BẢN TIN GIÁO HỘI – thứ hai NGÀY 12 THÁNG 10 NĂM 2026
Linh mục Anmai, CSsR Tổng hợp
Anh chị em thân mến, hôm nay Giáo Hội bước vào ngày thứ Hai tuần thứ Hai Mươi Tám Mùa Thường Niên. Lời Chúa trong Tin Mừng theo thánh Luca (11,29-32) đưa chúng ta đứng trước một lời quở trách vừa nghiêm khắc vừa đầy lòng thương xót của Chúa Giêsu: “Thế hệ này là một thế hệ gian ác; chúng xin dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được thấy dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ông Giô-na.”
Đám đông tụ họp quanh Chúa. Họ đã nghe Người giảng, đã thấy Người chữa bệnh, xua trừ ma quỷ. Thế nhưng nhiều người vẫn không chịu tin. Họ đòi thêm một dấu lạ từ trời, như thể những gì đã xảy ra vẫn chưa đủ. Thái độ ấy không phải là lòng khao khát chân thành, mà là sự cứng lòng, muốn thử thách Thiên Chúa theo ý mình.
Chúa Giêsu không chiều theo đòi hỏi ấy. Người chỉ ra dấu lạ duy nhất và lớn lao nhất: chính bản thân Người. Như ông Giô-na đã là dấu lạ cho dân thành Ni-ni-vê, Con Người cũng sẽ là dấu lạ cho thế hệ này. Dấu lạ ấy không nằm ở những phép lạ ngoạn mục bên ngoài, mà ở chính cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người. Ba ngày trong bụng cá của Giô-na chỉ là hình bóng; ba ngày trong lòng đất của Chúa Giêsu mới là thực tại cứu độ.
Chúa còn nhắc đến nữ hoàng Phương Nam. Bà đã từ tận cùng trái đất đến để nghe lời khôn ngoan của vua Sa-lô-môn. Và dân thành Ni-ni-vê, khi nghe ông Giô-na rao giảng, đã sám hối. Trong ngày phán xét, họ sẽ đứng lên kết án thế hệ này, vì “ở đây còn có Đấng cao trọng hơn vua Sa-lô-môn, cao trọng hơn ông Giô-na nữa.”
Anh chị em ơi, Lời Chúa hôm nay chạm đến chính chúng ta. Chúng ta cũng hay tìm kiếm những “dấu lạ” – những thành công rõ ràng, những phép lạ xảy ra đúng như ý muốn, những bằng chứng chắc chắn để khỏi phải tin bằng cả cuộc đời. Chúng ta muốn thấy trước kết quả, muốn có bảo đảm, muốn Thiên Chúa phải chiều theo kế hoạch của mình. Trong khi đó, Chúa đang hiện diện ngay giữa đời sống thường ngày: trong Lời Người, trong Thánh Thể, trong những người nghèo khó, trong những hy sinh âm thầm, trong chính lòng thương xót Người vẫn ban cho chúng ta mỗi ngày.
Bài đọc một từ thư gửi tín hữu Ga-lát còn nhắc chúng ta rằng: Đức Kitô đã giải thoát chúng ta để chúng ta được tự do. Đừng để mình lại rơi vào ách nô lệ của sự cứng lòng, của thói quen đòi hỏi, của lối sống chỉ tìm kiếm những gì mắt thấy được. Tự do đích thực là dám mở lòng lắng nghe, dám sám hối như dân Ni-ni-vê, dám đi tìm sự khôn ngoan như nữ hoàng Phương Nam, dù con đường có dài, có khó.
Trong chương trình tin Giáo Hội hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhìn lại những bước chân của Giáo Hội đang sống giữa thế giới này. Những tin tức ấy không phải là những dấu lạ để chúng ta thỏa mãn sự tò mò, mà là những lời mời gọi. Chúng ta hãy lắng nghe với tâm hồn mở rộng, để nhận ra Chúa đang hành động, đang kêu gọi chúng ta hoán cải và sống tự do trong tình yêu của Người.
Xin Chúa Thánh Thần mở lòng chúng ta, để hôm nay chúng ta không chỉ nghe tin tức, mà còn để Lời Chúa biến đổi chính mình. Chúng ta cùng bắt đầu.
Thưa quý vị, mở đầu là tin từ Tổng Giáo phận Hà Nội các linh mục chịu chức từ năm thứ nhất đến năm thứ năm đã quy tụ tại Trung tâm Mục vụ để thường huấn. Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên khai mạc, nhắc đến những nguyên tắc giao tiếp và cách ứng xử trong mục vụ. Ngài mời gọi các linh mục trẻ trở nên trung thành với Thiên Chúa và đáng tin đối với mọi người. Chương trình tiếp tục với chia sẻ của cha Antôn Nguyễn Ngọc Sáng về sự trung thành với Tin Mừng trong sứ vụ mục tử. Cha Alphongso Phạm Hùng trình bày văn kiện Gestis Verbisque, đề cập tính thành sự của các bí tích và trách nhiệm tuân giữ những quy định trong việc cử hành. Các linh mục cũng trao đổi những thắc mắc gặp phải khi phục vụ tại giáo xứ. Buổi thường huấn kết thúc với Kinh Trưa và bữa cơm huynh đệ.
*Tiếp tục với Giáo hội Việt Nam, Học viện Thần học Thánh Phêrô Lê Tùy đã tổ chức chương trình mừng lễ quan thầy tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Hà Nội, Cha Giuse Vũ Đức Phán mời gọi học viên vừa tạ ơn Chúa về chứng tá của thánh nhân, vừa nhìn lại sự dấn thân của bản thân. Các lớp tham gia chương trình tìm hiểu cuộc đời cha thánh qua ba phần thi, giúp việc học hỏi gắn với tinh thần cộng tác. Vào lúc năm giờ chiều, Đức Giám mục Phụ tá Giuse Vũ Công Viện chủ sự Thánh lễ. Trong bài giảng, ngài liên hệ hình ảnh hạt lúa mì với sự trung thành của vị tử đạo, người đã chấp nhận hy sinh mạng sống vì Đức Kitô. Ngày lễ cũng khơi dậy nơi học viên trách nhiệm học tập, đào sâu đức tin và chuẩn bị cho việc phục vụ Giáo hội.
