BẢN TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Thứ Sáu, ngày 13 tháng 11 năm 2026
Tổng hợp và biên soạn: Lm. Anmai, CSsR.
Phụng vụ Lời Chúa – Lời nguyện – Suy niệm (Youtube & bản văn) 13 tháng 11 – 2026 – Lm. Anmai, CSsR
T 6 32 TN TỈNH THỨC VÀ SẴN SÀNG BƯỚC ĐI TRONG ÁNH SÁNG CỦA NIỀM HY VỌNG CÁNH CHUNG – Lm. Anmai, CSsR
T 6 32 TN Hành trình tỉnh thức và đôi mắt đức tin giữa vũ trụ kỳ diệu – Lm. Anmai, CSsR
LỜI NGUYỆN THỨ SÁU TUẦN XXXII – MÙA THƯỜNG NIÊN
Lạy Chúa Giêsu, giữa nhịp sống vội vàng, chúng con đến bên Chúa để đặt xuống những lo toan đang làm lòng mình nặng trĩu. Lời Chúa hôm nay đánh thức chúng con khỏi sự mê mải với những điều trước mắt, để nhớ rằng cuộc đời này có một cùng đích, và mỗi ngày sống đều là một ân huệ được trao ban. Xin cho chúng con biết đón nhận ngày hôm nay bằng lòng biết ơn, sống những bổn phận thường ngày bằng tình yêu và luôn giữ trong tâm hồn một chỗ dành cho Chúa. Khi công việc cuốn chúng con đi, khi những dự định khiến chúng con quên cầu nguyện, xin nhẹ nhàng gọi chúng con trở về, để giữa mọi bận rộn, chúng con vẫn nghe được tiếng Chúa.
Lạy Chúa, người ta vẫn ăn uống, mua bán, trồng trọt và xây dựng; chúng con cũng đang sống giữa những công việc rất bình thường ấy. Xin giúp chúng con nhận ra Chúa trong từng việc mình làm. Xin cho bữa ăn trở thành nơi gia đình gặp gỡ, công việc trở thành cơ hội phục vụ, những gì chúng con xây dựng đem lại ích lợi cho nhiều người. Xin gìn giữ chúng con khỏi lòng tham khiến mình đánh đổi lương tâm, khỏi sự ham mê khiến mình bỏ quên người thân, khỏi thói quen trì hoãn khiến mình cứ hẹn ngày mai mới sống tốt hơn. Xin cho chúng con biết chăm lo cuộc sống mà vẫn hướng lòng về sự sống đời đời.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con thường nghĩ mình còn nhiều thời gian: còn thời gian để sửa đổi, để xin lỗi, để thăm cha mẹ, để hòa giải với một người, để trở về với bí tích Hòa Giải. Nhưng có những cuộc gặp gỡ đã trở thành lần cuối mà chúng con không biết; có những bàn tay đã buông xuống khi chúng con chưa kịp nắm lấy; có những lời yêu thương mãi mãi không còn cơ hội nói ra. Xin tha thứ cho sự chậm trễ của chúng con. Xin giúp chúng con làm ngay hôm nay điều tốt mình có thể làm, nói ngay hôm nay lời chân thành cần nói, và trở về ngay hôm nay khi nhận ra mình đang xa Chúa.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết buông bỏ những điều đang trói buộc tâm hồn. Có khi đó là một món lợi bất chính, một sự hơn thua, một mối giận lâu ngày, hoặc một hình ảnh về bản thân mà chúng con cố bảo vệ bằng mọi giá. Xin ban cho chúng con lòng can đảm bước ra khỏi những ràng buộc ấy. Khi Chúa mời gọi tiến về phía trước, xin đừng để chúng con cứ ngoái lại với những điều đã làm mình tổn thương và sa ngã. Xin giúp chúng con nhìn nhận quá khứ bằng sự thật, đón nhận ơn tha thứ và tiếp tục hành trình với lòng tín thác.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa mời gọi chúng con trao hiến đời mình để tìm được sự sống. Xin cho lời ấy thấm vào những lựa chọn nhỏ bé mỗi ngày. Xin giúp chúng con dành thời gian cho người đang cần được lắng nghe, chia sẻ với người thiếu thốn, kiên nhẫn chăm sóc người đau yếu và trung thành với bổn phận khi chẳng có ai nhìn thấy. Khi phải chịu thiệt vì sống ngay thẳng, xin nâng đỡ chúng con. Khi việc yêu thương đòi hỏi hy sinh, xin ban sức mạnh. Xin cho chúng con cảm nghiệm niềm vui được sống vì người khác và nhận ra rằng mọi điều trao đi trong tình yêu đều được Chúa đón nhận.
Lạy Chúa, xin thương những người đang bất ngờ đối diện với bệnh tật, mất mát và cái chết; những gia đình vừa nhận một tin đau buồn; những bệnh nhân đang bước qua đêm dài trong lo sợ. Xin ở bên họ, ban cho họ sự bình an và gửi đến những người biết chăm sóc, cảm thông. Xin cho chúng con biết chuẩn bị tâm hồn bằng đời sống cầu nguyện, bằng việc lãnh nhận các bí tích và bằng một lương tâm ngay thẳng. Để khi giờ Chúa gọi đến, chúng con có thể phó thác đời mình trong vòng tay thương xót của Chúa.
Lạy Chúa Giêsu, xin giữ ngọn đèn đức tin cháy sáng trong chúng con. Xin cho chúng con tỉnh thức bằng lòng mến, bền đỗ trong điều thiện và sống mỗi ngày với một trái tim sẵn sàng. Dù cuộc đời còn bao điều chưa hoàn tất, xin cho chúng con luôn biết tìm về bên Chúa. Và khi khép lại hành trình trần thế, xin thương đón nhận chúng con vào sự sống muôn đời, nơi tình yêu Chúa làm trọn mọi niềm hy vọng. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
Ca nhập lễ
Xin cho lời tôi khẩn nguyện thấu đến tai Chúa; lạy Chúa, xin Chúa lắng tai nghe tiếng tôi kêu cầu.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng và nhân hậu, xin đẩy xa những gì cản bước tiến chúng con, trên đường về với Chúa, để một khi xác hồn thanh thản, chúng con được hoàn toàn tự do thực hiện ý Chúa. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: (Năm II) 2 Ga 4-9
“Kẻ nào giữ vững đạo lý này, sẽ được Chúa Cha và Chúa Con”.
Trích thư thứ hai của Thánh Gioan Tông đồ.
Thưa Bà đáng kính, tôi rất đỗi vui mừng vì đã gặp thấy trong hàng con cái Bà có những kẻ sống trong chân lý, theo mệnh lệnh chúng ta đã nhận từ nơi Chúa Cha. Và thưa Bà, bây giờ tôi xin Bà, không phải như thể tôi viết cho Bà một mệnh lệnh gì mới, nhưng là mệnh lệnh chúng ta có từ ban đầu: là chúng ta phải thương yêu nhau. Và lòng mến này là chúng ta hãy sống theo mệnh lệnh của Người, vì đây là mệnh lệnh, là anh em hãy sống theo luật yêu mến, như anh em đã học biết từ ban đầu.
[Ấy là vì đã có lắm kẻ lừa gạt xuất hiện trong thế gian, những kẻ không tuyên xưng Ðức Giêsu Kitô đến trong xác thịt. Ðó là kẻ lừa gạt, và là Phản-Kitô. Hãy coi chừng chính mình anh em, để khỏi làm hư hỏng mất các công khó của chúng tôi, nhưng mà để được lĩnh một phần thưởng sung mãn. Phàm ai xông tới trước mà không lưu lại trong giáo huấn của Ðức Kitô, tất không có Thiên Chúa. Kẻ nào lưu lại trong giáo huấn, kẻ ấy được có Cha và Con.]
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 118, 1. 2. 10. 11. 17. 18
Ðáp: Phúc đức những ai tiến thân trong luật pháp của Chúa (c. 1b).
Xướng: Phúc đức những ai theo đường lối tinh toàn, họ tiến thân trong luật pháp của Chúa. – Ðáp.
Xướng: Phúc đức những ai giữ lời Ngài nghiêm huấn, những người đó tận tâm kiếm tìm Ngài. – Ðáp.
Xướng: Với tất cả tâm can con tìm Chúa, xin chớ để con lạc xa chỉ thị Ngài. – Ðáp.
Xướng: Con chôn cất trong lòng lời răn của Chúa, để con không phạm tội phản nghịch Ngài. – Ðáp.
Xướng: Xin gia ân cho tôi tớ Ngài được sống, để tuân giữ những lời Ngài răn. – Ðáp.
Xướng: Xin mở rộng tầm con mắt của con, để quan chiêm những điều kỳ diệu trong luật Chúa. – Ðáp.
Alleluia: 1 Ga 2, 5
Alleluia, alleluia! – Ai giữ lời Chúa Kitô, thì quả thật tình yêu của Thiên Chúa đã tuyệt hảo nơi người ấy. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 17, 26-37
“Cũng xảy ra như thế trong ngày Con Người xuất hiện”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Như sự kiện đã xảy ra thời Noe thế nào, thì trong ngày Con Người cũng xảy đến như vậy. Thiên hạ cứ ăn uống, cưới vợ gả chồng, mãi cho tới ngày Noe vào tầu, rồi nước lụt đến tiêu diệt mọi người.
“Lại cũng như đã xảy ra thời ông Lót: người ta ăn uống, mua bán, trồng tỉa, xây cất, nhưng ngày ông Lót ra khỏi thành Sôđôma, thì trời liền mưa lửa và sinh diêm, tiêu diệt mọi người. Cũng sẽ xảy như thế trong ngày Con Người xuất hiện.
“Trong ngày đó, ai ở trên mái nhà có đồ vật trong nhà, thì chớ xuống lấy đi; và ai ở ngoài đồng cũng đừng trở về. Các con hãy nhớ trường hợp vợ ông Lót. Ai lo cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai đành mất sự sống mình thì giữ được nó.
“Thầy bảo các con: Trong đêm ấy sẽ có hai người trên một giường, thì một người bị đem đi, và người kia sẽ được để lại. Hai phụ nữ xay cùng một cối, thì một người sẽ bị đem đi, còn người kia sẽ được để lại. Hai người ở ngoài đồng, thì một người bị đem đi, và người kia được để lại”.
Các môn đệ thưa Chúa rằng: “Lạy Thầy, chuyện đó ở đâu vậy?” Người phán bảo các ông: “Xác ở đâu thì diều hâu tựu lại đó”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin mở lượng khoan hồng đoái nhìn lễ vật Hội Thánh Chúa tiến dâng; để khi cử hành lễ tưởng niệm Con Chúa chịu khổ hình thập giá, chúng con biết đem cả tâm hồn lãnh nhận ơn phục sinh. Chúng con cầu xin…
Ca hiệp lễ
Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi, trên đồng cỏ xanh rì, Người thả tôi nằm nghỉ, Người hướng dẫn tôi tới nguồn nước, chỗ nghỉ ngơi.
Hoặc đọc
Hai môn đệ đã nhận ra Chúa Giêsu khi Người bẻ bánh.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con xin hết lòng cảm tạ, vì Chúa đã dùng của ăn thánh bồi dưỡng chúng con, và tuôn đổ trên chúng con sức mạnh của Chúa, xin tiếp tục ban ơn Thánh Thần giúp chúng con bền chí sống cuộc đời ngay thẳng. Chúng con cầu xin…
TỈNH THỨC VÀ SẴN SÀNG: BƯỚC ĐI TRONG ÁNH SÁNG CỦA NIỀM HY VỌNG CÁNH CHUNG
Cuộc đời dương thế của mỗi con người là một hành trình dài đầy những trăn trở, tìm kiếm và hướng về phía trước. Trên bước đường ấy, chúng ta thường mải mê với những nhịp sống thường nhật, những lo toan cơm áo gạo tiền, những công việc xây dựng tương lai, gia đình và sự nghiệp. Thế nhưng, đằng sau dòng chảy hối hả của thời gian, có một thực tại tối hậu mà đôi khi chúng ta cố tình lãng quên hoặc đẩy lùi vào góc khuất của tâm thức: sự kết thúc của lịch sử, sự tận cùng của thế giới này, và quan trọng hơn hết là cuộc gặp gỡ diện đối diện với Đấng Tạo Hóa trong giờ phút cuối cùng của cuộc đời mỗi cá nhân. Bài Tin Mừng theo thánh Luca mà chúng ta vừa suy niệm mở ra trước mắt chúng ta một viễn tượng vô cùng sâu sắc về ngày của Con Người, qua hình ảnh thời đại của ông Nô-ê và ông Lót. Chúa Giêsu không hề muốn gieo rắc sự hoảng sợ, khủng hoảng tâm lý hay sự bi quan yếm thế nơi các môn đệ cũng như nơi mỗi chúng ta hôm nay. Ngược lại, Ngài đánh thức lòng chúng ta khỏi giấc ngủ mê mệt của sự dửng dưng, mời gọi chúng ta bước vào một chiều kích sống tỉnh thức đích thực, nơi mà từng phút giây hiện tại đều mang giá trị vĩnh cửu.
Khi nhìn lại lịch sử cứu độ và những hình ảnh mà Kinh Thánh phác họa, chúng ta thấy rõ bản chất của con người trần thế. Vào thời của ông Nô-ê, con người cứ mải mê ăn uống, cưới vợ gả chồng, sinh hoạt bình thường cho đến đúng ngày ông Nô-ê bước vào hồng ân cứu rỗi là chiếc ark, rồi cơn hồng thủy ập đến cuốn trôi tất cả. Tương tự như vậy, vào thời của ông Lót, người ta vẫn tiếp tục ăn uống, mua bán, trồng trọt, xây cất cho đến ngày ông Lót rời khỏi Sô-đôm, và lửa từ trời mưa xuống thiêu rụi thành phố tội lỗi ấy. Những bức tranh lịch sử này không phải là những câu chuyện cổ tích nhằm đe dọa, mà là những tấm gương phản chiếu thực trạng của con người qua mọi thời đại. Con người rất dễ rơi vào tình trạng ngủ quên trong sự an toàn giả tạo của hiện tại. Chúng ta bám víu vào những thực tại trần gian mau qua, coi những nhu cầu vật chất, những thành tựu xã hội, những danh vọng hão huyền là mục đích tối hậu của đời mình. Sự mê muội ấy khiến tâm hồn ra đần độn, vô cảm trước tiếng gọi của Thiên Chúa và trước nhu cầu hoán cải tận căn của nội tâm.
Sự bất ngờ của ngày Con Người quang lâm hay giờ phút giã từ cõi đời này là một định luật tất yếu của sinh tử và đức tin. Đức Giêsu Kitô đã cảnh báo chúng ta một cách rõ ràng: sẽ không có một thông báo trước rõ ràng chi tiết theo lịch trình nhân loại để chúng ta kịp trở tay nếu lúc đó chúng ta chưa chuẩn bị. Hình ảnh được gợi lên từ việc ai ở trên sân thượng mà đồ đạc ở dưới nhà thì đừng xuống lấy, hay ai ở ngoài đồng thì đừng quay trở về, là những ẩn dụ mạnh mẽ về tính dứt khoát và khẩn thiết của quyết định đức tin. Trong những giờ phút quyết liệt của ơn cứu độ, sự vướng bận vào của cải vật chất, vào những thứ xa hoa tạm bợ chỉ là gánh nặng kéo chúng ta chìm sâu xuống vực thẳm của sự mất mát. Lời cảnh tỉnh “Hãy nhớ vợ ông Lót” vang lên như một tiếng sét đánh thức những ai còn đang luyến tiếc thế gian, còn đang quay đầu nhìn lại những giá trị đã hư nát mà đánh đổi mất linh hồn mình. Vợ ông Lót đã biến thành cột muối đứng chết trân giữa đồng muối Sô-đôm chỉ vì cái nhìn lưu luyến, cái tâm hồn không chịu rời bỏ quá khứ tội lỗi và sự bám víu trần tục. Đó là bài học xương máu cho mỗi Kitô hữu trên hành trình tiến về Quê Trời.
Chúa Giêsu đã đưa ra một chân lý nghịch lý nhưng đầy quyền năng của Tin Mừng: “Ai tìm cách cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai liều mất mạng sống mình thì sẽ giữ được”. Đứng trước mầu nhiệm của sự sống và cái chết, con người tự nhiên luôn muốn bảo vệ cái tôi ích kỷ, muốn gom góp thật nhiều sự an toàn giả tạo bằng tiền tài, quyền lực, danh vọng và những bức tường thành kiên cố do chính tay mình dựng lên. Thế nhưng, tất cả những thứ đó đều mong manh như bọt biển trước mặt Thiên Chúa. Chỉ khi chúng ta dám quảng đại buông bỏ cái tôi ích kỷ, dám trao hiến cuộc đời mình cho tình yêu và ý định của Thiên Chúa, chúng ta mới thực sự tìm lại được ý nghĩa cao cả của sự sống. “Liều mất mạng sống” ở đây không có nghĩa là hủy hoại bản thân một cách tiêu cực, mà là sự chết đi cho con người cũ, cho tội lỗi, cho sự gắn bó lệch lạc với trần gian để tái sinh trong ơn thánh và tình yêu hải hà của Đấng Tối Cao. Đó là con đường thập giá, con đường duy nhất dẫn đến sự phục sinh và vinh quang đích thực.
