Tham gia ca đoàn — Chỉ để hát, hay là cả một hành trình đời tôi thay đổi?
Khi ai đó hỏi tôi: “Tham gia ca đoàn, chỉ để hát thôi sao?”, tôi thường im lặng một lát, rồi mỉm cười — bởi câu trả lời không thể nói chỉ trong vài lời. Đối với những người chưa từng bước vào, chưa từng gắn bó, chưa từng cảm nhận, ca đoàn có lẽ chỉ là một nhóm người đứng trên bục, cất giọng theo giai điệu, rồi khi kết thúc Thánh lễ thì về nhà. Nhưng với tôi, với những ai đã từng sống trong đó, từng gắn bó, từng đổ tâm hồn vào từng lời ca, từng nốt nhạc, thì ca đoàn không chỉ là nơi để hát. Đó là nơi tôi thay đổi, nơi tôi trưởng thành, nơi tôi gặp gỡ Tình Yêu lớn nhất của đời mình — đó là Chúa, và đó cũng là nơi tôi gặp gỡ chính mình, gặp gỡ những người anh em chị em yêu thương tôi chân thành.
Tôi là người đã có cơ may được tham gia phục vụ trong ca đoàn một quãng thời gian tuy chưa thực sự dài, nhưng cũng đủ để lại trong trái tim tôi những ấn tượng sâu sắc không thể nào phai mờ, những niềm vui ngọt ngào khó tả thành lời, những kỷ niệm ấm áp sẽ mang theo suốt cuộc đời, và đặc biệt là sự trưởng thành thật sự, sâu sắc trong tâm hồn, trong cách nghĩ, cách sống, cách đối nhân xử thế. Nói thế bởi vì tôi biết rõ: nếu không có bước ngoặt khi bước vào ca đoàn, ngày hôm nay của tôi sẽ hoàn toàn khác, có lẽ vẫn còn là một người sống lơ là, chưa thực sự tìm thấy ý nghĩa đích thực của đời sống thiêng liêng, cũng như chưa thực sự khám phá ra chính bản thân mình. Một trong những tác động lớn lao, chính yếu nhất, thay đổi cả hướng đi của đời tôi, chính là việc tham gia và gắn bó với ca đoàn. Nhiều người nghĩ chỉ là hát thôi, nhưng với tôi, đó là cả một hành trình gặp gỡ, biến đổi, nuôi dưỡng và trưởng thành từng ngày một.
Tôi vẫn nhớ rõ như mới hôm qua những ngày trước khi bước chân vào ca đoàn. Khi ấy, tôi cũng chỉ là một tín hữu bình thường, thậm chí còn có phần lạnh nhạt và lười biếng trong đời sống đức tin. Việc đi lễ đối với tôi lúc đó thực chất chỉ là nghĩa vụ, là thói quen theo phong tục hơn là một mong muốn từ đáy lòng. Tôi chỉ đến nhà thờ vào những ngày Chúa nhật, và đôi khi còn tìm đủ lý do để trì hoãn, để nghỉ: nào là mệt, nào là có việc, nào là trời mưa hay nắng quá. Còn các Thánh lễ trong tuần, những ngày lễ trọng hay các buổi cầu nguyện chung, thì hầu như tôi hầu như không bao giờ đến. Ngay cả khi đứng trong nhà thờ, tâm trí tôi cũng thường lang thang đâu đó, không thực sự chú ý đến những gì đang diễn ra. Tôi nghe bài đọc nhưng không hiểu, tôi đọc lời kinh nhưng không cảm nhận, tôi tham dự cử hành Phụng vụ nhưng không thực sự để tâm đến ý nghĩa sâu xa của từng nghi thức, từng động tác, từng lời cầu nguyện. Thánh lễ trôi qua như một dòng nước chảy không để lại dấu vết, tôi ra về với tâm trạng bình thản, không có gì thay đổi trong lòng, không có gì để mang theo, không có gì để suy ngẫm. Chúa đối với tôi khi ấy dường như là một ai đó ở xa lắm, cao lắm, tôi biết Ngài tồn tại, tôi tin Ngài, nhưng chưa thực sự cảm thấy Ngài ở gần, chưa thực sự yêu Ngài, chưa thực sự mong muốn được gặp Ngài.