*Tại Giáo phận Xuân Lộc, cộng đoàn đang hướng đến ngày cung hiến Đền thánh Đức Mẹ Núi Cúi, dự kiến vào thứ Tư, ngày 14 tháng 10 năm 2026. Bài giới thiệu được đưa lên trang giáo phận ngày 10 tháng 10 nhìn lại hành trình hình thành trung tâm hành hương bên hồ Trị An. Công trình gắn với thao thức của Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh và sự đóng góp của nhiều thành phần Dân Chúa. Bài viết đặc biệt nhắc đến Nhà nguyện Thánh Thể, được xây dựng từ sự đóng góp của các giám mục và linh mục trong giáo phận. Những bước chân hành hương đã hiện diện từ khi cơ sở còn thiếu thốn, rồi tiếp tục đông hơn khi các hạng mục được hoàn thiện. Qua việc kính Đức Maria, người tín hữu được mời gọi đến gần Chúa Giêsu, đổi mới đời sống và đem tinh thần yêu thương trở về gia đình, cộng đoàn.
*Trong chuyên mục hành hương Việt ngữ, tập thứ mười của loạt “Lên balô đi Santiago” giới thiệu chặng đường khoảng ba mươi kilômét từ O Cádavo đến Lugo. Người thực hiện, Ái Ly, chia sẻ rằng dù những con dốc đã nhẹ hơn, nắng nóng và đôi chân mỏi vẫn khiến những kilômét cuối trở thành thử thách. Cột mốc còn một trăm kilômét đến Santiago đem lại cảm giác đích đến đang gần hơn. Buổi tối, Thánh lễ tại Vương cung thánh đường Santa María ở Lugo trở thành dịp nhìn lại đời sống đức tin và những hy sinh của các linh mục. Đây là phóng sự trải nghiệm hành hương, không phải thông báo về một sự kiện phụng vụ mới. Qua hành trình ấy, chương trình mời người xem khám phá Lugo và dành lời cầu nguyện cho Giáo hội. Những bước đi bên ngoài cũng mở ra một khoảng lặng để nhìn lại hành trình nội tâm.
*Nhân Ngày Thế giới chống án tử hình, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tái khẳng định lập trường của Giáo hội Công giáo về việc bảo vệ phẩm giá con người. Trong thông điệp đăng trên tài khoản chính thức, ngài nhấn mạnh rằng công ích và những đòi hỏi của công lý có thể được bảo đảm mà không cần sử dụng án tử hình. Đức Thánh Cha đề cập các hệ thống giam giữ có thể bảo vệ người dân, đồng thời không hoàn toàn tước bỏ cơ hội hoán cải của người phạm tội. Điểm nhấn của thông điệp là phẩm giá bất khả xâm phạm vẫn cần được tôn trọng ngay cả khi một người đã gây ra tội ác. Lời kêu gọi được đưa ra giữa những tranh luận về hình phạt tử hình tại Hoa Kỳ. Ngài hướng sự chú ý đến trách nhiệm bảo vệ xã hội, thực thi công lý và giữ mở khả năng cứu chuộc đối với người có tội.
*Liên quan đến việc bảo vệ sự sống, bản tin Việt ngữ thuật lại phản ứng của Đức Hồng y Pietro Parolin và các giám mục Hoa Kỳ trước kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết Nidal Hasan. Đức Hồng y Quốc vụ khanh nhấn mạnh rằng biến cái chết thành một màn trình diễn là điều không thể chấp nhận. Đức Tổng Giám mục Paul Coakley bày tỏ sự bàng hoàng và đau buồn, đồng thời khẳng định những hành vi của người bị kết án không thể được dung thứ. Tuy nhiên, ngài yêu cầu xem xét lại quyết định phát trực tiếp. Đức Tổng Giám mục Timothy Broglio cũng tái khẳng định lập trường của Giáo hội phản đối án tử hình. Các phát biểu được đưa ra ngày 9 tháng 10. Sự phản đối này hướng đến cách thực thi công lý: bảo vệ phẩm giá con người, tránh nuôi dưỡng bạo lực và không đưa việc tước đoạt sự sống trở thành nội dung trình diễn công khai.
* Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp các giám mục thuộc Thánh Hội đồng Giáo hội Công giáo Hy Lạp Melkite Antiokia. Ngài bày tỏ sự gần gũi với các cộng đoàn đang chịu chiến tranh, bất ổn, cực đoan tôn giáo và khó khăn kinh tế. Đức Thánh Cha nhìn nhận ơn gọi đặc biệt của Giáo hội này là làm chứng cho hòa giải và hòa bình tại những vùng đất bị tổn thương bởi xung đột. Ngài mời gọi các mục tử giữ gìn sự hiệp thông, chăm sóc người đau khổ, chia sẻ với người đói và nâng đỡ giáo dục, y tế. Đồng thời, ngài lưu ý những cám dỗ tìm kiếm quyền lực, lợi ích hay thành công cá nhân trong công việc mục vụ. Lời nhắn gửi hướng các cộng đoàn đến chứng tá yêu thương, nhất là khi sợ hãi, giận dữ và đau khổ có nguy cơ làm suy yếu tình huynh đệ.
*Một sáng kiến cụ thể dành cho Trung Đông được công bố ngày 10 tháng 10: Đức Thánh Cha Lêô XIV dành nguồn hỗ trợ để học sinh, sinh viên Kitô hữu tại Liban, Syria và Iraq nhận học bổng. Theo thông tin của Bộ các Giáo hội Đông phương được hãng tin ACI Prensa thuật lại, học bổng nhằm trang trải học phí hằng năm ở bậc phổ thông và đại học. Đức Thánh Cha đề cập sáng kiến trong cuộc gặp các giám mục Melkite, ghi nhận sự quảng đại của nhiều người đã góp phần thực hiện. Mục tiêu là nâng đỡ người trẻ và giúp các gia đình Kitô hữu có điều kiện tiếp tục hiện diện tại Trung Đông. Bộ các Giáo hội Đông phương giải thích rằng việc hỗ trợ thể hiện sự gần gũi của Đức Thánh Cha và toàn thể Giáo hội với những cộng đoàn chịu ảnh hưởng lâu dài của xung đột và bất ổn. Bản tin chưa công bố số tiền hoặc tổng số học bổng.
* Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp các thành viên Bizot Group, nhóm quy tụ giám đốc những bảo tàng lớn về nghệ thuật và văn hóa. Ngài trình bày bảo tàng như nơi gìn giữ ký ức, vẻ đẹp và lịch sử, đồng thời thúc đẩy gặp gỡ giữa các thế hệ. Đức Thánh Cha nhìn nhận vật chất trước hết là quà tặng được trao cho con người chăm sóc. Qua tài năng nghệ sĩ, vật chất có thể trở thành món quà cho người khác và mang ý nghĩa hướng đến những giá trị siêu việt. Các tác phẩm cũng chuyển tải sự khôn ngoan của quá khứ đến hiện tại. Ngài nhắc đến mối liên hệ lâu đời giữa Giáo hội và nghệ thuật, trong đó vẻ đẹp góp phần loan báo Tin Mừng. Cuối buổi gặp, Đức Thánh Cha ghi nhận trách nhiệm của các bảo tàng trong việc bảo vệ di sản thuộc về toàn thể nhân loại.
*Về nhân sự tại Vatican, Đức Thánh Cha bổ nhiệm Đức Tổng Giám mục Vittorio Francesco Viola, thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn, làm Giám quản Đền thờ Thánh Phêrô. Ngài đồng thời đảm nhận nhiệm vụ Tổng Đại diện của Đức Thánh Cha tại Thành Vatican và Chủ tịch cơ quan quản lý công trình Đền thờ. Trước khi nhận nhiệm vụ mới, Đức Tổng Giám mục Viola là Tổng Thư ký Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích. Ngài có bằng tiến sĩ phụng vụ và từng là Giám mục Tortona.
* Đức Thánh Cha bổ nhiệm Đức Giám mục Aurelio García Macías làm Tổng Thư ký Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích. Trước đó, ngài là Phó Tổng Thư ký của Bộ từ năm 2021. Đức cha xuất thân từ Tây Ban Nha, được truyền chức linh mục cho Tổng Giáo phận Valladolid năm 1992 và có bằng tiến sĩ phụng vụ tại Học viện Thánh Anselmô ở Roma. Ngài từng làm giám đốc chủng viện Valladolid và bắt đầu phục vụ tại Bộ năm 2015.
* Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh công bố thông tin làm rõ lập trường đối với các hội hiệp sĩ. Ngoài những huân chương và hội hiệp sĩ của chính mình, Tòa Thánh chỉ công nhận và bảo trợ Dòng Malta cùng Hội Hiệp sĩ Mộ Thánh Giêrusalem. Thông báo được đưa ra sau nhiều yêu cầu tìm hiểu về các tổ chức mang tên thánh hoặc sử dụng danh xưng có tính tôn giáo. Với những tổ chức khác, kể cả tổ chức mới thành lập hay tự nhận có nguồn gốc từ thời trung cổ, Tòa Thánh không bảo đảm tính hợp pháp lịch sử, pháp lý, mục tiêu hoặc cơ cấu hoạt động. Văn bản cũng đề cập việc phát hành giấy tờ không hợp lệ và sử dụng nơi thánh không thích hợp. Mục đích là tránh hiểu lầm và bảo vệ những người thiện chí khỏi sự lạm dụng. Việc mang tên một vị thánh không tự nó chứng minh một tổ chức được Tòa Thánh công nhận.
*Tại Mantova, Italia, Đức Hồng y Marcello Semeraro chủ sự Thánh lễ tuyên phong chân phước cho mẹ Maria Ignazia Isacchi, vị sáng lập Dòng Nữ tu Ursuline Thánh Tâm Chúa Giêsu tại Asola. Ngài cử hành với tư cách đại diện Đức Thánh Cha Lêô XIV. Trong bài giảng, Đức Hồng y Tổng trưởng Bộ Phong thánh nhấn mạnh rằng vị tân chân phước đã để Tin Mừng đi vào đời sống cụ thể, từng bước biến cuộc đời thành chứng tá về Đức Kitô. Ngài dùng hình ảnh những bậc thang nhân đức để nói về hành trình nên thánh: một sự đi sâu vào đời sống của Chúa. Thánh lễ diễn ra tại nhà thờ đồng chính tòa Thánh Anrê Tông đồ ở Mantova. Qua biến cố này, Giáo hội giới thiệu một mẫu gương sống đức tin được thể hiện bằng sự trung thành và những chọn lựa cụ thể trong cuộc đời.
*Trong cuộc phỏng Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh Giêrusalem, bày tỏ lo ngại về tình trạng thiếu lòng tin và cảm giác mất phương hướng tại Thánh Địa. Ngài đặc biệt đề cập Bờ Tây và Gaza, nơi đời sống người dân vẫn chịu nhiều tổn thương. Theo nhận định của ngài, tình hình nhân đạo tại Gaza chưa được cải thiện, trong khi dân chúng ngày càng kiệt sức. Những bất an chính trị và kinh tế cũng tác động mạnh đến cộng đoàn Kitô hữu, vốn có số lượng nhỏ. Đức Hồng y giải thích rằng các tín hữu trải qua cùng nỗi sợ và khó khăn với những người chung quanh, nhưng việc di cư ảnh hưởng đặc biệt sâu sắc đến cộng đoàn thiểu số. Bản tin hướng sự chú ý đến nhu cầu tiếp tục nâng đỡ người dân, gìn giữ hiện diện Kitô giáo và mở lại những con đường dẫn đến hy vọng.