Sự phân định trong ngày cuối cùng cũng là một thực tại làm cho chúng ta phải suy ngẫm sâu xa. Hình ảnh hai người nằm chung một giường, một người được đem đi và một người bị bỏ lại; hai người phụ nữ đang quay cối xay, một người được đem đi và một người bị bỏ lại, diễn tả sự phân định rạch ròi đến tận cùng của lương tâm và ân sủng. Sự phân định ấy không mang tính chất độc đoán hay bất công của một vị thẩm phán khắc nghiệt, mà là kết quả tất yếu của tự do con người. Thiên Chúa tôn trọng tự do của chúng ta tuyệt đối. Ngài mời gọi, Ngài ban ơn, Ngài chờ đợi, nhưng chính thái độ sống hằng ngày của chúng ta mới quyết định việc chúng ta hướng về đâu. Những câu hỏi ngây thơ của các môn đệ “Thưa Thầy, ở đâu vậy?” nhận được câu trả lời đầy ẩn ý: “Nơi nào có xác chết, nơi đó diều hâu tụ lại”. Câu nói này quy chiếu về trung tâm điểm của sự thật: nơi nào con người đánh mất sự sống thần linh, nơi nào tâm hồn đã chết ngạt trong tội lỗi và sự xa cách Thiên Chúa, nơi đó sẽ chịu hậu quả của sự hư mất. Ngược lại, những ai giữ cho ngọn đèn đức tin luôn cháy sáng, những ai đắp bồi tình mến trong từng nhịp đập của trái tim sẽ được hợp nhất trọn vẹn trong ánh sáng vĩnh cửu của Người.
Nhìn lại bối cảnh lịch sử mà thánh sử Luca nhắm tới, khi cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên phải đối diện với những cuộc bách hại khốc liệt, với sự sụp đổ kinh hoàng của đền thờ Giê-rusalem và thành thánh dưới gót giày quân đội Rôma, chúng ta càng hiểu hơn sức nặng của những lời này. Đứng trước những tang tóc, biến động của thời cuộc, con người rất dễ hoảng loạn, ngã lòng trông cậy và đánh mất phương hướng. Đức Giêsu ban hành những lời huấn dụ này không phải để làm cho họ chìm đắm trong sợ hãi, mà là để neo giữ tâm hồn họ vào cõi vĩnh hằng. Khi thế giới chung quanh sụp đổ, khi những nền tảng tưởng chừng kiên cố nhất hóa thành tro bụi, thì tình yêu Thiên Chúa và sự gắn kết với Ngài là mỏ neo duy nhất không bao giờ lay chuyển. Bài học ấy vẫn nguyên vẹn giá trị thời sự cho thế giới hôm nay, một thế giới đang phải đối mặt với vô vàn khủng hoảng về sinh thái, chiến tranh, dịch bệnh, bất công xã hội và sự khủng hoảng trầm trọng về ý nghĩa nhân sinh.
Sự tỉnh thức trong đời sống thiêng liêng đòi hỏi chúng ta phải có một cái nhìn xuyên suốt thời gian. Tỉnh thức không có nghĩa là ngồi im một chỗ, khoanh tay chờ đợi ngày tận thế trong tâm trạng lo âu thấp thỏm, hay trốn chạy khỏi trách nhiệm trần thế giống như những người bi quan yếm thế. Tỉnh thức theo tinh thần Tin Mừng chính là sống trọn vẹn từng giây phút hiện tại với một tâm hồn trong sạch, một thái độ sẵn sàng và một cõi lòng tràn đầy hy vọng. Mỗi công việc thường ngày, từ việc nhỏ nhặt nhất trong gia đình cho đến những trách nhiệm lớn lao ngoài xã hội, đều có thể trở thành chất liệu thiêng liêng để thánh hóa bản thân và tha nhân. Khi chúng ta chu toàn bổn phận với tình yêu mến và lòng chân thành, khi chúng ta biết sẻ chia cơm bánh với người nghèo khổ, khi chúng ta biết tha thiết cầu nguyện và lắng nghe tiếng Chúa trong thinh lặng của nội tâm, đó chính là lúc chúng ta đang thắp sáng ngọn đèn chờ đợi Chàng Rể Giêsu đến gõ cửa cuộc đời mình.
Sống trong hiện tại nhưng hướng về vĩnh cửu là bí quyết của đời sống thánh thiện. Người Kitô hữu không bị trói buộc bởi quá khứ với những lầm lỗi đã qua, bởi vì ơn sủng của Thiên Chúa luôn đủ sức đổi mới mọi sự. Chúng ta cũng không quá lo lắng bất an về tương lai chưa tới, bởi vì tương lai nằm trọn trong đôi bàn tay quan phòng đầy yêu thương của Người Cha trên trời. Điều duy nhất thuộc về chúng ta chính là giây phút hiện tại, là hôm nay, là ngay bây giờ. Hôm nay là cơ hội để chúng ta hoán cải, hôm nay là thời điểm để chúng ta tha thứ cho người xúc phạm đến mình, hôm nay là dịp may để chúng ta làm những việc bác ái âm thầm. Nếu mỗi ngày đều được sống như là ngày cuối cùng của cuộc đời, thì đời sống của chúng ta sẽ không còn chỗ cho sự ganh đua hằn học, cho sự giả hình hay lòng tham lam ích kỷ, mà thay vào đó sẽ ngập tràn lòng biết ơn, sự bình an sâu thẳm và niềm vui khôn tả của con cái Chúa.
Hình ảnh của những người đang làm việc chung với nhau nhưng lại có số phận khác biệt nhau nhắc nhở chúng ta về tính cá vị của mối tình giữa linh hồn và Thiên Chúa. Dù chúng ta sống giữa cộng đoàn, gia đình, hội đoàn hay xã hội, ơn cứu độ không bao giờ là một sự kiện tập thể mang tính hình thức, mà là một cuộc gặp gỡ riêng tư giữa Đấng Tạo Hóa và từng thụ tạo độc nhất vô nhị. Không ai có thể thay thế người khác để đứng trước tòa phán xét của Thiên Chúa. Người cha không thể cứu người con, người vợ không thể thay thế người chồng trong giờ phút quyết định của đức tin. Mỗi người phải tự trả lời cho cuộc đời mình, phải tự mang trên vai chiếc áo cưới tinh tuyền của ơn thánh khi bước vào dự tiệc cưới vĩnh cửu. Chính vì thế, việc nuôi dưỡng đời sống nội tâm cá nhân, duy trì mối dây hiệp thông mật thiết qua cầu nguyện, qua việc lãnh nhận các bí tích là điều kiện sinh tử cho hành trình thiêng liêng của mỗi người.
Chúng ta hãy xét lại thái độ của chính mình đối với những ơn huệ mà Thiên Chúa ban tặng mỗi ngày. Nhiều khi chúng ta đón nhận sự sống, sức khỏe, gia đình, công việc và cả ơn cứu độ như một điều hiển nhiên, để rồi phung phí chúng vào những đam mê tầm thường, vào những cuộc rượt đuổi vô nghĩa không điểm dừng. Sự dửng dưng ấy làm chai đá cõi lòng và làm lu mờ hình ảnh Thiên Chúa nơi chính chúng ta. Đức Giêsu mời gọi chúng ta hãy dừng lại, hãy nhìn lên cao và nhìn vào sâu thẳm cõi lòng mình để nhận ra đâu là giá trị đích thực. Đừng để cho những lo toan vật chất làm nghẹt thở hạt giống Lời Chúa đã gieo vãi trong tâm hồn. Hãy dọn sạch cỏ dại của sự ích kỷ, kiêu ngạo và vô cảm, để mảnh đất tâm hồn trở nên màu mỡ, sẵn sàng đón nhận mưa ân sủng từ trời cao đổ xuống.
Hành trình đức tin là một cuộc chiến đấu nội tâm không ngừng nghỉ. Sẽ có những lúc chúng ta cảm thấy mệt mỏi trước sức hút của trần gian, trước nhữngmời gọi hấp dẫn của lối sống hưởng thụ và vô luân. Sẽ có những lúc chúng ta vấp ngã và chìm đắm trong bóng tối của tội lỗi và sự yếu đuối. Chính trong những khoảnh khắc ấy, tiếng gọi tỉnh thức của Chúa Giêsu lại vang lên như một chiếc phao cứu sinh đầy quyền năng, nhắc nhở chúng ta đừng tuyệt vọng nhưng hãy mau chóng trở về với nguồn ơn tha thứ và thương xót. Lòng thương xót của Thiên Chúa bao la hơn biển cả, sẵn sàng ôm lấy những đứa con hoang đàng trở về dẫu muộn màng. Sự sẵn sàng không đòi hỏi chúng ta phải hoàn hảo ngay lập tức từ bước đi đầu tiên, mà đòi hỏi chúng ta có một tâm hồn khiêm tốn, biết thành khẩn ăn năn và quyết tâm canh tân đời sống mỗi ngày.
Khi suy ngẫm về ngày quang lâm của Chúa, chúng ta không được phép quên rằng Thiên Chúa không đến như một kẻ thù rình rập để tiêu diệt chúng ta, nhưng đến như một người Bạn, một người Cha, một Đấng Cứu Độ đầy tình trìu mến để hoàn tất công trình yêu thương mà Ngài đã khởi sự trong đời ta. Ngày ấy sẽ là ngày của niềm vui vẹn toàn, ngày mà mọi giọt nước mắt sẽ được lau sạch, mọi đau khổ thăng trầm của kiếp nhân sinh sẽ được biến đổi thành vinh quang. Niềm hy vọng cánh chung này chính là nguồn động lực mạnh mẽ giúp chúng ta vượt qua mọi gian truân thử thách hiện tại với nụ cười trên môi và sự bình an trong tâm hồn. Chúng ta hướng về tương lai ấy không phải bằng nỗi sợ hãi tê dại, mà bằng sự mong chờ hân hoan của người hiền thê đang đếm từng nhịp thời gian để đón chờ Chàng Rể uy linh ngự đến.
Đời sống của người Kitô hữu giữa lòng thế giới hôm nay phải là một dấu chỉ rạng ngời của sự tỉnh thức và hy vọng. Giữa một xã hội đang chạy theo chủ nghĩa thực dụng, hưởng thụ và vô cảm, chúng ta được mời gọi trở nên những ngọn hải đăng soi sáng bằng chính chứng tá của đời sống bác ái, khiêm nhường và hy sinh. Khi chúng ta biết sống tử tế với nhau, biết bảo vệ sự thật và công lý, biết yêu thương kẻ thù và quảng đại tha thứ, chính là lúc chúng ta đang xây dựng Vương Quốc Thiên Chúa ngay trên trần gian này. Đó cũng là cách thiết thực nhất để chuẩn bị cho ngày Con Người quang lâm. Một cuộc đời được đong đầy bằng tình yêu thương và lòng trung kiên sẽ không bao giờ phải sợ hãi trước bất kỳ biến cố hay sự kết thúc nào, bởi vì người ấy biết rõ mình đang thuộc về ai và đang đi về đâu.
Chúng ta hãy phó thác trọn vẹn quá khứ trong lòng thương xót Chúa, dâng hiến tương lai cho sự quan phòng đầy yêu thương của Ngài, và sống trọn vẹn từng khoảnh khắc của hiện tại trong ơn thánh và sự tỉnh thức. Nguyện xin ơn trên soi sáng để đôi mắt tâm hồn chúng ta luôn hướng về những giá trị vĩnh cửu, không để những bận rộn trần thế làm lu mờ khát vọng cao cả về Quê Trời. Xin cho mỗi chúng ta, khi ngày giờ Chúa gọi đến, đều xứng đáng được bước vào dự tiệc hoan hỉ muôn đời trong nhà Cha nhân hậu, nơi ánh sáng tình yêu không bao giờ tàn lụi và hạnh phúc không bao giờ cùng. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HÀNH TRÌNH VƯỢT QUA SỰ MÊ HOẶC CỦA THẾ GIAN ĐỂ HƯỚNG VỀ VẺ ĐẸP VĨNH CỬU CỦA ĐẤNG TẠO HÓA
Kính thưa cộng đoàn phụ vụ, cuộc sống nhân thế của chúng ta từ ngàn đời nay vẫn luôn diễn ra trong một vòng quay quen thuộc của những nhịp sống thường nhật. Con người sinh ra, lớn lên, làm việc, xây dựng gia đình, mưu sinh, vun vén cho những lo toan vật chất và tận hưởng những hỷ nộ ái ố của cuộc đời. Không có gì là sai trái khi con người chu toàn các bổn phận trần thế ấy, bởi vì đó chính là chất liệu của lịch sử nhân loại, là khung cảnh mà Thiên Chúa đã đặt để chúng ta sinh sống và hành động. Tuy nhiên, Kinh Thánh và mạc khải của Thiên Chúa luôn đánh thức chúng ta khỏi cơn mê man của sự tự mãn trần tục. Lời Chúa hôm nay vang lên như một tiếng còi báo động, một lời mời gọi khẩn thiết và sâu sắc, gióng lên trong tâm hồn mỗi người chúng ta về thái độ tỉnh thức trước những thực tại cánh chung, trước ngày mà Con Người sẽ tỏ hiện trong vinh quang của Ngài.
Khi nhìn lại lịch sử cứu độ được ghi chép trong Kinh Thánh, Thiên Chúa đã nhiều lần dùng các biến cố lớn để cảnh tỉnh con người. Đức Giêsu Kitô, khi nói về ngày tận thế và sự quang lâm của Người, đã đưa ra hai hình ảnh quen thuộc nhưng vô cùng chấn động từ sách Sáng Thế: thời đại của ông Nô-ê và thời đại của ông Lốt. Vào thời ông Nô-ê, con người mải mê ăn uống, cưới vợ gả chồng, đắm chìm trong những thú vui và nhu cầu của đời sống xác thịt, hoàn toàn dửng dưng trước tiếng nói của Thiên Chúa và những lời cảnh báo qua việc xây dựng con tàu. Họ sống như thể trần gian này là cõi vĩnh hằng, không hề có một tương lai phán xét nào đang chờ đợi phía trước. Cho đến ngày ông Nô-ê bước vào tàu, cơn hồng thủy ập đến và cuốn trôi tất cả trong sự bất ngờ tột độ.
Tương tự như thế là câu chuyện về thành Sđôm và Gômôrê vào thời ông Lốt. Người ta ăn uống, buôn bán, trồng trọt, xây cất, vun vén cho những lợi lộc trước mắt, chìm đập trong những nếp sống tội lỗi và xa lìa đường lối của Thiên Chúa. Họ bị trói buộc hoàn toàn vào những thực tại hữu hạn đến mức đánh mất khả năng nhìn nhận những thực tại siêu nhiên và vĩnh cửu. Khi ngọn lửa và diêm sinh từ trời mưa xuống thiêu rụi thành Sđôm, đó không chỉ là sự trừng phạt mang tính lịch sử mà còn là biểu tượng cánh chung cho số phận của một lối sống khước từ Thiên Chúa, chỉ biết quy nhân và quy kỷ. Đức Giêsu đã dùng hai hình ảnh lịch sử ấy để minh họa cho ngày Con Người tỏ hiện. Ngày ấy sẽ đến bất ngờ như một kẻ trộm trong đêm, không báo trước, và đòi hỏi mỗi người phải có một quyết định dứt khoát, một sự lựa chọn triệt để giữa ánh sáng và bóng tối, giữa sự sống và sự chết.
Trong khung cảnh cánh chung đầy tính quyết liệt ấy, Đức Giêsu đưa ra một lời căn dặn cực kỳ hệ trọng và mang tính biểu tượng cao độ cho đời sống thiêng liêng của người môn đệ: “Ai ở trên mái nhà, mà đồ đạc ở trong nhà, đừng xuống lấy; ai ở ngoài đồng, đừng quay trở lại phía sau. Hãy nhớ lại vợ ông Lốt.” Hình ảnh người vợ ông Lốt là một bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho hành trình đức tin của mỗi chúng ta. Khi gia đình ông Lốt được ơn cứu độ kéo ra khỏi thành Sđôm đang bị phán xét, họ được lệnh phải chạy trốn thẳng tiến về phía trước, không được ngoái đầu nhìn lại. Thế nhưng, người vợ ông Lốt đã không thể kìm nén được sự quyến luyến đối với quê hương tội lỗi, đối với những của cải, nếp sống và những hoài niệm cũ kỹ mà bà đã từng gắn bó. Bà quay đầu lại nhìn, và ngay lập tức, bà biến thành một cột muối, chết đứng giữa lưng chừng con đường cứu độ.
