TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO NGÀY 3 THÁNG 10
Lm. Anmai, CSsR tổng hợp
* Con xin kính chào cộng đoàn. con mời cộng đoàn cùng hiệp thông trong bản tin giáo hội công giáo việt nam và hoàn vũ ngày 3 tháng 10, định hướng mỗi gia đình Công giáo trở thành một cộng đoàn thừa sai đang mở ra những gợi ý thiết thực cho đời sống đức tin tại Việt Nam. Thư Mục vụ năm 2026 của Hội đồng Giám mục Việt Nam hướng tới năm mục vụ 2027, tiếp nối lời mời gọi mỗi Kitô hữu sống căn tính môn đệ thừa sai. Khi người tín hữu được sai đi, gia đình của họ cũng được mời gọi tham dự sứ mạng ấy bằng chính đời sống chung. Bí tích Hôn phối trở thành nền tảng để vợ chồng và cha mẹ làm chứng cho tình yêu, sự sống, lòng trung tín và sự tha thứ. Gia đình vì thế được nhìn nhận như Hội Thánh tại gia, nơi đức tin được nuôi dưỡng, trao truyền và thể hiện qua những lựa chọn hằng ngày.
Trong hướng triển khai này, các mái ấm được khuyến khích duy trì cầu nguyện, giáo dục con cái, chăm sóc người cao tuổi và sống tình nghĩa với những gia đình chung quanh. Đồng thời, cộng đoàn giáo xứ cần đồng hành với các gia đình gặp khó khăn, những người di dân và các mái ấm đang chịu tổn thương. Từ góc nhìn mục vụ, một lời xin lỗi chân thành, một bữa cơm có sự lắng nghe hay một cuộc thăm hỏi người hàng xóm đau yếu đều có thể giúp người khác nhận ra vẻ đẹp của Tin Mừng. Việc loan báo đức tin bắt đầu ngay nơi gia đình biết sống điều mình tin, rồi mở rộng đến khu xóm bằng thái độ kính trọng, sự sẻ chia và lòng bác ái.
*
Sau thảm họa tại vùng núi Himalaya thuộc Nepal, khi hàng ngàn người đã thiệt mạng và hàng ngàn người còn mất tích, trên mạng xã hội đã xuất hiện những lời bình luận phân biệt chủng tộc, nhắm vào người Ấn Độ và người Singapore gốc Ấn. Có những câu như: không, họ không phải người của chúng ta; tôi chỉ thấy gương mặt Ấn Độ, hãy bỏ qua, hãy cắt phần cứu hộ. Bộ trưởng cấp cao K. Shanmugam đã yêu cầu cảnh sát điều tra các bình luận ấy. Cựu thủ tướng Lý Hiển Long nhắc rằng chủng tộc và tôn giáo luôn là một đường đứt gãy trong xã hội. Đồng thời, Singapore đã quyên góp hơn ba triệu đô-la Singapore, tương đương khoảng hai triệu ba trăm bốn mươi ngàn đô-la Mỹ, để cứu trợ Nepal, cho thấy một sự liên đới với những người đau khổ ở cách xa hàng ngàn cây số.
Bài suy niệm được đặt dưới câu hỏi của dụ ngôn: người Samari nhân hậu có hỏi người bị nạn là Do Thái hay dân ngoại không? Người Samari không hỏi người bị thương thuộc cộng đoàn nào. Ông thấy một con người đang bị thương. Ông dừng lại. Ông băng bó. Ông trả tiền chăm sóc. Lòng thương xót đi trước việc phân loại. Kitô giáo không thể công bố mọi người được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa, rồi lại âm thầm dung thứ sự khinh miệt vì sắc tộc. Thành kiến có thể bắt đầu từ lề. Trước hết người ta nói những điều mà trước kia họ xấu hổ khi nói công khai. Rồi người khác lặp lại. Dần dần ngôn ngữ ấy trở nên quen. Điều từng không thể nghĩ được trở thành chuyện gây tranh cãi.
Lời nhắc ấy gửi đến cả Hội Thánh. Hội Thánh không thể lên án phân biệt ngoài xã hội nếu trong cộng đoàn mình vẫn còn nhìn người bằng nhãn sắc tộc, vùng miền hay đẳng cấp. Trong thời đại mạng xã hội thường thưởng cho sự phẫn nộ, người Kitô hữu được mời đặt con người lên trước, và chỉ cứu giúp vì người ấy đang bị thương, chứ không vì người ấy thuộc về phe mình.