*Tại Pakistan, Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher thăm quốc gia này từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 10, nhân kỷ niệm bảy mươi lăm năm thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh. Trong chương trình, ngài gặp Ngoại trưởng kiêm Phó Thủ tướng Mohammad Ishaq Dar và tham dự các hoạt động kỷ niệm. Phát biểu ngày 9 tháng 10, Đức Tổng Giám mục nhấn mạnh rằng ngoại giao Tòa Thánh phục vụ hòa bình, phẩm giá con người và tự do tôn giáo. Ngài nhắc đến việc bảo vệ những người dễ bị tổn thương và thúc đẩy phát triển con người toàn diện. Chứng tá của sơ Ruth Pfau, người dành hơn nửa thế kỷ chăm sóc bệnh nhân phong tại Pakistan, cũng được nhắc lại. Chuyến thăm là dịp làm nổi bật những đóng góp của Giáo hội Công giáo và nhu cầu bảo vệ quyền của các cộng đồng Kitô hữu thiểu số tại quốc gia này.
*Phát biểu của Đức Tổng Giám mục Christophe Zakhia El-Kassis tại Liên Hiệp Quốc ngày 8 tháng 10. Đại diện Tòa Thánh cảnh báo tình trạng phân biệt chủng tộc, bài ngoại và bất khoan dung đang lan rộng, kể cả trên không gian mạng. Ngài tái khẳng định phẩm giá bình đẳng của mọi người và nhấn mạnh rằng kỳ thị làm tổn thương sự hiệp nhất của gia đình nhân loại. Người di cư, người tị nạn và người xin tị nạn được nêu như những nhóm dễ phải đối diện với định kiến. Đức Tổng Giám mục đề nghị công nghệ và dữ liệu phải phục vụ công ích, thay vì làm tăng thù ghét và phân cực. Đề cập tôn giáo, ngài bác bỏ chủ nghĩa bài Do Thái, sự thù ghét Kitô giáo, việc bài Hồi giáo và mọi hành vi thù địch do định kiến tôn giáo. Lời kêu gọi kết thúc bằng trách nhiệm xây dựng văn hóa gặp gỡ.
*Sau cuộc gặp Đức Thánh Cha bà Mirjana Spoljaric, Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế, trả lời phỏng vấn được công bố ngày 10 tháng 10. Bà nhấn mạnh sự đồng thuận giữa tổ chức nhân đạo và Giáo hội về trách nhiệm bảo vệ thường dân trong chiến tranh. Theo bà, việc tuân thủ luật nhân đạo quốc tế đang bị suy yếu, dù các quốc gia đã chấp nhận những nguyên tắc bảo vệ con người. Bà đặc biệt lo ngại ngôn ngữ tước bỏ nhân tính của đối phương và sự phát triển của vũ khí tự động. Trong các quyết định liên quan đến sống chết, bà yêu cầu phải giữ trách nhiệm và sự kiểm soát của con người. Cuộc phỏng vấn cũng đề cập sáng kiến hội nghị quốc tế dự kiến tại Jordan cuối năm. Bà ghi nhận sự hỗ trợ của Vatican, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo tái khẳng định những quy tắc bảo vệ phẩm giá trong mọi xung đột.
*Trong phiên làm việc thứ tư của cuộc gặp nhân mười năm tông huấn Amoris laetitia, các tham dự viên tại Vatican tập trung vào những năm đầu hôn nhân. Đức Hồng y José Cobo Cano, Tổng Giám mục Madrid, kêu gọi việc mục vụ đồng hành với các đôi vợ chồng trước, trong và sau lễ cưới. Ngài nhấn mạnh nhu cầu hiểu hoàn cảnh thực tế, giúp các đôi bạn phân định ơn gọi và học cách xây dựng đời sống chung. Những thay đổi khi có con, trách nhiệm công việc, khó khăn tài chính và bệnh tật đòi hỏi đối thoại, kiên nhẫn và tha thứ. Giáo sư thần học María Marcela Mazzini cũng trình bày việc đưa bí tích đã cử hành vào cuộc sống hằng ngày. Các gia đình khác có thể trở thành người đồng hành bằng kinh nghiệm đã được suy xét và chia sẻ. Phiên họp đặt trọng tâm vào sự nâng đỡ liên tục của cộng đoàn đối với tình yêu vợ chồng.
*Một bản tường thuật khác về cuộc gặp Amoris laetitia, được đăng bằng tiếng Bồ Đào Nha giới thiệu những nội dung tại buổi thông tin báo chí sau các phiên đầu. Tham dự trao đổi có đại diện Giáo hội Đông phương, các giám mục, chuyên gia và một đôi vợ chồng Philippines. Những kinh nghiệm được chia sẻ cho thấy việc di cư khiến nhiều gia đình phải sống xa nhau và thay đổi cách duy trì các mối quan hệ. Công nghệ số cũng tác động đến sinh hoạt chung, từ việc giao tiếp đến thời gian dùng bữa. Các tham dự viên đề cập hỗ trợ đôi vợ chồng mới cưới, đào tạo linh mục đồng hành với người trẻ và chăm sóc nạn nhân bị lạm dụng. Buổi trao đổi cho thấy những nhu cầu rất khác nhau giữa các vùng. Sự lắng nghe kinh nghiệm của gia đình được đặt ở vị trí trung tâm trong việc tìm hướng mục vụ phù hợp.
*Kết thúc hội nghị về mục vụ sức khỏe tâm thần, các giám mục đến từ những quốc gia chịu chiến tranh, bạo lực và nghèo đói nhấn mạnh nhu cầu chăm sóc những tổn thương không dễ nhìn thấy. Đức Tổng Giám mục Borys Gudziak đề cập hậu quả tâm lý của chiến tranh đối với người Ukraine và việc đào tạo linh mục để nâng đỡ cộng đoàn. Đức Giám mục Phụ tá Jean-Charles Wismick, từ Haiti, nói về việc huấn luyện giáo viên và tu sĩ chăm sóc bản thân để có thể hỗ trợ trẻ em. Ngài nhấn mạnh nhu cầu được nhìn nhận, được lắng nghe và được đồng hành, bên cạnh lương thực, thuốc men và nơi trú ngụ. Đại diện từ Adigrat, Ethiopia, không thể kết nối như dự kiến vì tình hình xung đột. Cuộc trao đổi cho thấy chăm sóc tinh thần cần hiện diện ngay giữa những nhu cầu nhân đạo cấp bách.
