LỜI KINH MÂN CÔI LÀ SUY GẪM VỀ CUỘC ĐỜI CHÚA GIÊ-SU Lm. Anmai, CSsR.
Qua lời kinh kính chào Đức Mẹ, chúng ta được dẫn đến với Chúa Giê-su, chiêm ngắm tình yêu của Người và học sống Tin Mừng giữa cuộc đời.*
Có những lời kinh chúng ta đã đọc từ khi còn rất nhỏ. Nhỏ đến mức chưa hiểu hết ý nghĩa từng chữ, nhưng đã thuộc giọng đọc của mẹ, nhịp đọc của cha, tiếng thưa của bà, tiếng đáp của ông. Có những buổi tối, đứa trẻ ngồi tựa vào người lớn, mắt đã buồn ngủ, miệng vẫn cố đọc theo một vài câu. Có những tràng chuỗi nằm trong bàn tay nhăn nheo, đi qua bao mùa mưa nắng, bao lần lo lắng cho con cháu, bao biến cố không biết phải giải quyết thế nào. Có những người ra khỏi nhà với chiếc điện thoại trong túi và một tràng chuỗi nhỏ bên cạnh. Có những người nằm trên giường bệnh, sức không đủ đọc thành tiếng, nhưng ngón tay vẫn lần từng hạt như đang níu lấy một lời cầu nguyện đã nâng đỡ mình suốt đời.
Kinh Mân Côi gần gũi như thế. Gần gũi đến mức đôi khi chúng ta tưởng mình đã biết hết. Cứ cầm chuỗi, cứ đọc những kinh quen thuộc, cứ đủ năm chục, rồi kết thúc. Nhưng càng quen, chúng ta càng cần dừng lại để hỏi: **Tôi đang đi đâu trong lời kinh này? Tôi đang gặp ai? Tôi đang để điều gì chạm đến đời sống mình?**
Bởi kinh Mân Côi không chỉ là một công việc của môi miệng. Trong lòng lời kinh ấy là cuộc đời Chúa Giê-su. Qua những mầu nhiệm được suy niệm, chúng ta đi vào niềm vui Nhập Thể, ánh sáng sứ vụ, đau khổ cứu độ và vinh quang Phục Sinh của Người. Đức Maria đồng hành với chúng ta trên hành trình ấy. Mẹ giúp chúng ta nhìn Con của Mẹ, lắng nghe Con của Mẹ, đón nhận Con của Mẹ và để đời mình được đổi mới bởi Con của Mẹ.
Mỗi lần đọc kinh Kính Mừng, chúng ta nhắc đến danh Giê-su. Danh ấy nằm ngay giữa lời kinh, như nhắc chúng ta rằng người Con mà Đức Maria cưu mang chính là Đấng chúng ta cần gặp. Chúng ta kính chào Mẹ, ngợi khen điều Thiên Chúa đã thực hiện nơi Mẹ và xin Mẹ chuyển cầu. Trong sự gần gũi với Mẹ, chúng ta được dẫn sâu hơn vào tình yêu của Chúa Giê-su.
Vì thế, một người có thể đọc rất nhiều kinh Mân Côi mà vẫn cần học suy gẫm. Và một người mới bắt đầu, còn vụng về, còn dễ chia trí, vẫn có thể được lời kinh nuôi dưỡng nếu biết hướng lòng về Chúa với sự chân thành. Điều đáng quý không nằm ở khả năng đọc thật nhanh hoặc thật trôi chảy. Điều đáng quý là chúng ta chịu ở lại trước một mầu nhiệm, chịu nghe một lời của Chúa, chịu nhìn một cử chỉ của Người, và chịu để điều ấy chất vấn mình.
Khi lần chuỗi, chúng ta có thể tự hỏi: Chúa Giê-su đang tỏ cho tôi thấy điều gì về tình yêu của Người? Trong mầu nhiệm này, tôi nhận ra điều gì nơi cuộc đời mình? Tôi cần tạ ơn về điều gì, xin ơn gì, sửa đổi điều gì? Tôi có thể làm một việc cụ thể nào để lời kinh tiếp tục trong ngày sống?
Những câu hỏi ấy giúp tràng chuỗi đi từ bàn tay vào tâm hồn, rồi từ tâm hồn vào cách sống.
Có người nói: “Con đọc kinh Mân Côi mà cứ chia trí.” Điều ấy rất thường gặp. Chúng ta mang vào giờ cầu nguyện cả một ngày đầy công việc, những điều chưa giải quyết, tiếng nói đã nghe, nỗi lo đang giữ trong lòng. Có khi miệng đọc kinh, đầu nghĩ tới tiền nhà. Có khi tay lần chuỗi, lòng nhớ một người đang bệnh. Có khi đang đọc thì chợt nhận ra mình giận ai đó. Chúng ta không cần vì thế mà tuyệt vọng. Mỗi lần nhận ra mình đi xa, hãy nhẹ nhàng trở lại với Chúa. Có thể chỉ bằng một lời rất ngắn: “Lạy Chúa Giê-su, con đang ở đây. Xin giúp con ở lại với Chúa.”
Đừng biến giờ kinh thành cuộc tự trách liên tục. Nhưng cũng đừng mặc nhiên chấp nhận việc đọc mà không bao giờ chú ý. Sự trở về ấy cần được tập luyện. Trước mỗi chục kinh, dừng lại một chút, nhớ mầu nhiệm, hình dung khung cảnh Tin Mừng, xin một ơn cụ thể. Trong khi đọc, giữ lại một hình ảnh: Chúa Giê-su trong lòng Đức Mẹ, Hài Nhi nằm trong máng cỏ, Chúa đứng giữa dòng sông Gio-đan, Chúa quỳ cầu nguyện, Chúa mang thập giá, Chúa sống lại. Hình ảnh ấy giúp lòng chúng ta có một nơi để trở về.
Không phải lúc nào suy gẫm cũng có nhiều cảm xúc. Có những ngày lời kinh khô khan, lòng không thấy sốt sắng, đầu óc mỏi mệt. Nhưng tình yêu không chỉ tồn tại trong những lúc cảm động. Một người vẫn ngồi bên người thân khi chẳng biết nói gì đã trao một sự hiện diện quý giá. Người cầu nguyện cũng vậy. Có khi chúng ta chỉ có thể ở lại với Chúa bằng một sự trung thành nhỏ bé. Người biết sức chúng ta. Người biết điều chúng ta đang mang. Người đón nhận lời kinh chân thành, kể cả khi lời kinh ấy đi qua một tâm hồn đang mệt.
Suy gẫm cuộc đời Chúa Giê-su còn giúp chúng ta hiểu rằng đức tin không chỉ là những điều cao xa. Chúa đã đến trong một đời sống cụ thể: có một người mẹ, có gia đình, có những cuộc lên đường, có những bữa ăn, có bạn hữu, có nước mắt, có lao động, có những người hiểu lầm, có người yêu mến và có người chống đối. Con Thiên Chúa đã sống giữa đời người. Khi suy niệm các mầu nhiệm Mân Côi, chúng ta đem chính đời người của mình đến gặp Người.
**Ở mầu nhiệm Truyền Tin, chúng ta gặp Chúa Giê-su được cưu mang nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần, trong lời đón nhận đầy tin tưởng của Đức Maria.** Thiên Chúa đến với nhân loại bằng một con đường khiêm hạ và gần gũi. Một người thiếu nữ được mời cộng tác vào chương trình cứu độ. Mẹ hỏi, Mẹ lắng nghe, rồi Mẹ trao mình cho Thiên Chúa. Lời xin vâng ấy mở ra một hành trình mà Mẹ chưa thể thấy hết.
