BẢN TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO Thứ Sáu ngày 30 tháng 10 năm 2026 – Lm. Anmai, CSsR tổng hợp

4

BẢN TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO
Thứ Sáu ngày 30 tháng 10 năm 2026
– Lm. Anmai, CSsR tổng hợp
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến một bữa ăn ngày sabát. Giữa những người đang chăm chú dò xét Đức Giêsu, có một bệnh nhân phù thũng đứng trước mặt Người. Chúa nhìn thấy nỗi đau của người ấy, đỡ lấy, chữa lành và cho ra về. Cử chỉ của Người giúp chúng ta nhận ra điều cốt yếu trong đời sống đức tin: biết quan tâm đến con người đang cần được cứu giúp và sẵn lòng hành động vì sự sống của họ.
Ánh nhìn ấy cũng giúp chúng ta đọc những chuyển động của Giáo hội hôm nay. Đằng sau một cuộc hội ngộ là những con người đang học cách hiểu nhau. Đằng sau một suất học bổng là một gia đình đang lo cho tương lai con cái. Đằng sau ngày truyền chức là một người được sai đến để chăm sóc đoàn chiên. Đằng sau những cuộc thảo luận về công nghệ và hòa bình là trách nhiệm bảo vệ phẩm giá con người giữa bao nhiêu thay đổi.
Chúng ta cùng hướng về đời sống Giáo hội tại Việt Nam và trên thế giới trong tâm tình hiệp thông. Xin cho những công việc đang được thực hiện giúp người đau khổ tìm được sự nâng đỡ, người trẻ có thêm cơ hội trưởng thành và các cộng đoàn biết sống gần nhau hơn trong tình thương của Đức Kitô.
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến một bữa ăn ngày sabát, nơi Đức Giêsu gặp một người mắc bệnh phù thũng. Trong khi những người chung quanh chăm chú dò xét, Người nhìn thấy một con người đang cần được cứu chữa. Đức Giêsu đỡ lấy người bệnh, chữa lành và cho người ấy ra về. Giữa những ánh mắt xét đoán, bàn tay của Chúa vẫn đưa ra; giữa sự im lặng của những người thông luật, lòng thương xót vẫn lên tiếng.
Đọc những chuyển động của Giáo hội hôm nay, chúng ta cũng được mời gọi mang lấy ánh nhìn ấy: nhận ra người trẻ đang cần một cơ hội học hành, những cộng đồng đang tìm đường đối thoại, những người đau khổ mong được lắng nghe và những dân tộc đang khao khát hòa bình. Mỗi hoạt động của Giáo hội chỉ thực sự sinh hoa trái khi giúp con người đến gần Đức Kitô và cảm nhận được tình thương của Người. Với tâm tình đó, chúng ta cùng hướng về đời sống Giáo hội tại Việt Nam và trên thế giới.
* SÀI GÒN: HỘI NGỘ LIÊN TÔN MỞ RA CUỘC ĐỐI THOẠI VỀ ĐỨC TIN, GIÁO DỤC VÀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Hội ngộ Liên tôn lần thứ XVI tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn quy tụ các chức sắc, học giả và tín hữu thuộc nhiều truyền thống tôn giáo, cùng suy tư về tương quan giữa đức tin và sự khôn ngoan. Chương trình do Ủy ban Đại kết và Đối thoại Liên tôn thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam phối hợp với Ban Đối thoại Liên tôn Tổng Giáo phận tổ chức.
Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng và Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri hiện diện trong cuộc gặp gỡ. Những trao đổi hướng đến trách nhiệm giáo dục con người, bảo vệ phẩm giá và sử dụng công nghệ có lương tâm. Trí tuệ nhân tạo được nhìn nhận như một khả năng hỗ trợ nhiều công việc, đồng thời đặt ra đòi hỏi phải kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm về cách sử dụng.
Các tham dự viên còn dành thời gian gặp gỡ, thưởng thức những đóng góp văn hóa và cầu nguyện theo truyền thống của mình cho hòa bình, người đau khổ và sự hòa hợp giữa các cộng đồng.
Ý nghĩa của một cuộc hội ngộ như thế có thể được nhận ra từ chính việc con người sẵn lòng ngồi lại với nhau. Đối thoại cần thời gian, sự kiên nhẫn và khả năng lắng nghe một điều khác với điều mình đã quen nghĩ. Khi người ta gặp nhau trong sự tôn trọng, những khoảng cách từng được nuôi lớn bằng thành kiến có cơ hội thu hẹp lại.
Trong bối cảnh công nghệ có thể tạo ra vô số câu trả lời, câu hỏi về sự khôn ngoan càng trở nên gần gũi. Một người biết nhiều vẫn có thể làm tổn thương người khác bằng lời nói. Một công cụ xử lý thông tin nhanh vẫn cần người sử dụng biết cân nhắc sự thật, hậu quả và phẩm giá của những người liên quan. Việc giáo dục lương tâm vì thế vẫn đòi hỏi những con người sống có trách nhiệm và những cộng đồng biết làm gương.
Đối với người Công giáo, tham dự đối thoại cũng là dịp nhìn lại cách làm chứng cho Tin Mừng. Lòng tin vào Đức Kitô cần được thể hiện qua thái độ chân thành, sự khiêm tốn và thiện chí cộng tác vì những nhu cầu chung. Chăm sóc người bệnh, nâng đỡ người nghèo, bảo vệ trẻ em và xây dựng hòa bình đều cần những bàn tay biết tìm đến nhau.
Từ cuộc hội ngộ này, điều đáng mang về đời sống thường ngày là một cách gặp gỡ: đủ vững vàng để sống căn tính của mình, đủ rộng lòng để nhận ra thiện chí nơi người khác, và đủ quảng đại để cùng làm một việc tốt cho con người.
* SÀI GÒN: HỌC BỔNG TÔMA THIỆN NÂNG ĐỠ SINH VIÊN, KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP
Giới Doanh nhân Công giáo Tổng Giáo phận Sài Gòn vừa tổ chức trao Học bổng Tôma Thiện cho 150 sinh viên, đồng thời giới thiệu những hoạt động hướng nghiệp và đồng hành với người trẻ. Chương trình tại Trung tâm Mục vụ có sự tham dự của các linh mục linh hướng, doanh nhân, diễn giả và sinh viên.