*Phiên thứ hai của hội nghị về mục vụ sức khỏe tâm thần diễn ra tại trụ sở Quỹ quốc tế Don Luigi Di Liegro. Bác sĩ Alessandro Vento trình bày những quan ngại về sức khỏe tâm thần của người trẻ tại Italia, trong đó có việc sử dụng chất gây nghiện và các chất tác động tâm thần mới. Ông nhấn mạnh nhu cầu hợp tác giữa gia đình, cơ quan hữu trách và các tổ chức để nâng đỡ người đang gặp khó khăn. Chương trình tiếp tục với lời chứng của người chăm sóc và người có trải nghiệm bệnh tâm thần đến từ nhiều nước. Họ chia sẻ những vấn đề thực tế cùng các hướng giải quyết. Bà Gina Di Liegro giới thiệu chương trình phục hồi tâm lý xã hội và hòa nhập cộng đồng của Quỹ. Phiên họp coi kinh nghiệm của người trong cuộc là một phần cần thiết trong việc xây dựng sự hỗ trợ thích hợp và tránh cô lập họ.
*Giới thiệu phiên bàn tròn khai mạc chiều ngày 9 tháng 10 tại Roma, trong khuôn khổ hội nghị “Sự hiện diện chữa lành”. Hai nhóm trao đổi tập trung vào kỳ thị, sự đón tiếp, không gian an toàn và việc nâng đỡ những người đang chăm sóc người khác. Các diễn giả gồm mục tử, bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý học và chuyên gia nhân đạo. Một nội dung đáng chú ý là cách sử dụng ngôn ngữ: người có khó khăn tâm lý cần được nhìn nhận như thành viên của cộng đoàn, thay vì bị coi là một nhóm xa lạ. Các tham dự viên cũng phân biệt điều trị với tiến trình phục hồi rộng hơn, bao gồm các mối quan hệ. Cuộc trao đổi đề cao sự hợp tác giữa đời sống cộng đoàn và chuyên môn khoa học, cùng đặt phẩm giá con người làm nền tảng. Hội nghị gắn với ý cầu nguyện tháng mười của Đức Thánh Cha.
*Nhân Ngày Thế giới sức khỏe tâm thần, sứ điệp của sơ Alessandra Smerilli được bản tin tiếng Tây Ban Nha nhấn mạnh nhu cầu xây dựng một hoạt động mục vụ ổn định, có năng lực, biết cảm thông và chú trọng phòng ngừa. Sứ điệp yêu cầu vượt qua những phản ứng chỉ xuất hiện khi vấn đề đã trở nên cấp bách. Những người trẻ và nạn nhân của khủng hoảng nhân đạo được đặt trong các ưu tiên chăm sóc. Nội dung đề cập đào tạo người làm mục vụ, cộng tác với chuyên gia y tế, hỗ trợ gia đình và quan tâm phòng ngừa tự sát. Việc chăm sóc toàn diện được nhìn nhận như trách nhiệm thuộc sứ mạng của Giáo hội. Sứ điệp cũng nối kết với lời mời cầu nguyện trong tháng mười của Đức Thánh Cha. Trọng tâm là giúp người đau khổ được đón tiếp, được nâng đỡ lâu dài và không phải chịu thêm sự loại trừ.
*Giới thiệu định hướng của kỳ họp toàn thể lần thứ ba mươi hai của Hàn lâm viện Tòa Thánh về Sự sống. Cuộc gặp dự kiến diễn ra tại Roma từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 3 năm 2027, tập trung vào đau khổ tâm thần và những hình thức chăm sóc mới. Đức cha Renzo Pegoraro nhấn mạnh các vấn đề như trầm cảm, nghiện ngập và khó khăn của người trẻ trong bối cảnh xã hội thay đổi. Các chuyên gia từ nhiều ngành và đại diện những truyền thống tôn giáo sẽ cùng trao đổi. Chủ đề những vết thương vô hình hướng sự chú ý đến đau khổ có thật nhưng thường bị che khuất. Bài viết nhắc lại phẩm giá của người bệnh và trách nhiệm thể hiện tình bác ái bằng hành động. Đây là thông tin về một cuộc gặp sắp tới, không phải hội nghị đã diễn ra trong tháng mười năm nay.
* Bệnh viện nhi Bambino Gesù đã mở một phòng khám dành cho trẻ em và thiếu niên lệ thuộc thiết bị kỹ thuật số từ ngày 3 tháng 10. Hoạt động này hướng đến các vấn đề liên quan điện thoại, mạng xã hội và trò chơi điện tử, nhất là khi chúng ảnh hưởng giấc ngủ, học tập và quan hệ xã hội. Hai chuyên gia Stefano Vicari và Deny Menghini giải thích rằng việc đánh giá cần chú ý đến điều đang bị thiết bị số thay thế trong đời sống của trẻ. Bài viết không khẳng định mọi khó khăn tâm lý đều do công nghệ trực tiếp gây ra, nhưng lưu ý nguy cơ cô lập đối với những em đã có sự mong manh. Phòng khám được cung cấp qua hệ thống y tế quốc gia. Thông tin đặt vấn đề sử dụng công nghệ trong bối cảnh chăm sóc trẻ toàn diện và hỗ trợ gia đình.
*Cuộc phỏng vấn giáo sư Antonio Maria Pagano, Chủ tịch Hội Y học nhà tù Italia. Ông đề cập tác động của việc vào tù đối với tình trạng tâm lý và thể chất, đồng thời lưu ý cần phân biệt sự đau khổ tâm lý với bệnh lý tâm thần. Việc phân biệt này phải được đặt trong sự quan tâm đến người cụ thể. Giáo sư nhấn mạnh sự hiện diện và hỗ trợ dành cho cả người bị giam giữ lẫn nhân viên làm việc trong nhà tù. Bài phỏng vấn cũng nối kết với ý cầu nguyện tháng mười của Đức Thánh Cha, mời Giáo hội trở thành mái nhà đón tiếp người đang đau khổ. Lắng nghe trải nghiệm sống của người trong cuộc được xem là một cách chống kỳ thị. Nội dung là lời giải thích của chuyên gia trong lĩnh vực y học nhà tù, không phải hướng dẫn tự chẩn đoán bệnh.
