏ qua ý Chúa trong những việc rất nhỏ. Có người cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin cho con biết Chúa muốn con làm gì trong cuộc đời này”, trong khi ngay bên cạnh có một người đang cần một lời hỏi thăm mà ta không nói. Có người muốn tìm “sứ mạng lớn lao”, nhưng lại không làm tròn bổn phận nhỏ bé mỗi ngày. Có người muốn biết ý Chúa về tương lai, nhưng hôm nay lại không muốn tha thứ cho một người trong gia đình. Ý Chúa không phải lúc nào cũng được viết trên trời bằng những dấu lạ. Rất nhiều lần ý Chúa đang nằm ngay trong bổn phận trước mắt chúng ta: chăm sóc cha mẹ già, trung thành với gia đình, nuôi dạy con cái, làm việc lương thiện, không nói xấu người khác, giữ lời hứa, trả một món nợ đúng hạn, giúp một người đang khó khăn, kiên nhẫn với một người yếu đuối, dừng lại để lắng nghe một người cô đơn.
Có một căn bệnh tinh thần khá phổ biến nơi người có đạo: chúng ta dễ nhầm giữa cảm xúc đạo đức và đời sống đạo đức. Một bài giảng hay có thể làm ta xúc động. Một bản thánh ca có thể khiến ta rơi nước mắt. Một cuộc hành hương có thể đem lại cảm giác sốt sắng. Một giờ chầu có thể khiến lòng ta rất bình an. Tất cả những điều ấy đều quý. Nhưng thử thách thật sự bắt đầu khi ta trở về nhà. Ta có bớt nóng với người thân không? Ta có bớt ích kỷ không? Ta có thôi một thói quen xấu không? Ta có quảng đại hơn không? Ta có bớt nói lời làm tổn thương người khác không? Ta có can đảm sửa lại một bất công mình đang gây ra không? Nếu sau rất nhiều lần cầu nguyện mà ta vẫn không thay đổi một chút nào, có lẽ ta đã nghe rất nhiều về Chúa nhưng chưa thật sự để Chúa nói vào lòng mình.
Bài đọc thứ nhất kể lại việc dân Israel sau thời lưu đày xây dựng lại Đền Thờ và vui mừng cử hành lễ cung hiến. Công trình ấy được hoàn tất qua nhiều con người, nhiều hoàn cảnh và cả những sắc lệnh của các vị vua Ba Tư; tác giả suy niệm nhận ra rằng đời sống đức tin không thể tách khỏi đời sống thực tế, nhưng phải thấm vào toàn bộ cuộc sống con người. Ngôi đền bằng đá được xây lại ở Giêrusalem gợi cho chúng ta nghĩ đến một ngôi đền khác phải được xây dựng mỗi ngày: chính tâm hồn chúng ta. Có những phần trong tâm hồn đã đổ nát vì tội lỗi, vì ích kỷ, vì những tổn thương, vì những năm tháng sống xa Chúa. Lời Chúa đến như người thợ xây kiên nhẫn. Mỗi lần ta nghe và làm theo Lời Người, một viên đá được đặt lại đúng chỗ. Mỗi lần ta tha thứ, một bức tường được xây lên. Mỗi lần ta bỏ một thói xấu, một chỗ đổ nát được sửa chữa. Mỗi lần ta làm một việc bác ái kín đáo, một cánh cửa mới được mở ra. Mỗi lần ta trở về với bí tích Hòa Giải, căn nhà tâm hồn lại được thanh tẩy để Thiên Chúa ngự vào.
Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất hôm nay không phải là: “Tôi đã nghe bao nhiêu bài giảng?” mà là: “Có Lời nào của Chúa đã thật sự làm tôi thay đổi?” Có lẽ không phải: “Tôi đọc bao nhiêu chương Kinh Thánh?” mà là: “Có câu Kinh Thánh nào đang sống trong cách tôi cư xử?” Có lẽ cũng không phải: “Tôi đã cầu nguyện bao nhiêu giờ?” mà là: “Sau khi cầu nguyện, tôi có trở thành người dễ thương hơn, hiền lành hơn, khiêm nhường hơn và biết thương người hơn không?” Một người có thể không nói được những điều thần học cao siêu, nhưng nếu họ biết nhịn một câu để giữ bình an, biết chia đôi ổ bánh cho người đói, biết chăm sóc một người bệnh, biết âm thầm tha thứ, biết đứng về phía người yếu thế, biết trung thành với bổn phận, thì rất có thể Lời Chúa đang sống động trong họ hơn nơi một người nói rất nhiều về Chúa mà lòng vẫn cứng.
Đức Giêsu hôm nay không nói: “Mẹ tôi và anh em tôi là những người nghe Lời Thiên Chúa.” Người thêm một điều quyết định: “và đem ra thực hành.” Chính chữ “và” nhỏ bé ấy là nơi đức tin bước ra khỏi nhà thờ để đi vào cuộc sống. “Nghe” có thể xảy ra trong vài phút. “Thực hành” có khi kéo dài cả đời. Nghe “hãy tha thứ” chỉ mất vài giây; học tha thứ có thể mất nhiều năm. Nghe “hãy khiêm nhường” rất nhanh; chiến đấu với cái tôi của mình là một hành trình dài. Nghe “hãy yêu kẻ thù” chỉ là một câu; thực hiện nó có khi là cả một cuộc tử đạo âm thầm. Nhưng chính trên con đường ấy, chúng ta dần dần trở nên người nhà của Đức Giêsu.
Và có lẽ đây cũng là một trong những niềm an ủi đẹp nhất của Tin Mừng hôm nay: Chúa không đòi ta phải làm những việc phi thường mới được thuộc về Người. Người chỉ mong ta trung thành lắng nghe và cố gắng thực hành. Có thể hôm nay ta chưa sống Tin Mừng hoàn hảo. Có thể ta vẫn nóng giận, vẫn yếu đuối, vẫn nhiều lần thất bại. Nhưng nếu sau mỗi lần vấp ngã ta lại đứng lên, nếu mỗi ngày ta cố gắng để một câu Lời Chúa đi thêm một bước vào cuộc đời mình, thì con đường nên thánh đang được mở ra. Giống như hạt giống rơi vào đất tốt, Lời Chúa cần thời gian để bén rễ, nảy mầm và sinh hoa trái; điều quan trọng là ta đừng biến trái tim mình thành một mảnh đất đóng kín.
Có những người dành cả đời đi tìm một dấu chỉ rằng Chúa có yêu mình hay không. Tin Mừng hôm nay cho ta một câu trả lời còn đẹp hơn: Đức Giêsu không chỉ yêu chúng ta; Người còn muốn chúng ta trở thành gia đình của Người. Người muốn gọi ta là anh, là chị, là em của Người. Và con đường bước vào gia đình ấy không xa xôi: mở tai nghe Lời Chúa, mở lòng đón Lời Chúa và mở đôi tay thực hiện Lời Chúa. Sáng nay, thay vì quyết tâm làm mười điều lớn lao, có lẽ chỉ cần chọn một câu Tin Mừng để sống. Nếu đang giận ai, hãy tập tha thứ. Nếu đã lâu không hỏi thăm cha mẹ, hãy gọi một cuộc điện thoại. Nếu thấy một người đang đau khổ, hãy đến gần. Nếu đã làm điều sai, hãy can đảm xin lỗi. Nếu có một người nghèo đang cần giúp đỡ, hãy chia sẻ. Nếu đang mang một thói quen xấu, hãy bắt đầu từ bỏ. Đừng để Lời Chúa chỉ kết thúc khi sách Tin Mừng được khép lại. Hãy để Lời ấy tiếp tục được viết bằng chính cuộc đời ta.
Rồi một ngày nào đó, khi cuộc đời này khép lại, điều đẹp nhất không phải là người khác nói chúng ta đã từng nổi tiếng thế nào, giàu có bao nhiêu hay thành công đến đâu. Điều đẹp nhất là được Đức Giêsu nhận ra và nói: “Người này là người nhà của Ta. Người ấy đã nghe Lời Cha Ta và đã cố gắng sống Lời ấy.” Chỉ một lời ấy thôi cũng đủ cho cả một đời người.
Lm. Anmai, CSsR
NGƯỜI NHÀ CỦA CHÚA
Có những câu Tin Mừng đọc qua tưởng rất đơn giản, nhưng càng ở lại lâu với nó, ta càng thấy Đức Giêsu đang chạm đến một điều rất sâu trong đời sống đức tin của mình. Hôm nay, khi có người báo với Người rằng: “Mẹ Thầy và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy”, Đức Giêsu trả lời: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Nghe thoáng qua, người ta có thể tưởng Đức Giêsu đang lạnh nhạt với Đức Maria và những người thân của Người. Nhưng thật ra Người không hề hạ thấp Đức Maria. Trái lại, lời ấy lại chính là một trong những lời đẹp nhất để nói về Mẹ. Bởi nếu có một con người nào đã nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành trọn vẹn nhất, thì đó chính là Đức Maria. Mẹ đã nghe lời Thiên Chúa trong ngày Truyền Tin và thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa.” Mẹ đã nghe Lời ấy giữa những điều mình chưa hiểu. Mẹ đã nghe Lời ấy khi phải lên đường về Bêlem. Mẹ đã nghe Lời ấy khi ôm Hài Nhi chạy sang Ai Cập trong đêm tối. Mẹ đã nghe Lời ấy trong ba mươi năm âm thầm tại Nadarét. Mẹ đã nghe Lời ấy tại Cana khi nói với những người phục vụ: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” Và Mẹ vẫn tiếp tục nghe Lời ấy khi đứng dưới chân thập giá, nơi tất cả những lời hứa dường như chìm vào im lặng. Vì thế, khi Đức Giêsu nói người nhà của Người là những ai nghe Lời Thiên Chúa và thực hành, thì Đức Maria không bị đặt ra ngoài gia đình của Chúa; Mẹ lại hiện lên như người thuộc về gia đình ấy một cách sâu xa nhất.
Điều đáng suy nghĩ hôm nay không phải là chúng ta đã nghe Lời Chúa bao nhiêu lần, nhưng là Lời Chúa đã đi được bao xa vào trong cuộc đời chúng ta. Có những người đã nghe Tin Mừng hàng chục năm. Có những người không bỏ lễ Chúa nhật. Có những người thuộc rất nhiều kinh. Có những người đọc Kinh Thánh mỗi ngày. Có những người thường xuyên chia sẻ những câu Lời Chúa rất đẹp trên mạng xã hội. Nhưng giữa việc nghe Lời Chúa và để Lời Chúa trở thành đời sống của mình còn có một khoảng cách rất lớn. Chúng ta có thể nghe “hãy tha thứ”, nhưng vẫn giữ một người trong nhà tù của sự oán giận suốt nhiều năm. Chúng ta có thể nghe “đừng xét đoán”, nhưng vừa bước ra khỏi nhà thờ đã dễ dàng bình phẩm về người này, kết án người kia. Chúng ta có thể nghe “ai muốn làm lớn thì phải phục vụ”, nhưng trong gia đình, cộng đoàn hay giáo xứ lại luôn muốn người khác phục vụ mình. Chúng ta có thể nghe “phúc thay ai có lòng thương xót”, nhưng trước lỗi lầm của người khác lại rất khắt khe, trong khi đối với lỗi lầm của bản thân thì luôn tìm đủ lý do để biện minh. Lời Chúa có thể đi vào tai rất dễ, nhưng để đi từ tai xuống trái tim, rồi từ trái tim đi ra đôi tay, bước chân, ánh mắt, cách nói năng và cách đối xử thì đó là cả một hành trình hoán cải.