Bên cạnh hỗ trợ học tập, dự án Mentoring có 18 doanh nhân tham gia chia sẻ kinh nghiệm, giúp sinh viên nhận diện khả năng và tìm hướng phát triển nghề nghiệp. Trong thời gian vận hành thử nghiệm, hệ thống kết nối việc làm đã hỗ trợ 12 trong số 30 ứng viên.
Những chia sẻ tại chương trình đề cập đến thái độ nghề nghiệp, kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm khi sử dụng trí tuệ nhân tạo. Sinh viên được khuyến khích phát triển tư duy độc lập, tích lũy kinh nghiệm thực tế và biết trao lại cho người khác những điều mình đã nhận. Giới Doanh nhân cũng tiếp tục chuẩn bị chương trình Lan Tỏa Yêu Thương nhằm phục vụ các hoạt động bác ái. t
Đối với một sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, sự nâng đỡ đúng lúc có thể giữ cho một hành trình học tập được tiếp tục. Đằng sau học phí và những khoản sinh hoạt là nỗi lo rất cụ thể của gia đình, là công sức của cha mẹ và những dự định còn mong manh của người trẻ. Một cơ hội được trao có thể giúp các em bớt phải lựa chọn giữa việc học và gánh nặng trước mắt.
Việc có người hướng dẫn nghề nghiệp cũng mang một giá trị riêng. Khi chuẩn bị bước vào môi trường làm việc, nhiều sinh viên cần được giúp để hiểu khả năng của mình, nhận ra điều còn thiếu và học cách đón nhận những lần chưa thành công. Có một người chịu lắng nghe, góp ý thành thật và chỉ dẫn bằng kinh nghiệm có thể giúp các em đi vững hơn.
Ở chiều ngược lại, sự gặp gỡ với sinh viên cũng đặt người thành đạt trước trách nhiệm sử dụng kinh nghiệm của mình. Một lời hướng dẫn tận tâm, một cơ hội thực tập công bằng hay một môi trường làm việc tử tế đều có thể trở thành cách phục vụ rất cụ thể. Lòng quảng đại nhờ đó đi vào những quyết định thường ngày.
Với cộng đoàn Công giáo, chăm lo việc học và tương lai của người trẻ là một công việc cần sự bền bỉ. Thành quả có khi chỉ xuất hiện sau nhiều năm, khi người từng được giúp có thể tự lập, chăm sóc gia đình và nâng đỡ người đến sau. Chính sự tiếp nối ấy làm cho một suất học bổng mang ý nghĩa vượt khỏi giá trị vật chất ban đầu: nó gieo vào người trẻ niềm tin rằng cuộc đời mình được quan tâm và tài năng mình có thể trở nên hữu ích.
* HÀ NỘI: MƯỜI CHÍN TÂN LINH MỤC NHẬN SỨ VỤ ĐẦU TIÊN, LÊN ĐƯỜNG PHỤC VỤ CÁC CỘNG ĐOÀN
Tổng Giáo phận Hà Nội đón nhận 19 tân linh mục trong Thánh lễ truyền chức do Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên chủ sự tại Giáo xứ Kim Bảng. Hiện diện trong ngày hồng phúc có Đức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Đức cha Phụ tá Giuse Vũ Công Viện, các vị khách thuộc hàng giáo phẩm, linh mục đoàn cùng đông đảo tu sĩ và giáo dân.
Ngay trong Thánh lễ, các tân chức đón nhận bài sai đầu tiên, bắt đầu hành trình phục vụ tại những cộng đoàn được trao phó. Niềm vui truyền chức vì thế gắn liền với một bước đi cụ thể: rời nơi đã được đào tạo để đến với dân Chúa, học cách sống thiên chức giữa những nhu cầu và hoàn cảnh thực tế.
Sự kiện truyền chức cũng được giới thiệu trong chuyên mục Nhịp sống Giáo hội Việt Nam, bên cạnh những sinh hoạt về truyền thông, bác ái, đào tạo và đời sống giáo phận. Hình ảnh các tân linh mục lên đường nằm trong nhịp sống chung của một Giáo hội đang tiếp tục chăm sóc các cộng đoàn và thi hành sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Ngày chịu chức có nhiều lời chúc mừng, nhưng đời linh mục được dệt nên bằng những ngày phục vụ tiếp theo. Đó có thể là một buổi dạy giáo lý, một lần thăm người bệnh, một giờ ngồi tòa giải tội hay cuộc gặp một gia đình đang gặp khó khăn. Trong những công việc ấy, người mục tử dần hiểu hơn những con người mà mình được sai đến để yêu thương.
Một linh mục trẻ cần lòng nhiệt thành, đồng thời cần học cách lắng nghe. Mỗi giáo xứ có lịch sử riêng, những người đã âm thầm phục vụ từ lâu và những tổn thương người mới đến chưa thể biết hết. Sự gần gũi được xây dựng khi người mục tử dành thời gian hiện diện, biết hỏi han và trân trọng những đóng góp nhỏ bé.
Cộng đoàn cũng có phần trách nhiệm trong việc nâng đỡ các tân linh mục. Lời cầu nguyện, sự cộng tác chân thành và những góp ý có tình có lý giúp các ngài trưởng thành trong sứ vụ. Một cộng đoàn biết cùng gánh công việc sẽ tạo điều kiện để linh mục dành sức cho điều cốt yếu: cầu nguyện, rao giảng Lời Chúa và chăm sóc đoàn chiên.
Niềm vui có thêm những người được thánh hiến cho sứ vụ mời gọi chúng ta tiếp tục cầu xin cho các ngài giữ được một trái tim biết thương. Giữa công việc và những giới hạn của bản thân, xin cho mỗi tân linh mục luôn tìm về với Đức Kitô, để sự hiện diện của mình đem lại bình an và giúp người khác đến gần Chúa.