Khi suy gẫm mầu nhiệm này, chúng ta có thể nhìn lại cách mình đón nhận ý Chúa. Nhiều khi ta chỉ muốn vâng theo khi mọi điều đã rõ, khi không có rủi ro, khi lựa chọn ấy phù hợp với kế hoạch của mình. Nhưng đời sống đức tin thường đòi một sự tín thác ngay giữa điều chưa rõ. Một người nhận trách nhiệm chăm sóc cha mẹ già không biết hết những khó khăn phía trước. Một đôi vợ chồng đón nhận con cái bước vào một hành trình có nhiều bất ngờ. Một người trung thực trong công việc có thể chưa biết mình sẽ chịu thiệt đến đâu. Chúng ta cần ơn Chúa để chọn điều tốt dù chưa nắm được mọi kết quả.
Xin vâng không phải buông bỏ suy nghĩ hay để người khác tùy tiện điều khiển mình. Đức Maria đã hỏi để hiểu lời được trao. Sự đón nhận của Mẹ có sự lắng nghe, ý thức và tự do. Bởi thế, khi lần chuỗi, chúng ta xin được phân định điều tốt, xin đủ khiêm tốn để nghe và đủ can đảm để làm điều mình nhận ra là đúng.
Có thể sau chục kinh này, việc cụ thể của chúng ta là thôi trì hoãn một trách nhiệm. Là trả lời một lời mời phục vụ. Là làm một việc cần làm dù chẳng ai khen. Là mở lòng với một người đang cần mình. Lời kinh bắt đầu bằng mầu nhiệm Nhập Thể và tiếp tục bằng một sự đón nhận có thật trong cuộc sống.
**Ở mầu nhiệm Đức Maria thăm viếng bà Ê-li-sa-bét, chúng ta chiêm ngắm Chúa Giê-su được Mẹ mang đến cho người khác.** Niềm vui gặp gỡ không chỉ thuộc về hai người phụ nữ. Sự hiện diện của Đấng Cứu Độ làm cuộc thăm viếng trở nên một biến cố đầy ân sủng. Đức Maria lên đường. Mẹ đi vào nhà một người thân đang cần sự gần gũi. Mẹ mang theo điều Thiên Chúa đã làm trong đời mình.
Mầu nhiệm ấy đặt trước chúng ta một câu hỏi rất thực tế: khi đến với người khác, tôi mang theo điều gì? Tôi mang bình an hay sự căng thẳng? Tôi mang niềm vui hay những lời bàn tán? Tôi đến để giúp hay để dò xét? Tôi hỏi thăm vì quan tâm hay chỉ để biết thêm một chuyện có thể kể lại?
Có người vừa bước vào nhà đã làm người khác thấy dễ thở. Có người vừa xuất hiện đã khiến cả phòng phải dè chừng. Có lời hỏi làm người đang buồn cảm thấy được nâng đỡ. Có lời hỏi khiến họ thấy mình bị điều tra. Kinh Mân Côi mời chúng ta học cách hiện diện như Đức Maria: mang Chúa đến bằng lòng yêu thương, sự tế nhị và việc phục vụ.
Một cuộc thăm viếng có thể rất nhỏ: ghé thăm người bệnh, gọi cho một người sống một mình, hỏi thăm người thân lâu ngày ít liên lạc, tới giúp một gia đình đang có tang. Không phải lúc nào chúng ta cũng nói được điều sâu sắc. Có khi điều cần nhất là chịu đến, chịu ngồi, chịu nghe. Nếu vừa đọc kinh về cuộc thăm viếng của Đức Mẹ, chúng ta có thể tự hỏi hôm nay ai đang cần một cuộc thăm viếng của mình.
**Ở mầu nhiệm Giáng Sinh, chúng ta chiêm ngắm Chúa Giê-su sinh ra trong sự nghèo khó.** Đấng Cứu Độ đến với con người trong thân phận một Hài Nhi, cần được bồng ẵm, chăm sóc và bảo vệ. Thiên Chúa cho chúng ta gặp Người trong sự bé nhỏ. Điều ấy có thể làm thay đổi cách chúng ta nhìn những người yếu thế, những cuộc đời ít được chú ý, những con người không có gì để khiến xã hội nể phục.
Một đứa trẻ chưa làm được điều gì vẫn có phẩm giá. Một người bệnh không còn lao động được vẫn đáng được yêu thương. Một người già chậm chạp vẫn có chỗ trong gia đình. Một người nghèo không thể đáp lại sự giúp đỡ của ta vẫn là người anh chị em. Khi nhìn Hài Nhi Giê-su, chúng ta học cách quý một con người vì chính con người ấy.
Suy gẫm Giáng Sinh cũng giúp chúng ta xét lại những điều đang theo đuổi. Chúng ta cần nhà cửa, công việc, thu nhập, những điều kiện để chăm sóc gia đình. Nhưng có khi vì muốn thêm quá nhiều, ta đánh mất sự hiện diện với những người mình yêu. Ta kiếm được nhiều hơn, mua được nhiều hơn, nhưng ngày càng ít ngồi lại. Ta làm cho căn nhà tiện nghi hơn, trong khi những người ở đó lại cô đơn hơn.
Bên máng cỏ, chúng ta có thể xin Chúa giúp mình biết đủ, biết phân biệt điều cần với điều chỉ làm tăng sự lo lắng, biết dành thời gian cho con người. Một món quà đắt tiền không thể thay thế mãi một người cha vắng mặt. Một bữa ăn đầy món ngon vẫn cần ánh mắt và lời nói yêu thương. Hài Nhi Giê-su mời chúng ta trở về với những giá trị rất căn bản ấy.
**Ở mầu nhiệm Dâng Chúa Giê-su trong Đền Thờ, chúng ta thấy Đức Maria và thánh Giu-se đưa Hài Nhi đến trước mặt Thiên Chúa theo luật của dân Chúa.** Trong cuộc gặp gỡ ấy, ông Si-mê-on nhận ra ơn cứu độ và cũng báo trước đau khổ. Niềm vui đón nhận Chúa không loại bỏ mọi thử thách. Hành trình cứu độ sẽ đi qua những điều khiến lòng người đau đớn.
Khi suy gẫm mầu nhiệm này, cha mẹ có thể dâng con cái cho Chúa. Dâng con là nhìn nhận con được trao cho mình để chăm sóc, hướng dẫn và yêu thương. Con có một cuộc đời cần được lớn lên, có những khả năng cần được khám phá, có một hành trình ơn gọi cần được phân định. Cha mẹ có trách nhiệm, nhưng cần học để trách nhiệm ấy không trở thành việc ép con sống hoàn toàn theo những ước muốn chưa thành của mình.
Có người muốn con thành công để bù cho những điều mình từng thiếu. Có người lo cho con đến mức không cho con tập chịu trách nhiệm. Có người dùng tình thương để biện minh cho sự kiểm soát mọi lựa chọn. Trước Chúa, chúng ta có thể xin được yêu con bằng một tình yêu giúp con trưởng thành. Xin biết hướng dẫn mà vẫn lắng nghe. Xin biết bảo vệ mà vẫn dạy con tự đứng vững. Xin biết cầu nguyện cho con và cũng biết sửa cách mình cư xử với con.
Mầu nhiệm này còn nhắc chúng ta dâng lên Chúa những người mình yêu trong chính sự mong manh của họ. Chúng ta không thể bảo đảm họ sẽ không bao giờ bệnh, không bao giờ đau, không bao giờ gặp khó khăn. Nhưng chúng ta có thể đồng hành, có thể làm những điều cần thiết, có thể cầu nguyện và có thể tin rằng Thiên Chúa yêu họ sâu hơn điều chúng ta hiểu.
**Ở mầu nhiệm Tìm được Chúa Giê-su trong Đền Thờ, chúng ta cùng Đức Maria và thánh Giu-se đi qua nỗi lo tìm kiếm.** Một gia đình thánh thiện vẫn có lúc không hiểu điều đang xảy ra. Đức Maria và thánh Giu-se phải tìm Chúa Giê-su. Lời Người nói mở ra điều các ngài chưa hiểu trọn vẹn. Đức Maria giữ những điều ấy trong lòng.