Và rồi, một cơ duyên — hay đúng hơn, là sự sắp xếp dịu dàng của Tình Yêu Chúa — đã đưa tôi đến với ca đoàn. Ban đầu, tôi cũng chỉ nghĩ đơn giản: “đi tập hát, có bạn bè cùng lứa, vui thôi”, cũng không nghĩ sẽ gắn bó lâu dài, cũng không ngờ rằng bước đi này sẽ thay đổi mọi thứ. Nhưng từ những ngày đầu tiên bước vào, mọi thứ dường như bắt đầu thay đổi, từ từ, âm thầm nhưng chắc chắn và sâu sắc. Việc tham dự Thánh lễ không còn là điều phải làm, mà trở thành điều tôi muốn làm, rồi thành điều tôi không thể thiếu. Tôi không còn phải tự nhủ “phải đi lễ” nữa, mà chính trái tim tôi tự kêu gọi: “đến nhà Chúa đi, Ngài đang chờ”. Những ngày trong tuần, tôi cũng tự nguyện đến, không ai bắt, không ai nhắc, chỉ vì tôi biết ở đó có Chúa, có những khoảnh khắc bình yên mà không nơi nào có được. Từ thói quen dự lễ, phục vụ lễ, từ việc chuẩn bị từng bài hát, suy ngẫm từng lời ca trước khi cất giọng, tôi dần mở lòng ra hơn với Lời Chúa, với những điều Ngài muốn nói với tôi qua từng bài thánh ca, qua từng nghi thức Phụng vụ. Tôi bắt đầu hiểu rằng Thánh lễ không phải là một nghi thức lặp đi lặp lại, mà chính là chính Chúa đang đến gặp tôi, đang trao ban chính Ngài cho tôi. Tôi cảm thấy Ngài ở gần hơn bao giờ hết, như một người Cha dịu hiền, như một người Bạn thân thiết, luôn chờ đợi, lắng nghe và yêu thương tôi vô điều kiện. Khát vọng gặp Ngài, mong muốn được gần Ngài, yêu Ngài chân thành cứ lớn dần lên trong lòng mỗi ngày. Và từ đó, một mong ước lớn lao khác ra đời: tôi muốn sống xứng đáng với tình yêu ấy, muốn sống như một người con được Cha yêu thương, sống sao cho mỗi lời nói, mỗi hành động, mỗi suy nghĩ đều làm vui lòng Ngài. Đó không phải là áp lực, mà là khát vọng tự nguyện, là tình yêu đáp lại Tình Yêu.
Không chỉ thay đổi trong đời sống thiêng liêng, ca đoàn còn mang đến cho tôi những niềm vui thật sự, những niềm vui giản dị nhưng ấm áp, khó tìm được ở đâu khác. Đó là niềm vui khi cả đoàn cùng hòa một giọng, một lòng, cùng ngợi khen Chúa — khi ấy tôi cảm thấy không còn là tôi riêng lẻ, mà là một phần của một tổng thể lớn lao, đẹp đẽ, cùng hướng về một mục đích duy nhất: tôn vinh Chúa. Đó là niềm vui được gặp gỡ, chia sẻ với những người anh em, chị em với những tính cách, hoàn cảnh, lứa tuổi khác nhau, nhưng cùng gắn bó với nhau bằng một tình yêu chung: yêu Chúa, yêu nhau như Ngài đã dạy. Những buổi tập hát, không chỉ có những lúc tập trung nghiêm túc, lặp đi lặp lại một đoạn nhạc cho đúng giai điệu, cho hòa hợp giọng; mà còn có những khoảnh khắc trò chuyện vui vẻ, chia sẻ nỗi niềm, an ủi nhau khi khó khăn, chúc phúc nhau khi có điều tốt đẹp xảy ra. Ca đoàn thực sự trở thành một gia đình thứ hai, nơi tôi được đón nhận chính tôi, không cần giả dạng, không cần che giấu. Niềm vui được hát cùng nhau, được cầu nguyện cùng nhau, được chia sẻ cuộc sống với nhau, đó là món quà mà tôi sẽ luôn trân quý.
Chính trong gia đình này, tôi được học hỏi và rèn luyện những đức tính tốt đẹp mà trước đây tôi còn thiếu nhiều. Tôi học sự tự tin: dám đứng trước mọi người, dám cất giọng, dám góp ý, chia sẻ suy nghĩ mà không rụt rè, không tự ti, nhưng cũng không kiêu ngạo, không nghĩ mình hơn người. Tôi học sự khiêm tốn: hiểu rằng một bài hát hay không phải do một ai hát tốt, mà là sự hòa quyện của nhiều giọng khác nhau, mỗi người góp một phần nhỏ, cùng tạo nên một vẻ đẹp chung. Tôi học kiên nhẫn: khi luyện tập cùng nhau, có lúc người này hát chưa đúng, người kia chưa thuộc lời, thay vì bực bội hay phê phán, tôi học cách chờ đợi, hướng dẫn nhẹ nhàng, thông cảm cho nhau. Tôi học yêu thương không ghen tuông, không cạnh tranh: không so sánh ai hát hay hơn, ai được đứng vị trí nào, mà chỉ mong mọi người đều được tham gia, được đóng góp phần mình, được cùng nhau tôn vinh Chúa. Tôi học lòng bác ái, vị tha: nghĩ đến người khác trước bản thân, giúp đỡ khi ai đó gặp khó khăn, chia sẻ khi ai đó buồn, lắng nghe khi ai đó cần được thấu hiểu. Những đức tính này không chỉ có giá trị trong sinh hoạt ca đoàn, mà đi theo tôi vào từng khoảnh khắc cuộc sống hàng ngày: trong gia đình, nơi làm việc, với bạn bè và ngay cả với những người tôi mới gặp lần đầu.