* SỞ KIỆN CHUẨN BỊ ĐẠI HỘI KÍNH CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM, HƯỚNG ĐẾN NĂM THÁNH CỦA TỔNG GIÁO PHẬN HÀ NỘI
Trung tâm Hành hương – Đền thánh Tử đạo Quốc gia Sở Kiện đã công bố chương trình Đại hội kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam lần thứ III, mời gọi các thành phần dân Chúa quy tụ cầu nguyện và kính nhớ tiền nhân.
Chương trình gồm rước thánh tích, dâng hương, Thánh lễ, lãnh nhận Bí tích Hòa giải, chầu Thánh Thể và những cuộc hành hương của các giáo hạt. Các sinh hoạt tĩnh tâm, lần hạt Mân Côi, đi Đàng Thánh Giá và diễn nguyện cũng được đưa vào chương trình chuẩn bị.
Điểm nhấn là Thánh lễ kính trọng thể Các Thánh Tử Đạo Việt Nam do Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên chủ sự, gắn với việc khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 400 năm Tin Mừng đến Kẻ Chợ – Thăng Long. Đại hội mở ra cơ hội để cộng đoàn vừa tri ân các chứng nhân đức tin, vừa chuẩn bị bước vào một chặng đường canh tân đời sống Kitô hữu.
Một cuộc hành hương có thể bắt đầu bằng việc lên đường đến một đền thánh, nhưng điều quan trọng còn là những gì diễn ra trong tâm hồn. Đứng trước chứng tích của các vị tử đạo, người tín hữu có dịp nhìn lại cách mình đang gìn giữ đức tin giữa cuộc sống hôm nay. Có những điều đã được tuyên xưng bằng lời, nhưng vẫn cần được thực hiện trong cách sống với gia đình và cộng đoàn.
Các thánh đã sống trong những hoàn cảnh khác chúng ta, nhưng lòng trung thành của các ngài vẫn đặt ra những câu hỏi rất gần. Ta có dám sống trung thực khi phải chịu thiệt? Có giữ lòng bác ái khi bị đối xử bất công? Có dành chỗ cho Chúa khi công việc và những nhu cầu riêng đã chiếm gần hết thời gian?
Việc lãnh nhận Bí tích Hòa giải và cầu nguyện trước Thánh Thể giúp cuộc hành hương đi vào chiều sâu ấy. Người tín hữu mang đến trước Chúa những gì còn dang dở: một mối tương quan cần hàn gắn, một thói quen cần thay đổi, một trách nhiệm bị bỏ quên. Lòng biết ơn tiền nhân có thể trở thành một quyết tâm sống cụ thể ngay từ khi trở về nhà.
Kỷ niệm một hành trình đón nhận Tin Mừng cũng là dịp nghĩ đến những người sẽ tiếp nhận đức tin sau chúng ta. Con cháu cần được nghe kể về các thánh, và cần nhìn thấy người lớn sống điều mình kể. Một gia đình biết cầu nguyện, một cộng đoàn biết tha thứ và một người tín hữu sống đáng tin sẽ giúp di sản đức tin tiếp tục được trao truyền bằng chính đời sống.
* GIÁO HỘI CHÂU Á TÌM HƯỚNG LOAN BÁO TIN MỪNG TRONG THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Cuộc họp của Văn phòng Truyền thông Xã hội thuộc Liên Hội đồng Giám mục châu Á tại Macao đặt ra câu hỏi về cách Giáo hội hiện diện và loan báo Tin Mừng trong thế giới kỹ thuật số.
Trong phần trình bày khai mạc, tiến sĩ Victor Lam đề nghị nhìn nhận môi trường kỹ thuật số như một nơi con người cần được gặp gỡ và đồng hành. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo cần hướng đến những tương quan nhân bản thực sự và sự tham gia vào đời sống Giáo hội. Phẩm giá con người, tình liên đới và công ích được đặt làm những tiêu chuẩn định hướng.
Cùng trong dòng suy tư về công nghệ, một tham luận khác cảnh báo nguy cơ thần thánh hóa AI và kêu gọi dành sự quan tâm đặc biệt cho những người dễ bị tổn thương. Những trao đổi này cho thấy nhu cầu phân định luân lý đang trở nên thiết thực trong công việc truyền thông Công giáo tại châu Á.
Đối với các cộng đoàn, công nghệ đã mở ra nhiều khả năng: giúp người ở xa tiếp cận nội dung giáo lý, hỗ trợ học hỏi và nối kết những người khó tham gia trực tiếp. Tuy nhiên, giá trị mục vụ của một phương tiện cần được nhìn từ điều nó đem lại cho con người cụ thể. Sau một nội dung được đăng tải, người đang đau khổ có tìm được nơi để chia sẻ? Người muốn học đạo có gặp được người hướng dẫn? Người cô đơn có được đón nhận vào một cộng đoàn?
Những câu hỏi ấy đưa người làm truyền thông trở về với trách nhiệm chăm sóc. Một lời khuyên thiếu cân nhắc có thể gây tổn thương. Một thông tin chưa kiểm chứng có thể làm hại thanh danh. Một nội dung tôn giáo được viết trôi chảy vẫn cần được xem xét về sự chính xác và sự phù hợp với hoàn cảnh người đọc.
Bởi vậy, khả năng sử dụng công cụ cần đi cùng việc học hỏi đức tin và đào luyện lương tâm. Người truyền thông cần biết dừng lại để kiểm tra, biết sửa khi sai và biết tìm người có chuyên môn khi vấn đề vượt quá khả năng của mình. Đó là những việc âm thầm nhưng giúp xây dựng sự tín nhiệm.
Sứ mạng loan báo Tin Mừng trong môi trường số cũng cần được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện và đời sống cộng đoàn. Khi người làm truyền thông thực sự biết lắng nghe con người ngoài màn hình, nội dung họ tạo ra có cơ hội chạm đến những nhu cầu thật. Công nghệ khi ấy có thể phục vụ một cuộc gặp gỡ, giúp một người tìm được đường về và biết rằng mình có chỗ trong Hội Thánh.