Có lẽ một trong những bi kịch âm thầm nhất của người Kitô hữu là chúng ta có thể sống rất gần những điều thánh mà lòng mình lại rất xa Chúa. Người ta có thể đứng sát cung thánh mà chưa chắc đã gần Chúa. Người ta có thể cầm Kinh Thánh mỗi ngày mà chưa chắc đã để Kinh Thánh cầm lấy cuộc đời mình. Người ta có thể đọc rất nhiều kinh nhưng vẫn chưa để lời cầu nguyện biến đổi cách mình đối xử với những người chung quanh. Người ta có thể làm nhiều việc đạo đức mà vẫn mang trong lòng sự kiêu căng, ích kỷ, ganh tị, tranh chấp và cay đắng. Chính sách Châm Ngôn hôm nay nhắc một điều rất mạnh: Thiên Chúa cân nhắc cõi lòng; thực thi công bằng và chính trực còn đẹp lòng Người hơn lễ tế. Nghĩa là Thiên Chúa không chỉ nhìn những gì ta làm bên ngoài; Người nhìn xem phía sau việc ấy là một trái tim thế nào. Có khi ta dâng Chúa rất nhiều mà lại không chịu trao cho người bên cạnh một lời tha thứ. Có khi ta sốt sắng trước tượng Chúa nhưng lại vô cảm trước một người đang đau khổ. Có khi ta sẵn sàng đóng góp cho một công trình lớn nhưng lại không chịu lắng nghe tiếng khóc của một người nghèo ngay trước cửa nhà mình. Sách Châm Ngôn còn cảnh báo rằng người nào bịt tai trước tiếng kêu của người nghèo thì khi chính mình kêu cầu cũng sẽ không được đáp lại. Đức tin không bao giờ chỉ là mối quan hệ giữa “tôi với Chúa”; nếu thực sự gặp Chúa, trái tim ta phải dần biết mở ra với con người.
Bởi vậy, câu nói của Đức Giêsu hôm nay thật đẹp: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Chúa đang mở rộng cánh cửa gia đình của Người. Người không nói rằng chỉ những người thông thái mới thuộc về Người. Người không nói chỉ những ai có chức vụ trong Hội Thánh mới là người nhà của Người. Người cũng không nói chỉ những ai hoàn hảo mới được đứng gần Người. Người chỉ nói đến hai điều: nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. Một người phụ nữ bình thường âm thầm chăm sóc người chồng đau bệnh nhiều năm mà không than trách có thể đang ở rất gần Chúa. Một người cha ngày ngày lao động vất vả, sống ngay thẳng, không gian dối để nuôi gia đình có thể đang ở trong gia đình của Đức Giêsu. Một người trẻ giữa một môi trường đầy những cám dỗ mà vẫn cố sống chân thật, giữ lòng trong sạch và không chạy theo những điều xấu có thể đang là người thân của Chúa. Một người đã từng phạm nhiều sai lầm nhưng hôm nay thật lòng trở về, xin lỗi người mình làm tổn thương và bắt đầu lại có thể đang bước vào căn nhà của Chúa. Một người âm thầm mang phần cơm cho người nghèo, ngồi bên một bệnh nhân cô đơn, lắng nghe một người đang tuyệt vọng, nhường nhịn trong gia đình, không trả đũa khi bị xúc phạm, vẫn cầu nguyện cho người làm mình đau lòng – những việc ấy có thể rất nhỏ dưới mắt thế gian, nhưng đó lại chính là lúc Lời Chúa đang trở thành xác thịt trong một cuộc đời.
Đức Giêsu không muốn chúng ta chỉ là những người đứng bên ngoài và muốn “gặp” Người. Chi tiết Tin Mừng nói Đức Maria và những người thân của Chúa đứng bên ngoài vì đám đông quá lớn cũng có thể trở thành một câu hỏi thiêng liêng cho mỗi người chúng ta: Tôi đang đứng ở đâu trong mối tương quan với Chúa? Có khi thân xác ta ở trong nhà thờ nhưng tâm hồn vẫn đứng ngoài cửa. Có khi miệng ta gọi “Lạy Chúa, lạy Chúa”, nhưng những quyết định hằng ngày lại không có chỗ cho Chúa. Có khi chúng ta muốn gặp Chúa nhưng lại không muốn thay đổi. Ta muốn Chúa an ủi mình nhưng không muốn nghe Chúa sửa mình. Ta muốn Chúa ban bình an nhưng không muốn từ bỏ những điều đang làm người khác mất bình an. Ta muốn Chúa tha thứ cho mình nhưng lại không muốn tha thứ cho người khác. Ta muốn Chúa hiểu những yếu đuối của mình nhưng lại không chịu hiểu những yếu đuối của người bên cạnh. Ta muốn Chúa kiên nhẫn với mình nhưng lại thiếu kiên nhẫn với mọi người. Nếu thế, Lời Chúa vẫn ở ngoài cửa cuộc đời ta.
“Nghe” trong Thánh Kinh không phải chỉ là tiếp nhận âm thanh. Nghe là để lời được đón nhận, được suy đi nghĩ lại, được giữ trong lòng và cuối cùng trở thành lựa chọn. Đức Maria là con người của sự lắng nghe ấy. Tin Mừng nhiều lần cho thấy Mẹ ghi nhớ và suy niệm những điều xảy ra trong lòng. Mẹ không hiểu tất cả ngay lập tức. Có những điều Mẹ cũng phải bước đi trong bóng tối. Nhưng Mẹ không đòi Thiên Chúa giải thích hết rồi mới tin. Đây có lẽ là điều chúng ta rất cần học nơi Mẹ. Chúng ta thường muốn hiểu rồi mới vâng phục; Mẹ vâng phục rồi dần dần hiểu. Chúng ta muốn Thiên Chúa cho thấy cả con đường; Mẹ chỉ cần đủ ánh sáng cho bước kế tiếp. Chúng ta muốn biết ngày mai sẽ thế nào; Mẹ chỉ thưa lời “xin vâng” cho hôm nay. Có những lúc trong đời, đức tin không phải là nhìn thấy hết, mà là vẫn bước khi chỉ nhìn thấy một bước trước mặt. Không phải là không có câu hỏi, nhưng là giữa những câu hỏi vẫn tin rằng Đấng đang dẫn mình là Đấng trung tín.
Có một điều nữa rất đáng suy nghĩ: Đức Giêsu gọi những người nghe Lời Chúa và thực hành là “mẹ và anh em” của Người. Người không chỉ gọi chúng ta là môn đệ, tôi tớ hay người đi theo. Người gọi chúng ta là gia đình. Kitô giáo không đơn thuần là một hệ thống luân lý hay một bộ giáo thuyết để thuộc lòng. Cốt lõi của đức tin là một tương quan. Thiên Chúa đưa chúng ta vào gia đình của Người. Qua bí tích Thánh Tẩy, chúng ta được trở thành con cái Thiên Chúa; trong Đức Kitô, chúng ta trở thành anh chị em với nhau. Điều này vừa là một ân huệ vừa là một trách nhiệm rất lớn. Nếu chúng ta thực sự là người một nhà trong Đức Kitô, tại sao trong gia đình của Chúa vẫn có những bức tường do chính chúng ta xây lên? Tại sao có những người cùng quỳ trước một bàn thờ nhưng nhiều năm không nhìn mặt nhau? Tại sao có người cùng rước một tấm Bánh nhưng lại không thể nói với nhau một lời tử tế? Tại sao có những cộng đoàn nhân danh Chúa nhưng bên trong lại đầy ganh tị, phe nhóm, hơn thua và tổn thương? Nếu Thánh Thể quy tụ chúng ta quanh cùng một bàn, thì không thể để lòng mình mãi chia cắt khỏi người anh chị em đang đứng bên cạnh.
Người nhà của Chúa phải mang một chút dáng dấp của Chúa. Một gia đình thường có những nét giống nhau. Người ta nhìn đứa con rồi nói: “Nó giống cha”, “nó giống mẹ”. Vậy khi người khác nhìn vào một Kitô hữu, họ có nhìn thấy chút gì giống Đức Giêsu không? Có thấy lòng thương xót của Người không? Có thấy sự hiền lành của Người không? Có thấy khả năng tha thứ của Người không? Có thấy cách Người cúi xuống trước những con người bị bỏ rơi không? Có thấy sự thật thà, công bằng và lòng nhân hậu không? Hay người ta chỉ thấy nơi chúng ta một người cũng tranh giành như bao người, cũng tham lam như bao người, cũng cay độc như bao người, cũng nói xấu, vu khống, gian dối và ích kỷ như bao người? Tấm thẻ nhận diện người nhà của Đức Giêsu không nằm ở một danh xưng bên ngoài mà nằm trong một đời sống đang dần mang khuôn mặt của Người.
Bởi thế, đức tin phải đi xuống những điều rất nhỏ. Đừng chờ một biến cố lớn mới thực hành Lời Chúa. Có khi Lời Chúa hôm nay chỉ đòi ta bớt một lời cay nghiệt. Có khi là chủ động gọi điện cho một người mà lâu nay ta tránh mặt. Có khi là xin lỗi vợ, xin lỗi chồng, xin lỗi con cái, xin lỗi cha mẹ. Có khi là trả lại một món tiền không thuộc về mình. Có khi là ngưng nói về lỗi lầm của một người vắng mặt. Có khi là dành mười phút thật sự lắng nghe một người đang buồn. Có khi là kiên nhẫn hơn với một người già chậm chạp. Có khi là không đáp lại một tin nhắn bằng cơn nóng giận. Có khi là đặt điện thoại xuống để nhìn vào mắt người đang ngồi trước mặt. Có khi là đến thăm một người bệnh mà mình vẫn cứ hẹn lần hẹn lữa. Có khi là dám nói không với một cuộc làm ăn gian dối dù phải chịu thiệt. Chính trong những điều nhỏ ấy, người ta biết Lời Chúa đang ở trên môi hay đã đi xuống đời sống.
Chúng ta thường mong Chúa làm phép lạ để thay đổi hoàn cảnh, trong khi Chúa lại muốn Lời Người làm phép lạ trước hết trong trái tim chúng ta. Phép lạ lớn nhất có khi không phải là một căn bệnh biến mất, mà là một người cay đắng biết tha thứ. Không phải là tiền bạc bỗng dưng dư dả, mà là một người tham lam bắt đầu biết sẻ chia. Không phải là những kẻ chống đối mình biến mất, mà là lòng mình không còn đầy thù hận đối với họ. Không phải là mọi sự diễn ra theo ý ta, mà là giữa những điều trái ý ta vẫn sống được bình an, hiền lành và tín thác. Đó là lúc Lời Chúa đang thực sự sinh hoa trái.