Có những cha mẹ hôm nay cũng đang đi tìm con mình, dù con vẫn ở trong nhà. Tìm vì không còn biết con đang nghĩ gì. Tìm vì con ít nói, thu mình, hoặc có những lựa chọn khó hiểu. Tìm vì giữa hai thế hệ đã có một khoảng cách. Có những người vợ đang tìm lại người chồng từng rất gần. Có những người chồng đang tìm lại một sự thân tình đã mỏng đi qua nhiều năm.
Mầu nhiệm này có thể trở thành lời cầu cho những cuộc tìm kiếm ấy. Xin giúp chúng ta tìm nhau bằng lòng kiên nhẫn. Xin đừng để lo lắng biến thành lời kết tội. Xin đừng để một điều chưa hiểu lập tức trở thành một phán xét. Xin biết hỏi, biết nghe, biết tìm sự trợ giúp khi cần.
Và mỗi người cũng cần hỏi: tôi có đang tìm Chúa Giê-su không? Hay tôi chỉ tìm những điều làm mình dễ chịu? Tôi có dành thời gian cho Lời Chúa, cho Thánh lễ, cho cầu nguyện? Có khi ta buồn vì cảm thấy Chúa xa, nhưng đã lâu không dành một khoảng lặng để gặp Người. Tràng chuỗi có thể giúp chúng ta bắt đầu cuộc trở về ấy.
Những mầu nhiệm Vui không chỉ kể lại những biến cố ban đầu trong cuộc đời Chúa. Chúng giúp chúng ta học đón nhận, lên đường, sống đơn sơ, trao phó và tìm kiếm. Niềm vui ở đây có chiều sâu của tình yêu biết tin tưởng. Nó có thể tồn tại ngay giữa những điều chưa dễ dàng.
**Khi suy gẫm Chúa Giê-su chịu phép rửa tại sông Gio-đan, chúng ta bước vào ánh sáng sứ vụ của Người.** Chúa Giê-su đứng giữa những người đang đến lãnh nhận phép rửa của ông Gio-an. Người không có tội, nhưng đến gần nhân loại cần được cứu. Biến cố ấy tỏ cho chúng ta thấy Người Con yêu dấu của Chúa Cha và sự hiện diện của Chúa Thánh Thần.
Mầu nhiệm này nhắc mỗi người nhớ đến bí tích Rửa Tội của mình. Chúng ta thuộc về Đức Ki-tô. Đời sống đức tin cần được nuôi dưỡng từ căn tính ấy. Tôi là người được Thiên Chúa yêu thương, được mời sống trong tương quan với Người và với cộng đoàn Hội Thánh. Tôi không phải chỉ là những thành tích mình đạt được, những lỗi mình đã phạm hoặc những nhận xét người khác dành cho mình.
Có người sống nhiều năm trong sự tự ti vì từng bị chê bai. Có người luôn cố chứng minh mình đáng được yêu. Có người nghĩ rằng khi mình thất bại, Thiên Chúa cũng quay lưng. Khi lần chuỗi, chúng ta có thể đem những cảm giác ấy đến với Chúa. Xin Người giúp chúng ta đón nhận tình yêu của Người và sống có trách nhiệm từ tình yêu ấy.
Nhớ đến Rửa Tội cũng là nhớ một lời mời gọi hoán cải. Thuộc về Chúa cần được thể hiện trong cách làm việc, cách dùng tiền, cách nói sự thật, cách đối xử với người yếu thế. Chúng ta không thể chỉ giữ căn tính Ki-tô hữu như một tên gọi. Căn tính ấy cần có hình hài trong đời sống.
**Ở mầu nhiệm Tiệc cưới Ca-na, chúng ta nhìn Chúa Giê-su hiện diện trong niềm vui và nỗi thiếu thốn của một gia đình.** Đức Maria nhận ra họ hết rượu và đưa sự thiếu thốn ấy đến với Chúa. Mẹ hướng những người phục vụ đến việc làm theo lời Người. Chúa Giê-su thực hiện dấu lạ, và các môn đệ tin vào Người.
Đây là một mầu nhiệm rất gần với những người sống đời hôn nhân. Có những gia đình cũng đang “hết” một điều gì đó. Hết kiên nhẫn. Hết sự dịu dàng. Hết khả năng nói chuyện mà không cãi. Hết niềm vui ngồi cạnh nhau. Có người vẫn sống chung nhưng lòng đã mệt vì nhiều lần thất vọng. Có người không biết phải bắt đầu sửa từ đâu.
Khi lần chuỗi, vợ chồng có thể đem sự thiếu thốn ấy đến với Chúa. Nhưng đem đến cũng có nghĩa là sẵn sàng nghe Người và làm những điều cần thiết: nói thật về vấn đề, nhận phần trách nhiệm của mình, dành thời gian, tìm người đồng hành, sửa một thói quen gây tổn thương. Cầu nguyện giúp chúng ta mở lòng với ân sủng; chính trong ân sủng ấy, chúng ta được mời hành động.
Đức Maria tinh tế nhận ra điều người khác cần. Mẹ không làm sự thiếu thốn của gia đình trở thành chuyện bêu xấu. Suy gẫm mầu nhiệm này, chúng ta có thể xin được tế nhị như Mẹ. Nhận ra người thân đang mệt. Nhận ra một gia đình đang khó. Giúp đỡ bằng cách giữ gìn phẩm giá của họ. Có những sự quan tâm rất đẹp khi người nhận không phải chịu thêm sự xấu hổ.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su rao giảng Nước Thiên Chúa và kêu gọi hoán cải, chúng ta lắng nghe lời mời đổi đời.** Chúa đến gần con người, giảng dạy, chữa lành, tha thứ và mở cho họ một con đường mới. Người mời gọi chúng ta tin vào Tin Mừng và trở về với Thiên Chúa.
Một tràng chuỗi được đọc với lòng thành có thể đặt chúng ta trước những câu hỏi khó tránh: tôi có đang nuôi một sự oán giận? Tôi có đang gian dối? Tôi có làm tổn thương ai bằng lời nói? Tôi có lợi dụng người yếu thế? Tôi có trì hoãn việc hòa giải? Tôi có dùng sự bận rộn để khỏi phải nhìn lại mình?
Hoán cải thường bắt đầu từ một điều rất cụ thể. Ngừng nói xấu một người. Trả lại điều không thuộc về mình. Chấm dứt một sự lừa dối. Đến lãnh nhận bí tích Hòa Giải với lòng thành. Xin lỗi người đã bị mình đối xử bất công. Thay đổi cách sử dụng thời gian. Cầu nguyện cho người mình không thích và học cư xử công bằng với họ.
Khi suy gẫm lời rao giảng của Chúa, chúng ta cần để Lời Người có quyền đi vào những chỗ mình muốn giữ riêng. Có người sẵn sàng làm nhiều việc đạo đức nhưng chưa muốn sửa một tính xấu đang làm gia đình đau. Có người rất nhiệt tình nói về đức tin nhưng không chịu nhìn lại sự thiếu trung thực của mình. Lời kinh Mân Côi có thể giúp chúng ta nhận ra khoảng cách ấy và xin ơn bước qua.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su biến hình trên núi, chúng ta chiêm ngắm vinh quang của Người và nghe lời mời lắng nghe Người.** Các môn đệ được ban một kinh nghiệm đặc biệt trên hành trình theo Chúa. Nhưng rồi họ phải xuống núi, tiếp tục đi trong đời sống và đối diện những thử thách phía trước.
Đời cầu nguyện cũng có những lúc rất sáng. Một buổi tĩnh tâm giúp ta thấy bình an. Một giờ kinh làm ta xúc động. Một Thánh lễ chạm vào nỗi lòng. Chúng ta biết ơn về những lúc ấy. Nhưng còn phải đem điều đã nhận vào cuộc sống khi về nhà, khi đi làm, khi gặp người khó chịu, khi những cảm xúc sốt sắng đã qua.
Người vừa cầu nguyện sốt sắng vẫn cần kiên nhẫn với con. Người vừa dự tĩnh tâm vẫn cần làm việc trung thực. Người vừa cảm nhận bình an vẫn cần học cách giải quyết bất đồng. Mầu nhiệm Biến Hình nhắc chúng ta quý những ánh sáng Chúa ban và tiếp tục nghe Người trong những ngày bình thường.