Hành động quay đầu nhìn lại của vợ ông Lốt tượng trưng cho tâm trạng của biết bao tín hữu trong đời sống đạo hôm nay. Chúng ta đã lãnh nhận ơn thánh hóa qua Bí tích Thánh Tẩy, chúng ta đã bước đi trên con đường từ bỏ tội lỗi để hướng về ơn cứu độ, thế nhưng trái tim chúng ta vẫn vương vấn, tiếc nuối những thói hư tật xấu, những niềm vui bất chính, những danh vọng hão huyền và những sự an toàn giả dối của cuộc sống cũ. Chúng ta muốn bước theo Chúa nhưng đồng thời cũng muốn níu kéo thế gian. Chúng ta muốn có sự sống đời đời nhưng lại không dám từ bỏ những cái chết thiêng liêng đang bủa vây lấy tâm hồn mình. Đức Giêsu khẳng định một chân lý nghịch lý của Tin Mừng: “Ai tìm cách cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai liều mất mạng sống mình thì sẽ bảo tồn được nó.” Mất mạng ở đây không có nghĩa là sự hủy diệt tiêu cực, mà là sự chết đi cho con người cũ, cho cái tôi ích kỷ, cho những ham muốn trần tục để mặc lấy con người mới trong Đức Kitô. Nếu chúng ta cứ mãi ngoái nhìn về quá khứ tội lỗi với sự tiếc nuối ngọt ngào, chúng ta sẽ tự biến mình thành những cột muối vô tri, bị bỏ lại phía sau trên con đường tiến về cõi vĩnh hằng.
Để hiểu rõ hơn về chiều sâu của mối tương quan giữa con người và Thiên Chúa, chúng ta cần bước sang một chiều kích khác được mở ra qua các bài đọc Kinh Thánh hôm nay, đó là mối quan hệ giữa tạo vật và Đấng Tạo Hóa. Sách Khôn Ngoan đã đưa ra một lời nhận định vừa mang tính triết lý sâu sắc vừa mang tính tôn giáo cao độ về vẻ đẹp của thế giới tự nhiên. Tác giả sách Khôn Ngoan thẳng thắn vạch trần sự ngu xuẩn của con người khi họ chiêm ngắm những kỳ công tuyệt mỹ của vũ trụ nhưng lại dừng lại ở chính các tạo vật ấy mà quên mất Đấng đã dựng nên chúng. Vẻ đẹp của vạn vật – từ ánh sáng rực rỡ của các vì sao, sự bao la hùng vĩ của đại dương, sức sống mãnh liệt của muôn loài cây cỏ cho đến trật tự kỳ diệu của thiên nhiên – tất cả đáng lý ra phải là những bậc thang dẫn dắt con người bay bổng lên để ngợi khen và tôn thờ Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch của mọi vẻ đẹp.
Thế nhưng, lịch sử nhân loại chứng kiến một sự lầm lạc bi đát. Con người, với lý trí và khả năng suy tư của mình, đã bị choáng ngợp bởi vẻ lấp lánh bên ngoài của các tạo vật. Thay vì nhìn xuyên qua các tạo vật để nhận ra bóng dáng, quyền năng và tình yêu của Đấng Tối Cao, họ lại tôn sủng chính thiên nhiên, tôn sủng các ngẫu tượng do tay con người làm ra hoặc các lực lượng tự nhiên như những vị thần đích thực. Họ say mê ánh sáng mặt trời, họ sùng bái ngọn lửa, họ thần thánh hóa các loài vật và các hiện tượng thời tiết. Thánh Phaolô trong Thư gửi tín hữu Rôma đã phân tích rất rõ bi kịch này của nhân loại ngoại giáo: Dù qua những công trình tạo dựng, con người hoàn toàn có thể nhận ra quyền năng vô hình và bản tính thiên linh của Thiên Chúa, nhưng vì lòng kiêu ngạo và tâm trí u mê, họ đã khước từ ánh sáng chân lý đó. Họ tự xưng mình là khôn ngoan nhưng cuối cùng lại trở thành những kẻ khờ dại, đem vinh quang của Thiên Chúa bất tử đổi lấy hình bóng của những loài thọ tạo mortal – chim chóc, tứ túc và loài bò sát.
Sự lầm lạc này không chỉ xảy ra trong thế giới cổ đại của người Hy Lạp hay Ai Cập cổ đại mà vẫn đang diễn ra một cách tinh vi và trầm trọng trong thế giới hiện đại của chúng ta hôm nay. Khoa học kỹ thuật và sự tiến bộ vũ bão của văn minh nhân loại đôi khi lại trở thành một thứ ngẫu tượng mới che khuất tầm nhìn siêu nhiên của con người. Người ta nghiên cứu về sự vận hành của vũ trụ, khám phá ra bản di truyền học DNA vô cùng phức tạp, giải mã những bí ẩn của tế bào và sự sống, nhưng thay vì cúi đầu trầm trồ trước sự khôn ngoan vô biên của Thiên Chúa Tác Thành, người ta lại tự mãn cho rằng con người và vũ trụ có thể tự sinh thành, tự giải thích và tự chủ hoàn toàn mà không cần đến bóng dáng của một Đấng Tối Cao nào. Khoa học kỹ thuật, vốn là quà tặng Thiên Chúa ban cho con người để làm bá chủ thiên nhiên và tôn vinh danh Ngài, lại bị lạm dụng để đẩy Thiên Chúa ra khỏi biên giới của nhận thức và đời sống xã hội.
Đây chính là căn bệnh trầm kha của tâm hồn con người từ thời nguyên tổ cho đến nay: sự cám dỗ muốn thay thế Đấng Tạo Hóa bằng các tạo vật. Chúng ta biến của cải vật chất, tiền tài, danh vọng, sắc đẹp, quyền lực và cả những thú vui trần thế thành những ngẫu tượng tối cao để bái lạy hằng ngày. Chúng ta hy sinh thời gian, sức lực, tâm huyết và cả lương tâm của mình để phục vụ cho những ngẫu tượng vô tri ấy, để rồi cuối cùng nhận ra rằng chúng chỉ là những chiếc bình rỗng không thể mang lại sự bình an đích thực cho tâm hồn. Vẻ đẹp của thế giới trần gian này tự bản chất là tốt lành và là hồng ân của Thiên Chúa, nhưng nó chỉ có giá trị khi nó quy chiếu về Thiên Chúa, khi nó đóng vai trò là tấm gương phản chiếu sự thiện hảo và vinh quang của Đấng Tạo Dựng. Khi chúng ta bám lấy tạo vật và quên đi Đấng Tạo Hóa, chúng ta cũng giống như người vợ ông Lốt đang ngoái đầu nhìn về thành Sđôm đang cháy rụi, tự chuốc lấy sự hủy diệt cho chính linh hồn mình.
Chính vì thế, hành trình đức tin của người Kitô hữu là một hành trình liên lỉ vượt thoát khỏi sự kìm kẹp của thế gian để hướng thượng tâm hồn về với Thiên Chúa. Để thực hiện được cuộc vượt qua nội tâm này, chúng ta cần phải có một cái nhìn đức tin sâu sắc, một cái nhìn biết xuyên thấu qua lớp vỏ bọc vật chất của thực tại để nhận ra sự hiện diện kín ẩn nhưng vô cùng mãnh liệt của Thiên Chúa trong từng biến cố của cuộc đời. Thiên Chúa không ở đâu xa lạ; Ngài không chỉ ngự trị trên các tầng trời cao thẳm mà Ngài đang hiện diện ngay trong từng hơi thở của vũ trụ, trong từng kỳ công tạo dựng và đặc biệt là trong thẳm sâu tâm hồn mỗi người chúng ta. Khi ngắm nhìn một bông hoa khoe sắc, một buổi hoàng hôn rực rỡ, một giọt sương mai long lanh hay sự kỳ diệu của một sinh linh mới chào đời, tâm hồn chúng ta phải được cất lên thành lời ca ngợi tạ ơn, quy tụ tất cả những vẻ đẹp ấy về nguồn cội đích thực của chúng là Thiên Chúa tình yêu.
Tuy nhiên, việc nhận biết Thiên Chúa qua các tạo vật mới chỉ là bước khởi đầu của hành trình tâm linh. Bước tiếp theo và quyết định hơn chính là sự dấn thân triệt để theo đuổi Lời Chúa và bước đi theo ánh sáng của Đức Giêsu Kitô. Trong bài Tin Mừng, khi các môn đệ hỏi Chúa Giêsu một câu hỏi mang tính tò mò: “Thưa Thầy, ở đâu vậy?”, ý các ông muốn hỏi là nơi chốn diễn ra những biến cố kinh hoàng hay nơi chốn quy tụ của ngày cánh chung, thì câu trả lời của Đức Giêsu mang một ý nghĩa thiêng xác thực và sâu xa: “Nơi nào có xác, nơi đó diều hâu sẽ tụ lại.” Hình ảnh này thoạt nghe có vẻ gai góc và khó hiểu, nhưng trong bối cảnh Kinh Thánh, nó ám chỉ rằng sự phán xét của Thiên Chúa và sự ứng nghiệm của các thực tại cánh chung sẽ xảy ra một cách tất yếu tại nơi mà thực trạng tinh thần đã chín muồi, nơi mà sự sống hay sự chết thiêng liêng đang hiện hữu. Nơi nào tâm hồn con người xa lìa sự sống của Thiên Chúa, nơi đó sẽ chìm ngập trong sự hủy diệt và khô cằn.
Để không rơi vào thảm cảnh khô cằn và mất mát ấy, người môn đệ Chúa Kitô được mời gọi canh tân đời sống mỗi ngày qua lời cầu nguyện, qua việc lắng nghe và thực thi Lời Chúa, và qua việc rước lấy Mình và Máu Thánh Người làm lương thực nuôi dưỡng trên hành trình lữ thứ. Lời cầu nguyện mở đầu phụ vụ hôm nay đã tóm lược trọn vẹn thái độ tâm hồn mà chúng ta cần phải có: “Lạy Chúa, Chúa đã sai Con của Chúa là Mục Tử Nhân Lành đến tìm kiếm và cứu vớt con khỏi ách nô lệ tội lỗi và cái chết muôn đời. Xin giúp con ôm ấp con đường cứu độ.” Con đường cứu độ ấy chưa bao giờ là một con đường dễ dãi, rải đầy hoa hồng. Đó là con đường hẹp đòi hỏi sự hy sinh, từ bỏ, vác thập giá hằng ngày và chết đi cho những tham sân si của con người cũ.
Chúng ta hãy nhìn lại chính mình trong đời sống thường ngày. Liệu chúng ta có đang bị cuốn đi bởi dòng chảy cuồn cuộn của những lo toan vật chất, của sự mưu sinh bận rộn đến mức quên mất việc dâng một phút thinh lặng kết hiệp với Thiên Chúa? Liệu chúng ta có đang mải mê chạy theo những thành công trần thế, những danh vọng hão huyền, những tiện nghi xác thịt mà bỏ quên đời sống thiêng liêng của gia đình và bản thân? Đức Giêsu không bảo chúng ta phải trốn chạy khỏi thế giới, từ bỏ mọi công việc trần thế hay đóng cửa trốn tránh trách nhiệm xã hội. Ngài mời gọi chúng ta sống giữa trần gian nhưng không thuộc về trần gian. Chúng ta làm việc, buôn bán, xây cất, vun vén gia đình với tất cả sự tận tụy và trách nhiệm, nhưng tâm hồn chúng ta không bị trói buộc, không bị lệ thuộc và không đặt để trọn vẹn hy vọng vào những thứ chóng qua ấy. Trái lại, tâm hồn chúng ta luôn phải hướng về cõi vĩnh hằng, luôn giữ vững một tư thế tỉnh thức sẵn sàng đón rước Chúa đến trong cuộc đời mình bất cứ lúc nào.
Sự tỉnh thức này đòi hỏi chúng ta phải từ bỏ thái độ dửng dưng như những người sống vào thời ông Nô-ê và ông Lốt. Sự dửng dưng là kẻ thù nguy hiểm nhất của đời sống đức tin. Khi một con người trở nên dửng dưng trước nỗi đau của tha nhân, dửng dưng trước tiếng gọi hối cải của Thiên Chúa, và thỏa mãn với hiện trạng tội lỗi của mình, thì đó cũng là lúc linh hồn họ đang chết dần chết mòn trong sự khô cằn. Thiên Chúa luôn kiên nhẫn chờ đợi sự trở về của chúng ta, Ngài ban ơn thánh và soi sáng tâm trí chúng ta qua Lời Chúa và qua các Bí tích trong Hội Thánh. Vấn đề là liệu chúng ta có khiêm tốn mở lòng ra để đón nhận ơn sủng ấy hay chúng ta vẫn ngoan cố bám lấy những ngẫu tượng trần gian và quay đầu nhìn lại quá khứ tội lỗi như vợ ông Lốt?
Trong hành trình đức tin đầy thử thách này, chúng ta không phải đơn độc một mình bước đi trong đêm tối. Đức Giêsu Kitô, Đấng đã chiến thắng tội lỗi và sự chết, hứa sẽ luôn đồng hành, nâng đỡ và cầm tay chúng ta. Ngài sẽ ở bên cạnh để vực chúng ta dậy mỗi khi chúng ta vấp ngã trên con đường trơn trượt của thế gian. Ngài sẽ khích lệ chúng ta mỗi khi chúng ta nản lòng muốn buông xuôi. Ngài ban cho chúng ta Tháp Thánh Thể – Thịt và Máu Người – làm thứ bánh trường sinh bồi dưỡng sức lực cho chúng ta vượt qua những chặng đường sa mạc khô cằn của cuộc đời. Ngài ban Thánh Thần của Ngài để soi sáng trí khôn, sưởi ấm tâm hồn và chỉ cho chúng ta biết đâu là những nẻo đường bác ái, yêu thương mà chúng ta cần phải sẻ chia, giúp đỡ những anh chị em đồng hành đang gặp gian truân khốn khó trên hành trình về quê trời.
Do đó, mỗi người chúng ta hãy tự chất vấn tâm hồn mình trong giờ phút linh thánh này: Chúng ta đang đặt trọn vẹn niềm tin và hy vọng của mình vào đâu? Vào những thứ của cải vật chất mau qua, vào danh vọng ảo ảnh của trần thế hay vào tình yêu vinh cửu của Thiên Chúa? Chúng ta có đang chiêm ngắm các kỳ công của tạo hóa để dâng lời chúc tụng Đấng Tạo Hóa hay chúng ta đang vô tình biến những tạo vật ấy thành những ngẫu tượng trói buộc tự do của con người? Chúng ta có dám can đảm buông bỏ những thói quen tội lỗi, những hoài niệm bất chính về một lối sống xa lìa Thiên Chúa để dứt khoát bước đi về phía trước theo ánh sáng của Tin Mừng?
Hãy xin ơn để mỗi người chúng ta biết sống tinh thần tỉnh thức và sẵn sàng. Hãy để Lời Chúa hôm nay gọt giũa, thanh luyện và biến đổi tâm can chúng ta. Khi thế giới chung quanh chìm đắm trong sự huyên náo, lo toan và những cám dỗ vật chất, xin cho chúng ta biết giữ lại cho mình một khoảng trời tĩnh lặng trong tâm hồn – nơi Thiên Chúa ngự trị và trò chuyện với chúng ta. Xin cho đôi mắt chúng ta không bao giờ ngoái nhìn lại những đam mê trần tục đã qua, mà luôn ngước cao lên trời xanh, hướng về niềm hy vọng cánh chung vinh quang. Để rồi, khi ngày của Chúa đến, dù chúng ta đang bận rộn với công việc đồng áng hay đang nghỉ ngơi trong mái ấm gia đình, chúng ta sẽ không bị bất ngờ trong sự sợ hãi, mà sẽ hân hoan mở rộng vòng tay chào đón Đấng Cứu Độ đến rước chúng ta vào Vương Giới vĩnh cửu của Ngài, nơi tình yêu và sự sống trọn hảo ngự trị muôn đời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
KHO TÀNG TRÊN TRỜI VÀ SỰ TỰ DO ĐÍCH THỰC CỦA TÂM HỒN
Cuộc lữ hành trần gian của con người luôn là một chuỗi những chọn lựa âm thầm nhưng quyết định, nơi mỗi bước đi đều phản ánh tận thẳm sâu cõi lòng chúng ta đang hướng về đâu. Giữa những bộn bề lo toan của đời sống thường nhật, con người dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy của cơm áo gạo tiền, danh vọng, quyền lực và những giá trị mau qua của thế gian. Chúng ta miệt mài tích lũy, xây dựng và gìn giữ những gì mắt thấy tay sờ, vô tình quên mất rằng cõi đời này chỉ là một quán trọ ven đường, nơi chúng ta chỉ là những lữ khách trọ qua đường chứ không phải là chủ nhân vĩnh cửu. Lời Chúa trong các Tin Mừng, đặc biệt là những huấn giáo sâu sắc về kho tàng trên trời, luôn vang lên như một tiếng còi thức tỉnh lương tâm, mời gọi mỗi người chúng ta dừng lại, chiêm ngắm và định hướng lại la bàn cuộc đời mình về phía vĩnh cửu.