* TỪ ASSISI ĐẾN CÁC CỘNG ĐOÀN TÔN GIÁO: LỜI KÊU GỌI HÒA BÌNH CẦN ĐƯỢC TIẾP NỐI BẰNG HÀNH ĐỘNG
Cuộc gặp gỡ quốc tế vì hòa bình tại Assisi tiếp tục quy tụ những người thuộc các nền văn hóa và truyền thống tôn giáo khác nhau, trong dịp nhìn lại bốn mươi năm cuộc gặp gỡ lịch sử do Thánh Gioan Phaolô II khởi xướng.
Với định hướng về một nền hòa bình không vũ trang và giải trừ vũ khí, các trao đổi hướng sự chú ý đến những con người đang chịu hậu quả của xung đột. Bên lề cuộc gặp gỡ, bà Hala Alkarib, một nhà hoạt động bảo vệ quyền của phụ nữ tại vùng Sừng châu Phi, nhấn mạnh nhu cầu biến những tuyên bố thành hành động cụ thể trước tình trạng bạo lực.
Tại Việt Nam, lời cầu nguyện cho hòa bình cũng hiện diện trong Hội ngộ Liên tôn ở Sài Gòn. Đại diện các tôn giáo cùng hướng về những nạn nhân chiến tranh, người bệnh và sự hòa hợp giữa các cộng đồng. Những cuộc gặp gỡ ở các nơi khác nhau cùng nhắc đến trách nhiệm xây dựng tình liên đới và chăm sóc người đau khổ.
Hòa bình trở nên một nhu cầu có khuôn mặt khi chúng ta nghĩ đến người mẹ mong con được trở về, đứa trẻ cần được đến trường hay người già chỉ mong sống những ngày còn lại trong an toàn. Những con người ấy cần được ghi nhớ giữa các cuộc tranh luận và những bản thống kê. Nỗi đau của họ đòi hỏi một sự quan tâm đủ bền để tiếp tục ngay cả khi sự chú ý của công chúng đã chuyển sang nơi khác.
Với người tín hữu, cầu nguyện cho hòa bình còn mở ra một cuộc xét mình. Ta đang sử dụng lời nói để hàn gắn hay để làm sâu thêm sự chia rẽ? Ta có dễ dàng truyền đi một lời buộc tội chưa được kiểm chứng? Ta có dành cơ hội cho người khác được giải thích, được sửa sai và được trở lại với cộng đoàn?
Những câu hỏi ấy không giải quyết được mọi xung đột trên thế giới, nhưng giúp mỗi người nhận phần trách nhiệm thuộc về mình. Sự tôn trọng, lòng trung thực và khả năng tha thứ cần được học từ gia đình, giáo xứ, trường học và nơi làm việc. Người biết giữ gìn phẩm giá của một người ở gần mình đang góp phần làm cho môi trường sống bớt thù địch hơn.
Tinh thần Assisi tiếp tục gợi lên hy vọng rằng những khác biệt có thể được mang vào đối thoại, và lòng tin tôn giáo có thể thúc đẩy con người chăm sóc nhau. Niềm hy vọng ấy cần được nâng đỡ bằng những lựa chọn cụ thể, nhất là khi việc bảo vệ sự sống và phẩm giá của người yếu thế đòi hỏi sự kiên trì.
* SÀI GÒN: HỘI NGỘ LIÊN TÔN MỞ RA CUỘC ĐỐI THOẠI VỀ ĐỨC TIN, GIÁO DỤC VÀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Hội ngộ Liên tôn lần thứ XVI tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn quy tụ các chức sắc, học giả và tín hữu thuộc nhiều truyền thống tôn giáo, cùng suy tư về tương quan giữa đức tin và sự khôn ngoan. Chương trình do Ủy ban Đại kết và Đối thoại Liên tôn thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam phối hợp với Ban Đối thoại Liên tôn Tổng Giáo phận tổ chức.
Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng và Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri hiện diện trong cuộc gặp gỡ. Những trao đổi hướng đến trách nhiệm giáo dục, việc bảo vệ phẩm giá con người và cách sử dụng công nghệ có lương tâm. Trí tuệ nhân tạo được nhìn nhận trong những khả năng hỗ trợ đời sống, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm về kết quả sử dụng.
Các tham dự viên còn có thời gian tiếp xúc, thưởng thức những đóng góp văn hóa và cầu nguyện theo truyền thống của mình. Những ý nguyện hướng về hòa bình, người đau khổ và sự hòa hợp giữa các cộng đồng.
Giá trị của cuộc hội ngộ có thể được nhận ra từ việc những người khác biệt sẵn lòng dành thời gian cho nhau. Muốn hiểu một truyền thống tôn giáo, cần vượt qua những nhận định vội vàng và lắng nghe cách chính những người trong truyền thống ấy trình bày điều họ tin. Cuộc gặp trực tiếp tạo cơ hội hỏi lại, giải thích và nhận ra những điều trước đây chỉ được biết qua thông tin gián tiếp.
Đối thoại cũng đòi hỏi sự thành thật về khác biệt. Mỗi bên cần được tôn trọng trong căn tính của mình. Sự hiểu biết lớn lên khi người ta có thể nói rõ điều mình xác tín, đồng thời dành chỗ cho người khác trình bày bằng sự bình tĩnh và thiện chí.
Những trao đổi về trí tuệ nhân tạo đặt cuộc hội ngộ trước một vấn đề đang đi vào đời sống thường ngày. Công nghệ có thể giúp tổng hợp kiến thức, hỗ trợ học tập và tạo nội dung nhanh chóng. Tuy nhiên, người sử dụng vẫn phải xem xét điều được tạo ra có chính xác hay không, có phù hợp với hoàn cảnh hay không và có thể gây ảnh hưởng thế nào đến người tiếp nhận.
Trong giáo dục tôn giáo, trách nhiệm ấy càng cần được chú ý. Một nội dung nghe trôi chảy vẫn có thể chứa điều thiếu chính xác. Một lời khuyên có vẻ hợp lý vẫn có thể không phù hợp với người đang chịu tổn thương. Vì thế, kiến thức cần đi cùng sự hiểu biết về con người và khả năng phân định.