Mỗi ngày chúng ta nghe rất nhiều lời: lời quảng cáo, lời bình luận, lời khen, lời chê, lời đồn đoán, lời tranh cãi, lời trên mạng xã hội, lời của người chung quanh và cả những tiếng nói hỗn độn bên trong chính mình. Có những lời chỉ nghe vài phút nhưng có thể làm ta bất an cả ngày. Có một lời xúc phạm người khác nói từ nhiều năm trước mà ta vẫn giữ rất kỹ. Trong khi đó, Lời Thiên Chúa nói “con đừng sợ”, “Thầy ở cùng anh em”, “hãy tha thứ”, “hãy yêu thương nhau”, “phúc thay ai xây dựng hòa bình”, chúng ta lại để trôi qua rất nhanh. Có lẽ vấn đề không phải Thiên Chúa đã ngừng nói. Vấn đề là giữa quá nhiều tiếng động, chúng ta không còn đủ thinh lặng để nghe Người.
Nghe Lời Chúa vì thế đòi một khoảng thinh lặng. Không nhất thiết là những giờ dài. Chỉ cần mỗi ngày vài phút thật sự để Tin Mừng soi vào lòng mình và hỏi: “Chúa đang nói gì với tôi hôm nay? Có điều gì Chúa muốn tôi thay đổi? Có ai Chúa muốn tôi đến gần? Có điều gì tôi phải buông xuống? Có lời nào tôi phải nói? Có lời nào tốt hơn là đừng nói?” Đọc Lời Chúa mà không bao giờ để Lời Chúa chất vấn mình, chúng ta rất dễ biến Kinh Thánh thành một cuốn sách để tìm câu nói phù hợp với suy nghĩ của mình. Nhưng khi thật sự lắng nghe, có lúc Lời Chúa an ủi, có lúc nâng đỡ, và cũng có lúc cắt vào những chỗ ta đang muốn che giấu. Lời Chúa giống như ánh sáng: ánh sáng không tạo ra bụi; nó chỉ cho ta thấy căn phòng đã có bụi từ trước. Khi Lời Chúa làm ta khó chịu, có khi đó chính là lúc Người đang chạm tới một vùng trong lòng cần được chữa lành.
Ngày hôm nay, Đức Giêsu đang nói với từng người chúng ta một điều hết sức dịu dàng: “Con có thể trở thành người nhà của Ta.” Không phải ngày mai khi con thánh thiện hơn. Không phải khi con không còn yếu đuối. Không phải khi mọi vết thương đều đã lành. Ngay hôm nay, chỉ cần con bắt đầu nghe và sống điều con nghe. Chúa không đòi chúng ta biến đổi toàn bộ cuộc đời trong một ngày. Người chỉ mời chúng ta trung thành với một bước nhỏ. Một lời tha thứ hôm nay. Một hành động tử tế hôm nay. Một lần nhịn đi cái tôi hôm nay. Một quyết định ngay thẳng hôm nay. Một phút thinh lặng với Lời Chúa hôm nay. Những bước nhỏ ấy, nếu kiên trì, sẽ dẫn một con người từ chỗ chỉ “biết về Chúa” đến chỗ thực sự “thuộc về Chúa”.
Và cuối cùng, có lẽ mỗi người nên tự hỏi mình một câu thật đơn sơ nhưng cũng thật đau đáu: Nếu hôm nay Đức Giêsu nhìn vào đời sống của tôi, Người có thể nhận ra tôi là người nhà của Người không? Không phải vì tên tôi có trong sổ Rửa Tội. Không phải vì tôi mang một chức danh trong Hội Thánh. Không phải vì tôi đọc nhiều kinh hay biết nhiều giáo lý. Nhưng vì trong cuộc sống thường ngày, Lời của Người đang thực sự trở thành cách tôi suy nghĩ, nói năng, lựa chọn và yêu thương. Xin Chúa cho chúng ta đừng chỉ là những người chen trong đám đông quanh Đức Giêsu mà cuối cùng vẫn đứng bên ngoài đời sống của Người. Xin cho chúng ta biết đến gần Người bằng đôi tai biết lắng nghe, trái tim biết đón nhận và đôi tay biết thực hành. Xin cho mỗi lần nghe Lời Chúa là một lần chúng ta để cho Lời ấy sửa lại một chút con người mình, làm mềm đi một góc cứng cỏi, chữa lành một vết thương, tháo bỏ một thành kiến, đánh thức một lòng thương xót và dẫn chúng ta đến gần anh chị em hơn. Để rồi một ngày kia, điều đẹp nhất chúng ta có thể nghe không phải là lời khen của thế gian, nhưng là tiếng Đức Giêsu nhìn chúng ta và nói: “Đây là người nhà của Ta, vì người ấy đã nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.”
Lm. Anmai, CSsR
NGƯỜI THÂN CỦA CHÚA
Có những câu Tin Mừng rất ngắn nhưng đủ sức làm người ta phải dừng lại rất lâu. Hôm nay cũng vậy. Mẹ và anh em Đức Giêsu đến tìm Người, nhưng vì đám đông quá đông nên không thể đến gần. Người ta báo với Đức Giêsu: “Mẹ Thầy và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.” Và Người trả lời: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Thoạt nghe, câu trả lời ấy có vẻ lạnh lùng. Có người thậm chí cảm thấy Đức Giêsu như đang giữ khoảng cách với chính Mẹ mình và những người thân thuộc. Nhưng nếu đi sâu hơn một chút, ta sẽ thấy Người không hạ thấp tình thân máu mủ; trái lại, Người đang mở tình thân ấy ra đến một chiều kích lớn hơn rất nhiều: bất cứ ai nghe Lời Thiên Chúa và sống Lời ấy đều có thể trở thành người nhà của Chúa. Gia đình của Đức Giêsu không khép lại trong huyết thống. Gia đình ấy mở rộng cho tất cả những con người biết mở lòng cho Thiên Chúa, để Lời Người đi từ tai xuống trái tim, rồi từ trái tim đi vào từng chọn lựa của cuộc đời.
Điều đáng suy nghĩ là Đức Giêsu không nói: “Mẹ tôi và anh em tôi là những người nghe Lời Thiên Chúa.” Người nói thêm: “và đem ra thực hành.” Chính phần thứ hai ấy làm nên sự khác biệt. Nghe Lời Chúa thì có lẽ chúng ta đã nghe rất nhiều. Có người mỗi ngày dự lễ, mỗi ngày nghe Tin Mừng; có người thuộc nhiều câu Kinh Thánh; có người thích nghe những bài giảng hay; có người có thể nói rất lưu loát về đời sống thiêng liêng. Nhưng Đức Giêsu không hỏi chúng ta đã nghe bao nhiêu. Người hỏi Lời ấy đã đi được bao xa trong cuộc đời chúng ta. Một câu “hãy tha thứ” đã đi được đến cuộc xung đột nào của ta? Một câu “đừng xét đoán” đã đi được đến ánh mắt nào của ta? Một câu “hãy yêu kẻ thù” đã đi được đến người nào khiến ta khó chịu? Một câu “đừng sợ” đã đi được đến nỗi bất an nào đang làm ta mất ngủ? Một câu “hãy theo Thầy” đã đi được đến quyết định nào mà ta cứ lần lữa chưa dám thực hiện? Khoảng cách dài nhất của đời Kitô hữu đôi khi không phải là khoảng cách từ nhà đến nhà thờ, mà là khoảng cách từ điều mình nghe đến điều mình sống.
Có những người ở rất gần nhà thờ nhưng lại sống rất xa Tin Mừng. Và cũng có những người âm thầm sống giữa cuộc đời, không nói nhiều về đạo đức, nhưng từng chọn lựa của họ lại mang mùi thơm của Tin Mừng. Họ biết nhịn một lời khi có thể làm tổn thương người khác; biết âm thầm giúp một người khó khăn mà chẳng cần ai biết; biết trung tín với bổn phận dù không ai khen; biết xin lỗi khi mình sai; biết tha thứ dù trong lòng vẫn còn đau; biết giữ lòng ngay thẳng giữa những lợi ích dễ dàng; biết dành thời gian cho một người cô đơn; biết đứng về phía một người yếu thế; biết cầu nguyện giữa những ngày không còn cảm thấy sốt sắng. Những điều ấy có thể rất nhỏ trước mắt thế gian, nhưng lại là cách Lời Thiên Chúa đang trở thành xác thịt trong cuộc đời một con người.
Có lẽ điều làm chúng ta đau nhất không phải là không biết Lời Chúa, mà là biết rồi nhưng vẫn không sống được. Ta biết phải tha thứ nhưng vẫn ôm giận. Ta biết phải khiêm nhường nhưng vẫn thích hơn thua. Ta biết phải phó thác nhưng cứ muốn kiểm soát tất cả. Ta biết phải sống bác ái nhưng lại rất dễ khắt khe với người khác. Ta biết mọi sự rồi sẽ qua nhưng vẫn tiêu hao cả tâm hồn cho những chuyện nhỏ nhặt. Ta biết phải dành thời gian cho Chúa, nhưng những điều không thật sự quan trọng lại chiếm gần hết một ngày. Đời sống thiêng liêng nhiều khi không thiếu ánh sáng; cái thiếu là can đảm bước theo ánh sáng ấy. Chúng ta nghe Chúa rất rõ nhưng đồng thời cũng nghe quá nhiều tiếng nói khác: tiếng của tự ái, của sợ hãi, của tiền bạc, của danh dự, của dư luận, của những nhu cầu phải được nhìn nhận. Những tiếng nói ấy chen vào giữa Chúa và ta, khiến ta biết Chúa muốn gì nhưng vẫn đi theo điều mình muốn.
Gợi ý cầu nguyện của Sacred Space hôm nay nhắc đến sự tập trung và lòng kiên trì: người môn đệ cần giữ tâm trí hướng về Chúa và không để những xao động của thế gian làm mình chệch hướng. Điều ấy rất đúng với đời sống của chúng ta. Chúng ta không hẳn bỏ Chúa vì một biến cố lớn; nhiều khi ta xa Chúa từng chút một bởi hàng trăm điều nhỏ. Một chút bận rộn khiến ta bỏ cầu nguyện. Một chút tự ái khiến ta không muốn làm hòa. Một chút ham muốn khiến ta dễ thỏa hiệp. Một chút thất vọng khiến ta thôi cố gắng. Một chút thành công khiến ta tưởng mình không cần Chúa nhiều như trước. Một chút mệt mỏi khiến ta bắt đầu dễ dãi với chính mình. Và cứ như thế, từng chút một, trái tim có thể đi rất xa mà chính ta không nhận ra.
Bởi vậy, nghe Lời Thiên Chúa trước hết đòi hỏi một sự thinh lặng trong lòng. Không phải chỉ là không có tiếng động bên ngoài, nhưng là tạo ra một khoảng trống để Chúa có thể nói điều Người muốn nói, chứ không phải chỉ những điều ta muốn nghe. Có lúc Lời Chúa an ủi ta, nhưng cũng có lúc Lời ấy làm ta khó chịu. Có những câu Tin Mừng giống như bàn tay nhẹ nhàng lau nước mắt; nhưng cũng có những câu giống như lưỡi dao cắt đi điều đang bám quá chặt trong lòng. Nếu ta chỉ đón nhận những Lời khiến mình dễ chịu, ta chưa thật sự lắng nghe Chúa. Người môn đệ đích thực là người đủ khiêm tốn để cho Lời Chúa sửa mình. Có những lần ta đọc Tin Mừng và muốn áp dụng ngay cho người khác: “Câu này đúng với người kia quá”; “Người ấy phải nghe đoạn này”; “Giá mà họ sống được như Chúa dạy.” Nhưng có lẽ mỗi lần mở Kinh Thánh, câu hỏi đầu tiên không nên là “Ai cần nghe điều này?”, mà là: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa đang nói gì với con?”