Bản chất của con người được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh của Thiên Chúa, mang trong mình một khát vọng vô biên. Không một thực tại trần thế nào, dù lớn lao đến đâu, có thể lấp đầy được khoảng trống vô tận trong trái tim con người, bởi vì chúng ta được dựng nên cho Ngài và tâm hồn chúng ta sẽ còn thao thức cho đến khi được nghỉ yên trong Ngài. Thế nhưng, bi kịch lớn nhất của nhân loại sa ngã là việc chúng ta thường nhầm lẫn giữa phương tiện và cứu cánh, giữa Đấng Tạo Hóa và thọ tạo. Chúng ta biến những món quà cao quý mà Thiên Chúa ban tặng như trí khôn, sức lực, tài sản và các mối tương quan thành những thần tượng ngầm chiếm ngự ngôi vị độc tôn trong tâm hồn. Sự thờ ngẫu tượng hiện đại không còn là việc quỳ gối trước những bức tượng bằng gỗ hay bằng đá, mà tinh vi hơn rất nhiều, nó ẩn giấu đằng sau những tài khoản ngân hàng béo bở, những chức vị lừng lẫy, những lời ca tụng tán dương hay sự bám víu tuyệt đối vào những tiện nghi vật chất.
Khi con người đặt kho tàng của mình ở đâu, thì trái tim của họ cũng ở đó. Đây là một quy luật tâm lý kiêm linh đạo không thể chối cãi. Nếu chúng ta đầu tư toàn bộ thời gian, tâm trí, nghị lực và tình cảm cho những giá trị trần thế — những thứ sớm nở tối tàn, dễ dàng bị mối mọt đục phá, bị trộm cắp khoét ngạch hoặc bị cuốn trôi bởi những biến động khôn lường của thời cuộc — thì tâm hồn chúng ta cũng sẽ trở nên bất an, lo lắng và lệ thuộc. Sự giàu có vật chất tự nó không phải là điều xấu; nó là một ơn ban và là phương tiện tốt lành nếu biết sử dụng theo ý định của Thiên Chúa để mưu ích cho tha nhân và làm vinh danh Ngài. Tuy nhiên, hiểm họa nằm ở chỗ sự giàu có dễ làm tê liệt nhạy cảm siêu nhiên, làm chai cứng lòng trắc ẩn và tạo ra ảo tưởng sai lầm rằng con người có thể tự chủ hoàn toàn mà không cần đến ơn cứu độ.
Ngược lại, việc tích lũy kho tàng trên trời không có nghĩa là chúng ta phải dửng dưng với trách nhiệm trần thế hay sống dật dờ qua ngày. Tích lũy kho tàng trên trời chính là việc sống trọn vẹn từng phút giây hiện tại trong ân sủng, biến đổi những thực tại trần thế bằng tình yêu bác ái, sự công chính, lòng xót thương và sự hy sinh quảng đại. Đó là việc đầu tư vào những giá trị trường tồn: sự tha thứ, niềm hy vọng, lòng trung tín và việc phục vụ những người bé mọn nhất trong xã hội. Khi chúng ta mở rộng bàn tay để sẻ chia với anh chị em nghèo khó, khi chúng ta kiên nhẫn chịu đựng thử thách vì danh Chúa, khi chúng ta gìn giữ tâm hồn thanh sạch trước những cám dỗ của thế gian, chính là lúc chúng ta đang chuyển tài sản của mình từ một ngân hàng mau mục nát sang kho tàng vĩnh cửu của Nước Trời.
Ánh sáng của thân thể chính là con mắt. Nếu con mắt chúng ta trong sáng, nghĩa là cái nhìn của chúng ta đối với cuộc đời, đối với tha nhân và đối với chính mình được soi sáng bởi đức tin và chân lý Tin Mừng, thì toàn bộ con người chúng ta sẽ tràn ngập ánh sáng. Cái nhìn trong sáng giúp chúng ta nhìn thấu qua lớp vỏ bọc hào nhoáng của cải vật chất để nhận ra phẩm giá cao quý của con người; giúp chúng ta phân định đâu là ý Chúa giữa muôn vàn tiếng ồn ào của thế giới hiện đại. Ngược lại, nếu con mắt chúng ta ra tối tăm, nghĩa là bị che mờ bởi lòng tham lam, ích kỷ, sự đố kỵ và tính tự mãn, thì bóng tối sẽ bao trùm toàn bộ cuộc sống. Một tâm hồn chìm đắm trong bóng tối của vật chất sẽ luôn cảm thấy thiếu thốn dẫu đang ngồi trên đống vàng, luôn nghi kỵ và sợ hãi mất mát, bởi vì nền tảng sự sống của họ quá mong manh và dễ vỡ.
Để có thể đạt tới sự tự do đích thực của con người được giải thoát, chúng ta cần phải thực hiện một cuộc hành trình nội tâm sâu sắc, đó là việc thanh luyện ý định và canh tân đời sống qua ơn trợ giúp của Chúa Thánh Thần. Sự phản tỉnh mỗi ngày không phải là một hình thức tra tấn tinh thần hay một sự soi mói bệnh hoạn, mà là một cơ hội hồng ân để đứng trước nhan Thánh Chúa, để cho ánh sáng chân lý của Ngài rọi thấu những góc khuất tăm tối và nhện giăng trong tâm hồn. Qua việc xét mình khiêm tốn, chúng ta nhận ra những lúc mình sa ngã, những khi để cho những ngẫu tượng trần gian cướp mất chỗ đứng của Thiên Chúa, từ đó dũng cảm hoán cải, buông bỏ những gánh nặng không cần thiết để cất bước theo Ngài nhẹ nhàng hơn.
Đời sống dâng hiến và đời sống Kitô hữu nói chung đòi hỏi một sự tỉnh thức liên tục. Sự tỉnh thức này không sinh ra sự sợ hãi cánh chung theo kiểu bi quan, mà là một niềm mong chờ hân hoan, giống như người đầy tớ khôn ngoan chờ đợi chủ mình trở về. Người sống tỉnh thức là người biết quản lý khôn ngoan những nén bạc Chúa trao, không chôn giấu chúng vì sợ hãi hay ích kỷ, nhưng đem đầu tư vào tình yêu thương và lòng bác ái. Họ không sống bám víu vào hiện tại như thể cuộc đời này là vĩnh cửu, nhưng cũng không thờ ơ với trách nhiệm hiện tại dưới chiêu bài chờ đợi Nước Trời. Họ sống trọn vẹn từng khoảnh khắc với ý thức sâu sắc rằng mọi công việc bác ái dù là nhỏ nhặt nhất được thực hiện với tình yêu lớn lao đều có giá trị vĩnh cửu trước mặt Thiên Chúa.
Hơn nữa, việc loại bỏ các ngẫu tượng hiện đại đòi hỏi một cuộc chiến đấu thiêng liêng kiên cường. Thế giới hôm nay cổ vũ cho chủ nghĩa hưởng thụ, chủ nghĩa cá nhân cực đoan và tinh thần thực dụng, nơi giá trị con người thường bị đo lường bằng mức độ tiêu thụ và khả năng tạo ra lợi nhuận. Giữa bầu khí ấy, người môn đệ Đức Kitô được mời gọi đi ngược dòng đời, sống tinh thần khó nghèo tinh thần — nghĩa là sự tự do nội tâm không bị trói buộc bởi của cải vật chất. Khó nghèo tinh thần không phải là sự túng thiếu cùng cực hay sự bi thảm của đói nghèo do bất công xã hội gây ra, mà là thái độ tự nguyện đặt Thiên Chúa làm gia nghiệp duy nhất, xem Ngài là kho tàng lớn nhất và quý giá nhất mà không gì có thể đánh đổi được.
Khi con người đã tìm thấy kho tàng đích thực là Thiên Chúa, tâm hồn họ sẽ trải nghiệm một thứ bình an vượt lên trên mọi sự hiểu biết. Bình an này không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài, không lung lay trước những thăng trầm của thị trường tài chính, không sụp đổ trước những biến cố đau thương hay mất mát của cuộc đời. Một tâm hồn có Chúa làm gia nghiệp sẽ luôn cảm thấy đủ đầy, bởi vì họ biết rằng dù mọi thứ trên trần gian này có mất đi, thì tình yêu và lòng xót thương của Thiên Chúa vẫn tồn tại đến muôn đời. Sự tự do này giải phóng con người khỏi nỗi sợ hãi cái chết, nỗi sợ hãi bị tước đoạt, và mở ra một chân trời mới của lòng quảng đại vô bờ bến.
Chúng ta cũng cần nhìn nhận rằng hành trình đi tìm kho tàng trên trời không phải là một nỗ lực đơn độc cá nhân chủ nghĩa, mà diễn ra trong lòng Hội Thánh — cộng đoàn của những người tin. Chính trong tình hiệp thông huynh đệ, chúng ta nâng đỡ nhau, chia sẻ với nhau không chỉ của cải vật chất mà còn là niềm tin, niềm hy vọng và ơn an ủi. Việc thực thi bác ái đối với anh chị em đồng loại chính là thước đo chính xác nhất cho lòng yêu mến Chúa của chúng ta. Không thể nói mình yêu mến Thiên Chúa vô hình mà lại dửng dưng trước người anh em hữu hình đang đau khổ đói khát, bệnh tật hay bị bỏ rơi ngay bên cạnh chúng ta. Mỗi nghĩa cử bác ái dù là nhỏ bé nhất, một chén nước lạnh trao cho kẻ khát, một lời thăm hỏi động viên người cô đơn, đều được Thiên Chúa ghi nhận và biến thành những viên ngọc quý tỏa sáng trong kho tàng vĩnh cửu.
Lịch sử cứu độ và gương sáng của các thánh nhân là minh chứng hùng hồn nhất cho chân lý này. Biết bao vị thánh đã từ bỏ tất cả gia tài dhing dự, quyền quý trần thế để chọn lấy sự khó nghèo tự nguyện, vì các ngài đã nhận ra viên ngọc quý tuyệt vời là Nước Trời. Các ngài không hề cảm thấy nghèo khổ hay cay đắng, trái lại, cuộc đời các ngài luôn ngập tràn niềm vui sâu thẳm, sự bình an nội tâm và một nhiệt huyết tông đồ mãnh liệt. Các ngài đã chứng minh cho thế giới thấy rằng hạnh phúc đích thực không nằm ở việc sở hữu nhiều bao nhiêu, mà nằm ở việc chúng ta yêu mến nhiều bao nhiêu và dâng hiến cuộc đời mình cho ai.
Trong bối cảnh xã hội đương đại với biết bao áp lực và cám dỗ về vật chất, mỗi Kitô hữu càng phải được mời gọi canh tân đời sống đức tin của mình một cách mạnh mẽ hơn. Hãy dành thời gian để thinh lặng trước mặt Chúa, để lắng nghe tiếng nói dịu ngọt của Ngài giữa những âm thanh huyên náo của đời sống. Hãy tự hỏi bản thân xem đâu là kho tàng thực sự đang chiếm ngự trái tim tôi lúc này? Phải chăng là sự nghiệp, là danh vọng, là sự an nhàn, hay là Đức Giêsu Kitô – Đấng đã hiến mạng sống vì yêu thương chúng ta? Câu trả lời chân thành cho câu hỏi này sẽ định hình hướng đi cho phần đời còn lại của mỗi người.
Nguyện xin ơn trên soi sáng để chúng ta biết canh tân cách nhìn, mở rộng cõi lòng đón nhận ánh sáng chân lý, và dũng cảm từ bỏ những ngẫu tượng giả dối trên đường đời. Xin cho chúng ta biết khôn ngoan tích lũy gia tài cho cõi vĩnh hằng bằng đời sống yêu thương, bác ái và phục vụ tận tụy, để khi ngày lữ hành trần thế khép lại, chúng ta được hân hoan bước vào nhà Cha và chiếm hưởng kho tàng vĩnh cửu mà Ngài đã dọn sẵn cho những ai kính sợ và yêu mến Ngài.
Lm. Anmai, CSsR
HÀNH TRÌNH TỈNH THỨC VÀ KIÊN TRÌ TRONG ĐỜI SỐNG CẦU NGUYỆN THỜI THƯỜNG
HƠN CẢ SỰ CHỜ ĐỢI: NGHỆ THUẬT LẮNG NGHE VÀ CHIỆM NGHIỆM LỜI CHÚA GIỮA DÒNG ĐỜI HÔM NAY
Cuộc sống hiện đại với muôn vàn nhịp điệu hối hả, những lo toan bề bộn và những áp lực dồn dập thường dễ kéo con người cuốn theo vòng xoáy của sự bận rộn ngoại tại. Trong không gian ngột ngạt ấy, đôi khi tâm hồn chúng ta trở nên khô cằn, những giác quan thiêng liêng bị bào mòn, và khả năng nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong từng biến cố nhỏ nhặt của đời sống thường nhật dần mai một. Phụng vụ và nhịp sống đức tin mời gọi chúng ta dừng lại, không phải để nghỉ ngơi theo nghĩa trần tục thuần túy, mà là để bước vào một không gian thâm sâu hơn: không gian của Lectio Divina, không gian của sự gặp gỡ thân tình giữa thụ tạo và Đấng Tạo Hóa qua Lời hằng sống.
Khi suy niệm về hành trình đức tin trong mùa phụng vụ thường niên, đặc biệt là chặng cuối chuẩn bị hướng về những thực tại vĩnh cửu, tâm hồn người tín hữu được đặt trước một lời mời gọi khẩn thiết: tỉnh thức và kiên trì. Sự tỉnh thức không phải là một trạng thái căng thẳng hay sợ hãi trước những biến động tương lai, mà là thái độ của một trái tim biết hướng về Chúa, một tâm hồn nhạy bén trước những ơn soi sáng của Chúa Thánh Thần. Kiên trì trong cầu nguyện chính là nhịp đập bền bỉ của đời sống Kitô hữu, là minh chứng cho một tình yêu không mệt mỏi, dẫu cho đường đời có lắm gian truân, dẫu cho đôi khi sự thinh lặng của Thiên Chúa có làm chúng ta cảm thấy chạnh lòng hay thử thách.
Sự tỉnh thức đòi hỏi con người phải vượt qua lớp vỏ bọc của sự hời hợt. Con người ngày nay dễ bằng lòng với những kiến thức bề nổi, những thông tin nhanh nhạy nhưng trống rỗng, để rồi đánh mất chiều kích nội tâm sâu thẳm. Thiên Chúa không ngự trong sự ồn ào của gió lốc, cũng chẳng phô trương trong lửa đỏ của những tư tưởng cực đoan, nhưng Ngài thì thầm trong làn gió nhẹ của sự thinh lặng thánh thiêng. Để nghe được tiếng thì thầm ấy, chúng ta cần phải tập luyện nghệ thuật buông bỏ. Buông bỏ những toan tính ích kỷ, buông bỏ sự tự phụ rằng mình có thể tự xoay xở mọi sự bằng sức lực riêng, và nhất là buông bỏ sự bồn chồn lo lắng về ngày mai. Sự tỉnh thức đích thực mở rộng cửa tâm hồn để đón nhận Lời Chúa như một nguồn ánh sáng soi chiếu từng ngóc ngách tối tăm của cuộc đời.
Trong hành trình cầu nguyện theo phương pháp Lectio Divina, bước đọc Lời Chúa (Lectio) là bước khởi đầu căn bản nhưng đòi hỏi một thái độ cung kính đặc biệt. Đọc Lời Chúa không giống như đọc một cuốn sách thông thái hay một văn bản lịch sử thông thường. Khi cầm lấy Kinh Thánh, chúng ta đang tiếp cận với chính tâm trí và nhịp đập trái tim của Thiên Chúa. Mỗi câu chữ đều mang trong mình hơi thở của Thần Khí. Đọc ở đây là đọc với sự chậm rãi, nhai đi nhai lại từng ý tưởng, cho phép Lời ấy thấm sâu vào từng tế bào của đời sống nội tâm. Có những đoạn Kinh Thánh thoạt nhìn có vẻ quen thuộc, nhưng nếu đọc với một tâm hồn nghèo khó trước mặt Chúa, chúng ta sẽ ngỡ ngàng nhận ra những chiều kích mới mẻ mà trước đây sự kiêu ngạo hoặc bận rộn đã che khuất.
Sau bước đọc là bước suy niệm (Meditatio), nơi lý trí và tình cảm cùng hội ngộ để chất vấn bản thân trước mặt Chúa. Lời này đang nói gì với tôi hôm nay? Hoàn cảnh cụ thể nào trong cuộc sống của tôi đang cần ánh sáng của đoạn Kinh Thánh này chiếu soi? Sự suy niệm đích thực không dừng lại ở những phân tích tri thức khô khan, mà chuyển hóa thành một cuộc đối thoại nội tâm chân thành. Ở đó, chúng ta dám đối diện với những góc khuất chưa hoàn thiện, những yếu đuối, những bất trung nhỏ mọn trong đời sống hằng ngày. Chính trong cõi thẳm sâu ấy, ơn thánh bắt đầu hành động, chữa lành và tái tạo con người cũ để mặc lấy con người mới theo hình ảnh của Đức Kitô.