Các cộng đồng tôn giáo có thể đóng góp bằng việc đào luyện lương tâm, khuyến khích sử dụng công nghệ trung thực và bảo vệ những người dễ bị tác động. Điều đó bắt đầu từ những thực hành cụ thể: kiểm tra thông tin trước khi chia sẻ, tôn trọng đời tư và tránh dùng nội dung gây hiểu lầm để thu hút sự chú ý.
Cuộc hội ngộ cũng gợi mở những khả năng cộng tác trong việc phục vụ. Chăm sóc người bệnh, nâng đỡ gia đình khó khăn, quan tâm đến trẻ em và giúp người cao tuổi đều cần nhiều người cùng góp sức. Khi thiện chí được tiếp nối bằng công việc phù hợp, sự tin cậy giữa các cộng đồng có thêm điều kiện phát triển.
Đối với người Công giáo, gặp gỡ liên tôn còn là dịp nhìn lại cách làm chứng cho Tin Mừng. Sự khiêm tốn, lòng trung thực và thái độ tôn trọng người khác cần được thể hiện trong lời nói cũng như hành động. Từ hội trường trở về gia đình, nơi làm việc và khu dân cư, mỗi người có thể tiếp tục tinh thần đối thoại bằng cách biết lắng nghe hơn, bớt quy kết và sẵn lòng cùng làm một việc tốt cho con người.
* SÀI GÒN: HỌC BỔNG TÔMA THIỆN NÂNG ĐỠ SINH VIÊN, KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP
Giới Doanh nhân Công giáo Tổng Giáo phận Sài Gòn tổ chức trao Học bổng Tôma Thiện cho 150 sinh viên, đồng thời giới thiệu các hoạt động hướng nghiệp và đồng hành với người trẻ. Chương trình tại Trung tâm Mục vụ có sự hiện diện của các linh mục linh hướng, doanh nhân, diễn giả và sinh viên.
Bên cạnh việc hỗ trợ học tập, dự án Mentoring có 18 doanh nhân tham gia chia sẻ kinh nghiệm, giúp sinh viên nhận diện khả năng và tìm hướng phát triển nghề nghiệp. Trong thời gian vận hành thử nghiệm, hệ thống kết nối việc làm đã hỗ trợ 12 trong số 30 ứng viên.
Những nội dung được chia sẻ đề cập đến kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp và trách nhiệm khi sử dụng trí tuệ nhân tạo. Sinh viên được khuyến khích phát triển tư duy độc lập, tích lũy kinh nghiệm thực tế và biết trao lại cho người khác những điều mình đã nhận. Giới Doanh nhân cũng tiếp tục chuẩn bị chương trình Lan Tỏa Yêu Thương để phục vụ các hoạt động bác ái.
Đối với một sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, sự nâng đỡ đúng lúc có thể giúp việc học được tiếp tục. Học phí, tiền trọ, phương tiện đi lại và những khoản sinh hoạt thường ngày đều có thể trở thành gánh nặng đối với gia đình có thu nhập hạn chế. Khi một phần áp lực được chia sẻ, người trẻ có thêm điều kiện tập trung vào việc học và chuẩn bị cho tương lai.
Một suất học bổng còn mang theo sự tín nhiệm. Người nhận được nhắc rằng nỗ lực của mình đang được nhìn thấy, việc học của mình có ý nghĩa và có những người sẵn lòng đồng hành. Sự khích lệ ấy có thể giúp các em vững hơn khi phải đi qua giai đoạn mệt mỏi hoặc nghi ngờ khả năng bản thân.
Tuy nhiên, từ giảng đường đến nơi làm việc vẫn là một bước chuyển cần được chuẩn bị. Sinh viên có thể vững kiến thức chuyên môn nhưng chưa quen cách làm việc trong tập thể, trình bày năng lực hoặc đón nhận phản hồi. Những cuộc trao đổi với người có kinh nghiệm giúp các em nhìn rõ hơn những điều cần bổ sung.
Người hướng dẫn có thể giúp sinh viên phân biệt mong muốn với khả năng hiện tại, hiểu yêu cầu của công việc và xây dựng những bước đi vừa sức. Một lời góp ý thành thật, được nói trong sự tôn trọng, có thể giúp người trẻ tránh bỏ cuộc sau một lần chưa thành công.
Trong bối cảnh công nghệ tham gia ngày càng nhiều vào công việc, khả năng sử dụng công cụ cần đi cùng nền tảng kiến thức và tinh thần trách nhiệm. Sinh viên vẫn cần hiểu điều mình đang làm, kiểm tra kết quả và chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng. Kinh nghiệm thực tế, tính trung thực và khả năng cộng tác vẫn cần được rèn luyện qua thời gian.
Ở phía người doanh nhân, việc đồng hành với sinh viên mở ra một cách sử dụng kinh nghiệm để phục vụ. Có người có thể tạo cơ hội thực tập, có người giúp chuẩn bị hồ sơ, có người dành thời gian hướng dẫn hoặc giới thiệu một công việc phù hợp. Những đóng góp ấy cần sự tận tâm và hiểu biết về hoàn cảnh của người trẻ.
Một cơ hội nghề nghiệp tốt còn gắn với môi trường làm việc tôn trọng con người. Người mới vào nghề cần được giao việc rõ ràng, được hướng dẫn và được đánh giá công bằng. Cách doanh nghiệp đón nhận người trẻ có thể ảnh hưởng đến thái độ nghề nghiệp của họ trong nhiều năm sau.
Với cộng đoàn Công giáo, chăm lo học vấn và tương lai của sinh viên là công việc đòi hỏi sự bền bỉ. Thành quả có thể được nhận ra khi người từng nhận hỗ trợ có khả năng tự lập, chăm sóc gia đình và tiếp tục giúp người khác. Qua sự tiếp nối ấy, lòng quảng đại được trao truyền bằng những việc làm cụ thể, để người nhận hôm nay có thể trở thành người đồng hành ngày mai.
* HÀ NỘI: MƯỜI CHÍN TÂN LINH MỤC NHẬN SỨ VỤ ĐẦU TIÊN, LÊN ĐƯỜNG PHỤC VỤ CÁC CỘNG ĐOÀN
Tổng Giáo phận Hà Nội đón nhận 19 tân linh mục trong Thánh lễ truyền chức do Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên chủ sự tại Giáo xứ Kim Bảng. Hiện diện trong ngày hồng phúc có Đức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Đức cha Phụ tá Giuse Vũ Công Viện, các vị khách thuộc hàng giáo phẩm, linh mục đoàn cùng đông đảo tu sĩ và giáo dân.