* Lũ lụt và sạt lở đã làm ít nhất bốn mươi mốt người thiệt mạng tại vùng Tanintharyi, miền nam Myanmar. Thảm họa ập xuống hơn một trăm hai mươi làng, thuộc bốn huyện của quận Dawei: Dawei, Launglon, Thayetchaung và Yebyu. Hàng chục người vẫn mất tích. Số tử vong được cảnh báo còn có thể tăng, khi nhiều làng vẫn chưa tiếp cận được. Tại huyện Thayetchaung, ít nhất chín người đã chết theo lời cư dân. Nguồn nước nhiều nơi bị hỏng hoặc nhiễm bẩn. Người dân đang cần nước uống, lương thực và đường cứu hộ.
Đội cứu hộ khẩn cấp Dawei Zabuthiri cho biết đã tìm được chín thi thể, sơ cứu cho bốn người tại các làng thuộc Launglon, và đang ưu tiên dọn đường bằng xe nặng để tới khoảng hai mươi làng. Nơi đường chưa mở lại được, họ sắp xếp thuyền máy chở lương thực và nhu yếu phẩm. Lực lượng địa phương cảnh báo mìn và vật liệu chưa nổ có thể lộ ra sau lũ. Trong khi cứu hộ đang diễn ra, đã có các cuộc không kích: khoảng mười lăm giờ mười lăm ngày mùng một tháng Mười tại làng Pitine và Pyinphyugyi thuộc Thayetchaung, và khoảng mười lăm giờ ngày ba mươi tháng Chín tại làng Yewai thuộc Dawei. Cư dân Wah Wah nói nhiều làng phía nam Thayetchaung vẫn chưa nhận được cứu trợ, và quân đội vẫn vào làng gần như mỗi ngày, kể cả những ngày lũ nặng. Lực lượng phòng vệ cho biết trong thiên tai phải đặt thường dân lên trước, nên đã rút bớt để ưu tiên dân thường.
Hội Thánh không có mặt trực tiếp trong bản tin cứu hộ, nhưng lời cầu nguyện của Dân Chúa không thể vắng. Xin Chúa đoái thương các gia đình mất người thân, ban sức cho những người đang dọn đường và chèo thuyền, và xin các bên biết dừng bạo lực để viện trợ đến được với người đang đói và đang mất nhà.
* Ông Basil Fernando, nhà bảo vệ nhân quyền người Sri Lanka, một tín hữu Công giáo, đã qua đời tại Hồng Kông ngày ba mươi tháng Chín năm 2026, thọ tám mươi mốt tuổi. Ông nguyên là giám đốc điều hành Ủy ban Nhân quyền châu Á đặt tại Hồng Kông. Suốt nhiều thập niên, ông ghi nhận các vụ lạm dụng và vận động cho một nền pháp trị chặt chẽ hơn trên khắp châu Á, đặc biệt dưới các chính quyền độc đoán.
Ông là người tiên phong hệ thống “kháng cáo khẩn”, gửi ngay sau khi có người bị bắt đến nguyên thủ, cảnh sát, tư pháp và các cơ quan Liên Hiệp Quốc, để bảo vệ người bị giam khỏi tra tấn, giam giữ trái luật và nguy cơ chết trong đồn. Ông nối nạn nhân và nhà hoạt động cơ sở với các chiến dịch cải cách thể chế. Năm 2001 ông nhận Giải Nhân quyền Gwangju. Năm 2014 ông nhận Giải Right Livelihood, thường được gọi là giải Nobel thay thế, vì bảo vệ pháp trị, công lý và cải cách xã hội. Ông đào tạo hàng ngàn nhà hoạt động, luật sư và học giả; cộng tác tập huấn cảnh sát về nhân quyền để ngăn tra tấn và giam giữ tùy tiện; ghi nhận hơn một ngàn hồ sơ người tị nạn Việt Nam; lập một trường nhân quyền dưới Ủy ban; làm luật sư kháng cáo tại Hồng Kông cho người tị nạn Việt Nam trong một dự án của Liên Hiệp Quốc; và làm việc với Liên Hiệp Quốc tại Campuchia hai năm, từ 1992. Ông viết bằng tiếng Anh và tiếng Sinhala, là một nhà thơ, nối gia đình những người mất tích tại Sri Lanka với phong trào mười tám tháng Năm của Hàn Quốc, và lập trang mạng để thu thập thông tin về các gia đình ấy.