Bước tiếp theo, vô cùng quan trọng và đầy ân sủng, chính là cầu nguyện (Oratio). Nếu suy niệm là lúc chúng ta lắng nghe Thiên Chúa ngỏ lời, thì cầu nguyện là lúc tâm hồn chúng ta đáp trả lại Ngài bằng tất cả sự chân thành. Lời cầu nguyện trong khung cảnh Lectio Divina không phải là một danh sách những lời xin xỏ hay van xin vật chất ích kỷ, mà là sự dâng hiến toàn bộ con người cho Thiên Chúa. Đó là tiếng kêu cứu của người con biết mình yếu đuối, là lời ngợi khen tôn vinh trước sự vĩ đại của tình thương Thiên Chúa, là tâm tình phó thác trọn vẹn vào quyền năng và sự quan phòng từ nhân của Ngài. Khi cầu nguyện, chúng ta để cho Chúa chiếm hữu trọn vẹn tâm trí, biến đổi ý chí và thanh luyện tình cảm của mình.
Đỉnh cao của tiến trình thiêng liêng này là chiêm niệm (Contemplatio). Đây là trạng thái vượt lên trên mọi ngôn từ, khái niệm hay suy tư lý luận. Chiêm niệm là sự nghỉ ngơi trong tình yêu của Thiên Chúa, là lúc trái tim con người chìm đắm trong sự hiện diện vô biên và tuyệt mỹ của Đấng Tối Cao. Giống như hai người yêu nhau ngồi cạnh nhau trong thinh lặng mà không cần nói lời nào nhưng vẫn thấu hiểu trọn vẹn tâm tư của nhau, chiêm niệm đưa linh hồn vào cõi hội nhập nhiệm mầu với Đấng Tạo Hóa. Trong cõi thinh lặng linh thiêng ấy, mọi bão tố của cuộc đời tạm lắng xuống, nhường chỗ cho bình an đích thực – thứ bình an mà thế gian không thể ban tặng và cũng không thể lấy đi được.
Tuy nhiên, đời sống thiêng liêng không chỉ dừng lại ở những phút giây xuất thần hay cảm xúc ngọt ngào trong phòng mạch của sự thinh lặng. Giá trị thật sự của Lectio Divina và đời sống cầu nguyện phải được minh chứng qua hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày, đó chính là bước dấn thân hay hành động (Actio). Một người thực sự lắng nghe Lời Chúa và chiêm niệm dung nhan Ngài chắc chắn không thể dửng dưng trước những nỗi đau khổ, bất công và cơ cực của anh chị em xung quanh. Lời Chúa phải trở thành da thịt trong cuộc đời chúng ta, được diễn tả qua nụ cười bao dung, bàn tay sẵn sàng sẻ chia, thái độ tha thứ chân thành và tinh thần phục vụ quảng đại.
Thực tế đời sống thường ngày luôn đặt ra cho chúng ta vô vàn thách đố. Sự kiên trì trong cầu nguyện thường xuyên bị tấn công bởi sự khô khan, chán nản, hoặc những xao lãng từ thế giới bên ngoài. Có những ngày, việc ngồi xuống đọc Kinh Thánh và cầu nguyện trở thành một gánh nặng nặng nề hơn là một niềm vui. Chính trong những thời điểm khô hạn ấy, lòng trung kiên của người môn đệ được thử thách. Cầu nguyện không dựa trên cảm xúc thăng hoa hay sự sốt sắng dễ dãi, mà dựa trên ý chí muốn gắn bó với Chúa, ngay cả khi cảm thấy Ngài đang ở rất xa. Sự trung tín trong những ngày tháng khô khan chính là bằng chứng hùng hồn nhất cho một tình yêu trung thực, một đức tin kiên vững không lay chuyển trước phong ba bão táp.
Hơn thế nữa, thái độ tỉnh thức còn mang tính chất cánh chung rõ nét. Cuộc đời tạm bợ này không phải là chốn dừng chân vĩnh cửu. Mỗi ngày trôi qua là một bước tiến gần hơn về ngôi nhà đích thực trên trời. Việc thực hành Lectio Divina giúp chúng ta rèn luyện đôi mắt đức tin để nhận ra những dấu chỉ thời đại, nhận ra bóng dáng của Thiên Chúa đang hiện diện ngay trong những biến cố đau thương hay thăng trầm của lịch sử nhân loại. Khi biết sống từng phút giây trong ơn nghĩa Chúa, chúng ta sẽ không phải sợ hãi trước bất kỳ điều gì, kể cả sự chết, bởi vì tâm hồn chúng ta đã được neo giữ vững chắc trong lòng thương xót vô biên của Ngài.
Nhìn lại lịch sử cứu độ, từ các ngôn sứ trong Cựu Ước cho đến các thánh tông đồ và các vị thánh trong Giáo Hội muôn đời, không một ai có thể chu toàn sứ mạng lớn lao mà không bám rễ sâu vào đời sống cầu nguyện. Các ngài đã phải trải qua những đêm dài tăm tối của đức tin, những lúc cô độc giữa dòng đời ngược xuôi, nhưng chính nhờ nguồn năng lượng thiêng liêng kín múc từ việc đàm đạo thân mật với Thiên Chúa, các ngài đã đứng vững và trở thành ngọn hải đăng soi sáng cho bao thế hệ. Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa và là mẫu gương tuyệt vời nhất của đời sống lắng nghe, chính là hiện thân hoàn hảo của thái độ “hằng ghi nhớ mọi điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng”. Mẹ không hiểu hết mọi mầu nhiệm ngay từ phút đầu tiên, nhưng Mẹ đã kiên trì bước đi trong ánh sáng của đức tin, phó thác trọn vẹn cuộc đời cho chương trình của Thiên Chúa.
Đứng trước những thách đố của thế giới đương đại – một thế giới đang chịu nhiều tổn thương bởi sự chia rẽ, hận thù, khủng hoảng giá trị đạo đức và sự khủng hoảng về ý nghĩa cuộc sống – người Kitô hữu được mời gọi trở nên những chứng nhân của niềm hy vọng. Niềm hy vọng ấy không xuất phát từ ảo tưởng hay sức mạnh con người, nhưng phát xuất từ một đời sống nội tâm thâm sâu, nơi Lời Chúa được cấy gội, nuôi dưỡng và trổ sinh hoa trái. Khi chúng ta biết dành ra những khoảng thời gian chất lượng để ở lại với Chúa mỗi ngày, chúng ta đang góp phần thanh luyện bầu khí ngột ngạt của xã hội bằng thứ hương thơm thánh thiện của lòng bác ái và sự bình an đích thực.
Mỗi người chúng ta hãy tự hỏi bản thân: Lời Chúa có thực sự là ngọn đèn soi cho bước chân tôi đi, hay nó chỉ là một cuốn sách nằm im lìm trên kệ tủ? Tôi có thực sự dành cho Chúa những khoảng không gian thinh lặng tuyệt đối, hay tôi đang lấp đầy thời gian của mình bằng những tiếng ồn ào vô nghĩa của truyền thông và công nghệ? Câu trả lời nằm ở sự quyết tâm tự do của mỗi tâm hồn. Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại một nhịp sống mới, một hành trình thiêng liêng sâu sắc hơn, nơi Lời Chúa thực sự làm chủ và hướng dẫn từng suy nghĩ, lời nói, việc làm của chúng ta.
Nguyện xin ơn trên tuôn đổ tràn trề xuống trên mỗi người chúng ta, ban cho chúng ta một tấm biết lắng nghe như ngôn sứ Samuel xưa, một trái tim nhạy bén trước tiếng Chúa Thánh Thần thúc đẩy, và một sự kiên trì bền bỉ không gì lay chuyển nổi trên con đường bước theo Đức Giêsu Kitô. Xin cho mỗi ngày sống của chúng ta trở thành một bản thánh ca chúc tụng tình thương Chúa, được viết bằng chính những hành động yêu thương, tha thứ và phục vụ âm thầm trong đời sống thường nhật, để qua cuộc đời chúng ta, ánh sáng và ơn cứu độ của Thiên Chúa được tỏ hiện rạng ngời giữa lòng thế giới hôm nay.
Lm. Anmai, CSsR
DẤU CHÂN VÀ DẤU VÂN TAY CỦA NƯỚC TRỜI: NHÌN VŨ TRỤ VÀ CUỘC SỐNG BẰNG ĐÔI MẮT ĐỨC TIN
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, trong hành trình đức tin hằng ngày, đôi khi chúng ta dễ dàng rơi vào một cạm bẫy tinh vi, đó là xem thế giới vật chất quanh mình chỉ như những thực tại thuần túy trần thế, tách rời khỏi cội nguồn linh thánh. Chúng ta ngắm nhìn vẻ tráng lệ của thiên nhiên, tận hưởng những tiện nghi của cuộc sống, bận rộn với công việc mưu sinh, gia đình và các mối tương quan xã hội, nhưng lại quên mất rằng tất cả những điều đó đang mang trên mình những dấu ấn sâu xa của Đấng Tạo Hóa.
Thánh Kinh qua sách Khôn Ngoan đã đưa ra một lời quở trách nhẹ nhàng nhưng vô cùng sâu sắc đối với những ai chỉ dừng lại ở vẻ đẹp bên ngoài của tạo vật mà không nhận ra Đấng đã tác tạo nên chúng. Từ ngàn xưa, con người đã dễ bị choáng ngợp trước vẻ đẹp rực rỡ của lửa, gió, bầu trời sao lấp lánh hay sự mênh mông của đại dương. Thay vì nhìn xuyên qua những tạo vật hữu hình ấy để tôn thờ Thiên Chúa hằng sống, con người lại tôn sùng chính những hiện tượng tự nhiên đó như những vị thần. Sự lầm lạc này phát xuất từ một nguyên nhân cơ bản: sự thiếu vắng cái nhìn mang tính bí tích, cái nhìn biết vượt qua lớp vỏ bọc bên ngoài để chạm đến thực tại thâm sâu của cội nguồn thần linh.
Thiên Chúa không hề giấu mình khỏi con người. Ngài để lại dấu chân (vestigia Dei) và dấu vân tay trên khắp muôn loài muôn vật. Vũ trụ này không phải là một cỗ máy vô tri được bỏ mặc tự vận hành sau khi khởi động, mà là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ phản chiếu sự khôn ngoan, quyền năng và tình yêu bao la của Người Thợ Gốm vĩ đại. Mỗi ngọn cỏ, mỗi hạt sương mai, mỗi nhịp đập của thiên nhiên đều là một lời thì thầm ca tụng Đấng Tối Cao. Khi chúng ta ngắm nhìn vũ trụ mà không quy hướng về Thiên Chúa, chúng ta giống như một người thưởng ngoạn bức tranh tuyệt bút của một danh họa nhưng lại hoàn toàn phớt lờ sự hiện diện của chính người nghệ sĩ đã dồn hết tâm huyết vào từng nét cọ.
Sự lãng quên này không chỉ giới hạn trong việc chiêm ngắm thiên nhiên, mà còn len lỏi vào cả những sinh hoạt thường nhật của đời sống con người. Trong bài Tin Mừng theo thánh Luca, Đức Giêsu đã đưa ra những hình ảnh rất đỗi quen thuộc của đời sống xã hội: người ta ăn uống, cưới vợ gả chồng trong thời đại của Nô-ê, hay mua bán, trồng trọt, xây cất trong những ngày của Lót. Những hoạt động ấy tự bản chất không hề xấu; đó là những nhịp điệu tất yếu của đời sống con người trần thế. Tuy nhiên, sự nguy hiểm nằm ở chỗ con người bị cuốn trúng vào vòng xoáy của vật chất đến độ hoàn toàn mù lòa trước sự hiện diện và can thiệp của Thiên Chúa. Họ ăn uống mà quên mất Đấng ban ơn nuôi dưỡng; họ xây cất mà quên mất ngôi nhà vĩnh cửu trên trời; họ sống chỉ cho hiện tại hữu hạn mà quên mất chiều kích vĩnh cửu của linh hồn.
Đức Giêsu cảnh tỉnh các môn đệ về thái độ sẵn sàng đón rước Con Người trong ngày Người quang lâm. Ngài dùng hình ảnh người ở trên mái nhà đừng đi xuống lấy đồ đạc, người ở ngoài đồng đừng quay trở lại, và nhắc nhở chúng ta hãy nhớ lại hình ảnh người vợ của Lót – người đàn bà vì lưu luyến những thực tại trần tục phía sau mà hóa thành tượng muối. Sự cẩn trọng này không có nghĩa là chúng ta phải trốn chạy khỏi thế gian hay chối bỏ trách nhiệm trần thế, nhưng là để nhấn mạnh rằng: không được phép để cho những thứ tạm bợ lấn át đi thực tại tối cao là Thiên Chúa và Nước Trời của Ngài. Mọi hành động nhỏ nhặt nhất trong đời sống – từ việc ngủ nghỉ, nấu nướng cho đến lao động – đều cần được thực hiện trong sự hiệp thông sâu xa với Thiên Chúa. Khi một người biết quy hướng mọi hành động về Chúa, thì ngay cả những việc tầm thường nhất cũng trở thành một thứ lễ tế thơm tho dâng lên trước tôn nhan Ngài.
Để hiểu rõ hơn về cách thức sống và lan tỏa Nước Trời giữa lòng thế gian, lịch sử Giáo hội đã cống hiến cho chúng ta những mẫu gương tuyệt vời, và một trong những minh chứng rạng rỡ nhất chính là thánh nữ Phanxicô Xaviê Cabrini. Cuộc đời của thánh nữ là một bản trường ca đẹp đẽ về một tâm hồn bị thiêu đốt bởi khao khát Nước Trời và lòng nhiệt thành cứu rỗi các linh hồn. Sinh ra tại Ý trong một gia đình đông con, ngay từ thuở nhỏ, trái tim bé nhỏ của ngài đã sớm hướng về các vùng đất truyền giáo xa xôi. Những câu chuyện về các nhà truyền giáo đã làm bùng lên ngọn lửa khát khao mang Tin Mừng đến cho muôn dân, tiêu biểu qua hình ảnh ngài thả những chiếc thuyền giấy chở đầy hoa xuống dòng sông với ước mong chúng sẽ trôi đến tận Trung Hoa rộng lớn.
Con đường đến với sự thánh thiện của thánh nữ Cabrini không hề trải thảm hoa hồng, nhưng được tôi luyện qua những thử thách cam go. Sau khi cha mẹ qua đời, ngài xin vào tu viện nhưng liên tục bị từ chối vì sức khỏe yếu kém. Thế nhưng, Thiên Chúa luôn có những chương trình kỳ diệu vượt lên trên những giới hạn của con người. Vị linh mục quản xứ nhận thấy tài năng tổ chức và lòng đạo đức sốt sắng của ngài đã mời ngài đến vực dậy một cô nhi viện đang đứng trước bờ vực sụp đổ. Dù đã nỗ lực hết sức trong suốt ba năm trời, công cuộc từ thiện ấy vẫn không thể cứu vãn và phải đóng cửa. Nhìn bề ngoài, đó là một sự thất bại thảm hại, một hạt lúa mì rơi xuống đất tưởng chừng đã mục nát hoàn toàn. Nhưng chính trong sự nghèo nàn và tận cùng của sự bất lực ấy, ý định của Thiên Chúa đã bừng sáng. Đức Giám Mục nhận ra lòng nhiệt thành mãnh liệt của ngài và phán truyền: “Con muốn làm nhà truyền giáo ư? Bây giờ chính là lúc. Hãy tự mình lập một hội dòng.”
Từ một nhóm nhỏ bảy người cộng tác tại cô nhi viện cũ, Hội Dòng Nữ Tu Thừa Tác Viên Trái Tim Cực Thánh Chúa Giêsu đã ra đời với sứ mạng giáo dục Kitô giáo cho các trẻ em gái. Bước ngoặt lớn trong cuộc đời thánh nữ là khi ngài đối diện với lời thỉnh cầu khẩn thiết từ nước Mỹ, nơi có hàng chục vạn di dân Ý đang sống trong cảnh bơ vơ, nghèo đói và thiếu thốn cả những kiến thức căn bản về đạo giáo. Mặc dù tâm hồn ngài từ lâu đã hướng về phương Đông, một giấc mơ huyền nhiệm và sự hướng dẫn khôn ngoan của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã xoay chuyển định hướng cuộc đời ngài: “Không phải hướng Đông, nhưng là hướng Tây.”
Khi đặt chân đến New York vào năm 1889, thánh nữ và các chị em không nhận được sự tiếp đón nồng hậu như mong đợi. Ngược lại, họ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: nhà trọ không có, cơ sở giáo dục chưa sẵn sàng, và người bảo trợ tài chính đột ngột rút lui. Vị Tổng Giám Mục thậm chí còn khuyên ngài nên quay trở về Ý vì tình hình quá bi đát. Nhưng với lòng can đảm phi thường và niềm phó thác tuyệt đối vào quyền năng Thiên Chúa, người nữ tu nhỏ bé với giọng nói mang âm hưởng Lombardia ấy đã hiên ngang đáp lại: “Không, Đức Giáo Hoàng đã sai tôi đến đây, và tôi phải ở lại đây.”