Ngay trong Thánh lễ, các tân chức đón nhận bài sai đầu tiên, bắt đầu phục vụ tại những cộng đoàn được trao phó. Niềm vui truyền chức được tiếp nối bằng việc lên đường, gặp gỡ dân Chúa và học cách thi hành sứ vụ trong những hoàn cảnh cụ thể.
Ngày chịu chức là thời khắc quan trọng sau nhiều năm phân định, học hỏi và đào luyện. Từ đây, những điều được chuẩn bị tiếp tục được thực hành giữa đời sống cộng đoàn. Người linh mục gặp các gia đình, thiếu nhi, người cao tuổi, người đau bệnh và những người đang tìm kiếm một chỗ để trình bày điều khó nói trong lòng.
Những công việc đầu tiên có thể rất bình thường: chuẩn bị một bài giảng, dạy một giờ giáo lý, thăm người bệnh hoặc cùng người phụ trách sắp xếp sinh hoạt. Qua đó, người mục tử trẻ dần hiểu nhịp sống giáo xứ và những nhu cầu chưa thể nhận ra trong một cuộc gặp ngắn.
Mỗi cộng đoàn có lịch sử riêng. Có những người đã phục vụ lâu năm, những gia đình từng góp phần xây dựng và những tổn thương vẫn cần thời gian để được hàn gắn. Người mới đến cần lòng nhiệt thành, đồng thời cần sự kiên nhẫn để tìm hiểu trước khi đưa ra nhận định.
Khả năng lắng nghe là điều phải tiếp tục học. Có lúc người tìm đến cần lời giải thích; có lúc họ cần được giúp nhìn lại trách nhiệm; cũng có lúc họ chỉ đang mong được kể hết câu chuyện. Sự chú ý đến người đối diện giúp lời hướng dẫn trở nên phù hợp hơn.
Đời sống cầu nguyện giữ vai trò nền tảng trong hành trình ấy. Người linh mục cần đem vào tương quan với Chúa cả công việc đã hoàn thành lẫn những điều chưa biết giải quyết. Cầu nguyện giúp nhận ra giới hạn, điều chỉnh động lực và tìm lại sự bình an để tiếp tục phục vụ.
Tình huynh đệ linh mục cũng là sự nâng đỡ cần thiết. Một người anh em có kinh nghiệm có thể giúp nhìn rõ vấn đề, chia sẻ cách ứng xử và nhắc giữ sự quân bình. Sẵn lòng hỏi, học và đón nhận góp ý giúp người mới thi hành sứ vụ trưởng thành hơn.
Cộng đoàn có phần trách nhiệm trong việc đồng hành với các tân linh mục. Lời cầu nguyện, sự cộng tác chân thành và những góp ý có tình có lý tạo nên môi trường giúp các ngài phục vụ tốt. Khi công việc được cùng gánh vác, người mục tử có thêm điều kiện dành sức cho cầu nguyện, rao giảng Lời Chúa và chăm sóc đoàn chiên.
Niềm vui có thêm những người được sai đi cần được tiếp nối bằng sự nâng đỡ lâu dài. Xin cho các tân linh mục giữ được lòng yêu mến Đức Kitô, biết trân trọng từng người được trao phó và đủ khiêm tốn để tiếp tục học suốt đời. Qua những ngày phục vụ âm thầm, xin cho sự hiện diện của các ngài giúp người khác tìm được bình an và đến gần Chúa hơn.
* SỞ KIỆN CHUẨN BỊ ĐẠI HỘI KÍNH CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM, HƯỚNG ĐẾN NĂM THÁNH CỦA TỔNG GIÁO PHẬN HÀ NỘI
Trung tâm Hành hương – Đền thánh Tử đạo Quốc gia Sở Kiện đã công bố chương trình Đại hội kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam lần thứ III, mời gọi các thành phần dân Chúa quy tụ cầu nguyện và kính nhớ tiền nhân.
Chương trình gồm rước thánh tích, dâng hương, Thánh lễ, lãnh nhận Bí tích Hòa giải, chầu Thánh Thể và những cuộc hành hương của các giáo hạt. Các sinh hoạt tĩnh tâm, lần hạt Mân Côi, đi Đàng Thánh Giá và diễn nguyện cũng được đưa vào thời gian chuẩn bị.
Điểm nhấn là Thánh lễ kính trọng thể Các Thánh Tử Đạo Việt Nam do Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên chủ sự, gắn với việc khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 400 năm Tin Mừng đến Kẻ Chợ – Thăng Long. Đại hội tạo cơ hội để cộng đoàn tri ân các chứng nhân đức tin và nhìn lại trách nhiệm sống đạo trong hiện tại.
Một cuộc hành hương cần sự chuẩn bị từ bên ngoài đến bên trong. Việc đi lại, thời gian và các sinh hoạt chung giúp chuyến đi được thực hiện thuận lợi. Đồng thời, người hành hương cũng cần biết mình muốn mang điều gì đến trước Chúa và mong được đổi mới ở điểm nào.
Đứng trước chứng tích của các vị tử đạo, người tín hữu được nhắc đến một đức tin đã được sống bằng lòng trung thành. Các thánh thuộc những hoàn cảnh và bậc sống khác nhau, nhưng đều đặt sự gắn bó với Đức Kitô vào những lựa chọn quan trọng của đời mình.
Sự kính nhớ ấy có thể đưa người hôm nay trở về với những quyết định gần gũi. Trong công việc, mình có giữ sự trung thực khi phải chịu thiệt? Trong gia đình, mình có dành thời gian cho người thân? Khi bất đồng, mình có biết tôn trọng người khác và tìm cách giải quyết bằng sự công bằng?
Những câu hỏi ấy giúp việc hành hương đi vào đời sống. Mỗi người có những điều cần được chữa lành: một mối tương quan đang xa cách, một lỗi lầm chưa dám nhận hoặc một trách nhiệm đã nhiều lần trì hoãn.