*Đọc lại những suy tư của các giáo hoàng về sức khỏe tâm thần. Bài viết nhấn mạnh vai trò của việc lắng nghe người có trải nghiệm đau khổ và gia đình họ, nhằm giảm kỳ thị và định kiến. Nội dung đặt sự chăm sóc trong cái nhìn toàn diện về con người, với nhu cầu hy vọng, yêu thương và các mối quan hệ thực sự. Những thách đố của người trẻ trong thời đại công nghệ cũng được đề cập: họ có nhiều công cụ nhưng vẫn có thể gặp khó khăn khi tìm ý nghĩa để sống, hy vọng và yêu thương. Chuyên đề đưa các phát biểu trước đây vào bối cảnh Ngày Thế giới sức khỏe tâm thần. Vì vậy, đây là bài tổng hợp giáo huấn được xuất bản mới, không phải toàn bộ những lời được nói trong một cuộc tiếp kiến ngày 10 tháng 10. Điểm xuyên suốt là sự tôn trọng phẩm giá và chăm sóc con người trong toàn bộ đời sống.
*Phát biểu của Đức ông Roberto Campisi, Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại UNESCO. Trong tiến trình cải tổ và chuẩn bị chương trình, ngân sách, ngài đề nghị lấy khả năng phục vụ con người làm tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả. Việc sắp xếp cơ cấu cần giữ sự gần gũi với các cộng đồng dễ bị tổn thương, đặc biệt tại những nơi xảy ra khủng hoảng. Các ưu tiên được nêu gồm hỗ trợ giáo viên, bảo đảm điều kiện làm việc xứng đáng và tăng cường cộng tác với gia đình. Tại vùng chiến tranh, cần gìn giữ việc học, nâng đỡ giáo viên và chăm sóc những tổn thương bên trong của người trẻ. Bài phát biểu cũng đề cập giáo dục hòa bình và việc bảo vệ thanh thiếu niên trước những rủi ro của trí tuệ nhân tạo. Nguồn lực hạn chế đòi hỏi lựa chọn ưu tiên với trách nhiệm rõ ràng.
* Cuộc gặp diễn ra trước đó tại Palazzo San Pio X ở Roma, với sự hiện diện của thành viên hiệp hội, các nữ đại sứ và đại diện những tổ chức phụ nữ. Bài viết cho biết hiệp hội có khoảng một trăm bảy mươi thành viên, trong khi phụ nữ chiếm khoảng một phần tư lực lượng lao động Vatican. Các diễn giả đề cập sự đóng góp của phụ nữ trong Giáo hội và xã hội, cùng những bước tiến trong việc đảm nhận trách nhiệm. Đức Hồng y Gianfranco Ravasi nhìn nhận giá trị của sự hiện diện nữ giới ở nhiều cấp độ và nhu cầu phối hợp các góc nhìn. Dịp kỷ niệm vừa nhìn lại chặng đường đã qua, vừa mở ra trao đổi về sự tham gia trong tương lai. Ngày đăng bài không đồng nghĩa lễ kỷ niệm được tổ chức đúng ngày 10 tháng 10.
*Sau khoảng mười năm làm việc, không gian kiến trúc này trở lại sắc màu gợi đá travertine, theo kết quả nghiên cứu về thiết kế thời Phục Hưng. Giám đốc Barbara Jatta nhìn nhận đây là một công trình đặc biệt và kéo dài nhiều năm. Việc xác định màu sắc dựa trên tài liệu lưu trữ, khảo sát các lớp vật liệu và đối chiếu những bức tranh cổ tại nhiều bảo tàng. Bài viết giải thích rằng màu vàng đất quen thuộc trong thời gian dài không phản ánh màu ban đầu của công trình. Công việc phục hồi vì thế gắn với nghiên cứu lịch sử, chứ không chỉ lựa chọn hình thức bên ngoài. Tin này cho thấy trách nhiệm gìn giữ di sản đòi hỏi chuyên môn, kiên nhẫn và sự hỗ trợ liên tục qua nhiều năm.
*Tại Bari, Italia, hội nghị quốc gia của hoạt động Tông đồ Biển kết thúc sau hai ngày trao đổi. Hội nghị tập trung vào tác động của bất ổn địa chính trị đối với người đi biển, ngư dân, kinh tế hàng hải và môi trường. Cha Bruno Bignami, phụ trách văn phòng quốc gia, nhấn mạnh khả năng nối kết con người của biển cả. Các diễn giả xem xét việc chiến tranh làm tăng nguy cơ đối với an toàn, quyền lợi lao động, thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu. Tông đồ Biển là hoạt động mục vụ của Giáo hội nhằm hỗ trợ về con người, tinh thần và vật chất cho ngư dân cùng người làm việc trên biển. Chủ đề hòa bình được đặt trong những khó khăn nghề nghiệp cụ thể. Cuộc gặp quy tụ chuyên gia về địa chính trị, kinh tế và mục vụ, tìm cách bảo vệ người lao động giữa những hệ quả của xung đột toàn cầu.
*Cha Renato Kizito Sesana, nhà truyền giáo Comboni, kể lại hành trình đến với châu Phi và gắn bó với trẻ em đường phố. Cha chọn tên Kizito theo vị nhỏ tuổi nhất trong nhóm các thánh tử đạo Uganda, để thể hiện sự gần gũi với châu lục nơi mình phục vụ. Sứ mạng của cha phát triển tại Zambia, Kenya và Sudan, gắn với cộng đoàn Koinonia. Bài viết thuật lại việc một hình ảnh trên tạp chí truyền giáo đã khơi lên nơi người thanh niên Renato ước muốn ra đi. Trong hình ảnh ấy, một người châu Phi nâng đỡ nhà truyền giáo, giúp cha nhận ra vai trò chủ động của người địa phương. Tại Nairobi, sự gắn bó được thể hiện qua những cuộc gặp với người dân và trẻ em. Đây là phóng sự về một hành trình nhiều năm, được công bố mới trong ngày 10 tháng 10.