Điều rất đẹp trong Tin Mừng hôm nay là Đức Giêsu cho chúng ta một con đường để trở nên gần Người. Ta không thể quay trở lại Palestina hai ngàn năm trước. Ta không thể đứng giữa đám đông ngày ấy và nhìn thấy Người bằng mắt mình. Nhưng ta có thể gần Người hơn rất nhiều người từng đứng bên cạnh Người nếu ta nghe và sống Lời Người. Khoảng cách với Chúa không được đo bằng mét, bằng thời gian hay địa lý; khoảng cách ấy được đo bằng sự vâng phục của trái tim. Một người có thể đứng trước Nhà Tạm mà tâm hồn rất xa Chúa; và một người đang ở giữa bệnh viện, ngoài đồng ruộng, trong nhà máy, trong căn phòng nhỏ của gia đình, lại có thể rất gần Người nếu họ đang cố gắng sống điều Chúa dạy.
“Người thân của Chúa” là một danh dự lớn lao biết bao. Chúng ta thường thấy hãnh diện nếu quen biết một người nổi tiếng, nếu có mối liên hệ với một nhân vật có địa vị. Nhưng hôm nay Đức Giêsu nói rằng chúng ta có thể thuộc về gia đình của Người. Không phải bằng một đặc ân dành cho vài người, nhưng bằng con đường rất rõ ràng: nghe Lời và thực hành. Chúa không hỏi ta xuất thân từ đâu, giàu hay nghèo, nổi tiếng hay vô danh, học cao hay ít chữ. Chúa nhìn vào một điều sâu hơn: khi Lời Người đến với ta, ta có để Lời ấy thay đổi đời mình không?
Và ở đây, Đức Maria lại chính là người sống câu Tin Mừng hôm nay cách trọn vẹn nhất. Đức Giêsu không hề làm giảm phẩm giá của Mẹ; trái lại, Người kín đáo cho thấy đâu là vẻ đẹp sâu xa nhất của Đức Maria. Mẹ không chỉ là Mẹ Chúa vì đã cưu mang Người trong thân xác; Mẹ còn là Mẹ Chúa vì cả cuộc đời Mẹ là một tiếng “Xin Vâng”. Mẹ nghe Lời và để Lời trở thành cuộc đời mình. Từ Nazareth đến Bêlem, từ Ai Cập đến Cana, từ những ngày bình dị ở Nazareth đến chân thập giá, Mẹ không phải lúc nào cũng hiểu tất cả, nhưng Mẹ vẫn tin. Đó có lẽ là hình thức sâu xa nhất của việc thực hành Lời Chúa: không phải lúc nào cũng hiểu, nhưng vẫn tín thác; không phải lúc nào cũng thấy con đường, nhưng vẫn bước; không phải lúc nào cũng cảm thấy Chúa gần, nhưng vẫn trung thành.
Đời sống đức tin của chúng ta cũng vậy. Có những ngày ta hiểu Chúa đang làm gì; cũng có những ngày hoàn toàn không hiểu. Có những lời cầu nguyện được đáp lại; cũng có những lời cầu xin dường như rơi vào thinh lặng. Có những đoạn đường rất sáng; cũng có những đoạn ta phải bước trong bóng tối. Những lúc ấy, nghe và thực hành Lời Chúa không còn là một cảm xúc đạo đức nữa, mà trở thành một quyết định: “Lạy Chúa, dù con chưa hiểu, con vẫn tin Chúa. Dù con chưa thấy, con vẫn đi theo. Dù lòng con đang mệt mỏi, con vẫn cố gắng sống điều Chúa dạy.”
Có lẽ Chúa không đòi chúng ta hôm nay phải làm một việc phi thường. Người chỉ muốn Lời của Người có thêm một chút chỗ trong đời ta. Nếu đang giận ai, hãy bắt đầu bằng một lời cầu nguyện cho người ấy. Nếu đã lâu không nói chuyện với một người thân, hãy thử thực hiện một cuộc gọi. Nếu đang sống với một lỗi lầm quen thuộc, hãy can đảm thú nhận rằng mình cần thay đổi. Nếu đang quá bận, hãy trả lại cho Chúa mười phút thinh lặng. Nếu đang thất vọng về bản thân, hãy nhớ rằng Chúa vẫn kiên nhẫn với ta. Nếu đã nhận được quá nhiều, hãy nghĩ đến một người đang thiếu thốn. Nếu cứ than phiền về bóng tối, hãy thắp lên một ngọn đèn nhỏ. Tin Mừng không nhất thiết bắt đầu bằng những việc lớn; Tin Mừng bắt đầu khi một lời của Chúa được một người cụ thể đem ra sống trong một hoàn cảnh cụ thể.
Có một điều rất đáng sợ trong đời Kitô hữu: chúng ta có thể quen với Lời Chúa đến mức không còn để Lời Chúa làm mình ngạc nhiên. Nghe quá nhiều, ta tưởng mình đã sống. Thuộc quá nhiều, ta tưởng mình đã hiểu. Nói quá nhiều về Chúa, ta tưởng mình đã thuộc về Chúa. Nhưng Tin Mừng hôm nay kéo chúng ta trở lại điều căn bản: “Nghe và thực hành.” Hai chữ ấy đủ để kiểm tra cả một đời sống đức tin. Sau Thánh lễ hôm nay tôi có hiền hơn không? Sau bao năm nghe Tin Mừng tôi có dễ tha thứ hơn không? Sau bao lần rước lễ tôi có bớt ích kỷ không? Sau bao lời cầu nguyện tôi có biết thương người đau khổ hơn không? Nếu đời sống không thay đổi chút nào, có lẽ Lời Chúa mới chỉ dừng ở tai mà chưa xuống tới tim.
Sacred Space cũng gợi lên lời cầu xin rất đẹp: xin Chúa giúp ta nhận ra bàn tay Người đang hoạt động trong đời sống hằng ngày và biết đáp lại tiếng gọi của Người. Quả thật, Chúa không chỉ nói trong nhà thờ. Người nói qua một người đang cần ta. Người nói qua một thất bại buộc ta khiêm tốn. Người nói qua một đứa trẻ cần được lắng nghe. Người nói qua người già đang cô đơn. Người nói qua một biến cố làm kế hoạch của ta đảo lộn. Người nói qua những khoảnh khắc ta tưởng rất bình thường. Câu hỏi là ta có đủ tỉnh thức để nhận ra không.
Cuối cùng, Tin Mừng hôm nay là một lời mời vô cùng dịu dàng: “Con có muốn trở thành người nhà của Ta không?” Chúa không đặt trước mặt chúng ta một cánh cửa khóa kín. Người chỉ nói: hãy nghe Lời Ta và sống Lời ấy. Mỗi lần ta chọn yêu thương thay vì ích kỷ, ta bước sâu hơn vào gia đình của Chúa. Mỗi lần chọn tha thứ thay vì trả đũa, ta đến gần Người hơn. Mỗi lần chọn sự thật thay vì gian dối, lòng nhân hậu thay vì khắc nghiệt, phục vụ thay vì tìm mình, tín thác thay vì tuyệt vọng, ta đang trở thành người thân của Đức Giêsu.
Xin cho hôm nay, khi một ngày mới mở ra trước mắt, chúng ta đừng chỉ xin Chúa ban cho mình điều này điều kia. Hãy xin một ơn quan trọng hơn: “Lạy Chúa, xin cho con nghe được điều Chúa muốn nói với con hôm nay, và xin cho con đủ can đảm để thực hiện điều con đã nghe.” Bởi cuối cùng, điều đẹp nhất của đời Kitô hữu không phải là đã nói về Chúa rất nhiều, cũng không phải đã làm những việc khiến người khác chú ý, nhưng là khi nhìn lại cuộc đời mình, ta có thể thấy từng chút một, Lời Thiên Chúa đã trở thành cách ta nghĩ, cách ta nói, cách ta yêu thương, cách ta tha thứ, cách ta chịu đựng và cách ta sống. Khi ấy, lời Đức Giêsu hôm nay không còn chỉ là một câu Tin Mừng. Nó trở thành căn tính của chính chúng ta: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.”
Lm. Anmai, CSsR
NGHE LỜI CHÚA VÀ ĐEM RA THỰC HÀNH
Có những câu Tin Mừng nghe qua tưởng thật đơn giản, nhưng càng để lòng mình ở lại với câu ấy, ta càng thấy như Chúa đang chạm đến tận phần sâu kín nhất của đời mình. Hôm nay, khi người ta báo với Đức Giêsu rằng mẹ và anh em Người đang đứng ngoài muốn gặp Người, Đức Giêsu trả lời: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Một câu nói ngắn, nhưng mở ra cả một chân trời mới về tương quan giữa con người với Thiên Chúa. Đức Giêsu không phủ nhận Đức Maria, càng không phải Người lạnh lùng với những người thân của mình. Người đang đưa chúng ta đi sâu hơn: có một mối dây còn sâu hơn huyết thống, có một sự gần gũi còn mạnh hơn việc cùng một mái nhà, có một gia đình rộng lớn hơn mọi gia đình trần thế, đó là gia đình của những người biết mở lòng nghe Lời Chúa và để Lời ấy trở thành cuộc sống của mình.
Chúng ta thường nghĩ rằng gần Chúa là được ở gần những nơi thánh, đọc nhiều kinh, tham dự nhiều việc đạo đức, biết nhiều giáo lý, nói nhiều về Chúa hay làm những công việc mang danh nghĩa của Hội Thánh. Tất cả những điều ấy đều quý, nhưng lời Đức Giêsu hôm nay đặt trước chúng ta một tiêu chuẩn rất rõ ràng: nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. Không phải chỉ nghe. Không phải chỉ hiểu. Không phải chỉ thuộc lòng. Không phải chỉ cảm động. Nhưng phải để Lời đi từ tai xuống trái tim, từ trái tim đi vào lựa chọn, từ lựa chọn trở thành hành động, rồi từ hành động dần dần trở thành một lối sống. Khoảng cách xa nhất trong đời sống đức tin đôi khi không phải khoảng cách từ con người đến nhà thờ, mà là khoảng cách từ điều mình nghe đến điều mình sống. Ta có thể nghe Tin Mừng mỗi ngày mà vẫn sống như chưa từng nghe. Ta có thể nói rất hay về yêu thương nhưng trong nhà lại giữ mãi một sự giận hờn. Ta có thể đọc lời “hãy tha thứ” nhưng vẫn âm thầm nuôi một vết thương thành sự oán trách. Ta có thể nói về phó thác mà cứ mãi muốn kiểm soát mọi sự. Ta có thể nói “xin vâng” với Chúa trong nhà thờ nhưng lại nói “không” với Ngài khi Ngài đi vào những phần khó chịu nhất của đời mình.