Có khi “nghe Chúa” hôm nay là giữ lại một lời cay nghiệt. Là làm một trách nhiệm dù đang ngại. Là chấp nhận một sự góp ý. Là dành một khoảng lặng trước khi đưa ra quyết định. Ánh sáng của Chúa dần thấm vào đời sống qua những lựa chọn như thế.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su thiết lập bí tích Thánh Thể, chúng ta chiêm ngắm tình yêu tự hiến của Người.** Người trao ban Mình và Máu Người, cho chúng ta được hiệp thông với Người. Trong lời kinh Mân Côi, lòng chúng ta được hướng đến Thánh lễ và được mời sống phù hợp với điều mình lãnh nhận.
Người lần chuỗi được mời yêu mến Thánh Thể sâu hơn, chuẩn bị tâm hồn tham dự Thánh lễ, biết tạ ơn và sống đức ái. Lời kinh Mân Côi không làm Thánh lễ trở nên bớt cần thiết. Trái lại, việc suy gẫm tình yêu của Chúa giúp ta khao khát gặp Người trong bí tích Người trao cho Hội Thánh.
Sau khi lãnh nhận Chúa, chúng ta trở về với những người Người yêu. Một người già cần được chăm sóc. Một người nghèo cần được giúp đỡ. Một thành viên trong nhà cần được lắng nghe. Chúng ta xin được sống một tình yêu biết trao ban: dành thời gian, chia sẻ công việc, bớt đặt mình ở trung tâm.
Thánh Thể giúp chúng ta hiểu rằng yêu thương có sự tự hiến. Nhưng tự hiến cần được sống trong sự thật và khôn ngoan, không để những điều gây hại tiếp tục không được sửa. Chúng ta dâng mình cho tình yêu của Chúa và xin Người hướng dẫn cách phục vụ có trách nhiệm.
Các mầu nhiệm Sáng giúp chúng ta đi với Chúa Giê-su trong sứ vụ công khai: được nhận ra trong căn tính Người Con, tỏ dấu lạ, rao giảng, tỏ vinh quang và trao ban chính mình. Khi suy gẫm, chúng ta không chỉ nhìn những gì Người đã làm. Chúng ta xin để ánh sáng ấy soi vào cách mình sống hôm nay.
**Đến mầu nhiệm Chúa Giê-su cầu nguyện trong Vườn Dầu, chúng ta gặp Người giữa nỗi đau sâu xa.** Người buồn sầu, cầu nguyện và trao mình cho ý Chúa Cha. Người không che giấu sự đau đớn. Người sống sự vâng phục trong một cuộc chiến nội tâm thật sự.
Mầu nhiệm này nâng đỡ những người đang sợ. Sợ một kết quả xét nghiệm. Sợ mất việc. Sợ tương lai con cái. Sợ một cuộc chia xa. Sợ một trách nhiệm vượt sức. Có những người ban ngày vẫn làm việc bình thường, ban đêm lại không ngủ được. Có những người cười trước mặt người khác nhưng lòng luôn căng thẳng.
Khi lần chuỗi, chúng ta có thể nói thật với Chúa: “Con đang sợ.” “Con không hiểu.” “Con chưa đủ sức.” “Con muốn tránh điều này.” Chúa Giê-su trong Vườn Dầu giúp chúng ta hiểu rằng cầu nguyện có chỗ cho sự thành thật ấy. Chúng ta không cần giả vờ mạnh mẽ trước mặt Người.
Cùng với việc nói thật, chúng ta xin ơn tin tưởng và làm điều cần làm. Người đang bệnh cần tìm sự chăm sóc. Người đang gặp khó cần tìm người trợ giúp. Người đang bị đe dọa cần được bảo vệ. Người đang mang nỗi buồn quá lớn cần có người đồng hành. Lời cầu nguyện có thể giúp chúng ta đủ can đảm để đón nhận những trợ giúp ấy.
Trong Vườn Dầu, Chúa Giê-su còn mong các môn đệ ở lại và tỉnh thức. Mầu nhiệm ấy hỏi chúng ta về sự hiện diện bên người đau khổ. Có ai đang cần mình ở lại một lát? Có ai đã nhiều lần nói mình mệt mà ta chưa nghe? Có ai đang đi qua một đêm dài và cần một cuộc gọi? Khi cầu nguyện với Chúa đang cô đơn, chúng ta xin đừng để người thân phải cô đơn vì sự vô tâm của mình.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su chịu đánh đòn, chúng ta chiêm ngắm thân thể Người bị tổn thương bởi bạo lực.** Đấng đã dùng đôi tay chữa lành nay chịu những đòn đánh. Khi suy gẫm, chúng ta cần để lòng mình trở nên nhạy cảm với nỗi đau của những người bị hành hạ, bị xúc phạm hoặc bị coi nhẹ phẩm giá.
Có những vết thương thấy được. Có những vết thương được gây nên bằng lời nói. Một đứa trẻ bị mắng nhiếc liên tục. Một người bị chế giễu vì ngoại hình. Một người già bị đối xử như gánh nặng. Một người lao động bị làm nhục. Một người thân sống dưới những lời đe dọa. Những điều ấy cần được nhìn nhận và chấm dứt.
Chúa Giê-su chịu đau khổ để cứu độ chúng ta. Việc suy gẫm đau khổ của Người không cho phép chúng ta thờ ơ trước bạo lực hay yêu cầu người bị hại cứ im lặng. Nó mời chúng ta bảo vệ phẩm giá con người, chăm sóc người bị thương và sửa những cách hành xử gây đau.
Có khi lời xin trong chục kinh này rất cụ thể: “Xin giúp con ngừng quát mắng.” “Xin giúp con kiểm soát cơn nóng giận.” “Xin cho người đang bị tổn thương được bảo vệ.” “Xin cho con đủ can đảm can thiệp đúng cách khi thấy người yếu thế bị đối xử bất công.”
Nếu tay chúng ta đang lần chuỗi, xin đôi tay ấy cũng biết nâng đỡ. Nếu miệng chúng ta đang đọc kinh, xin miệng ấy biết ngừng những lời làm người khác đau.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su chịu đội mão gai, chúng ta nhìn Người bị nhạo báng và làm nhục.** Những người hành hạ Người biến Người thành đối tượng chế giễu. Mầu nhiệm ấy có thể giúp chúng ta xét lại cách mình dùng tiếng cười, cách mình bàn về người khác, cách mình hành xử trên mạng.
Có những lời “đùa thôi” khiến người nghe đau rất lâu. Có những hình ảnh được chia sẻ để mua vui nhưng làm một người mất phẩm giá. Có những lời kết tội được phát tán trước khi sự thật được hiểu. Có người hùa theo đám đông vì thấy ai cũng đang làm, mà không nghĩ đến con người ở phía bên kia màn hình.
Suy gẫm Chúa bị làm nhục, chúng ta xin được biết dè giữ lời nói. Xin có đủ tỉnh táo để không thêm một tiếng cười vào sự xấu hổ của người khác. Xin biết góp ý mà không hạ nhục. Xin biết tìm sự thật mà vẫn giữ lòng công bằng. Xin biết nhận lỗi khi đã chia sẻ một điều gây hại.
Trong gia đình, cũng có những “mão gai” được tạo từ lời mỉa mai lặp đi lặp lại. Một người chồng bị châm chọc trước mặt con. Một người vợ bị coi thường việc mình làm. Một đứa trẻ luôn bị nhắc như kẻ kém cỏi. Chục kinh này có thể là lúc chúng ta nhận ra mình cần đổi giọng nói, đổi cách nhìn, đổi một thói quen tưởng nhỏ nhưng đang làm người thân mất lòng tự trọng.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su vác thập giá, chúng ta theo Người trên con đường đau khổ.** Người mang gánh nặng trong thân thể đã bị thương. Trên đường ấy có những người đối xử tàn nhẫn, cũng có những người hiện diện, cảm thương và giúp đỡ.