Bí tích Hòa giải và thời gian cầu nguyện trước Thánh Thể tạo điều kiện để người tín hữu đối diện với bản thân trong ánh sáng lòng thương xót. Việc trở về với Chúa cần được tiếp nối bằng một bước thực hiện cụ thể, dù nhỏ: xin lỗi, hoàn thành bổn phận hoặc bắt đầu lại một thói quen cầu nguyện.
Kỷ niệm hành trình đón nhận Tin Mừng cũng là dịp nghĩ đến thế hệ sau. Con cháu cần được nghe kể về các thánh và có cơ hội hiểu lịch sử đức tin của quê hương. Những câu chuyện ấy sẽ gần hơn khi người trẻ nhìn thấy người lớn sống điều đang kể.
Một gia đình biết cầu nguyện, một cộng đoàn biết đón nhận người yếu thế và một người tín hữu sống đáng tin đều góp phần trao truyền đức tin. Việc dạy dỗ cần được nâng đỡ bằng chứng tá thường ngày, để người trẻ nhận ra giá trị của điều mình đang học.
Từ Sở Kiện trở về, người hành hương mang theo trách nhiệm tiếp tục sống giữa gia đình, giáo xứ và xã hội. Lòng biết ơn tiền nhân có thể trở thành sức thúc đẩy để mỗi người gìn giữ đức tin bằng sự trung thành, biết phục vụ và sẵn lòng góp phần vào đời sống chung của Hội Thánh.
* GIÁO HỘI CHÂU Á TÌM HƯỚNG LOAN BÁO TIN MỪNG TRONG THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Cuộc họp của Văn phòng Truyền thông Xã hội thuộc Liên Hội đồng Giám mục châu Á tại Macao đặt ra câu hỏi về cách Giáo hội hiện diện và loan báo Tin Mừng trong thế giới kỹ thuật số.
Trong phần trình bày khai mạc, tiến sĩ Victor Lam đề nghị nhìn nhận môi trường kỹ thuật số như một nơi con người cần được gặp gỡ và đồng hành. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo được định hướng đến những tương quan nhân bản thực sự và sự tham gia vào đời sống Giáo hội. Phẩm giá con người, tình liên đới và công ích được nhấn mạnh như các tiêu chuẩn cần thiết.
Những trao đổi cũng cảnh báo nguy cơ đặt niềm tin quá mức vào AI và kêu gọi dành sự quan tâm đặc biệt cho người dễ bị tổn thương. Nhu cầu phân định luân lý vì thế trở nên thiết thực trong công việc truyền thông và mục vụ.
Công nghệ đem lại nhiều khả năng hữu ích cho các cộng đoàn. Người ở xa có thể tiếp cận tài liệu giáo lý; người gặp trở ngại đi lại có thể theo dõi một số sinh hoạt; người làm mục vụ có thêm công cụ hỗ trợ chuẩn bị và phổ biến nội dung. Những thuận lợi ấy cần được sử dụng theo nhu cầu thực tế của người được phục vụ.
Điều quan trọng là biết điều gì xảy ra sau khi một nội dung được đăng tải. Người muốn tìm hiểu đức tin có biết liên hệ với ai? Người đang gặp khó khăn có tìm được nơi để chia sẻ? Người mới đến có cơ hội tham gia một cộng đoàn thực sự?
Các câu hỏi ấy giúp người làm truyền thông quan tâm đến sự nối tiếp giữa nội dung và con người. Một bài viết có thể mở đầu cho cuộc gặp, nhưng việc đồng hành còn cần sự hiện diện, hiểu hoàn cảnh và trách nhiệm của người phục vụ.
Trí tuệ nhân tạo có thể tạo nội dung nghe rõ ràng và thuyết phục, song kết quả vẫn cần được kiểm tra. Sai sót về giáo lý, dữ kiện hoặc cách diễn đạt có thể ảnh hưởng đến người tiếp nhận. Khi nội dung liên quan đến những hoàn cảnh nhạy cảm, yêu cầu thận trọng càng cao.
Người sử dụng cần biết giới hạn của công cụ và giới hạn của chính mình. Có vấn đề cần hỏi người có chuyên môn; có lời khuyên chỉ có thể được đưa ra sau khi hiểu đầy đủ hoàn cảnh; có quyết định thuộc trách nhiệm của người đang trực tiếp đồng hành.
Việc bảo vệ đời tư cũng cần được chú ý. Những câu chuyện cá nhân, hình ảnh và thông tin riêng không nên được sử dụng tùy tiện. Người đang khó khăn vẫn có quyền được tôn trọng, kể cả khi mục đích của nội dung là kêu gọi giúp đỡ.
Đào tạo truyền thông vì thế cần bao gồm kiến thức đức tin, kỹ năng chuyên môn và việc rèn luyện lương tâm. Khả năng kiểm chứng, sửa sai và giải thích rõ những giới hạn giúp xây dựng sự tín nhiệm lâu dài.
Đời sống cầu nguyện và kinh nghiệm cộng đoàn cũng góp phần giữ chiều sâu cho công việc. Người biết lắng nghe ngoài màn hình thường có thêm cơ sở để hiểu những nhu cầu thật. Người có kinh nghiệm phục vụ trực tiếp sẽ dễ nhận ra rằng một câu trả lời đúng về nội dung vẫn cần được trình bày đúng lúc và đúng cách.
Sứ mạng trong môi trường số cần được thực hiện bằng sự sáng tạo có trách nhiệm. Khi công nghệ giúp một người tìm được người hướng dẫn, một gia đình tiếp cận sự nâng đỡ hoặc một người xa cộng đoàn có cơ hội trở lại, phương tiện đã góp phần phục vụ một cuộc gặp có ý nghĩa trong đời sống đức tin.
* TỪ ASSISI ĐẾN CÁC CỘNG ĐOÀN TÔN GIÁO: LỜI KÊU GỌI HÒA BÌNH CẦN ĐƯỢC TIẾP NỐI BẰNG HÀNH ĐỘNG
Cuộc gặp gỡ quốc tế vì hòa bình tại Assisi quy tụ những người thuộc nhiều nền văn hóa và truyền thống tôn giáo, trong dịp nhìn lại bốn mươi năm cuộc gặp gỡ lịch sử do Thánh Gioan Phaolô II khởi xướng.