Điều đáng suy nghĩ là Đức Giêsu không nói: “Mẹ tôi và anh em tôi là những người biết Lời Thiên Chúa”, nhưng là “những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Biết chưa đủ. Đức tin không phải là một bộ sưu tập những điều đúng đắn nằm trong trí nhớ. Đức tin là một lời mời gọi bước đi. Lời Chúa luôn muốn trở thành xác thịt trong cuộc đời chúng ta. Ngày xưa Ngôi Lời đã trở nên xác phàm trong cung lòng Đức Maria; hôm nay Lời ấy vẫn muốn “nhập thể” trong những chọn lựa rất bình thường của mỗi người: một lời nói dịu dàng thay cho cay nghiệt, một lần nhường nhịn thay cho hơn thua, một sự trung thực khi không ai nhìn thấy, một bàn tay đưa ra với người mình không thích, một quyết định từ bỏ điều sai dù phải chịu thiệt, một sự kiên nhẫn với người già, người bệnh, người chậm chạp, một lần quay lại xin lỗi sau khi mình biết mình đã làm người khác tổn thương. Chính ở đó Lời Chúa được đem ra thực hành. Và chính ở đó ta trở thành người thân của Đức Giêsu.
Có khi ta mong Chúa làm những điều rất lớn trong đời mình, nhưng Chúa lại thường bắt đầu bằng những điều rất nhỏ. Ta xin Chúa chỉ cho mình con đường nên thánh, còn Chúa bảo: hôm nay con đừng nói câu làm người kia đau. Ta xin Chúa cho mình một sứ mạng lớn lao, còn Chúa bảo: hãy làm cho tử tế công việc đang nằm trước mặt con. Ta xin được gần Chúa hơn, còn Chúa gửi đến một người khó chịu và bảo ta hãy yêu người ấy. Ta xin Chúa cho tâm hồn bình an, còn Chúa nhắc ta buông xuống một chuyện cũ mà ta đã ôm quá lâu. Ta xin biết ý Chúa, nhưng nhiều lúc ý Chúa đã được nói rất rõ trong Tin Mừng, chỉ có điều ý ấy không giống điều ta muốn. Thành ra vấn đề của chúng ta không hẳn là không biết Chúa muốn gì; nhiều khi ta biết, nhưng ta chưa muốn làm. Đức tin trưởng thành bắt đầu ở giây phút ta thôi chỉ hỏi: “Lạy Chúa, Chúa muốn con biết gì?”, và bắt đầu hỏi thêm: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa muốn con làm gì?”
Đức Maria là người hiểu lời Đức Giêsu hôm nay hơn bất cứ ai. Mẹ không chỉ là Mẹ của Đức Giêsu vì đã cưu mang Người trong thân xác; Mẹ còn là người gần Đức Giêsu nhất bởi vì cả cuộc đời Mẹ là một tiếng “xin vâng”. Trước khi cưu mang Ngôi Lời trong cung lòng, Mẹ đã cưu mang Lời bằng đức tin. Khi thiên thần báo một điều vượt quá mọi dự tính của đời Mẹ, Mẹ không hiểu tất cả, nhưng Mẹ đã tín thác. Khi sinh Con trong nghèo khó, Mẹ vẫn tin. Khi phải chạy trốn sang Ai Cập, Mẹ vẫn tin. Khi không hiểu lời Con trẻ Giêsu trong Đền Thờ, Mẹ ghi nhớ mọi sự và suy đi nghĩ lại trong lòng. Khi người ta tung hô Con Mẹ, Mẹ lặng lẽ đứng phía sau. Khi đám đông quay lưng, Mẹ vẫn ở đó. Khi các môn đệ bỏ chạy dưới chân thập giá, Mẹ vẫn đứng đó. Cả đời Mẹ là một cuộc lắng nghe kéo dài và một tiếng xin vâng không ngừng được trả giá bằng nước mắt, hy sinh và niềm tin. Vì thế, câu nói của Đức Giêsu không hề làm giảm phẩm giá của Đức Maria; trái lại, nó cho thấy nét đẹp sâu xa nhất của Mẹ: Mẹ chính là người đã nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành trọn vẹn nhất.
Và đây cũng là niềm an ủi lớn cho chúng ta. Có lẽ ta không được sống cùng thời Đức Giêsu. Ta không được đi trên những con đường Galilê cùng Người. Ta không được ngồi giữa đám đông nghe chính giọng Người giảng. Ta không được bước vào căn nhà nơi Người đang hiện diện bằng thân xác. Nhưng hôm nay Đức Giêsu nói rằng ta vẫn có thể trở nên người rất gần với Người. Gần đến mức Người gọi ta là mẹ, là anh em, là người nhà. Con đường ấy không dành riêng cho những tâm hồn phi thường. Nó dành cho bất cứ ai chịu nghe Lời và sống Lời. Một người mẹ âm thầm hy sinh cho gia đình có thể rất gần Đức Giêsu. Một người cha trung thực giữa bao cám dỗ có thể rất gần Đức Giêsu. Một người trẻ dám giữ mình trong sạch giữa một thế giới dễ dãi có thể rất gần Đức Giêsu. Một người đang đau bệnh mà vẫn không đánh mất lòng tin có thể rất gần Đức Giêsu. Một người từng sa ngã nhưng biết đứng dậy, quay về và bắt đầu lại cũng có thể rất gần Đức Giêsu. Chúa không hỏi quá khứ của ta đã đẹp đến đâu. Chúa hỏi hôm nay ta có nghe tiếng Ngài và bước theo hay không.
Có một nguy cơ rất âm thầm trong đời sống đạo: ta ở gần những điều thuộc về Chúa nhưng lòng lại xa Chúa. Có người sống cả đời trong môi trường đạo nhưng Lời Chúa chưa thật sự đụng tới cách họ đối xử với người khác. Có người nghe biết bao bài giảng nhưng vẫn giữ nguyên tính nóng nảy. Có người cầu nguyện nhiều nhưng không chịu hòa giải. Có người hoạt động rất nhiều cho cộng đoàn nhưng trong lòng lại đầy cạnh tranh và tự ái. Có người bảo vệ những điều thánh thiêng bằng một giọng điệu làm tổn thương người khác. Khi ấy, ta cần trở lại với câu Tin Mừng rất đơn sơ hôm nay: nghe và thực hành. Cây không được nhận biết bởi số lần nó nghe nói về trái, nhưng bởi chính trái nó sinh ra. Người môn đệ cũng vậy. Một đời sống đã thật sự để Tin Mừng đi vào sẽ dần sinh những hoa trái: khiêm tốn hơn, hiền lành hơn, trung thực hơn, biết cảm thông hơn, ít xét đoán hơn, mau tha thứ hơn, biết đặt mình xuống để người khác được nâng lên.
Nghe Lời Chúa cũng không phải là chỉ mở Kinh Thánh rồi tìm một câu làm mình dễ chịu. Có những lúc Lời Chúa an ủi ta, nhưng cũng có lúc Lời ấy cắt vào lòng. Có những câu Lời Chúa giống như một bàn tay dịu dàng lau nước mắt, nhưng cũng có những câu giống như một lưỡi dao mổ, chạm đến những nơi đang bệnh trong tâm hồn. “Hãy yêu kẻ thù.” Khó nghe. “Hãy tha thứ.” Khó làm. “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình.” Không dễ chút nào. “Đừng xét đoán.” Ta lại rất hay xét đoán. “Được lời lãi cả thế gian mà mất linh hồn nào được ích gì?” Câu ấy làm lung lay nhiều tham vọng. “Kho tàng anh em ở đâu, lòng anh em ở đó.” Câu ấy có thể khiến ta phải nhìn lại thứ mình đang dành quá nhiều thời gian và trái tim. Lời Chúa không phải lúc nào cũng đến để xác nhận ta đúng. Nhiều khi Lời đến để sửa ta. Và chính khi ta để cho Lời sửa mình, ta mới thật sự lắng nghe.
Thế giới hôm nay có quá nhiều tiếng nói. Điện thoại vừa mở lên là hàng trăm thông tin ùa vào. Người này bảo phải sống thế này, người kia bảo phải chọn thế kia. Quảng cáo bảo ta phải có thêm mới hạnh phúc. Mạng xã hội bảo ta phải được nhìn thấy, được công nhận, được chú ý. Người đời bảo phải thắng, phải hơn, phải nổi bật, phải tích lũy. Còn Đức Giêsu lại nói: hãy phục vụ, hãy cho đi, hãy trở nên bé nhỏ, hãy tha thứ, hãy vác thập giá, hãy yêu. Nếu tâm hồn không có những khoảng lặng, ta rất dễ nghe đủ mọi tiếng trừ tiếng Chúa. Có lẽ một trong những hình thức nghèo khó thiêng liêng của thời đại chúng ta là con người không còn đủ thinh lặng để nghe. Ta liên tục nói, liên tục xem, liên tục lướt, liên tục phản ứng, nhưng rất ít khi dừng lại đủ lâu để hỏi: “Lạy Chúa, trong chuyện này Chúa đang muốn nói gì với con?”
Mỗi ngày chỉ cần dành một khoảng thời gian thật nhỏ cho Lời Chúa nhưng trung thành, đời sống sẽ dần thay đổi. Đừng vội đọc thật nhiều. Có khi chỉ cần một câu. Đọc chậm. Ở lại. Để câu ấy đi vào lòng. Hỏi mình điều gì trong câu ấy làm mình được an ủi, điều gì làm mình khó chịu, điều gì đang chất vấn mình. Rồi đừng kết thúc bằng việc chỉ nói: “Hay quá!” Hãy hỏi tiếp: “Hôm nay tôi sẽ làm gì vì câu Lời Chúa này?” Nếu đọc “hãy tha thứ”, ta có thể quyết định gọi cho một người. Nếu đọc “đừng lo lắng”, ta có thể trao một nỗi sợ cho Chúa. Nếu đọc “hãy cho người đói ăn”, ta có thể chia sẻ một điều cụ thể. Nếu đọc “ai muốn làm lớn phải phục vụ”, ta có thể làm một việc âm thầm mà không cần ai biết. Một hành động nhỏ được sinh ra từ Lời Chúa có thể giá trị hơn rất nhiều những cảm xúc đạo đức không đưa tới thay đổi nào.
Đáng sợ nhất không phải là có lúc chúng ta yếu đuối và chưa sống được Lời Chúa. Ai cũng có những lần bất lực. Điều nguy hiểm hơn là nghe quá nhiều đến mức trở thành quen tai, rồi không còn để Lời ấy làm mình băn khoăn nữa. Ta nghe “hãy yêu thương” mà bình thản tiếp tục ghét. Nghe “hãy tha thứ” mà vẫn thấy mình có quyền giữ hận. Nghe “phúc cho người nghèo khó” nhưng lòng cứ chạy theo giàu sang. Nghe “đừng tích trữ kho tàng dưới đất” nhưng cả đời chỉ lo tích trữ. Nghe Chúa nói “hãy theo Ta” nhưng vẫn cứ mặc cả: con sẽ theo Chúa miễn là Chúa đừng đụng vào chỗ này của con. Khi ấy, Tin Mừng có nguy cơ trở thành âm thanh quen thuộc chứ không còn là Lời sống động.