Chính từ ý chí kiên định được nuôi dưỡng bởi sự hiệp thông mật thiết với Thiên Chúa, thánh nữ Cabrini đã biến những nghịch cảnh thành cơ hội để Nước Trời được tỏ hiện. Ngài trực tiếp đi gặp gỡ các nhà hảo tâm, hàn gắn những bất hòa, xây dựng cô nhi viện, lập trường học, mở bệnh viện và các cơ sở bác ái không chỉ tại New York, New Orleans mà còn lan rộng ra khắp Trung và Nam Mỹ cũng như châu Âu. Từ một khởi đầu vô cùng khiêm tốn với vài nữ tu, đến năm 1907, hội dòng của ngài đã có hàng ngàn nữ tu phục vụ tại hơn năm mươi cơ sở trên khắp thế giới. Cuộc đời ngài khép lại trong bình an tại Chicago, và ngài đã trở thành vị thánh mang quốc tịch Hoa Kỳ đầu tiên được phong thánh.
Điểm đặc biệt trong cuộc đời thánh nữ Cabrini chính là khả năng nhìn nhận thế giới qua lăng kính siêu nhiên. Ngài không bao giờ để cho những khó khăn vật chất làm lu mờ mục đích tối hậu là phục vụ Đức Kitô trong hình hài của những người nghèo khổ, tha hương và bé mọn. Sợ nước từ thời thơ ấu sau một tai nạn suýt chết đuối, ngài lại dành phần lớn cuộc đời trưởng thành của mình để vượt đại dương trên những con tàu tròng trành, mang tình yêu của Chúa đến cho muôn người khắp hoàn cầu. Ngài là hiện thân sống động của mẫu người vừa là công dân trần thế vừa là công dân Nước Trời, biết dùng những thực tại trần gian để kiến tạo và mở rộng vương quốc của lòng thương xót.
Để có được cái nhìn và thái độ sống đậm chất bí tích ấy, nơi chúng ta cần quy tụ và kín múc nguồn ơn thánh dồi dào nhất chính là bàn tiệc Thánh Thể. Thánh Lễ không đơn thuần là một nghi thức tôn giáo định kỳ, mà là trung tâm điểm của vũ trụ và lịch sử cứu độ, là khoảnh khắc trời đất giao hòa, nơi Đức Giêsu Kitô hiến mình vì nhân loại. Mỗi khi tham dự Thánh Lễ, chúng ta được mời gọi rời bỏ những bận rộn trên “mái nhà” của những toan tính trần tục, bước ra khỏi “cánh đồng” của những lo toan cơm áo gạo tiền để tiến về nhà Chúa. Việc ý thức rằng đây là biến cố quan trọng nhất, cao cả nhất trong ngày sẽ giúp chúng ta điều chỉnh lại trọn vẹn thang giá trị của bản thân.
Khi chúng ta tôn sủng và kín múc sức mạnh từ Bí tích Thánh Thể, cái nhìn của chúng ta đối với tha nhân và thế giới xung quanh sẽ được biến đổi hoàn toàn. Chúng ta sẽ không còn nhìn anh chị em đồng loại bằng ánh mắt dửng dưng, phán xét hay ích kỷ, mà bằng chính ánh mắt dịu dàng, thấu cảm và yêu thương của Thiên Chúa. Nhìn vào một người anh em đau khổ, một người di dân bơ vơ hay một người đang lầm đường lạc lối, chúng ta sẽ nhận ra ở họ không chỉ là một con người bằng xương bằng thịt, mà là một đền thờ của Chúa Thánh Thần, là hình ảnh sống động của Đức Kitô đang chịu khổ nạn và chờ đợi được sẻ chia tình thương.
Hành trình đức tin của chúng ta trong thế giới hôm nay đòi hỏi một sự tỉnh thức liên tục. Thế giới chung quanh chúng ta có biết bao nhiêu cạm bẫy cám dỗ con người chìm đắm trong chủ nghĩa vật chất, sự hưởng thụ ích kỷ và lòng kiêu ngạo. Nếu thiếu đi sự nhạy bén của đức tin, chúng ta rất dễ trở thành nạn nhân của sự mù lòa thiêng liêng, chỉ thấy những thực tại trước mắt mà quên mất ơn gọi vĩnh cửu của mình. Do đó, việc vun trồng một đời sống cầu nguyện sâu sắc, biết dừng lại giữa nhịp sống hối hả để ngắm nhìn công trình tạo dựng của Chúa và nhận ra bàn tay quan phòng của Ngài trong từng biến cố vui buồn của cuộc sống là điều tối quan trọng.
Mỗi buổi sáng mai thức dậy khi ngắm nhìn ánh bình minh, mỗi buổi chiều chập choạng nhìn hoàng hôn buông xuống, hay mỗi khi đối diện với những thử thách, chông gai trong công việc và gia đình, chúng ta hãy tập thầm nhủ: “Lạy Chúa, Ngài đang ở đây. Dấu chân và dấu vân tay của Ngài đang hiện diện nơi đây.” Sự hiện diện của Thiên Chúa không phải là một lý thuyết trừu tượng, mà là một thực tại sống động bao bọc lấy cuộc đời chúng ta. Khi ý thức được điều đó, sự lo âu sẽ được thay thế bằng sự bình an, lòng ích kỷ sẽ nhường chỗ cho sự quảng đại, và những gánh nặng cuộc đời sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn dưới ánh sáng của niềm hy vọng Kitô giáo.
Nguyện xin Chúa, qua lời chuyển cầu của thánh nữ Phanxicô Xaviê Cabrini – người đã dũng cảm vượt qua mọi giông bão cuộc đời để mang hơi ấm Nước Trời đến cho những mảnh đời bất hạnh – ban cho mỗi người chúng ta ơn gia tăng lòng mến, sự nhạy bén thiêng liêng và lòng can đảm phi thường. Xin cho chúng ta biết sống từng phút giây hiện tại trong sự kết hợp mật thiết với Chúa, biết biến những công việc thường nhật thành những khúc ca ngợi khen Đấng Tạo Hóa, và biết quảng đại chia sẻ tình yêu thương của Ngài cho những ai đang khao khát ánh sáng chân lý. Để rồi, khi ngày Ðức Kitô quang lâm đến trong vinh quang, chúng ta không bị bất ngờ hay bỡ ngỡ, nhưng được hân hoan bước vào tiệc cưới muôn đời trong Nước Trời vinh hiển, nơi Người hằng sống và hiển trị muôn đời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HÀNH TRÌNH VƯỢT QUA CHÍNH MÌNH ĐỂ ĐẠT ĐƯỚC SỰ SỐNG ĐÍCH THỰC
Cuộc đời của con người trên dương thế luôn là một chặng đường dài đầy những trăn trở, tìm kiếm và chọn lựa. Ngay từ thuở ban đầu bước chân vào thế giới này, ai trong chúng ta cũng mang trong mình bản năng sinh tồn mạnh mẽ, một khát vọng sâu xa muốn được sống, được tồn tại, được bảo vệ và giữ gìn những gì thuộc về bản thân mình. Đó là một phản xạ tự nhiên, một sức bật mãnh liệt giúp nhân loại chống chọi lại với biết bao nghịch cảnh, thử thách, đau thương và biến đổi của thời gian. Không một ai sinh ra lại có sẵn mong muốn hủy hoại chính mình hay tìm kiếm sự diệt vong. Ngược lại, chúng ta yêu quý từng nhịp đập của trái tim, từng hơi thở của lồng ngực và từng khoảnh khắc được trải nghiệm ánh sáng mặt trời. Sức mạnh của bản năng sống ấy thúc đẩy con người xây đắp nhà cửa, tích lũy tài sản, chăm sóc sức khỏe, tìm kiếm danh vọng và thiết lập sự an toàn cho tương lai.
Thế nhưng, khi ánh sáng của mạc khải Tin Mừng rọi chiếu vào sâu thẳm tâm hồn, khi những lời dạy của Đức Giê-su Ki-tô vang lên giữa những xô bồ của cuộc sống thực tại, chúng ta lại đối diện với một nghịch lý dường như đi ngược lại hoàn toàn với bản năng sinh tồn tự nhiên ấy. Ngài phán cùng các môn đệ và cũng là gửi gắm cho hết thảy mọi người qua mọi thời đại một chân lý vô cùng chói lọi nhưng cũng đầy thách đố: « Ai tìm cách giữ gìn sự sống của mình thì sẽ mất nó; còn ai liều mất sự sống của mình thì sẽ bảo tồn được nó ». Lời khẳng định này ngay lập tức tạo nên một sự chấn động trong tư duy nhân loại. Tại sao một Đấng đến để ban sự sống và ban cho dồi dào lại đưa ra một đòi hỏi tưởng chừng như nghịch lý và khắc nghiệt đến thế? Phải chăng Ngài muốn chúng ta khinh miệt món quà cao quý là sự sống trần gian này? Phải chăng con đường theo chân Ngài là một sự phủ nhận hoàn toàn khát vọng hạnh phúc chính đáng của con người?
Để có thể thấu hiểu một cách trọn vẹn và sâu sắc ý nghĩa của lời dạy này, chúng ta cần gạt bỏ những lớp bụi mờ của sự ích kỷ trần tục, vượt qua lớp vỏ bọc của chủ nghĩa cá nhân đang ngự trị trong xã hội hiện đại, để bước vào một chiều kích rộng lớn hơn, đó là chiều kích của tình yêu thương đích thực và sự phó thác tuyệt đối vào Thiên Chúa. Sự sống mà Đức Giê-su nhắc đến không chỉ đơn thuần là sự sinh tồn sinh học của thể xác, hay khoảng thời gian ngắn ngủi mà chúng ta hít thở bầu không khí của cõi trần này. Ngài đang nói đến ý nghĩa tối hậu của sự tồn tại con người, căn tính sâu thẳm nhất của chúng ta với tư cách là những người con được tạo dựng theo hình ảnh của Đấng Tối Cao. Khi con người chỉ biết khép kín trong chiếc vỏ bọc của sự ích kỷ, loay hoay tìm mọi cách để bảo vệ quyền lợi riêng tư, giữ gìn tài sản, danh dự, sự thoải mái và an toàn của cá nhân mình bằng mọi giá, thì vô tình họ lại đang tự giam hãm linh hồn mình trong một nhà tù chật hẹp. Đó chính là trạng thái « giữ gìn sự sống » theo nghĩa tiêu cực mà Thầy Chí Thánh đã cảnh báo. Một cuộc sống chỉ xoay quanh cái « tôi » ích kỷ, một sự tồn tại chỉ biết lo lắng cho bản thân mà dửng dưng trước nỗi đau của đồng loại và quên mất Đấng Tạo Hóa, thì thực chất đó chỉ là một sự tồn tại nghèo nàn, khô cằn và đang chết dần chết mòn từ bên trong.
Lịch sử cứu độ đã nhiều lần minh họa cho chúng ta thấy những tấm gương trái ngược về thái độ trước lời mời gọi của Thiên Chúa. Khi nhìn lại những ngày tháng của thời đại No-ê, Kinh Thánh ghi lại hình ảnh con người mải mê chìm đắm trong những nhu cầu vật chất thường nhật: ăn uống, cưới vợ, lấy chồng, tận hưởng những lạc thú trần gian mà quên mất ơn gọi tâm linh của mình. Họ bận rộn với việc xây dựng sự an toàn giả tạo cho bản thân, bám víu vào những thứ mau qua tầm thường cho đến khi cơn hồng thủy ập đến cuốn trôi tất cả. Sự gắn bó mù quáng vào những thực tại trần thế khiến họ không thể nhận ra tiếng gọi củaân sủng, không thể cất bước để bước vào chiếc phao cứu sinh mà Thiên Chúa đã chuẩn bị. Tương tự như vậy, hình ảnh người vợ của Lót trong câu chuyện chạy trốn khỏi thành Sô-đôm là một bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho mỗi người chúng ta. Khi được cứu thoát khỏi chốn tội lỗi và hướng dẫn đi về phía trước, về miền đất hứa của sự sống mới, bà lại ngoái đầu nhìn lại phía sau. Ánh mắt luyến tiếc của bà không chỉ hướng về những tài sản vật chất bỏ lại, mà còn biểu trưng cho một tâm hồn không dứt khoát từ bỏ nếp sống cũ, một sự níu kéo muộn màng đối với những thứ đã hư vong. Chính cái khoảnh khắc ngoái đầu lưu luyến ấy đã biến bà thành một bức tượng muối, một biểu tượng của sự chết chóc về mặt tâm linh, kẻ đứng lại giữa ranh giới của sự sống và cái chết mà không thể bước tới cùng tình yêu của Chúa.
Những hình ảnh lịch sử ấy không phải là những câu chuyện cổ tích xa xôi, mà chúng phản chiếu chân thực tâm lý của con người thời đại hôm nay. Trong thế giới hiện đại, con người sở hữu vô vàn phương tiện để bảo vệ cuộc sống của mình. Chúng ta có y học tân tiến để kéo dài tuổi thọ, có công nghệ để kết nối mọi nơi, có hệ thống tài chính để đảm bảo an ninh vật chất và có vô số hình thức giải trí để khỏa lấp những trống vắng trong tâm hồn. Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ bọc hào nhoáng của sự phát triển ấy lại là một nỗi sợ hãi bao trùm: nỗi sợ mất mát, sợ bị tổn thương, sợ phải hy sinh quyền lợi, sợ không được công nhận và trên hết là nỗi sợ cái chết, sợ sự hư vô. Nỗi sợ hãi này biến con người thành những kẻ thủ thế, luôn gồng mình lên để phòng thủ trước tha nhân. Chúng ta xây những bức tường bê tông cốt thép kiên cố xung quanh ngôi nhà của mình và vô tình xây luôn những bức tường vô hình ngăn cách trái tim mình với trái tim của anh chị em đồng loại. Chúng ta tính toán thiệt hơn trong từng mối quan hệ, dè sẻn từng chút thời gian, công sức và tình cảm vì sợ rằng mình sẽ bị thiệt thòi, bị lợi dụng hoặc mất đi những lợi ích cá nhân.
Chính trong bối cảnh đầy những lo âu và toan tính ấy, lời mời gọi của Đức Giê-su vang lên như một tiếng sét phá vỡ bầu không khí ngột ngạt của sự ích kỷ: « Ai liều mất sự sống của mình vì Ta và vì Tin Mừng, thì sẽ cứu được sự sống ấy ». Động từ « liều mất » hay « đánh mất » ở đây không mang ý nghĩa tiêu cực của sự tự hủy hoại hay xem thường mạng sống, nhưng diễn tả thái độ hoàn toàn phó thác, một sự can đảm dấn thân vào con đường tình yêu hi hiến. Đó là tinh thần của hạt lúa mì rơi xuống đất; nếu hạt lúa cứ giữ nguyên vẹn hình hài cứng nhắc của nó, cứ khép kín vỏ bọc bên ngoài để bảo vệ chính mình trong kho thóc an toàn, thì nó sẽ mãi mãi chỉ là một hạt lúa đơn độc, không sinh ra hoa trái nào. Chỉ khi nào hạt lúa ấy chấp nhận nằm sâu trong lòng đất ẩm ướt, chấp nhận mục nát đi, tan rã đi toàn bộ cấu trúc ban đầu của nó, thì từ cái chết tưởng chừng như vô vọng ấy mới nảy mầm một cây lúa xanh tươi vươn lên đón ánh sáng mặt trời, trổ sinh bông hạt gấp bội phần.
Hành trình của người môn đệ theo chân Đức Giê-su cũng chính là hành trình của hạt lúa mì chịu chết đi cho cái tôi ích kỷ của mình. Chết đi ở đây không có nghĩa là tự tử hay hủy hoại thể xác, mà là một cuộc tử đạo trắng âm thầm diễn ra mỗi ngày trong tâm hồn. Đó là cái chết đối với lòng tự ái quá lố luôn muốn người khác phải phục vụ mình; cái chết đối với sự tham lam vô đáy muốn chiếm đoạt mọi tài nguyên về cho riêng mình; cái chết đối với sự kiêu ngạo luôn cho mình là trung tâm của vũ trụ; và cái chết đối với sự dửng dưng vô cảm trước những giọt nước mắt của người nghèo khổ, bất hạnh xung quanh. Khi một người dám từ bỏ những đặc quyền cá nhân để lắng nghe tiếng kêu cứu của người khác, khi họ dám xả thân phục vụ tha nhân mà không tính toán thiệt hơn, khi họ sẵn sàng tha thiết thứ lỗi cho kẻ lăng mạ mình và khi họ đặt trọn vẹn niềm tin vào ý định của Thiên Chúa thay vì dựa dẫm vào sự khôn ngoan cạn cợt của trần thế, thì chính lúc đó họ đang « liều mất sự sống » theo đúng nghĩa Tin Mừng.