*Giới thiệu đôi vợ chồng Luke và Rachel Ellyard, những người chuyển hướng cuộc sống để hỗ trợ giáo dục tại Tanzania. Sau nhiều năm làm việc trong các công ty kiểm toán và tư vấn lớn, họ cùng gia đình chuyển đến Usa River vào năm 2022. Quỹ Bouncing Books do họ xây dựng hướng đến sách, việc đọc và học tập của trẻ em. Ý tưởng thư viện lưu động được điều chỉnh khi họ nhận thấy đường sá có thể khó đi trong mùa mưa và trường học cần chỗ bảo quản sách an toàn. Họ ưu tiên các thư viện trường học ổn định, để học sinh tiếp cận sách ngay cả khi nhóm hỗ trợ không đến thăm. Câu chuyện được thuật lại như một kinh nghiệm phục vụ trong lĩnh vực giáo dục. Bài đăng không cho biết việc chuyển nơi ở diễn ra ngày 10 tháng 10; ngày này là thời điểm xuất bản phóng sự.
*Giới thiệu câu chuyện Lettie, một phụ nữ Malawi từng trải qua tuổi thơ đói nghèo. Khi được tổ chức Mary’s Meals gặp lần đầu, em mới mười một tuổi, đã mồ côi và phải rời trường để chăm sóc hai em nhỏ. Câu chuyện từng xuất hiện trong phim tài liệu năm 2012. Nhiều năm sau, một bộ phim mới nhìn lại cuộc đời của Lettie: chị đã được học hành, có công việc, làm mẹ và tham gia hoạt động của Mary’s Meals tại Malawi. Bài viết nhấn mạnh ý nghĩa của bữa ăn hằng ngày ở trường đối với việc duy trì học tập và mở ra cơ hội tương lai. Theo tổ chức, chương trình tại Malawi đã phát triển rất nhiều từ những ngày đầu. Phóng sự mời người đọc nhìn sự trợ giúp về lương thực như một đóng góp lâu dài cho giáo dục và khả năng thoát nghèo của trẻ em.
*Các giám mục Sudan và Nam Sudan nâng việc cử hành kính thánh Daniel Comboni và thánh Josephine Bakhita lên bậc lễ trọng tại hai quốc gia. Thông tin dựa trên tuyên bố ngày 8 tháng 10 và gắn với lời mời cầu nguyện cho hòa bình, hòa giải, hiệp nhất. Hai nước vẫn có chung một hội đồng giám mục. Việc cử hành được khuyến khích ở cấp quốc gia, giáo phận và giáo xứ, với sự tham gia của cộng đoàn. Trong ngày kính thánh Daniel Comboni, Tổng Giáo phận Juba tổ chức cử hành tại giáo xứ chính tòa ở Kator. Các giám mục nhắc đến lòng yêu mến của thánh nhân đối với các dân tộc châu Phi và mời tín hữu đổi mới tinh thần phục vụ. Đây là quy định liên quan hai Giáo hội địa phương, không phải thông báo thay đổi lịch phụng vụ cho toàn thể Giáo hội hoàn vũ.
*Từ Angola, Thánh lễ truyền chức tại Giáo phận Viana ngày 4 tháng 10, nhân lễ bổn mạng thánh Phanxicô Assisi. Đức Giám mục Emílio Sumbelelo chủ sự tại nhà thờ tương lai của giáo xứ Chúa Cứu Thế ở Kilamba, thuộc tỉnh Luanda. Trong mười tám ứng viên, mười một người được truyền chức linh mục và bảy người được truyền chức phó tế. Bản tin ghi nhận đây là một dấu mốc trong mười chín năm hiện diện của giáo phận. Đức cha mời gọi những người nhận chức thánh phục vụ với trách nhiệm, khiêm nhường và sự trung thành với Đức Kitô. Ngài cũng nhắc các gia đình tiếp tục cầu nguyện cho ơn gọi linh mục, tu sĩ. Thánh lễ có sự hiện diện của linh mục, tu sĩ, thân nhân và đông đảo tín hữu đến từ các cộng đoàn, cùng chia sẻ niềm vui của Giáo hội địa phương.
*Tại Cabo Verde, Hiệp hội Giáo viên Công giáo ở khu vực Praia, đảo Santiago, tổ chức hoạt động hiến máu cho Bệnh viện Agostinho Neto trong dịp Ngày Nhà giáo Thế giới. Hoạt động nhằm tăng lượng máu dự trữ của bệnh viện, với người tình nguyện tham gia trong hai ngày. Chủ tịch hiệp hội, bà Maria Celina Santos, cho biết kết quả vượt mong đợi và tổ chức đang nghĩ đến kế hoạch mở rộng sự tham gia của người trẻ từ mười tám tuổi. Các sinh hoạt đầu năm học cũng gồm Thánh lễ, chúc lành cho học sinh và cặp sách, cùng hoạt động cộng đồng. Hiệp hội được hình thành để góp phần đáp ứng những nhu cầu giáo dục, xã hội và bảo vệ phẩm giá con người. Bản tin ghi nhận một cách phục vụ cụ thể của giới giáo viên Công giáo, kết nối trách nhiệm giáo dục với sự quan tâm đến sức khỏe cộng đồng.
*Nhìn lại cuộc gặp liên tôn tại Astana ngày 7 tháng 10, trong khuôn khổ phiên thứ hai mươi tư của Ban Thư ký Đại hội các lãnh đạo tôn giáo thế giới và truyền thống. Diễn đàn thông qua những văn bản liên quan trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu và bảo vệ trẻ em mắc bệnh không thể chữa khỏi. Cha Laurent Basanese, thuộc Bộ Đối thoại Liên tôn, nói đến một không gian gặp gỡ để các lãnh đạo tôn giáo lắng nghe và dùng uy tín luân lý phục vụ xã hội. Không gian này bổ sung cho các nỗ lực ngoại giao giữa quốc gia. Bài viết nhấn mạnh bước chuyển từ tìm hiểu niềm tin, lịch sử và những vấn đề nhạy cảm của nhau sang tìm câu trả lời chung. Những thách đố tác động đến toàn thể nhân loại trở thành cơ hội để các truyền thống tôn giáo cùng thực hiện trách nhiệm của mình.