Nhiều người hôm nay đang mang những gánh nặng ít ai biết: chăm một người bệnh lâu ngày, lo cho một đứa con gặp khó, trả những khoản nợ, sống với sự mất mát, cố gắng sửa một sai lầm. Họ có thể vẫn đi làm, vẫn nói chuyện, vẫn lo cho gia đình, nhưng lòng đã rất mệt.
Khi lần chuỗi, chúng ta có thể đặt gánh nặng ấy trước Chúa Giê-su. Xin Người đồng hành, xin Người chỉ cho mình điều cần làm hôm nay, xin được đón nhận sự giúp đỡ. Không phải mọi gánh nặng đều phải mang một mình. Có những việc cần được chia sẻ. Có những hoàn cảnh cần được thay đổi. Có những nỗi đau cần có người chuyên môn hoặc người đồng hành giúp xử lý.
Suy gẫm Chúa vác thập giá cũng mời chúng ta trở thành người giúp mang gánh nặng cho người khác. Có thể giúp mẹ một việc nhà. Chia sẻ với vợ một trách nhiệm. Thay phiên chăm người bệnh. Hỗ trợ người đang khó về công việc. Nghe người đang buồn. Một hành động nhỏ có thể làm con đường của ai đó bớt nặng.
Khi đọc chục kinh này, chúng ta có thể cầu cho một người cụ thể. Và sau lời kinh, tìm một việc cụ thể để giúp họ. Đó là cách suy gẫm đi vào lòng thương xót.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su chịu chết trên thập giá, chúng ta đứng trước tình yêu được trao đến cùng.** Người bị đóng đinh, chịu đau đớn, cầu nguyện, trao phó và hoàn tất hành trình cứu độ. Đức Maria hiện diện dưới chân thập giá. Mẹ đi cùng Con trong nỗi đau mà lời nói khó diễn tả.
Có những lúc trước thập giá, chúng ta không cần nói nhiều. Chỉ nhìn Chúa, nhớ rằng Người đã yêu chúng ta, rồi để lòng mình đáp lại. Có thể bằng sự biết ơn. Có thể bằng nước mắt. Có thể bằng một lời xin tha thứ. Có thể bằng việc đem đến một nỗi đau chưa biết giải quyết.
Thập giá cho chúng ta thấy tội lỗi gây thương tích và tình yêu cứu độ có chiều sâu. Khi suy gẫm, chúng ta xin đừng coi nhẹ điều xấu mình làm. Một lời gian dối có thể phá niềm tin. Một sự phản bội có thể làm một người đau lâu dài. Một lần lợi dụng có thể đẩy người yếu thế vào khó khăn. Chúa mời chúng ta trở về, lãnh nhận lòng thương xót và sửa lại điều có thể sửa.
Trên thập giá, chúng ta còn học trao phó những điều vượt sức mình. Có người đang giữ một nỗi đau nhiều năm. Có người luôn muốn kiểm soát mọi kết quả. Có người không thể tha thứ ngay dù rất muốn. Chúng ta có thể cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin dẫn con từng bước. Xin giúp con sống trong sự thật, tìm được bình an và không để nỗi đau tiếp tục điều khiển mọi ngày của con.”
Tha thứ có thể là một hành trình dài. Nó không xóa trách nhiệm của người đã gây hại và không loại bỏ nhu cầu đặt giới hạn cần thiết. Khi chiêm ngắm Chúa chịu đóng đinh, chúng ta xin được tự do khỏi lòng oán hận, đồng thời xin sự khôn ngoan để sống an toàn và công bằng.
Những mầu nhiệm Thương dẫn chúng ta đi qua đau khổ của Chúa Giê-su. Trong hành trình ấy, chúng ta học cầu nguyện khi sợ, bảo vệ người bị thương, giữ phẩm giá người khác, chia sẻ gánh nặng và trao phó cuộc đời. Đau khổ được đem đến với Chúa, và lòng chúng ta được mở ra để biết thương những người đang đau.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su sống lại, chúng ta bước vào niềm hy vọng mới.** Đấng chịu đóng đinh đã phục sinh. Người đến với các môn đệ, nâng họ khỏi sợ hãi, mở cho họ một tương lai và sai họ đi. Sự sống của Người làm thay đổi cách chúng ta nhìn tội lỗi, thất bại và cái chết.
Có người nghĩ đời mình đã hỏng vì một sai lầm. Có người cho rằng đã quá muộn để sửa. Có người nhìn gia đình mình và chỉ thấy những điều đổ vỡ. Có người sau một mất mát không còn thấy tương lai. Mầu nhiệm Phục Sinh không bảo chúng ta xem nhẹ những thực tế ấy. Nó cho chúng ta lý do để tiếp tục tìm một con đường sống.
Chúa có thể giúp ta bắt đầu lại. Một người có thể trở về với bí tích Hòa Giải sau nhiều năm. Một gia đình có thể học nói chuyện lại. Một người từng sống thiếu trách nhiệm có thể bắt đầu sửa. Một người đang buồn có thể tìm lại nhịp sống với sự trợ giúp và tình yêu của những người chung quanh.
Hy vọng Phục Sinh được sống bằng những bước cụ thể. Hôm nay tôi làm một điều đúng. Hôm nay tôi xin trợ giúp. Hôm nay tôi thôi giấu một vấn đề. Hôm nay tôi trở lại cầu nguyện. Hôm nay tôi đối xử tử tế với một người. Có khi sự đổi mới bắt đầu như thế, chậm nhưng có thật.
Khi lần chuỗi, chúng ta cầu cho những người đang mất hy vọng. Xin họ được gặp người nâng đỡ. Xin họ có đủ sức đi tiếp một ngày. Xin chúng ta đừng làm ai tuyệt vọng hơn bằng sự phán xét vội vàng.
**Ở mầu nhiệm Chúa Giê-su lên trời, chúng ta chiêm ngắm Người trong vinh quang và nhận ra sứ mạng được trao cho các môn đệ.** Hướng lòng về trời giúp chúng ta nhớ đích đến của đời mình. Đồng thời, chúng ta được mời sống trách nhiệm trong những điều đang được giao.
Người có niềm hy vọng nơi Chúa vẫn cần làm việc, chăm sóc gia đình, sống công bằng và góp phần vào đời sống cộng đoàn. Hướng về sự sống đời đời giúp chúng ta biết cân nhắc những giá trị mình theo đuổi. Có những điều tưởng lớn hôm nay sẽ không còn quan trọng như ta nghĩ. Có những việc âm thầm lại mang giá trị sâu xa: chăm sóc một người bệnh, giữ lòng trung thực, nuôi dạy con bằng tình yêu, giúp một người vượt khó.
Mầu nhiệm này có thể giúp chúng ta hỏi: điều gì trong đời tôi đang được đặt quá cao? Tôi có đang đổi bình an, sức khỏe và tình thân để chạy theo một sự hơn thua? Tôi có dành thời gian cho những điều còn ý nghĩa khi nhìn lại cả cuộc đời?
Tràng chuỗi nhắc ta rằng đời sống có một hướng đi. Chúng ta không chỉ cố qua từng ngày. Chúng ta đang được mời đi về với Chúa bằng chính cách sống từng ngày.
**Ở mầu nhiệm Chúa Thánh Thần hiện xuống, chúng ta cầu xin Đấng làm sống động Hội Thánh và đổi mới tâm hồn.** Các môn đệ được nâng đỡ để làm chứng cho Chúa Giê-su. Những con người từng sợ hãi được sai đi. Đức Maria hiện diện trong cộng đoàn cầu nguyện.
Có những người rất muốn sống tốt nhưng thấy mình yếu. Muốn bớt nóng giận mà vẫn nóng. Muốn trung thành mà dễ chán. Muốn cầu nguyện mà cứ trì hoãn. Muốn tha thứ mà lòng còn đau. Chúng ta cần ơn Chúa Thánh Thần. Cần Người soi sáng, nâng đỡ, giúp nhận ra điều đúng và có sức làm điều đúng.