Thế nhưng, nghịch lý diệu kỳ của Tin Mừng là khi con người dám quảng đại trao ban chính mình, dám buông bỏ những thứ mình cố tình nắm giữ, thì họ không hề bị tước đoạt hay trở nên nghèo nàn đi. Ngược lại, họ nhận được một sự sống dồi dào hơn, phong phú hơn và sâu sắc hơn gấp bội. Tình yêu đích thực có một quy luật kỳ lạ: càng cho đi thì càng nhận lại, càng hy sinh thì càng cảm thấy trọn vẹn, càng quên mình vì người khác thì chân dung đích thực của chính mình càng được tỏ hiện rõ nét. Những vị thánh nhân trong lịch sử Giáo hội, từ các vị tử đạo anh dũng đổ máu đào để làm chứng cho đức tin cho đến những chứng nhân thầm lặng giữa đời thường như Mẹ Tê-rê-xa Calcutta, những nhà truyền giáo xả thân chốn rừng sâu hay những người cha, người mẹ làm lụng vất vả hy sinh cả cuộc đời cho con cái, tất cả các ngài đều đã trải nghiệm chân lý này. Các ngài không hề cảm thấy cuộc đời mình bị tước đoạt hay tẻ nhạt khi phải bươn chải vì người khác. Trái lại, ánh mắt của các ngài luôn ngập tràn niềm vui sâu thẳm, nụ cười của các ngài tỏa sáng ánh bình an nội tâm mà không một kho báu vật chất nào trên cõi đời này có thể mua được. Đó chính là sự sống đích thực, sự sống bắt nguồn từ mạch suối ơn thánh của Thiên Chúa, Đấng không bao giờ thua kém sự quảng đại của con người.
Khi suy ngẫm về thái độ buông bỏ và phó thác, chúng ta cũng được mời gọi nhìn ngắm thiên nhiên và vạn vật xung quanh như một cuốn sách giáo khoa sống động mà Thiên Chúa ban tặng để dạy dỗ chúng ta. Sách Sáng Thế và các sách khôn ngoan trong Kinh Thánh luôn nhắc nhở chúng ta rằng qua sự kỳ vĩ, trật tự và vẻ đẹp của các tạo vật, con người có thể nhận ra dấu vết của Đấng Tạo Hóa. Thế nhưng, bi kịch của nhân loại từ xưa đến nay là thường dừng lại ở các tạo vật ấy để biến chúng thành những ngẫu tượng nhằm thờ phụng, thay vì nhìn xuyên qua chúng để tôn vinh Thiên Chúa là Chủ tể muôn loài. Chúng ta bám víu vào sắc đẹp, tuổi trẻ, tiền tài, quyền lực và danh vọng như thể những thứ ấy có thể tồn tại vĩnh viễn với thời gian. Chúng ta biến những phương tiện phục vụ cho cuộc sống thành những mục đích tối hậu của cuộc đời. Sự lầm lẫn tai hại này dẫn đến một hệ lụy đau lòng là khi những giá trị mau qua ấy phai tàn, khi tuổi già ập đến, khi sức khỏe suy sụp hay khi tài sản mất đi, con người rơi vào trạng thái khủng hoảng trầm trọng, tuyệt vọng và cảm thấy cuộc đời hoàn toàn mất phương hướng.
Do đó, bài học về sự buông bỏ mà Đức Giê-su dạy dỗ qua dụ ngôn về ngày tận thế và sự phán xét không nhằm mục đích làm cho chúng ta sợ hãi hay chán ghét thế gian. Thiên Chúa đã tạo dựng muôn loài và ban cho con người cõi trần này là để chúng ta canh tác, chăm sóc và tận hưởng trong sự tạ ơn. Vấn đề không nằm ở việc chúng ta sở hữu những gì, mà nằm ở chỗ tâm hồn chúng ta đang bị những thứ ấy sở hữu hay không. Một người có thể giàu có về tiền bạc nhưng lại có một tâm hồn vô cùng tự do, sẵn sàng phân phát tài sản để nâng đỡ những mảnh đời kém may mắn, thì người đó không hề bị trói buộc bởi vật chất. Ngược lại, một người dù chẳng có bao nhiêu của cải nhưng tâm trí lúc nào cũng bấn loạn, lo âu, bủn xỉn và tiếc nuối từng xu từng cắc, thì người đó đang làm nô lệ cho chính cái nghèo nàn của mình. Tinh thần Tin Mừng đòi hỏi chúng ta phải có một sự tự do nội tâm tuyệt đối, một thái độ sẵn sàng “tháo cũi sổng lồng” cho những vướng bận trần thế bất cứ lúc nào Thiên Chúa gọi mời.
Chúng ta hãy tưởng tượng cảnh tượng được miêu tả trong đoạn Kinh Thánh: vào một đêm nọ, hai người nằm chung một giường, một người được đem đi, một người bị bỏ lại; hai người phụ nữ cùng xay chung một cối đá, một người được đem đi, một người bị bỏ lại. Những hình ảnh này diễn tả tính cấp bách và quyết liệt của thời khắc gặp gỡ Thiên Chúa. Sự phán xét của Ngài không dựa trên những vỏ bọc bề ngoài hay những thành tích phô trương trước mặt người đời, nhưng căn cứ vào tình trạng sâu thẳm của trái tim: trái tim ấy đang hướng về đâu? Nó đang bám víu vào những thực tại tạm bợ hay đang rộng mở đón nhận ơn cứu độ? Người “được đem đi” chính là những ai đã luyện tập cho mình thái độ buông bỏ từng ngày, những người đã quen với việc hiến dâng mạng sống qua từng nghĩa cử yêu thương nhỏ bé trong đời sống thường nhật. Đối với họ, ngày Chúa đến không phải là một sự hoảng loạn hay bất ngờ tột độ, mà là cuộc hội ngộ mong chờ bấy lâu với Người Tình của linh hồn mình. Ngược lại, người “bị bỏ lại” là những kẻ mãi mê bám víu vào đất đen, những người dùng toàn bộ sức lực để xây dựng một vương quốc giả tạo cho riêng mình trên cõi đời này, để rồi khi giờ định mệnh điểm, họ trắng tay hoàn toàn vì không mang theo được gì ngoài một cõi lòng khô cằn tội lỗi.
Bước đi trên con đường từ bỏ chính mình để tìm lại sự sống đích thực đòi hỏi ở người tín hữu một sự can đảm phi thường và một đời sống cầu nguyện sâu sắc. Không ai có thể tự sức mình chiến thắng được bản năng ích kỷ tự nhiên nếu không có ơn huệ và sự nâng đỡ của Chúa Thánh Thần. Chính vì thế, việc chiêm ngắm mầu nhiệm Thập Giá của Đức Giê-su Ki-tô phải trở thành trung tâm điểm của đời sống thiêng liêng mỗi ngày. Thập Giá không phải là một biểu tượng của sự đau khổ vô nghĩa hay sự bi lụy thảm thương, nhưng là ngọn hải đăng soi sáng cho định luật tối cao của tình yêu: yêu là hi hiến, yêu là chấp nhận chết đi cho cái tôi để người mình yêu được sống. Khi nhìn lên Thập Giá, chúng ta thấy Đấng Cứu Thế đã buông bỏ vinh quang thiên quốc, trút bỏ mọi quyền lực để mang lấy thân phận con người phàm hèn, vâng lời cho đến chết và chết trên cây thập giá. Nhờ cái chết đầy đau thương nhưng thấm đượm tình yêu thương tột cùng ấy, Ngài đã chiến thắng sự chết, mở toang cánh cửa cõi vĩnh hằng và ban cho nhân loại nguồn mạch sự sống mới không bao giờ cạn kiệt.
Khi bước vào hành trình theo chân Thầy Chí Thánh trên con đường thập giá ấy, mỗi người chúng ta được mời gọi bắt đầu từ những việc làm nhỏ bé trong cuộc sống gia đình, công sở và cộng đoàn xã hội. Sự hy sinh không phải lúc nào cũng đòi hỏi chúng ta phải hiến dâng mạng sống trong các cuộc bách hại đẫm máu hay phải làm những công tác vĩ đại chấn động địa cầu. Phần lớn thời gian, sự từ bỏ bản thân được thể hiện qua những hy sinh âm thầm từng phút giây: đó là sự nhẫn nhịn khi bị hiểu lầm, là lời xin lỗi chân thành khi làm tổn thương người khác dẫu mình có phần đúng, là sự kiên nhẫn lắng nghe một người đang đau khổ dù bản thân đang vô cùng mệt mỏi, là sự sẻ chia cơm áo gạo tiền với người nghèo khó dẫu gia tài còn khiêm tốn, và là việc gác lại những sở thích cá nhân chính đáng để chu toàn trách nhiệm đối với gia đình và xã hội. Chính những cái “chết nhỏ” hằng ngày đối với sự lười biếng, sự ích kỷ, lòng tự ái và tính toán thiệt hơn sẽ rèn luyện cho ý chí chúng ta trở nên kiên vững, làm cho tâm hồn chúng ta ngày càng rộng mở để chứa đựng tình yêu bao la của Thiên Chúa.
Bên cạnh đó, việc thực hành tinh thần khó nghèo theo tinh thần Phúc Âm cũng là chiếc chìa khóa quan trọng giúp chúng ta thực thi lời dạy về việc “mất sự sống để cứu lấy sự sống”. Khó nghèo ở đây không có nghĩa là túng thiếu khổ sở một cách cực đoan, mà là một thái độ tự do nội tâm trước của cải vật chất. Chúng ta làm việc chăm chỉ, quản lý tài sản khôn ngoan bằng mồ hôi nước mắt của mình, nhưng đồng thời luôn ghi nhớ rằng mọi thứ trên đời này chỉ là những ân huệ tạm thời do Thiên Chúa ban phó để chúng ta quản lý chứ không phải để sở hữu vĩnh viễn. Khi chúng ta coi mình chỉ là những người quản gia trung tín của Chúa, chúng ta sẽ sẵn sàng mở rộng bàn tay để chia sẻ khi có ai đó túng thiếu, không tiếc rẻ khi phải đóng góp cho các công việc bác ái xã hội và không đau khổ vật vã khi không may gặp phải những biến cố tài sản suy sụp. Sự tự do thiêng liêng này mang lại một sự nhẹ nhõm vô biên cho tâm hồn, giúp chúng ta cất bước nhẹ nhàng trên con đường tiến về quê hương vĩnh cửu mà không bị níu kéo bởi những chiếc xiềng xích nặng nề của lòng tham lam.
Một khía cạnh thiết yếu khác không thể bỏ qua trong tiến trình tìm kiếm sự sống đích thực chính là chiều kích cộng đoàn và sự liên đới với tha nhân. Con người không được tạo dựng để sống đơn độc như những hòn đảo cô lập giữa đại dương bao la. Bản tính của chúng ta là bản tính tương quan, hướng về tha nhân và chỉ thực sự tìm thấy bản ngã chân chính của mình khi biết hiến thân cho người khác. Trong xã hội hiện đại, khi chủ nghĩa cá nhân cực đoan đề cao cái tôi ích kỷ, con người ngày càng trở nên xa cách, lạnh lùng và cô đơn ngay giữa lòng các thành phố đông đúc. Sự cô đơn ấy chính là hệ quả tất yếu của việc cố gắng “giữ gìn sự sống” cho riêng mình. Càng cố giữ gìn thế giới riêng tư an toàn bao nhiêu, con người càng cảm thấy ngột ngạt và trống vắng bấy nhiêu. Ngược lại, khi chúng ta bước ra khỏi biên giới của sự ích kỷ, dấn thân vào các hoạt động bác ái, thăm viếng người bệnh tật, an ủi kẻ ưu sầu, giáo dục con cái bằng tất cả tâm huyết và xây dựng những nhịp cầu hòa giải trong gia đình cũng như cộng đoàn, thì chúng ta lập tức cảm nhận được sự ấm áp của tình người và sự hiện diện sưởi ấm của Thiên Chúa trong cuộc đời mình.
Lịch sử cứu độ cũng cho chúng ta thấy rằng tiếng gọi của Thiên Chúa luôn đòi hỏi một sự dứt khoát mạnh mẽ, không chần chừ, không luyến tiếc. Giống như tổ phụ Áp-ra-ham xưa đã nghe theo tiếng gọi của Chúa, rời bỏ quê hương, họ hàng và nhà cha mình để bước đi tới một xứ sở xa xôi mà Ngài sẽ chỉ cho; ông đã không mang theo quá nhiều sự lo lắng cho tương lai, mà hoàn toàn phó thác vào lời hứa trung tín của Đấng Tối Cao. Hay như các tông đài đầu tiên đang ngồi vá lưới bên bờ hồ Galilê, khi nghe tiếng Đức Giê-su gọi liền lập tức bỏ lại thuyền ghe và người cha già để đi theo Ngài. Sự từ bỏ dứt khoát ấy không phải là một sự bồng bột nông nổi, mà là một phản ứng khôn ngoan của những ai đã nhận ra kho báu vô giá của Nước Trời, một viên ngọc quý mà để có được nó, người ta sẵn sàng bán hết mọi tài sản mình có để mua cho bằng được. Trong đời sống thiêng liêng của chúng ta hôm nay, có biết bao nhiêu lần Chúa cũng đang gọi mời chúng ta buông bỏ những “chiếc lưới” đang giam hãm chúng ta: có thể là một thói quen xấu lâu năm, một mối quan hệ độc hại, một sự giận hờn cay đắng chưa được tha thứ, hay một sự gắn bó quá mức với địa vị và danh vọng trần thế. Nếu chúng ta cứ tiếp tục lưỡng lự, chần chừ và tiếc nuối, chúng ta sẽ mãi mãi chôn chân tại chỗ trên con đường nhân đức và đánh mất cơ hội được bay cao trong bầu khí quyển thánh thiện của tình yêu Thiên Chúa.
Khi nhìn ngắm lại toàn bộ hành trình đức tin, chúng ta nhận ra rằng lời dạy của Đức Giê-su về việc đánh mất sự sống để cứu lấy nó không phải là một lời đe dọa bi quan, mà là một lời hứa đầy hy vọng và hoan lạc. Đó là con đường duy nhất dẫn đến sự tự do đích thực của con người. Khi một người đã không còn sợ mất mát bất cứ thứ gì trên đời này, kể cả mạng sống của chính mình vì lòng mến Chúa và yêu anh chị em, thì người đó đã trở thành một con người hoàn toàn tự do, một người con thực sự thuộc về vương quốc của ánh sáng và sự sống vĩnh cửu. Không một thế lực trần gian nào, không một thử thách hoạn nạn nào, và ngay cả cái chết thể lý cũng không thể khuất phục được một tâm hồn đã được biến đổi tận căn bởi ngọn lửa tình yêu hy hiến. Đối với họ, cái chết không phải là sự chấm dứt bi thảm, mà là ngưỡng cửa bước vào sự sống viên mãn, là khoảnh khắc hạt lúa mì vỡ tung ra để chính thức hòa mình vào mùa gặt muôn đời trong vinh quang của Chúa Cha.
Giữa những bộn bề lo toan của cuộc sống thường nhật hôm nay, khi chúng ta đối mặt với vô vàn áp lực từ công việc, gia đình và xã hội, lời của Thầy Chí Thánh vẫn vang vọng bên tai như một lời mời gọi thiết tha và đầy dịu ngọt. Ngài không đòi hỏi chúng ta những điều quá sức, nhưng Ngài mời gọi chúng ta hãy trao ban những gì mình có dẫu rất nhỏ bé, hãy mở rộng trái tim để đón nhận tha nhân, và hãy đặt trọn vẹn niềm phó thác vào quyền năng cùng lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa. Mỗi buổi sáng thức dậy là một hồng ân mới để chúng ta chọn lựa: hoặc tiếp tục sống cho cái tôi ích kỷ, loay hoay bảo vệ những lợi ích nhỏ nhoi của bản thân để rồi chìm dần trong sự cô độc và trống vắng; hoặc can đảm bước ra khỏi chính mình, liều mất đi những toan tính tầm thường để dấn thân trọn vẹn cho tình yêu thương và sứ mạng Tin Mừng.
Nguyện xin ơn trên soi sáng và ban ơn trợ lực cho mỗi người chúng ta, để qua sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Ma-ri-a, mẫu gương tuyệt vời của sự vâng phục tuyệt đối và lòng phó thác trọn vẹn, chúng ta biết can đảm thực thi lời dạy thánh thiêng của Chúa. Xin cho chúng ta mỗi ngày biết chết đi một chút cho những đam mê ích kỷ, để nhờ đó, chúng ta không chỉ gìn giữ được phẩm giá cao quý của người con Chúa trên trần gian này, mà còn đạt tới sự sống đích thực, phong phú và vĩnh cửu mà Thiên Chúa đã dọn sẵn cho những ai yêu mến Người trong cõi vinh quang muôn đời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
HÀNH TRÌNH TỈNH THỨC VÀ ĐÔI MẮT ĐỨC TIN GIỮA VŨ TRỤ KỲ DIỆU
Kính thưa cộng đoàn phụ vụ, bước đi trong hành trình trần世 đầy những biến động và thăng trầm, con người chúng ta thường dễ bị cuốn vào vòng xoáy của những lo toan thường nhật, những toan tính thực dụng và sự xô bồ của nhịp sống hiện đại. Thế giới xung quanh chúng ta vận hành với một tốc độ chóng mặt, nơi mà công nghệ, khoa học kỹ thuật và những tiến bộ văn minh mang lại cho nhân loại vô vàn tiện ích, nhưng đồng thời cũng vô tình tạo ra một thứ màn sương dày đặc che khuất đi tầm nhìn tâm linh sâu thẳm của con người. Chúng ta mải miết nhìn vào màn hình điện thoại, mải mê đong đếm những giá trị vật chất ngắn ngủi, mải mê chạy theo danh vọng, tiền tài mà quên mất rằng, ẩn giấu đằng sau lớp vỏ bọc của thực tại hữu hạn này là một chiều kích tuyệt mỹ, một sự hiện diện thiêng liêng vô biên đang ngày đêm thì thầm với tâm hồn chúng ta. Lời Chúa trong các bài đọc phụ hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một chân trời suy niệm thật bao la và sâu sắc, dẫn dắt chúng ta đi từ kỳ quan của vũ trụ hữu hình cho đến thực tại tối hậu của lịch sử cứu độ, nơi Thiên Chúa không ngừng ngỏ lời với con người qua mọi biến cố và qua chính công trình sáng tạo kỳ diệu của Ngài.