Ca đoàn còn giúp tôi khám phá ra những khả năng tiềm ẩn mà tôi chưa bao giờ nghĩ mình có. Trước đây, tôi nghĩ mình chỉ là một người bình thường, không có gì nổi bật, không biết hát, không biết chơi nhạc cụ. Nhưng khi được hướng dẫn, được khuyến khích, được luyện tập từng ngày, tôi dần cất giọng rõ ràng hơn, đúng giai điệu hơn, và quan trọng hơn là hát bằng cả trái tim. Tôi học cảm thụ vẻ đẹp của âm nhạc, hiểu ý nghĩa của từng bài thánh ca, từng giai điệu; rồi tôi còn cố gắng học chơi đàn, không phải để trở thành một nghệ sĩ, mà để có thể góp phần nhỏ bé của mình phục vụ Chúa và phục vụ cộng đoàn. Những khả năng này không chỉ làm tôi tự tin hơn, mà còn làm phong phú thêm cuộc sống thường nhật của tôi rất nhiều. Những ngày mệt mỏi, những lúc gặp khó khăn, tôi có thể ngân nga một bài thánh ca, và tâm hồn lập tức bình yên trở lại. Âm nhạc trở thành người bạn đồng hành, là cách tôi nói chuyện với Chúa khi lời nói không đủ diễn tả hết những gì trong lòng. Cuộc sống không còn đơn điệu, nhàm chán như trước nữa, mà trở nên tươi sáng, đầy màu sắc, có những nốt nhạc ngọt ngào xen vào giữa những lo toan hàng ngày.
Có thể nói, với tôi, ca đoàn giống như một ngôi trường đặc biệt — một trường học không có bảng điểm, không có bằng cấp, nhưng những gì nhận được ở đây là vô giá. Ở đây, tôi không chỉ học cách mở miệng để hát, mà còn học cách mở lòng để yêu thương; không chỉ học cách nhớ lời và nốt nhạc, mà còn học cách ghi nhớ Lời Chúa trong tâm trí và trong trái tim; không chỉ học cách hòa giọng với nhau, mà còn học cách hòa hợp với mọi người xung quanh; không chỉ học cách tôn vinh Chúa bằng lời ca, mà còn học cách tôn vinh Ngài bằng cả đời sống, bằng từng suy nghĩ, từng lời nói, từng hành động. Ngôi trường này không bao giờ đóng cửa, bài học ở đây không bao giờ kết thúc, vì mỗi ngày trôi qua, tôi lại học thêm một điều mới, lại trưởng thành thêm một chút, lại gần Chúa hơn một chút, lại yêu thương mọi người nhiều hơn một chút.
Vì vậy, nếu ai đó lại hỏi tôi: “Tham gia ca đoàn chỉ để hát thôi sao?”, tôi sẽ trả lời một cách rõ ràng, chân thành và chắc chắn: Không, tôi đến không chỉ để hát. Tôi đến để được gặp Chúa trong từng lời ca và trong từng anh em chị em. Tôi đến để thay đổi, để trưởng thành, để trở nên tốt hơn, đẹp hơn từng ngày. Tôi đến để học cách yêu thương thật sự, yêu Chúa và yêu người, yêu trong bình yên, trong kiên nhẫn, trong khiêm tốn và trong vị tha. Tôi đến để tìm thấy chính mình, để khám phá giá trị của đời sống, để hiểu rằng mỗi người đều có một vị trí, một vai trò, một vẻ đẹp riêng, và khi chúng ta hòa hợp với nhau, vẻ đẹp ấy sẽ tỏa sáng rạng ngời hơn bao giờ hết.
Ca đoàn đã cho tôi quá nhiều: niềm vui, bình yên, tình bạn chân thành, những bài học quý giá, sự thay đổi từ trong sâu thẳm tâm hồn, và quan trọng nhất — giúp tôi gặp được Chúa và hiểu được tình yêu vô bờ của Ngài dành cho tôi. Tất cả những điều này không thể đong đếm, không thể mua được, và không thể quên được. Tôi biết quãng đường phía trước còn dài, sự trưởng thành của tôi vẫn còn nhiều điều cần vun đắp, nhưng tôi sẽ luôn giữ gìn những gì ca đoàn đã dạy cho tôi, luôn mang trong trái tim tình yêu dành cho Chúa, dành cho anh em chị em, và dành cho chính những lời ca ngợi khen mà tôi sẽ tiếp tục cất giọng, miễn là hơi thở còn trên người. Đó không phải là nhiệm vụ, không phải là nghĩa vụ — đó là niềm vui, là sự đáp trả, là tình yêu của tôi dành cho Tình Yêu vô bờ mà tôi đã nhận được. Tham gia ca đoàn không chỉ để hát — mà là để sống, để yêu, để gặp gỡ, để trưởng thành, và để ngợi khen Chúa bằng cả cuộc đời mình.
Lm. Anmai, CSsR (viết lại tâm tình của bạn)