Khi lần chuỗi, hãy cầu xin Chúa Thánh Thần cho gia đình. Xin Người giúp những cuộc trò chuyện có sự thật và lòng thương. Xin giúp cha mẹ biết hướng dẫn. Xin giúp con cái biết đón nhận điều tốt. Xin giúp vợ chồng biết sửa những gì đang làm xa nhau. Xin giúp cộng đoàn vượt qua chia rẽ, biết phục vụ và nâng đỡ người yếu thế.
Có khi một dấu hiệu của sự đổi mới là chúng ta biết nghe người khác hơn. Bớt vội kết luận. Bớt đặt mình làm thước đo duy nhất. Có thể hợp tác với người có tính cách khác. Có thể nói sự thật mà vẫn giữ sự tôn trọng. Có thể chọn điều tốt dù không được chú ý. Những điều ấy rất cần cho một đời sống đức tin trưởng thành.
**Ở mầu nhiệm Đức Maria được đưa về trời, chúng ta chiêm ngắm công trình ân sủng của Thiên Chúa nơi Mẹ và hướng lòng về niềm hy vọng được hiệp thông với Chúa.** Cuộc đời Mẹ đã gắn bó với Chúa Giê-su: từ lời xin vâng, qua những năm âm thầm, đến dưới chân thập giá và trong cộng đoàn cầu nguyện. Khi suy gẫm mầu nhiệm này, chúng ta nhận ra một hành trình trung thành được bao bọc trong tình yêu Thiên Chúa.
Mầu nhiệm ấy nâng đỡ những người làm việc âm thầm. Có những người mẹ không ai biết tên ngoài gia đình. Có những người cha ít được khen nhưng vẫn cố sống có trách nhiệm. Có những người chăm sóc bệnh nhân qua nhiều đêm. Có những người phục vụ cộng đoàn trong những việc rất nhỏ. Thiên Chúa biết những điều ấy. Người biết từng sự hy sinh chân thành, từng lần chúng ta chọn yêu thương dù mệt.
Đồng thời, khi hướng về vinh quang Thiên Chúa ban cho Đức Maria cả hồn lẫn xác, chúng ta học quý trọng thân xác và đời sống con người. Chăm sóc người bệnh, bảo vệ trẻ nhỏ, tôn trọng người già, giữ gìn sức khỏe, không làm nhục thân thể người khác: những điều ấy có chỗ trong đời sống đức tin.
Hy vọng sự sống đời đời giúp chúng ta chăm sóc con người hôm nay bằng lòng kính trọng sâu hơn.
**Ở mầu nhiệm Đức Maria được thưởng trên trời, chúng ta vui mừng trong vinh quang Thiên Chúa ban cho Mẹ.** Mẹ được tôn vinh trong tương quan với Chúa Giê-su và công trình cứu độ của Người. Khi cầu nguyện, chúng ta tiếp tục xin Mẹ chuyển cầu để mình trung thành với Chúa trên hành trình đời sống.
Vinh quang của Mẹ có thể giúp chúng ta xét lại quan niệm về sự lớn lao. Chúng ta dễ ngưỡng mộ người có quyền, có tiếng, có nhiều của cải, có khả năng khiến người khác chú ý. Nhưng nơi Đức Maria, chúng ta nhìn thấy vẻ đẹp của lòng tin, sự khiêm nhường, sự trung thành và tình yêu. Mẹ không cần tự quảng bá để có giá trị trước mặt Thiên Chúa.
Người lần chuỗi được mời học sự khiêm nhường ấy. Làm điều tốt mà không phải lúc nào cũng đòi được nhìn nhận. Nhận một lời góp ý. Chấp nhận mình cần học thêm. Không dùng việc đạo đức để hơn thua. Không coi người khác kém giá trị vì họ cầu nguyện khác mình hoặc còn đang trên đường tìm kiếm.
Nếu sau nhiều lời kinh, chúng ta vẫn dễ khinh người, cần trở lại với Chúa và xin Người sửa lòng mình. Lòng yêu mến Đức Mẹ có thể giúp chúng ta trở nên hiền hòa hơn, bởi Mẹ dẫn chúng ta đến với Con của Mẹ.
Như vậy, từng mầu nhiệm Mân Côi mở ra một khía cạnh của cuộc đời Chúa Giê-su và một lời mời cho đời sống chúng ta. Kinh Mân Côi không thuật lại mọi sự kiện Tin Mừng. Nhưng qua những mầu nhiệm chính yếu, chúng ta được dẫn vào toàn bộ hướng đi của cuộc đời Người: đến với nhân loại, tỏ bày tình yêu Chúa Cha, trao ban chính mình, chiến thắng sự chết và mở cho chúng ta sự sống mới. Những mầu nhiệm về vinh quang Đức Maria cũng được hiểu trong sự gắn bó của Mẹ với Chúa Giê-su và ân sủng Người ban.
Bởi thế, khi đọc kinh Mân Côi, điều rất cần là biết mình đang suy niệm mầu nhiệm nào. Trước mỗi chục kinh, có thể đọc một đoạn Tin Mừng ngắn hoặc nhắc lại biến cố bằng vài câu. Sau đó, dành một khoảng lặng. Chúng ta không cần phải trình bày một bài giảng dài. Một lời gợi ý rõ cũng có thể giúp cả gia đình hướng lòng: “Chúng ta chiêm ngắm Chúa Giê-su sinh ra nghèo khó và xin biết quan tâm đến người thiếu thốn.” Hoặc: “Chúng ta cùng Chúa trong Vườn Dầu và cầu cho những người đang sợ hãi.”
Khi đọc kinh Lạy Cha, chúng ta hướng về Chúa Cha bằng lời Chúa Giê-su đã dạy. Khi đọc kinh Kính Mừng, chúng ta kính chào Đức Maria, nhớ đến Người Con Mẹ cưu mang và xin Mẹ chuyển cầu. Khi đọc kinh Sáng Danh, chúng ta tôn vinh Thiên Chúa Ba Ngôi. Những lời kinh quen thuộc nâng đỡ việc chiêm niệm, giúp tâm hồn trở lại với Thiên Chúa.
Sự lặp lại có thể trở nên rất đẹp khi được đặt trong tình yêu. Trong đời thường, người mẹ không chỉ nói yêu con một lần. Người con không chỉ cần được nghe một lời an ủi rồi đủ cho cả cuộc đời. Những lời thân thương được lặp lại giúp một người cảm thấy được đón nhận. Trong kinh Mân Côi, lời kinh lặp lại cho chúng ta một nhịp để ở lại, để bình tâm, để tiếp tục hướng lòng về Chúa.
Tuy nhiên, số lần đọc không thể được xem như một cách buộc Thiên Chúa phải làm theo điều mình muốn. Chúng ta cầu nguyện với lòng tin, xin ơn cần thiết, kiên trì chuyển cầu cho người khác và trao phó kết quả cho Chúa. Người yêu thương chúng ta và nghe lời cầu nguyện. Có những điều được đáp ứng theo cách ta nhận ra; có những điều cần thời gian; có những hoàn cảnh mà ta vẫn chưa hiểu. Trong tất cả những điều ấy, chúng ta xin được ở lại trong tương quan với Người.
Một người có thể lần chuỗi cầu cho bệnh nhân, đồng thời giúp họ được chăm sóc. Có thể cầu cho gia đình hòa thuận, đồng thời sửa cách nói của mình. Có thể cầu cho con cái, đồng thời dành thời gian đồng hành. Có thể cầu cho người nghèo, đồng thời chia sẻ trong khả năng. Lời kinh và trách nhiệm đời sống nâng đỡ nhau.
Có người đọc xong một chuỗi và nghĩ mình đã hoàn thành việc đạo đức trong ngày. Nhưng mầu nhiệm vừa suy gẫm vẫn còn mời gọi. Nếu đã chiêm ngắm Đức Maria thăm viếng, ta có thể nhớ một người cần được hỏi thăm. Nếu đã suy gẫm Chúa chịu đội mão gai, ta có thể ngừng một lời chế giễu. Nếu đã suy gẫm Chúa rao giảng và kêu gọi hoán cải, ta có thể sửa một việc thiếu trung thực. Nếu đã suy gẫm Chúa sống lại, ta có thể nói một lời giúp người khác có hy vọng.