Khi chiêm ngắm vũ trụ bao la, từ những vì tinh tú lung linh trên bầu trời đêm cho đến những hạt cát nhỏ nhoi bên bờ biển, sách Khôn Ngoan đã đưa ra một lời quở trách đầy thức tỉnh nhưng cũng rất đỗi thấu cảm đối với trí tuệ con người qua mọi thời đại. Tác giả sách Khôn Ngoan chỉ ra rằng, thật là một sự u mê đáng trách khi con người có đủ khả năng để nghiên cứu, thấu hiểu, đo lường và khám phá ra những định luật vô cùng tinh vi của vũ trụ, biết cách tính toán quỹ đạo của các vì sao, dự đoán chính xác những hiện tượng thiên văn kỳ vĩ như nguyệt thực hay nhật thực, nhưng lại có thể bỏ quên Đấng Tác Tạo đã dựng nên tất cả những điều đó. Đứng trước một cỗ máy vĩ đại và tinh vi, bất cứ ai có lý trí bình thường cũng sẽ lập tức suy luận ra rằng phải có một kỹ sư thiên tài, một nhà thiết kế vĩ đại đứng đằng sau để kiến tạo và vận hành nó. Thế mà, trớ trêu thay, nhân loại trong sự kiêu ngạo khoa học hoặc sự xao lãng tinh thần của mình lại thường dừng lại ở chính các thụ tạo, tôn sinh thụ tạo thay vì tôn vinh Đấng Hóa Công.
Thiên Chúa không phải là một đấng ẩn giấu kín đáo đến mức không thể nhận biết; trái lại, Ngài đã để lại dấu ấn vô cùng rõ nét của mình trên khắp muôn loài muôn vật. Sách Khôn Ngoan và sau đó là thánh Phô-lô tông đồ đều khẳng định một cách mạnh mẽ rằng: từ sự vĩ đại, trật tự, vẻ đẹp và sự hài hòa của các công trình sáng tạo, con người hoàn toàn có thể nhận ra quyền năng vĩnh cửu và bản tính thiên chúa của Ngài. Vũ trụ này tựa như một bản thánh thi khổng lồ không ngừng cất lên ca khúc ngợi ca Đấng Tối Cao. Như lời của thánh vịnh gia đã ca tụng, bầu trời bao la không ngừng loan truyền vinh quang Thiên Chúa, và vòm trời rao báo công việc tay Ngài làm. Ngày qua ngày nhủ cho ngày tới, đêm này truyền cho đêm khác kiến thức, không có lời cũng chẳng có tiếng, và âm thanh của chúng vang dội đến tận cùng cõi đất. Thế nhưng, câu hỏi đặt ra cho mỗi người chúng ta hôm nay là: Phải chăng đôi mắt tai và cõi lòng chúng ta đã trở nên chai lì trước bản thánh thi hùng vĩ ấy? Chúng ta nhìn ngắm hoàng hôn rực rỡ, nghe tiếng gió rì rào qua những tán lá rừng nguyên sinh, chiêm ngưỡng sự sống nảy nở từ lòng đất mẹ, nhưng mấy khi tâm hồn chúng ta thực sự chìm lắng để nhận ra hơi thở của Đấng Tác Tạo đang hiện diện trong từng chi tiết nhỏ bé ấy?
Sự mù lòa thiêng liêng này không chỉ là vấn đề của thời cổ đại mà còn là căn bệnh trầm cảm của con người thời đại kỹ thuật số. Chúng ta trở thành những chuyên gia trong việc khai thác thiên nhiên, nhưng lại hoàn toàn mù tịt trong việc kính sợ và tôn thờ Thiên Chúa qua thiên nhiên. Các thánh nhân trong truyền thống của Giáo Hội, đặc biệt là các Giáo phụ và những bậc thầy đời sống tâm linh, luôn biết cách nhìn xuyên thấu qua lớp vỏ vật chất của thế giới để chạm đến cõi thiêng liêng. Đọc lại những vần thơ chiêm niệm của thánh Gio-an Thánh Giá, ta thấy ngài nhìn ngắm núi non, rừng thẳm, cỏ hoa và cảm nhận được dấu chân của người Tình Giê-su đi qua, để lại trên vạn vật muôn vàn nét kiều diễm. Thiên Chúa không ở đâu xa; Ngài hiện diện ngay trong từng hơi thở của vũ trụ này. Việc chúng ta không nhận ra Ngài không phải vì Ngài vắng bóng, mà vì tâm hồn chúng ta quá rộn ràng những tiếng ồn ào của thế gian, khiến cho thính giác tâm linh bị điếc đặc trước tiếng thì thầm của Chúa tể càn khôn.
Bước sang đoạn Tin Mừng theo thánh Lu-ca, tông sắc của phụng vụ chuyển dịch từ chiều kích vũ trụ học sang chiều kích cánh chung và lịch sử. Đức Giê-su Kitô đưa nhãn quan của các môn đệ hướng về những ngày cuối cùng của nhân loại, về thời điểm mà Con Người sẽ ngự đến trong vinh quang. Ngài gợi lại cho họ hai hình ảnh kinh điển trong lịch sử cứu độ: thời đại của ông Nô-ê và thời đại của ông Lốt. Trong cả hai thời điểm đó, cuộc sống diễn ra hết sức bình thường theo nhịp điệu muôn thuở của nó: con người vẫn ăn uống, cưới vợ gả chồng, buôn bán, xây cất, lo toan cho những nhu cầu thực tế của đời sống trần gian. Không có dấu hiệu nào bất thường báo trước thảm họa; sự bận rộn với cơm áo gạo tiền đã làm cho con người ta trở nên tê liệt và mất đi khả năng nhạy cảm trước những biến chuyển sâu xa của định mệnh lịch sử. Rồi thình lình, cơn đại hồng thủy ập đến cuốn trôi tất cả trong thời Nô-ê, và ngọn lửa từ trời mưa xuống thiêu rụi thành Xô-đôm trong thời ông Lốt. Điểm chung cốt lõi của những con người trong các câu chuyện ấy không phải là họ làm điều gì đó quá quắt hay gớm ghiếc theo tiêu chuẩn đạo đức thông thường, mà là sự dửng dưng, sự mê muội đến độ hoàn toàn quên mất Thiên Chúa, chìm đắm hoàn toàn vào thế giới vật chất hiện sinh mà buông xuôi mọi cảnh giác nội tâm.
Chính trong bối cảnh đó, lời cảnh tỉnh của Đức Giê-su vang lên như một tiếng chuông thức tỉnh tâm can mỗi người Kitô hữu chúng ta hôm nay. Sự hiện diện của Con Người trong ngày sau hết sẽ diễn ra bất ngờ như ánh chớp lóe lên từ phương trời này chiếu sáng sang phương trời kia. Sẽ không có chỗ cho sự chuẩn bị nước rút, không có thời gian để quay đầu thu vén của cải hay tiếc nuối những gì thuộc về trần thế. Câu nói đầy ẩn ý của Chúa Giê-su về việc “ai tìm cách cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai liều mất mạng sống mình thì sẽ bảo tồn được nó” hay hình ảnh hai người ở trên giường, hai người cùng xay bột, người này được đem đi, kẻ kia bị bỏ lại, diễn tả sự phân định rạch ròi và tận cùng của sự thật. Sự phân định này không đến từ sự ngẫu nhiên hay bất công của Thượng Đế, mà đến từ chính thái độ nội tâm và sự chọn lựa tự do của con người trong cuộc sống hằng ngày. Một tâm hồn gắn bó trọn vẹn với Thiên Chúa, luôn tỉnh thức và sẵn sàng buông bỏ những ràng buộc vị kỷ của trần thế, sẽ dễ dàng nhận ra nhịp đập của ơn cứu độ. Ngược lại, một tâm hồn bám rễ sâu chắc vào những thực tại vật chất tạm bợ, tự mãn trong sự an toàn giả tạo của của cải và quyền lực, sẽ bị cuốn phăng đi trong cơn lốc của sự diệt vong tinh thần.
Sự tỉnh thức mà Tin Mừng đòi hỏi không phải là một thái độ hoảng loạn, sợ hãi, hay trốn chạy khỏi thế giới để ngồi chờ ngày tận thế trong tâm trạng bi quan yếm thế. Trái lại, tỉnh thức theo tinh thần Kitô giáo là một thái độ sống đầy tràn niềm hy vọng, trách nhiệm và tình yêu mến. Đó là khả năng nhận ra Thiên Chúa đang hoạt động trong từng hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống hiện tại. Đời sống gia đình, công việc nghề nghiệp, những mối tương quan xã hội, những niềm vui và nỗi buồn thường nhật chính là chất liệu để chúng ta thực thi ơn gọi làm con cái Chúa. Khi một người biết nhìn công việc của mình bằng đôi mắt đức tin, họ không chỉ thấy đó là phương tiện kiếm sống mà là không gian để cộng tác vào công trình sáng tạo chưa hoàn tất của Thiên Chúa. Khi một người đối xử bác ái với tha nhân, họ đang chuẩn bị hành trang cho ngày gặp gỡ Đức Kitô. Sự tỉnh thức đòi hỏi chúng ta phải biết thanh luyện cõi lòng khỏi những thói hư tật xấu, khỏi sự dính bén vô độ vào tiền tài, danh vọng và quyền lực những thứ có nguy cơ biến con người thành nô lệ cho chính những tiện nghi do mình tạo ra.
Nhìn lại lịch sử của Giáo Hội và kinh nghiệm của các thánh nhân, chúng ta thấy rằng những ai thực sự sống trong tinh thần tỉnh thức cánh chung là những người làm việc hăng say nhất cho trần gian này, nhưng đồng thời lại có trái tim hoàn toàn tự do đối với nó. Thánh Âu-tinh, khi suy niệm về những đoạn Kinh Thánh này, thường xuyên nhắc nhở các tín hữu rằng cuộc đời trần thế này chỉ là một lữ quán tạm thời, nơi chúng ta dừng chân để lữ hành về quê hương vĩnh cửu trên trời. Ngài kêu gọi cộng đoàn hãy hoán cải tâm hồn, từ bỏ nếp sống vô luân và bất chính, để khi ngày của Chúa đến, chúng ta không bị bất ngờ như những kẻ trộm đột nhập trong đêm tối, mà được hân hoan nghênh đón Đấng Cứu Độ với niềm vui của những người con trung tín. Thánh nhân cũng chỉ trích sự thông thái giả hiệu của những triết gia ngoại giáo, những người có thể tính toán chính xác chu kỳ của các vì sao trên bầu trời nhưng lại bất lực trong việc tìm kiếm Đấng đã tạo ra các vì sao ấy. Sự thông thái đích thực không nằm ở chỗ tích lũy kiến thức trần thế để tự mãn, mà nằm ở sự khiêm nhường nhận biết giới hạn của bản thân trước sự cao cả vô biên của Thiên Chúa và cung kính sụp lạy trước nhan thánh Ngài.
Trong đời sống đạo đức của người tín hữu hôm nay, tinh thần tỉnh thức còn mang một ý nghĩa cấp bách trong việc đối diện với những cám dỗ ngấm ngầm của xã hội tiêu thụ. Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa mà ở đó mọi thứ đều có thể mua được, bán được và thay thế được, kể cả những giá trị luân phiên và phẩm giá con người. Chủ nghĩa thế tục hóa đang cố gắng gạt bỏ Thiên Chúa ra khỏi lề đường của đời sống công cộng, biến con người thành những cỗ máy tiêu thụ không hơn không kém. Nếu chúng ta không có một đời sống cầu nguyện sâu sắc, không biết dừng lại mỗi ngày để tĩnh tâm và kiểm điểm đời sống, chúng ta rất dễ rơi vào cạm bẫy của sự dửng dưng tâm linh. Sự dửng dưng ấy nguy hiểm hơn cả tội lỗi công khai, bởi vì tội lỗi còn có thể làm cho con người cảm thấy cắn rứt lương tâm và tìm đường quay về, trong khi sự dửng dưng làm cho tâm hồn trở nên tê liệt hoàn toàn, trơ lì trước ơn sủng và không còn nhận ra tiếng Chúa gọi mời qua những biến cố của thời đại.
Mỗi thánh lễ chúng ta tham dự, mỗi mùa Phụng Vụ trôi qua, và đặc biệt là những dịp suy niệm về ngày cánh chung, đều là những mốc son nhắc nhở chúng ta về ý nghĩa đích thực của thời gian. Thời gian không phải là một dòng chảy vô tận không có mục đích, cũng không phải là một vòng tròn vô nghĩa lặp đi lặp lại của đau khổ và vô vọng. Thời gian trong nhãn quan Kitô giáo là một hồng ân, là một lịch sử cứu độ có khởi đầu và có đích điểm, và đích điểm đó chính là sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa, nơi Đức Giê-su Kitô sẽ quy tụ muôn loài dưới một đầu là Ngài. Ý thức được điều này giúp chúng ta sống từng khoảnh khắc hiện tại với ý thức trách nhiệm cao độ. Không một việc lành nào dù là nhỏ nhặt nhất, như một chén nước mát cho người khát, một lời thăm hỏi người bệnh tật, hay một cái ôm an ủi kẻ u sầu, mà lại bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. Tất cả đều được ghi khắc vào cuốn sách vĩnh cửu của tình yêu.
Chính vì thế, việc canh thức chờ đợi ngày Chúa đến không phải là sự chờ đợi thụ động trong lo âu sợ hãi, mà là sự dấn thân tích cực trong tình yêu thương và lòng bác ái. Giống như những người đầy khôn ngoan trong các dụ ngôn của Chúa, chúng ta phải luôn giữ cho ngọn đèn đức tin của mình cháy sáng bằng dầu của lòng mến Chúa và yêu người. Ngọn đèn ấy không thể mượn từ người khác; mỗi người phải tự chuẩn bị cho hành trình đức tin cá nhân của mình qua các bí tích, qua việc đọc và suy gẫm Lời Chúa, qua đời sống cầu nguyện bền bỉ và qua những hành động bác ái cụ thể trong đời sống gia đình và xã hội. Khi chúng ta thực sự sống như những người con sự sáng, bóng tối của sự ích kỷ, của sự vô cảm và của tội lỗi sẽ tự khắc bị đẩy lùi khỏi tâm hồn chúng ta.
Kính thưa cộng đoàn, khi hướng về tương lai với niềm hy vọng cánh chung, chúng ta cũng được mời gọi nhìn lại hiện tại với lòng biết ơn sâu sắc. Thiên Chúa đã ban cho chúng ta một ngôi nhà chung tuyệt đẹp là vũ trụ bao la này, một không gian tràn ngập sự sống và tình yêu để chúng ta sinh sống và tôn vinh Ngài. Hãy tập nhìn thế giới không phải qua lăng kính của sự khai thác ích kỷ hay sự lo lắng bất an, mà qua đôi mắt của đức tin, đôi mắt biết ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của kỳ quan tạo dựng và biết nhận ra bóng dáng của Thiên Chúa trong từng mảnh đời bất hạnh, trong từng gương mặt của những người anh chị em bé mọn nhất đang cần đến sự sẻ chia và nâng đỡ của chúng ta.
Nguyện xin Thiên Chúa là Cha toàn năng ban ơn phồn thịnh và soi sáng tâm trí chúng ta, để qua các công trình kỳ diệu của muôn loài muôn vật cũng như qua những biến động của lịch sử trần gian, chúng ta luôn biết duy trì một cõi lòng tỉnh thức, nhạy bén trước ơn sủng và vững vàng trong niềm hy vọng cứu độ. Xin cho mỗi người chúng ta, dù phải đối diện với bao thử thách, lo toan và cám dỗ của cuộc sống thường nhật, vẫn luôn giữ vững ngọn lửa đức tin tinh tuyền, sẵn sàng chờ đợi và hân hoan đón chào ngày Con Người ngự đến trong vinh quang để dẫn đưa chúng ta vào cõi vĩnh hằng hạnh phúc bên Ngài. Amen.
Lm. Anmai, CSsR