Với định hướng về một nền hòa bình không vũ trang và giải trừ vũ khí, những trao đổi hướng sự chú ý đến các cộng đồng đang chịu hậu quả của xung đột. Bên lề cuộc gặp, bà Hala Alkarib, nhà hoạt động bảo vệ quyền của phụ nữ tại vùng Sừng châu Phi, nhấn mạnh nhu cầu biến những tuyên bố thành hành động cụ thể trước tình trạng bạo lực.
Tại Việt Nam, lời cầu nguyện cho hòa bình cũng hiện diện trong Hội ngộ Liên tôn ở Sài Gòn. Đại diện các tôn giáo cùng hướng về nạn nhân chiến tranh, người bệnh và sự hòa hợp giữa các cộng đồng.
Những cuộc gặp tại các nơi khác nhau cùng đặt con người đau khổ vào sự quan tâm. Khi nói đến hòa bình, cần nhớ đến những gia đình đang mong tin người thân, trẻ em cần được đến trường và người cao tuổi chỉ mong sống trong an toàn.
Hậu quả của xung đột có thể kéo dài qua nhiều năm. Mất mát về nơi ở, sinh kế và các mối tương quan tạo nên những khó khăn vượt quá thời điểm xảy ra bạo lực. Vì vậy, sự quan tâm cần có sức bền, tiếp tục khi một biến cố không còn được nhắc đến thường xuyên.
Những hành động phục vụ hòa bình có thể bắt đầu từ việc bảo vệ sự sống và phẩm giá của người bị ảnh hưởng. Cứu trợ, chăm sóc người bị thương, giúp gia đình duy trì đời sống và tạo điều kiện để trẻ em được học là những nhu cầu cần người cùng góp sức.
Đối thoại giữ một vai trò quan trọng trong việc giảm khoảng cách. Muốn cùng tìm giải pháp, các bên cần có cơ hội trình bày điều đang lo sợ, điều đang mong đợi và những giới hạn thực tế. Sự tin cậy thường được xây dựng chậm, qua những bước nhỏ và việc thực hiện điều đã cam kết.
Với người tín hữu, cầu nguyện cho hòa bình còn là dịp nhìn lại cách sống của mình. Lời nói có thể giúp làm rõ vấn đề, nhưng cũng có thể gây tổn thương khi chứa sự khinh miệt hoặc quy kết. Một thông tin chưa kiểm chứng được chia sẻ rộng rãi có thể làm sâu thêm bất hòa.
Trách nhiệm bắt đầu từ việc giữ sự trung thực và tôn trọng. Khi chưa hiểu hoàn cảnh, cần sẵn lòng hỏi lại. Khi nhận ra mình sai, cần biết sửa. Khi bất đồng, cần giữ khả năng nhìn người đối diện như một con người có phẩm giá.
Trong gia đình, hòa bình được chăm sóc qua cách giải quyết những việc nhỏ: phân chia trách nhiệm công bằng, dành thời gian lắng nghe và tránh kéo dài sự im lặng để trừng phạt nhau. Trong giáo xứ, đó là khả năng cộng tác, đón nhận góp ý và giải quyết khó khăn bằng trao đổi trực tiếp.
Những thực hành ấy giúp con người học cách sống cùng khác biệt. Một người đã quen lắng nghe và chịu trách nhiệm về lời nói sẽ có thêm khả năng tham gia đời sống xã hội một cách xây dựng.
Tinh thần Assisi tiếp tục mời gọi các cộng đồng tôn giáo cầu nguyện, gặp gỡ và cùng phục vụ. Niềm hy vọng hòa bình cần được nâng đỡ bằng những lựa chọn có thể thực hiện: bảo vệ người yếu thế, giữ lời cam kết, từ chối việc xúc phạm và kiên trì tìm con đường giảm bớt đau khổ cho con người.
Tin Mừng hôm nay khép lại khi người bệnh đã được Đức Giêsu chữa lành và cho ra về. Giữa những tranh luận, Người đã thực hiện điều cần thiết cho một con người đang đau khổ. Cử chỉ của Chúa giúp chúng ta xét lại mục đích của mọi công việc: điều đang làm có đem lại sự sống, sự nâng đỡ và niềm hy vọng cho ai đó hay không?
Nhìn về những chuyển động của Giáo hội, chúng ta xin Chúa cho các cuộc hội ngộ giúp con người hiểu nhau hơn; cho những chương trình học bổng đến được với người trẻ cần giúp; cho các mục tử giữ lòng gần gũi đoàn chiên; cho những cuộc hành hương đem lại quyết tâm đổi mới; cho công nghệ được sử dụng có trách nhiệm và những lời cầu nguyện hòa bình được tiếp nối bằng hành động.
Lạy Chúa Giêsu, xin chữa lành sự dửng dưng trong lòng chúng con. Xin giúp chúng con nhìn thấy người đang cần được hỏi thăm ngay bên cạnh, biết dành thời gian cho người đang muốn trình bày nỗi lòng và biết sử dụng khả năng của mình để làm một việc có ích.
Xin cho lời cầu nguyện làm chúng con trở nên ân cần hơn. Xin cho điều đã học giúp chúng con phục vụ tốt hơn. Xin cho những ân ban đã nhận được trao lại bằng sự quảng đại, để có thêm người được an ủi, gia đình được nâng đỡ và tâm hồn tìm lại sức mạnh bước tiếp.
Xin cho Hội Thánh, trong từng cộng đoàn và qua từng người tín hữu, luôn biết đưa tay đến với con người như Chúa đã đưa tay đến với người bệnh hôm nay. Amen.

Previous articleÁNH SÁNG TRÊN GIƯỜNG BỆNH 30 bài suy niệm dành cho anh chị em đang nằm bệnh lâu ngày Dâng lên Chúa, cho những ai đang đau yếu – Lm. Anmai, CSsR
Next articleÁNH SÁNG TRÊN GIƯỜNG BỆNH – Lm. Anmai, CSsR