Lời kinh có thể tiếp tục bằng một hành động nhỏ ngay sau khi cất tràng chuỗi.
Trong gia đình, kinh Mân Côi còn có thể trở thành nơi những nỗi lòng được quy tụ. Cha mẹ cầu cho con. Con cầu cho cha mẹ. Ông bà cầu cho cháu. Một người nhắc đến người thân đang bệnh. Một người cầu cho gia đình đang gặp khó. Khi cùng hướng về Chúa Giê-su, chúng ta nhận ra mình cần được giúp đỡ và cũng cần nâng đỡ nhau.
Nhưng giờ kinh gia đình cần được sống bằng sự dịu dàng. Trẻ nhỏ cần được hướng dẫn phù hợp với tuổi. Người mệt cần một nhịp cầu nguyện vừa sức. Có gia đình có thể đọc trọn năm chục; có gia đình đang bắt đầu bằng một chục cùng nhau và dần tập thêm. Điều cần là sự chân thành, sự đều đặn có thể duy trì và việc giúp mọi người hiểu mình đang cầu nguyện về điều gì.
Đừng biến giờ kinh thành nơi so sánh ai đạo đức hơn. Đừng vừa đọc kinh xong đã dùng giọng kết tội người chưa tham gia được. Đừng yêu cầu trẻ hiểu ngay những điều người lớn cũng đã học nhiều năm. Hãy giải thích đơn sơ: hôm nay chúng ta nhìn Chúa Giê-su làm gì, xin Người giúp nhà mình điều gì, và ngày mai chúng ta có thể sống điều ấy ra sao.
Một đứa trẻ có thể nhớ mầu nhiệm Giáng Sinh qua việc cả nhà chuẩn bị một phần quà cho người thiếu thốn. Có thể hiểu cuộc thăm viếng qua lần đi cùng mẹ thăm một người bệnh. Có thể hiểu Chúa vác thập giá qua việc cùng cha giúp ông bà. Những việc ấy làm lời kinh có hình ảnh và có sức sống trong ký ức của con.
Đối với người sống một mình, tràng chuỗi cũng có thể là một người bạn trong đời cầu nguyện. Một căn phòng nhỏ có thể trở thành nơi gặp Chúa. Người đi làm xa có thể cầu cho gia đình qua từng chục kinh. Người lớn tuổi có thể dâng những người mình yêu, những điều mình lo, những ký ức đang trở về. Người bệnh có thể đọc chậm, dừng lại, hoặc chỉ giữ một lời nguyện ngắn khi không đủ sức.
Chúng ta không cần làm mình kiệt sức để chứng minh lòng yêu mến. Có lúc chỉ có thể thầm gọi danh Chúa Giê-su và xin Đức Mẹ chuyển cầu. Sự giới hạn ấy được Chúa biết. Người đón nhận một tâm hồn hướng về Người trong sức lực mình đang có.
Người trẻ cũng có thể tìm thấy chiều sâu của kinh Mân Côi, nhất là giữa một đời sống nhiều thông báo, nhiều áp lực và nhiều so sánh. Những phút lần chuỗi có thể giúp chúng ta chậm lại, nhận ra điều đang xảy ra trong lòng và trở về với một câu hỏi nền tảng: tôi đang sống theo điều gì? Tôi có đang bị kéo đi bởi mọi điều xuất hiện trước mắt? Tôi có dành thời gian cho những giá trị mình thật sự tin?
Trước mỗi chục kinh, người trẻ có thể đem đến một vấn đề cụ thể: một lựa chọn học tập, một mối quan hệ, một nỗi sợ, một sai lầm, một dự định. Rồi nhìn vấn đề ấy dưới ánh sáng cuộc đời Chúa Giê-su. Xin được trung thực. Xin biết tôn trọng người khác. Xin có lòng can đảm. Xin biết đặt giới hạn. Xin được kiên trì trong điều tốt.
Kinh Mân Côi có thể đi cùng những chặng đường rất đời thường: trên chuyến xe khi mình là hành khách, trong lúc nghỉ, trước khi ngủ, trong một khoảng lặng buổi sáng. Tuy vậy, khi có thể, hãy dành một thời gian riêng để cầu nguyện với sự chú ý. Một tràng chuỗi được cầm trong tay là lời nhắc rất cụ thể rằng tôi đang dành lúc này cho Chúa.
Có người lo rằng mình không biết suy niệm sâu. Chúng ta có thể bắt đầu đơn giản. Nhìn một mầu nhiệm. Nhớ một lời hoặc một hành động của Chúa. Nói với Người điều đang ở trong lòng. Dành một chút thinh lặng. Xin một ơn. Sau lời kinh, giữ lại một quyết tâm nhỏ. Không cần mỗi lần đều có điều mới lạ. Cùng một mầu nhiệm có thể chạm đến ta theo cách khác khi cuộc đời thay đổi.
Một người còn trẻ suy gẫm Truyền Tin có thể xin ơn phân định tương lai. Khi làm cha mẹ, người ấy có thể xin biết đón nhận trách nhiệm. Khi về già, người ấy có thể xin biết trao phó những điều mình không còn kiểm soát. Một mầu nhiệm theo ta qua nhiều giai đoạn, và trong mỗi giai đoạn, Chúa có thể giúp ta hiểu sâu hơn.
Đó cũng là vẻ đẹp của một lời kinh được đọc suốt đời. Tràng chuỗi đi qua tuổi nhỏ, tuổi trưởng thành, những năm nhiều sức, những năm mỏi mệt. Các mầu nhiệm vẫn ấy, nhưng người cầu nguyện đã mang thêm những kinh nghiệm, mất mát, niềm vui và nỗi lo. Chúng ta trở lại với cuộc đời Chúa Giê-su để tìm ánh sáng cho cuộc đời mình.
Có những người mẹ đọc kinh Mân Côi cầu cho con từ khi con còn trong lòng. Rồi khi con đi học, đi làm, lập gia đình, gặp khó khăn, bà vẫn đọc. Có thể con không biết hết những lời cầu ấy. Có thể bà không nói nhiều. Nhưng trong bàn tay lần chuỗi, có những tên người được dâng lên Chúa mỗi ngày.
Có những người cha tưởng ít nói về đức tin, nhưng lúc một mình lại cầm chuỗi, cầu cho gia đình. Có những người ông, người bà không còn làm được nhiều việc, nhưng lời chuyển cầu vẫn là một cách yêu thương. Có những người không có ai để kể hết nỗi lòng, và tràng chuỗi giúp họ đặt nỗi lòng ấy trước Chúa.
Chúng ta biết ơn những lời cầu nguyện âm thầm ấy. Đồng thời, chúng ta cũng được mời học cách cầu nguyện của mình, thay vì chỉ sống nhờ sự cầu nguyện của người khác. Đức tin cần trở thành một tương quan được mỗi người đón nhận và nuôi dưỡng.
Khi lần chuỗi, chúng ta cùng Đức Maria nhớ đến Chúa Giê-su. Mẹ đã cưu mang Người, chăm sóc Người, tìm Người, nghe Người, đứng dưới chân thập giá và sống trong niềm tin vào công trình Thiên Chúa. Sự gần gũi với Mẹ giúp chúng ta học một cách nhìn vừa sâu vừa nhân hậu: giữ điều Chúa nói trong lòng, suy đi nghĩ lại, và trung thành trong những điều chưa hiểu hết.
Có những người đọc Tin Mừng rất nhanh, như đọc một thông tin đã biết. Kinh Mân Côi có thể giúp chúng ta ở lại lâu hơn trước một biến cố. Một Hài Nhi trong máng cỏ. Một lời mời hoán cải. Một Chúa Giê-su cầu nguyện giữa nỗi sợ. Một thân thể bị thương. Một ngôi mộ không giữ được Người. Khi ở lại, chúng ta có cơ hội để biến cố ấy đi sâu vào lòng.