*Hội nghị quốc tế về thẩm phán, tranh tụng khí hậu và quyền con người, diễn ra tại Vatican trong hai ngày 6 và 7 tháng 10. Cuộc gặp kết thúc với Tuyên bố Casina Pio IV, đề nghị củng cố khả năng tiếp cận công lý trước tình trạng khẩn cấp khí hậu và tăng cường hợp tác tư pháp quốc tế. Hội nghị được thúc đẩy bởi tổ chức nghiên cứu pháp lý thuộc mạng lưới COPAJU, quy tụ thẩm phán, chuyên gia và đại diện các tổ chức. Tuyên bố nhìn nhận khủng hoảng khí hậu cũng là vấn đề pháp lý liên quan trực tiếp đến quyền con người. Cơ quan tư pháp cần kiểm tra việc tuân thủ nghĩa vụ pháp luật và các bảo đảm tố tụng, trong khi tôn trọng vai trò của cơ quan chính trị. Nội dung nhấn mạnh sử dụng bằng chứng khoa học và bảo vệ quyền cơ bản khi xem xét các quyết định tác động đến môi trường.
*Khép lại bốn mươi mục là một bản tin đời sống Kitô giáo và xã hội tại Đức. Trong bài đăng ngày 10 tháng 10, ông Bodo Ramelow, một chính trị gia và tín hữu Tin Lành, trình bày nhận định về vai trò của tôn giáo đối với sự gắn kết xã hội và những giá trị dân chủ. Trong cuộc phỏng vấn với cổng thông tin Domradio, ông xem đức tin là nguồn nâng đỡ cá nhân và một đóng góp cho các nền tảng đạo đức chung. Ông nhắc lại kinh nghiệm những nhà thờ mở cửa cho người dân sau một biến cố bạo lực tại Erfurt, kể cả những người không thuộc cộng đoàn tôn giáo. Bài viết cũng đề cập các ảnh hưởng của mạng xã hội và những thay đổi trong đời sống đức tin. Đây là quan điểm của một nhân vật trong cuộc phỏng vấn, không phải tuyên bố của Hội đồng Giám mục hay giáo huấn chính thức của Giáo hội Công giáo.
Anh chị em thân mến, sau khi lắng nghe những tin tức của Giáo Hội hôm nay, chúng ta trở lại với Lời Chúa. Chúa Giêsu đã nói rõ: dấu lạ lớn nhất không nằm ở những điều ngoạn mục, mà ở chính Người – Đấng chịu chết và sống lại vì chúng ta. Nếu chúng ta vẫn còn đòi thêm bằng chứng, vẫn còn cứng lòng trước những gì Chúa đã ban, thì chính chúng ta đang đứng về phía thế hệ mà Chúa gọi là “gian ác”.
Nhưng Chúa không dừng lại ở lời quở trách. Người chỉ cho chúng ta con đường. Nữ hoàng Phương Nam đã vượt đường xa để tìm sự khôn ngoan. Dân Ni-ni-vê đã sám hối khi nghe lời rao giảng. Còn chúng ta, chúng ta đang ở rất gần Chúa – gần hơn cả vua Sa-lô-môn, gần hơn cả ông Giô-na. Chúa đang hiện diện trong Lời, trong Bí tích, trong cộng đoàn, trong những người anh chị em đang sống quanh ta. Vấn đề không phải là Chúa ở đâu, mà là chúng ta có chịu mở lòng để nhận ra Người hay không.
Tự do mà thánh Phaolô nói đến không phải là tự do làm theo ý mình, mà là tự do để không còn bị trói buộc bởi sự cứng lòng, bởi thói quen đòi hỏi, bởi nỗi sợ phải thay đổi. Khi chúng ta dám sám hối, dám lắng nghe, dám đi tìm Chúa giữa những điều bình thường của cuộc sống, lúc ấy chúng ta đang sống trong sự tự do của con cái Thiên Chúa.
Có lẽ hôm nay, sau khi nghe những tin tức của Giáo Hội, chúng ta hãy tự hỏi mình: Tôi đang tìm kiếm dấu lạ nào trong đời sống đức tin? Tôi có đang cứng lòng trước những lời mời gọi của Chúa không? Tôi có sẵn sàng sám hối như dân Ni-ni-vê, sẵn sàng tìm kiếm sự khôn ngoan như nữ hoàng Phương Nam không? Hay tôi vẫn muốn Chúa phải chứng minh thêm trước khi tôi tin và sống theo Người?
Anh chị em, Chúa không từ chối chúng ta. Người vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Người vẫn ban cho chúng ta dấu lạ lớn lao nhất là chính tình yêu của Người – tình yêu đã chịu đóng đinh và đã phục sinh. Ước gì hôm nay, chúng ta không để lời quở trách của Chúa trở thành lời kết án trong ngày phán xét, mà trở thành lời thức tỉnh để chúng ta quay về.
Xin Chúa giúp chúng ta biết mở lòng lắng nghe và tuân giữ Lời Người. Xin cho chúng ta dám sống tự do trong tình yêu, dám sám hối mỗi ngày, và dám nhận ra Chúa đang ở rất gần, ngay giữa những điều bình dị của cuộc đời. Chúng ta hãy mang theo Lời Chúa vào ngày mới, để mỗi việc làm, mỗi lời nói, mỗi lựa chọn đều trở thành câu trả lời cho tiếng gọi của Người.
Xin Chúa chúc lành cho anh chị em. Chúng ta kết thúc chương trình hôm nay trong sự bình an và hy vọng của Chúa Kitô. Amen.
Lm. Anmai, CSsR