Lời Đức Giêsu hôm nay vì thế là một lời mời gọi xét mình rất nhẹ nhàng nhưng rất sâu: tôi đang là người nghe Lời Chúa hay chỉ là người nghe thấy Lời Chúa? Hai điều ấy khác nhau. Nghe thấy là âm thanh đi qua tai. Lắng nghe là để điều mình nghe có quyền thay đổi mình. Ta có thể hỏi bản thân: Có câu Tin Mừng nào Chúa đã nói với tôi nhiều năm rồi mà tôi vẫn cứ trì hoãn? Có sự tha thứ nào tôi biết mình phải làm nhưng vẫn chưa làm? Có một tương quan nào cần được chữa lành? Có một thói quen nào Chúa đã nhiều lần nhắc tôi từ bỏ? Có một việc thiện nào tôi cứ nói “mai sẽ làm”? Có một tiếng gọi nào mình đã nghe rất rõ nhưng vẫn giả vờ chưa nghe vì sợ phải thay đổi?
Điều đẹp nhất của Tin Mừng hôm nay là Đức Giêsu đang mở cửa gia đình của Người cho chúng ta. Người không dựng lên một hàng rào để nói ai được gần và ai phải đứng xa. Người mở rộng vòng tay: bất cứ ai nghe và thực hành Lời Thiên Chúa đều thuộc về gia đình của Người. Có nghĩa là mỗi sáng ta lại có thể bắt đầu. Dù hôm qua sống chưa tốt, hôm nay ta vẫn có thể nghe và làm. Dù đã từng đi xa, hôm nay ta vẫn có thể trở về. Dù đời mình còn ngổn ngang, ta vẫn có thể bắt đầu bằng một hành động rất nhỏ. Thiên Chúa không đòi ta phải trở nên hoàn hảo rồi mới thuộc về Người. Người gọi ta bước vào tương quan với Người, rồi chính tương quan ấy sẽ từ từ biến đổi ta.
Có lẽ đến cuối đời, điều quan trọng nhất không phải là ta đã nghe bao nhiêu bài giảng, đọc bao nhiêu cuốn sách thiêng liêng, thuộc bao nhiêu câu Kinh Thánh hay tham dự bao nhiêu sinh hoạt. Điều quan trọng là Lời Chúa đã trở thành điều gì trong đời ta. Lời ấy có trở thành lòng thương xót trong đôi tay không? Có trở thành sự thật trên môi miệng không? Có trở thành lòng trung thành trong những ngày thử thách không? Có trở thành sự tha thứ khi ta bị xúc phạm không? Có trở thành lòng quảng đại trước người thiếu thốn không? Có trở thành niềm hy vọng khi cuộc đời tối tăm không? Có trở thành một đời sống biết trao mình như Đức Kitô không?
Xin Chúa cho chúng ta đừng chỉ là những người đứng quanh Đức Giêsu trong đám đông, rất gần Người về khoảng cách nhưng xa Người trong trái tim. Xin cho ta trở thành người nhà của Chúa bằng một đời biết lắng nghe. Xin cho mỗi lần nghe Tin Mừng, ta đừng chỉ hỏi câu ấy có ý nghĩa gì, nhưng hãy hỏi câu ấy đang đòi tôi thay đổi điều gì. Xin cho Lời Chúa không dừng lại trên trang sách, trên bục giảng hay trong những phút cầu nguyện, nhưng đi vào căn bếp, phòng làm việc, đường phố, gia đình, những cuộc gặp gỡ và cả những va chạm thường ngày. Và xin cho chúng ta hiểu rằng nên thánh không nhất thiết bắt đầu từ những điều phi thường. Nên thánh bắt đầu rất âm thầm: hôm nay nghe Chúa nói một điều, rồi cố gắng làm điều ấy với tất cả tình yêu.
Một ngày nào đó, khi hành trình trần thế khép lại, còn gì đẹp hơn việc được Đức Giêsu nhìn chúng ta và nhận là người nhà của Người. Không phải bởi ta đã nổi tiếng, thành công hay làm được những điều khiến thế gian ngưỡng mộ, nhưng chỉ vì giữa bao tiếng ồn của cuộc đời, ta đã cố gắng nghe tiếng Người; giữa bao con đường dễ dàng, ta đã cố gắng bước theo Lời Người; giữa bao lần yếu đuối, ta vẫn đứng dậy để bắt đầu lại. “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Xin cho câu nói ấy không chỉ là một câu Tin Mừng ta nghe hôm nay, nhưng trở thành con đường ta đi suốt đời.
Lm. Anmai, CSsR
NGHE LỜI CHÚA VÀ ĐEM RA THỰC HÀNH
Có những câu Tin Mừng rất ngắn, nhưng càng đọc chậm lại càng thấy như chạm tới tận nơi sâu kín nhất của đời sống đức tin. Hôm nay, khi người ta báo với Đức Giêsu rằng mẹ và anh em Người đang đứng bên ngoài muốn gặp Người, Đức Giêsu trả lời: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Câu nói ấy thoạt nghe có vẻ lạnh lùng, như thể Đức Giêsu đang tạo một khoảng cách với chính gia đình của mình. Nhưng thực ra, Người không hề hạ thấp tình thân gia đình, càng không hề phủ nhận Đức Maria. Ngược lại, Người đang mở rộng gia đình của Thiên Chúa đến một chiều kích lớn lao hơn rất nhiều: bất cứ ai biết lắng nghe Lời Chúa và sống Lời ấy đều được bước vào một tương quan thân thiết với Người, thân thiết đến mức được gọi là mẹ, là anh, là chị, là em của Người. Sacred Space gợi một điểm rất đẹp: Đức Giêsu không chối bỏ Mẹ Maria, nhưng chính lời của Người lại làm nổi bật vinh quang sâu xa nhất của Mẹ, bởi Mẹ là người đã nghe Lời Thiên Chúa và đáp lại bằng cả cuộc đời: “Này tôi là tôi tớ Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.”
Điều đáng suy nghĩ là Đức Giêsu không nói: “Mẹ tôi và anh em tôi là những người biết nhiều về Thiên Chúa.” Người cũng không nói: “Là những người đọc nhiều sách đạo đức, thuộc nhiều kinh, tham dự nhiều sinh hoạt tôn giáo hay nói rất hay về đức tin.” Người chỉ đặt ra hai điều rất đơn giản mà lại vô cùng khó: nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. Có lẽ khoảng cách lớn nhất trong đời sống Kitô hữu không phải là khoảng cách giữa chúng ta với nhà thờ, cũng không phải giữa chúng ta với một quyển Kinh Thánh, nhưng là khoảng cách từ tai đến trái tim và từ trái tim đến đôi tay. Ta có thể nghe Lời Chúa mỗi ngày mà đời sống vẫn chẳng đổi thay. Ta có thể nghe “hãy tha thứ” nhưng vẫn giữ một người trong lòng nhiều năm. Ta có thể nghe “đừng xét đoán” nhưng miệng vẫn dễ dàng nói về lỗi lầm của người khác. Ta nghe “hãy yêu thương kẻ thù” nhưng chỉ muốn gần những người làm mình dễ chịu. Ta nghe “hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa trước hết” nhưng lại dành phần lớn tâm trí cho tiền bạc, danh dự, hơn thua và những điều chóng qua. Ta nghe rất nhiều, nhưng đôi khi Lời Chúa chỉ dừng lại ở tai, chưa bao giờ đi hết con đường vào trong đời sống.
Bởi thế, câu Tin Mừng hôm nay không chỉ là một lời an ủi rằng chúng ta được thuộc về gia đình của Đức Giêsu; nó còn là một lời chất vấn rất mạnh: tôi đang nghe Lời Chúa thế nào? Có những lúc chúng ta đọc Tin Mừng để tìm một câu làm mình dễ chịu, nhưng lại né những câu đánh động lương tâm. Có lúc chúng ta thích nghe những lời nói về lòng thương xót của Thiên Chúa, nhưng không muốn nghe lời mời gọi hoán cải. Chúng ta thích nghe rằng Chúa tha thứ, nhưng lại khó chấp nhận rằng chính mình cũng phải tha thứ. Chúng ta thích nghe rằng Thiên Chúa yêu thương người nghèo, nhưng lại ngại chia sẻ. Chúng ta thích nghe rằng Chúa ở gần những người đau khổ, nhưng lại tránh xa một người đang cần được lắng nghe. Lời Chúa không phải được ban để trang trí cho đời sống của chúng ta. Lời Chúa được ban để biến đổi đời sống ấy. Mỗi lần mở Kinh Thánh, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Đoạn này có nghĩa gì?” mà còn phải là: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa muốn con thay đổi điều gì?”
Có một điều rất đẹp trong hình ảnh Tin Mừng này: người thân của Đức Giêsu đang đứng bên ngoài, còn đám đông đang ở chung quanh Người. Và Đức Giêsu nói về một gia đình mới. Điều đó có nghĩa rằng con đường đi vào sự thân mật với Chúa không tùy thuộc vào xuất thân, tuổi tác, địa vị hay quá khứ. Một người từng sống xa Chúa rất lâu vẫn có thể trở nên gần Chúa từ giây phút họ bắt đầu nghe và sống Lời Người. Một người có quá khứ đầy những sai lầm vẫn có thể bước vào gia đình của Đức Kitô nếu họ để Lời Chúa đổi mới mình. Một người chẳng có chức vụ gì trong Hội Thánh vẫn có thể rất gần Chúa nếu âm thầm sống Tin Mừng mỗi ngày. Và ngược lại, một người ở rất gần những thực hành tôn giáo vẫn có thể ở xa Chúa nếu trái tim không bao giờ chịu để Lời Chúa chạm đến. Khoảng cách thật sự với Đức Giêsu không được đo bằng mét, bằng số năm giữ đạo hay bằng số lần xuất hiện trong nhà thờ, nhưng bằng sự sẵn sàng để Lời Người uốn nắn cuộc đời mình.
Sacred Space còn nhấn mạnh rằng mối tương quan nền tảng nhất của đời người là tương quan với Thiên Chúa; mọi tương quan khác, kể cả những dây liên kết gia đình sâu đậm nhất, được đặt trong tương quan căn bản ấy. Và tương quan với Thiên Chúa lớn lên khi chúng ta lắng nghe Lời Người, cầu nguyện với Lời ấy rồi chuyển Lời ấy thành một đời sống phục vụ cụ thể. Điều này giúp chúng ta hiểu một nghịch lý rất đẹp: càng gần Chúa, chúng ta không càng xa con người, nhưng càng biết yêu con người đúng hơn. Một người thật sự nghe Lời Chúa sẽ trở thành người con hiếu thảo hơn, người cha trách nhiệm hơn, người mẹ bao dung hơn, người linh mục tận tụy hơn, người tu sĩ trung thành hơn, người hàng xóm dễ thương hơn. Nếu cầu nguyện nhiều mà làm cho ta trở nên khó chịu, kiêu căng, cay nghiệt và thích phán xét, thì có lẽ ta đã nghe rất nhiều tiếng nói về Thiên Chúa nhưng chưa thực sự nghe tiếng Thiên Chúa.