Suy gẫm không nhất thiết là suy nghĩ thật nhiều. Có lúc là một cái nhìn yêu mến. Có lúc là thinh lặng trước Chúa. Có lúc là nhận ra mình được Người yêu. Có lúc là cảm thấy cần xin lỗi. Có lúc là thấy rõ một người đang cần mình. Có lúc là chẳng cảm thấy gì rõ rệt, nhưng vẫn chọn ở lại.
Qua thời gian, lời kinh có thể làm chúng ta thay đổi từ bên trong. Bớt nóng nảy hơn. Biết dừng trước khi nói. Nhớ đến người khác nhiều hơn. Trung thành với bổn phận. Khiêm tốn khi được khen. Có can đảm khi gặp khó. Những thay đổi ấy có thể chậm và khó thấy trong từng ngày, nhưng người sống bên cạnh có thể nhận ra.
Một câu hỏi đáng giữ sau giờ kinh là: người thân có được sống nhẹ lòng hơn vì tôi đang cầu nguyện không? Họ có được nghe những lời dịu dàng hơn? Có được tôi dành thời gian? Có thấy tôi nhận lỗi? Có thấy tôi trung thực? Chúng ta không cần hỏi để tự kết án, nhưng để nhìn hoa trái của đời sống đức tin.
Nếu nhận ra mình chưa đổi nhiều, hãy tiếp tục xin ơn và bắt đầu từ một điều cụ thể. Đừng vì thấy mình yếu mà bỏ cầu nguyện. Chính sự yếu ấy là một lý do để đến với Chúa. Nhưng cũng đừng dùng lời kinh để tránh trách nhiệm sửa mình. Người chúng ta gặp trong lời kinh luôn mời chúng ta đi tiếp trên con đường Tin Mừng.
Có thể hôm nay, khi cầm tràng chuỗi, chúng ta chọn một ý nguyện cho từng chục. Một chục cầu cho gia đình. Một chục cho người bệnh. Một chục cho người đang mất hy vọng. Một chục cho người mình khó yêu. Một chục cho sự hoán cải của chính mình. Những ý nguyện ấy được đặt trong mầu nhiệm đang suy gẫm, để mọi nỗi lòng được đưa đến với Chúa Giê-su.
Cầu cho người mình khó yêu có thể là một bước rất khó. Nhưng có khi ngay trong lời kinh ấy, lòng chúng ta bắt đầu bớt gay gắt. Ta chưa giải quyết được mọi điều, chưa thể gần gũi ngay, nhưng có thể xin cho họ được điều tốt và xin cho mình biết sống công bằng. Đức tin mở một lối giữa những cảm xúc chưa dễ thay đổi.
Cũng hãy nhớ cầu cho những người không có ai nhắc đến. Người đang sống một mình. Người không thể nói hết nỗi đau. Người đang bị hiểu lầm. Người đã qua đời. Người làm những việc âm thầm. Một tràng chuỗi có thể mở rộng trái tim chúng ta vượt khỏi những lo toan riêng.
Rồi khi kết thúc, hãy tạ ơn. Tạ ơn vì Chúa Giê-su đã đến trong đời người. Tạ ơn vì Người đã yêu thương đến cùng. Tạ ơn vì Đức Maria đồng hành với Hội Thánh bằng lời chuyển cầu. Tạ ơn vì hôm nay mình vẫn có thể trở về với Chúa, dù đã có lúc xa, có lúc mệt, có lúc vụng về.
Và giữ lại một điều cho ngày sống. Một lời cần nói. Một việc cần làm. Một thói quen cần sửa. Một người cần gặp. Một khoảng thời gian cần dành. Như thế, lời kinh Mân Côi sẽ có một phần tiếp nối trong cuộc đời chúng ta.
**Lời kinh Mân Côi là suy gẫm về cuộc đời Chúa Giê-su.** Khi hiểu điều ấy, chúng ta sẽ cầm chuỗi với một sự chú ý mới. Từng hạt nhắc ta trở lại với Người. Từng chục kinh đưa ta vào một mầu nhiệm. Từng mầu nhiệm soi sáng một phần đời sống. Đức Maria dẫn chúng ta đến gần Con của Mẹ, và Chúa Giê-su dạy chúng ta biết yêu thương.
Có thể bàn tay đang lần chuỗi đã rất già. Có thể tâm hồn đang cầu nguyện còn nhiều vết thương. Có thể gia đình đang khó. Có thể người đọc kinh chưa biết phải giải quyết điều gì trước. Hãy bắt đầu bằng sự hiện diện chân thành: “Lạy Chúa Giê-su, xin cho con được đi với Chúa. Lạy Mẹ Maria, xin giúp con nhìn Chúa, nghe Chúa và sống điều Chúa dạy.”
Đi với Chúa trong niềm vui để biết tạ ơn.
Đi với Chúa trong sứ vụ để biết phục vụ.
Đi với Chúa trong đau khổ để biết tín thác và thương người đang đau.
Đi với Chúa trong vinh quang để biết hy vọng.
Và khi trở lại với căn bếp, chỗ làm, lớp học, giường bệnh hay những công việc còn dang dở, chúng ta mang theo điều đã chiêm ngắm. Chúa Giê-su tiếp tục được đón nhận trong đời sống bằng một sự tử tế có thật. Đức Maria tiếp tục dẫn chúng ta đi bằng lời mời hướng về Con của Mẹ.
Xin cho những lời kinh quen thuộc không trở nên xa lạ với tâm hồn.
Xin cho những mầu nhiệm đã nghe nhiều lần vẫn mở được lòng chúng ta.
Xin cho tràng chuỗi trong tay giúp chúng ta giữ lòng gần Chúa.
Xin cho người thân nhận được hoa trái của những giờ chúng ta cầu nguyện.
Và xin cho đến cuối cuộc đời, khi không còn đủ sức nói nhiều, chúng ta vẫn có thể hướng lòng về danh Chúa Giê-su, tin tưởng vào tình yêu của Người và phó thác mình trong lời chuyển cầu của Đức Mẹ.
**Lạy Chúa Giê-su, chúng con cảm tạ Chúa vì đã đến với nhân loại và sống giữa cuộc đời chúng con.** Qua những mầu nhiệm Mân Côi, xin giúp chúng con chiêm ngắm tình yêu Chúa với lòng tin và sự chú ý. Xin cho chúng con biết đón nhận Chúa trong những điều bình thường, biết nghe lời Chúa khi phải lựa chọn, biết ở lại với Chúa trong những lúc sợ hãi và biết hy vọng nơi Chúa khi gặp thử thách.
Xin chữa những điều đang làm tâm hồn chúng con khép lại. Xin giúp chúng con sửa những lời nói và hành động gây tổn thương. Xin cho việc cầu nguyện nâng đỡ chúng con sống trung thực, nhân hậu, có trách nhiệm và biết quan tâm đến người yếu thế.
Lạy Đức Maria, Mẹ của Chúa Giê-su và Mẹ chúng con, xin đồng hành với chúng con trong lời kinh Mân Côi.** Xin giúp chúng con giữ Lời Chúa trong lòng, suy gẫm bằng sự khiêm tốn và đem điều đã nhận vào ngày sống. Khi chúng con chia trí, xin giúp chúng con trở lại. Khi chúng con khô khan, xin giúp chúng con trung thành. Khi chúng con đau buồn, xin chuyển cầu để chúng con được nâng đỡ. Khi chúng con có niềm vui, xin giúp chúng con biết tạ ơn và chia sẻ.
Xin cho gia đình chúng con biết cùng nhau hướng về Chúa Giê-su. Xin cho người đang bệnh được bình an, người đang cô đơn được gặp sự quan tâm, người đang mất hy vọng tìm được một con đường sống, người đang mang lỗi lầm có đủ can đảm trở về.
Và xin cho qua từng hạt chuỗi, từng lời kinh, từng mầu nhiệm, chúng con được yêu mến Chúa Giê-su sâu hơn, trở nên giống Người hơn và sống tình yêu của Người giữa cuộc đời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.