Đức Maria chính là khuôn mẫu tuyệt vời của việc nghe và thực hành Lời Chúa. Mẹ không chỉ nghe một lần trong ngày Truyền Tin. Cả cuộc đời Mẹ là một hành trình lắng nghe. Mẹ nghe trong niềm vui tại Nazareth; nghe trong bối rối khi không tìm được chỗ trọ ở Bêlem; nghe trong lời tiên báo của cụ già Simêon về lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn; nghe trong những năm tháng âm thầm; nghe tại Cana khi Con mình nói một lời có vẻ khó hiểu; nghe trên đồi Canvê khi chẳng còn lời giải thích nào nữa. Có những lúc nghe Lời Chúa nghĩa là hiểu được điều Chúa muốn. Nhưng cũng có những lúc nghe Lời Chúa nghĩa là tiếp tục tin ngay cả khi mình chưa hiểu gì cả. Đức Maria đã sống cả hai. Vì thế, Mẹ là người thuộc về Đức Giêsu sâu xa nhất không chỉ bởi đã cưu mang Người trong lòng, nhưng vì đã cưu mang Lời Thiên Chúa trong cả cuộc đời. Chính đó là điều mỗi Kitô hữu được mời gọi thực hiện: để Lời Chúa có một chỗ cư ngụ trong mình.
Và có lẽ điều khó nhất không phải là nghe những lời lớn lao, mà là đem Tin Mừng vào những chuyện rất nhỏ. “Nghe và thực hành” có thể là sáng nay tôi bớt một lời than phiền. Là khi bị hiểu lầm, tôi không vội phản ứng. Là thấy một người cô đơn, tôi chịu khó ngồi lại. Là trong gia đình có một người làm mình tổn thương, tôi bắt đầu cầu nguyện cho họ thay vì chỉ kể tội họ. Là khi có cơ hội kiếm lợi bằng một cách không ngay thẳng, tôi dám từ chối. Là khi biết mình sai, tôi dám nói một câu “xin lỗi”. Là khi bị xúc phạm, tôi không trả lại bằng một lời cay độc. Là khi một người nghèo xuất hiện trước cửa, tôi không chỉ chúc họ “Chúa chúc lành” nhưng còn chia sẻ điều mình có. Chính trong những điều bé nhỏ ấy, Lời Thiên Chúa trở thành xác thịt trong đời sống chúng ta.
Chúng ta thường mong được gặp Chúa trong những kinh nghiệm lớn lao, trong một lần cầu nguyện thật xúc động, trong một phép lạ hay một biến cố đặc biệt. Nhưng Tin Mừng hôm nay chỉ một con đường rất bình thường: nghe và làm. Buổi sáng nghe một câu Lời Chúa rồi mang câu ấy theo trong ngày. Trước một quyết định, dừng lại và hỏi: điều nào phù hợp với Tin Mừng? Trước khi nói một câu có thể làm đau người khác, nhớ đến lòng thương xót. Trước khi kết án một người, nhớ rằng mình cũng sống nhờ sự tha thứ của Chúa. Trước một người đang cần giúp đỡ, nhớ lời Đức Giêsu: “Điều gì các con làm cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây là các con đã làm cho chính Ta.” Cứ như thế, từng chút một, Tin Mừng thôi không còn là một cuốn sách đặt trên bàn và bắt đầu trở thành một đời sống.
Có lẽ cuối ngày chúng ta không cần hỏi mình đã đọc bao nhiêu chương Kinh Thánh, nhưng hãy hỏi: có một câu nào hôm nay đã trở thành hành động của tôi không? Tôi đã nghe “hãy yêu thương” và yêu ai chưa? Tôi đã nghe “hãy tha thứ” và tha thứ chưa? Tôi đã nghe “đừng sợ” và dám phó thác chưa? Tôi đã nghe “hãy theo Thầy” và từ bỏ được điều gì chưa? Một câu Lời Chúa được thực hành có thể có giá trị hơn hàng trăm câu được nghe rồi quên. Bởi Thiên Chúa không cần chúng ta trở thành những kho chứa kiến thức về Người; Người muốn chúng ta trở thành những con người mang dung mạo của Người.
Hôm nay Đức Giêsu nhìn mỗi người chúng ta và nói một điều gần như không thể tưởng tượng: con có thể trở thành người nhà của Ta. Không cần phải sinh cùng một huyết thống, không cần phải có một quá khứ hoàn hảo, không cần phải là người đặc biệt. Chỉ cần nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. Đó vừa là một ân huệ vừa là một lời mời gọi. Xin cho chúng ta đừng chỉ đứng trong đám đông chung quanh Đức Giêsu mà tưởng mình đã gần Người. Xin cho mỗi ngày ta thật sự bước vào gia đình của Người bằng một trái tim biết lắng nghe và một cuộc đời biết thực hành. Và xin cho đến một ngày, khi nhìn lại hành trình đời mình, chúng ta có thể nhận ra rằng Tin Mừng không chỉ là những lời chúng ta đã đọc, nhưng đã trở thành từng lựa chọn, từng hy sinh, từng lần tha thứ, từng việc bác ái, từng giọt nước mắt và từng bước chân của cuộc đời mình. Khi ấy, Lời đã đi từ trang sách vào trái tim, từ trái tim vào đôi tay, và từ đôi tay trở thành một cuộc đời. Đó chính là lúc chúng ta thật sự trở thành người nhà của Đức Giêsu.
Lm. Anmai, CSsR
NGHE LỜI CHÚA VÀ ĐEM RA THỰC HÀNH
Có những câu Tin Mừng rất ngắn nhưng càng đọc càng thấy như một lưỡi cày đi sâu vào lòng người. Hôm nay, người ta báo với Đức Giêsu: “Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.” Một lời báo hết sức bình thường. Nếu là chúng ta, có lẽ chúng ta sẽ lập tức dừng công việc để ra gặp người thân. Nhưng Đức Giêsu lại nói một câu khiến người nghe phải giật mình: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.” Người không phủ nhận tình thân máu mủ, càng không hề xem nhẹ Đức Maria. Trái lại, Người mở rộng gia đình của mình đến một chiều kích mà con người trước đó khó có thể tưởng tượng được: bất cứ ai biết lắng nghe Thiên Chúa và sống điều mình đã nghe đều có thể bước vào trong gia đình của Đức Kitô, đều có thể trở nên người thân của Người.
Điều đáng suy nghĩ là Đức Giêsu không nói: “Mẹ tôi và anh em tôi là những người biết Lời Chúa”, cũng không nói: “là những người thích nghe Lời Chúa”, càng không nói: “là những người nói rất hay về Lời Chúa.” Người đặt hai động từ cạnh nhau: nghe và làm. Khoảng cách giữa hai động từ ấy đôi khi chính là khoảng cách dài nhất trong đời sống đức tin của chúng ta. Chúng ta có thể nghe rất nhiều, đọc rất nhiều, suy niệm rất nhiều, giảng rất nhiều, chia sẻ rất nhiều, nhưng đời mình vẫn chưa thực sự để cho Lời ấy trở thành máu thịt. Ta nghe Chúa dạy tha thứ, nhưng vẫn giữ một người nào đó trong nhà tù của sự oán giận. Ta nghe Chúa dạy đừng xét đoán, nhưng mỗi ngày vẫn âm thầm kết án người khác trong lòng. Ta nghe Chúa dạy yêu thương kẻ bé mọn, nhưng lại chỉ muốn đến gần những người có ích cho mình. Ta nghe Chúa bảo đừng lo lắng, nhưng lại sống như thể mọi sự hoàn toàn tùy thuộc vào sức riêng. Ta nghe Chúa nói phải cầu nguyện cho kẻ làm hại mình, nhưng tên của họ vừa xuất hiện là lòng ta lập tức nổi sóng. Lời Chúa đã đi vào tai, nhưng chưa chắc đã đi xuống trái tim; đã chạm đến trí óc, nhưng chưa chắc đã chạm đến cách sống.
Có lẽ đây là một trong những nguy cơ lớn nhất của những người đã sống đạo lâu năm: chúng ta quá quen với Lời Chúa. Một người mới nghe Tin Mừng đôi khi còn xúc động, còn ngỡ ngàng, còn cảm thấy bị chất vấn; còn chúng ta có thể nghe một đoạn Tin Mừng hàng chục lần đến mức biết trước câu tiếp theo là gì, rồi vì quá quen nên không còn để Lời ấy làm mình đau nữa. Ta nghe “hãy yêu kẻ thù” mà không còn thấy đó là một lời đòi hỏi khủng khiếp. Ta nghe “ai muốn theo Tôi phải từ bỏ chính mình” mà không còn cảm thấy cần từ bỏ điều gì. Ta nghe “được lời lãi cả thế gian mà mất linh hồn thì nào được ích gì” nhưng vẫn miệt mài chạy theo thành công, tiền bạc, danh tiếng và sự công nhận. Điều đáng sợ không phải là ta không có Lời Chúa, nhưng là Lời Chúa ở rất gần mà ta vẫn sống như chưa từng nghe.
Đức Giêsu hôm nay nói đến một thứ thân thuộc sâu hơn huyết thống: sự thân thuộc được tạo nên bởi việc để cho Lời Thiên Chúa định hình đời mình. Có những người ở rất gần Chúa về địa lý mà lòng lại rất xa. Có những người mang danh Kitô hữu từ nhỏ, có tên thánh, có giấy rửa tội, có mặt trong nhiều sinh hoạt đạo đức, nhưng Tin Mừng vẫn chưa thật sự trở thành tiêu chuẩn cho những chọn lựa của họ. Ngược lại, có những người âm thầm, chẳng ai biết đến, chẳng nói những lời đạo đức lớn lao, nhưng trong cách họ nhẫn nhịn với người làm mình tổn thương, trong cách họ chăm sóc cha mẹ già, trong cách họ trung thực khi chẳng ai kiểm tra, trong cách họ chia sẻ với người nghèo, trong cách họ cầu nguyện giữa gian nan, người ta có thể nhận ra một Lời đã được nghe và đang trở thành sự sống.
Tin Mừng hôm nay cũng khiến ta nhìn lại câu hỏi rất căn bản: tôi đang đứng ở đâu trong tương quan với Đức Giêsu? Tôi đang ở “bên ngoài” hay đang ở “bên trong”? Câu hỏi ấy không được trả lời bằng việc tôi đã là người Công giáo bao nhiêu năm, đã lãnh nhận bao nhiêu bí tích, đã tham dự bao nhiêu thánh lễ, hay đang giữ vai trò gì trong Giáo Hội. Sacred Space nhắc rằng người môn đệ không được xác định chỉ bởi việc sinh ra trong một gia đình Công giáo, được rửa tội hay chu toàn những đòi hỏi tôn giáo bên ngoài, nhưng bằng sự gắn bó thực sự với Tin Mừng và việc bước theo Đức Giêsu. Điều đó nghe có vẻ nghiêm khắc, nhưng thực ra lại là một Tin Mừng rất đẹp, bởi cánh cửa gia đình Thiên Chúa được mở ra cho tất cả. Không ai bị loại vì quá khứ. Không ai bị loại vì gia cảnh. Không ai bị loại vì đã từng ngã. Chỉ cần hôm nay bắt đầu lắng nghe và để cho Lời Chúa dẫn mình bước đi.
Và ở đây, Đức Maria hiện lên thật đẹp. Khi Đức Giêsu nói rằng mẹ và anh em Người là những ai nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành, Người không hạ thấp Mẹ mình; trái lại, câu nói ấy diễn tả chiều sâu của sự cao trọng nơi Đức Maria. Mẹ không chỉ là Mẹ Đức Giêsu vì đã cưu mang Người trong thân xác; Mẹ còn là Mẹ bởi đã cưu mang Lời trong lòng. Cả cuộc đời Đức Maria được mở ra bằng một tiếng “Xin Vâng”: “Này tôi là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Và tiếng “Xin Vâng” ấy không chỉ được nói một lần tại Nadarét. Mẹ phải lặp lại nó trên đường đi Bêlem, trong hang đá nghèo, trong cuộc trốn sang Ai Cập, trong những năm tháng âm thầm tại Nadarét, trong ngày Con rời mái nhà để đi rao giảng, trong những lúc không hiểu hết con đường Con đang đi, và cuối cùng dưới chân thập giá. Sacred Space nhấn mạnh rằng chính lòng trung thành với tiếng “Xin Vâng” ấy cho thấy sự cao cả đặc biệt nơi Đức Maria. Mẹ nghe Lời, giữ Lời, để Lời dẫn đi đến những nơi mà tự mình Mẹ có lẽ chẳng bao giờ chọn.
Có lẽ chúng ta thường mong Lời Chúa đem đến cho mình sự bình an, nhưng lại quên rằng trước khi đem bình an, Lời Chúa nhiều khi phải phá vỡ một điều gì đó trong ta. Lời Chúa như ánh sáng: ánh sáng đẹp nhưng ánh sáng cũng phơi bày bụi bặm. Khi ta thật sự nghe, ta sẽ nhận ra những góc tối mà lâu nay mình cố che. Ta có thể nhận ra phía sau sự nóng giận là lòng kiêu ngạo bị tổn thương; phía sau việc chỉ trích người khác là mặc cảm của chính mình; phía sau việc cố nắm giữ tiền bạc là nỗi sợ không tin Chúa chăm sóc; phía sau sự bận rộn liên tục là một trái tim sợ phải ngồi yên trước mặt Thiên Chúa; phía sau vẻ đạo đức bên ngoài đôi khi lại là một nhu cầu muốn được nhìn nhận. Nếu nghe thật, Lời Chúa không chỉ an ủi; Lời còn mổ xẻ.
Nhưng Chúa mổ xẻ không phải để làm ta nhục nhã. Người chữa lành. Người chỉ cho ta căn bệnh để đưa ta đến tự do. Khi Chúa nói “hãy tha thứ”, không phải Người đứng về phía kẻ đã làm tổn thương ta mà chống lại ta; Người muốn giải thoát trái tim ta khỏi việc phải mang người ấy trong lòng suốt đời. Khi Chúa nói “đừng lo”, Người không phủ nhận khó khăn của ta; Người muốn ta biết rằng đời mình không phải một chiếc thuyền trôi vô chủ. Khi Chúa nói “hãy cho đi”, Người không muốn ta nghèo đi; Người muốn giải thoát ta khỏi ảo tưởng rằng sở hữu nhiều sẽ làm lòng mình đầy. Khi Chúa nói “hãy từ bỏ mình”, Người không muốn hủy diệt con người ta; Người muốn hủy diệt cái tôi giả tạo đang khiến ta không thể yêu một cách tự do.
“Nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành” vì thế không phải là làm một vài việc đạo đức cho đủ. Đó là để cho Tin Mừng đi vào những vùng cụ thể nhất của đời sống. Nghe Lời Chúa trong gia đình nghĩa là khi giận vẫn cố không nói lời làm người kia tổn thương không thể chữa lại. Nghe Lời Chúa trong công việc nghĩa là không gian dối dù gian dối có thể đem đến lợi ích. Nghe Lời Chúa trong đời sống cộng đoàn nghĩa là biết nhường một chút cái tôi để giữ gìn tình hiệp nhất. Nghe Lời Chúa khi bị hiểu lầm nghĩa là không vội trả đũa bằng một câu nói cay nghiệt. Nghe Lời Chúa khi có tiền nghĩa là nhớ rằng quanh mình vẫn có người đang thiếu. Nghe Lời Chúa khi thành công nghĩa là không nghĩ mình hơn người. Nghe Lời Chúa khi thất bại nghĩa là vẫn tin cuộc đời mình có ý nghĩa trong mắt Thiên Chúa. Và nghe Lời Chúa khi đau khổ có khi chỉ đơn giản là vẫn còn có thể thưa: “Lạy Chúa, con chưa hiểu, nhưng con vẫn tin Ngài.”
Đôi khi chúng ta chờ những việc rất lớn để chứng minh lòng tin, trong khi Chúa lại thường đứng nơi những điều rất nhỏ. Một lời xin lỗi mà ta trì hoãn đã lâu. Một cuộc điện thoại cho cha mẹ. Một chút kiên nhẫn với người đang làm ta khó chịu. Một món nợ phải trả. Một lời hứa cần giữ. Một ánh mắt bớt khinh miệt. Một câu nói bớt cay độc. Một ít thời gian dành cho người cô đơn. Một quyết định tắt điện thoại để ngồi yên trước Chúa mười phút. Những điều ấy nhỏ đến mức chẳng ai viết thành tiểu sử, nhưng chính từ đó Lời Chúa bắt đầu mang hình hài trong một con người.
Chúng ta cũng cần tự hỏi mình thường nghe Lời Chúa với tâm thế nào. Có khi ta nghe để tìm một câu phù hợp với điều mình đã nghĩ sẵn. Ta muốn Chúa xác nhận quan điểm của mình hơn là muốn Chúa thay đổi mình. Khi có mâu thuẫn, ta dễ đọc Tin Mừng và lập tức nghĩ: “Câu này đúng với người kia quá.” Nhưng Tin Mừng được trao trước tiên không phải để tôi sửa người khác, mà để Thiên Chúa sửa tôi. Mỗi lần nghe Lời Chúa mà trong đầu chỉ xuất hiện khuôn mặt của người khác, có lẽ ta đã nghe sai địa chỉ. Câu hỏi đầu tiên phải là: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa đang nói gì với con?”
Có một bi kịch âm thầm của đời sống thiêng liêng: ta có thể dành cả đời để đứng rất gần những điều thánh mà không thật sự để chúng thay đổi mình. Người ta có thể sống ngay bên cạnh nhà thờ mà tâm hồn rất xa Chúa. Có thể cầm Kinh Thánh mỗi ngày nhưng vẫn nuôi lòng ganh ghét. Có thể phục vụ bàn thánh mà vẫn say mê quyền lực. Có thể thuộc rất nhiều lời kinh mà không biết nói một lời dịu dàng với người trong nhà. Chính vì vậy Đức Giêsu kéo chúng ta trở lại điều cốt lõi: đừng chỉ hỏi mình đang ở gần những gì thuộc về Chúa; hãy hỏi mình có đang trở nên giống Chúa hơn hay không.
Gia đình của Đức Giêsu được hình thành từ những người nghe và làm. Điều ấy cũng có nghĩa rằng mỗi lần tôi thực hành một lời Tin Mừng, tôi đang bước sâu hơn vào mối thân tình với Chúa. Khi tôi tha thứ, tôi không chỉ làm một việc tốt; tôi đang trở nên giống Đức Kitô. Khi tôi thương xót, tôi đang để trái tim mình hòa nhịp với trái tim Người. Khi tôi nói sự thật dù phải chịu thiệt, tôi đang chọn đứng về phía Người. Khi tôi cúi xuống phục vụ một người chẳng thể trả ơn, tôi đang mang lấy cách sống của Người. Và càng mang lấy cách sống ấy, tôi càng trở thành “người nhà” của Đức Giêsu.
Thật đẹp biết bao khi nghĩ rằng Thiên Chúa muốn chúng ta gần Người đến thế. Chúa không chỉ muốn những người theo mình từ xa, không chỉ muốn những khán giả đứng nghe bài giảng, không chỉ muốn một đám đông ngưỡng mộ. Người muốn một gia đình. Người gọi những kẻ bé nhỏ như chúng ta là anh, là chị, là em của Người. Nhưng sự thân thuộc ấy không phải một danh hiệu để khoe; đó là một đời sống phải được mang lấy. Mỗi ngày ta có thể chọn sống như một người nhà của Chúa hoặc sống như một người xa lạ với Tin Mừng.
Vậy hôm nay có lẽ chúng ta không cần quyết tâm quá nhiều. Chỉ cần chọn một lời của Chúa và làm. Nếu đang giận ai, hãy bắt đầu bằng một lời cầu nguyện cho họ. Nếu đang bất hòa, hãy là người bước trước một bước. Nếu đang nợ một lời xin lỗi, hãy nói. Nếu lâu ngày chưa cầu nguyện thật sự, hãy dành lại cho Chúa một khoảng thinh lặng. Nếu đang khép lòng trước một người nghèo, hãy mở tay một chút. Nếu đang mang một nỗi lo quá lớn, hãy nói với Chúa: “Con trao điều này cho Ngài.” Đừng chờ đến khi hiểu hết Tin Mừng mới sống Tin Mừng. Chính khi bắt đầu sống, ta sẽ hiểu sâu hơn.
Cuối cùng, Tin Mừng hôm nay đặt vào lòng chúng ta một câu hỏi thật đơn sơ mà cũng thật khó: Lời Chúa tôi nghe mỗi ngày đã thay đổi được điều gì trong đời tôi? Nếu sau nhiều năm nghe Tin Mừng mà tôi vẫn nóng giận như cũ, ích kỷ như cũ, xét đoán như cũ, tham lam như cũ, cố chấp như cũ, có lẽ tôi cần trở lại và học cách nghe từ đầu. Không phải nghe bằng tai, nhưng nghe bằng một trái tim sẵn sàng để Chúa đụng đến; không phải nghe cho biết, nhưng nghe để sống; không phải nghe để giữ lại trong trí nhớ, nhưng để Lời ấy đi xuống đôi tay, bước chân, ánh mắt, lời nói và những lựa chọn hằng ngày.
Xin cho chúng ta biết học nơi Đức Maria một trái tim biết lắng nghe. Một trái tim không đòi Chúa giải thích tất cả rồi mới vâng phục. Một trái tim có thể nói “Xin Vâng” ngay cả khi con đường phía trước còn mịt mờ. Một trái tim biết giữ Lời giữa những điều chưa hiểu, biết trung thành khi niềm tin bị thử thách, biết đứng lại dưới chân thập giá khi mọi sự dường như đã sụp đổ. Và xin cho mỗi ngày của đời chúng ta trở thành một câu trả lời âm thầm với Đức Giêsu: “Lạy Chúa, con muốn thuộc về gia đình của Ngài. Xin cho con không chỉ nghe Lời Ngài, nhưng can đảm sống điều con đã nghe.”
Bởi sau cùng, điều làm nên một người môn đệ không phải là chúng ta đã nghe bao nhiêu bài giảng, đọc bao nhiêu cuốn sách, hay nói được bao nhiêu điều về Thiên Chúa. Điều quan trọng hơn là: Lời Thiên Chúa đã trở thành bao nhiêu phần của đời ta. Và có lẽ một ngày kia, niềm vui lớn nhất của đời người chính là được nghe Đức Giêsu nhìn mình và nói: “Đây là người nhà của Ta” — không phải vì ta đã hoàn hảo, nhưng bởi giữa bao nhiêu yếu đuối, ta vẫn cố gắng nghe Lời Người và mỗi ngày lại bắt đầu đem Lời ấy ra thực hành.
Lm. Anmai, CSsR