Một người Công giáo đã dùng cả đời để bênh kẻ bị bỏ rơi trước cửa công lý. Nguyện xin Chúa đón nhận ông Basil Fernando vào nhà của Đấng là Công Lý và là Lòng Thương Xót, và xin hạt giống pháp trị ông đã gieo tiếp tục nảy mầm tại châu Á.
* Các nhà lãnh đạo Kitô giáo và Hồi giáo tại Punjab, Ấn Độ, đã lên tiếng phản đối những lời của ông Dhirendra Krishna Shastri, tư tế đứng đầu Bageshwar Dham thuộc bang Madhya Pradesh, trong một pháp thoại tôn giáo ba ngày kết thúc tại Ludhiana. Ông gọi người Kitô hữu bằng từ chế giễu “Hallelullah”, nhại lời thánh “Alleluia”, nói về ảnh hưởng của các nhóm Kitô giáo và cáo buộc cải đạo, đồng thời có những lời thô tục nhắm đến Hồi giáo và người Hồi giáo.
Ông Albert Dua, chủ tịch Liên đoàn Kitô giáo thống nhất Punjab, cho rằng đây là những lời vô căn cứ, nhằm gây chia rẽ, và là một cuộc tấn công trực tiếp vào Kitô giáo. Ông đã nộp đơn khiếu nại lên cảnh sát trưởng Ludhiana, ông Swapan Sharma, đề nghị khởi tố. Ông nói Punjab là bang biên giới, luôn nhạy cảm, và mỗi lần vị tư tế ấy đến đều có những lời làm bùng cảm xúc, phương hại bầu khí hòa bình. Imam Shahi của Punjab, ông Muhammad Usman Rahmani Ludhianvi, gọi các lời ấy là thù hận và không thể chấp nhận, nhắc rằng nhà lãnh đạo tôn giáo có trách nhiệm cổ võ tình huynh đệ, hòa bình và tôn trọng lẫn nhau, rồi triệu tập cuộc họp khẩn các nhà lãnh đạo Hồi giáo.
Ông Shastri biện minh rằng mình không chống tôn giáo nào, chỉ chống cải đạo, và sẽ tiếp tục chống. Ông đã nhiều lần vận động chính quyền Punjab ban hành luật chống cải đạo. Punjab là bang đa số Sikh duy nhất của Ấn Độ. Người Kitô hữu chưa tới một phẩy năm phần trăm dân số, theo thống kê năm 2011. Hơn một chục bang Ấn Độ đã có luật chống cải đạo. Lời của các vị mục tử và nhà lãnh đạo tôn giáo tại Ludhiana là lời bảo vệ sự thánh thiêng của danh xưng Alleluia, và bảo vệ quyền của mỗi cộng đoàn được sống mà không bị nhục mạ.
* Hội đồng Giám mục Philippines đã lên tiếng ủng hộ sáng kiến nhân dân nhằm chấm dứt các triều đại chính trị, qua phong trào “Dapat Isa Lang”, nghĩa là chỉ nên có một. Chiến dịch thu chữ ký toàn quốc được khởi động ngày ba mươi tháng Chín năm 2026 tại thành phố Cagayan de Oro, miền bắc Mindanao, với sự nâng đỡ của Tổng giáo phận Cagayan de Oro. Đức Tổng Giám mục Jose Cabantan đã chỉ thị các giáo xứ trong tổng giáo phận hỗ trợ sáng kiến. Trong thư mục vụ ngày hai mươi lăm tháng Chín, Hội đồng Giám mục gọi việc tập trung quyền lực là một vấn đề luân lý và đạo đức, làm hại công ích, và khẳng định: công vụ không bao giờ được trở thành gia sản của một dòng họ; đó là một ủy thác của dân, để phục vụ mọi người.
Phong trào, với sự tham gia của ông Nestor Banuag Con, giám đốc chương trình dấn thân xã hội của Đại học Xavier, muốn đưa ra một đạo luật chống triều đại chính trị bằng sáng kiến nhân dân, vì Quốc hội gần bốn mươi năm không thông qua đạo luật ấy. Mục tiêu là chữ ký của ít nhất mười phần trăm cử tri cả nước, khoảng từ bảy triệu rưỡi đến tám triệu người, trong đó ít nhất ba phần trăm ở mỗi đơn vị bầu cử, trước hạn ngày ba mươi mốt tháng Giêng năm 2027. Một nền tảng trực tuyến cũng được mở tại Manila để nộp và kiểm tra chữ ký điện tử. Theo nhà kinh tế chính trị Ronald Mendoza, tám mươi ba phần trăm thượng nghị sĩ, tám mươi phần trăm dân biểu, tám mươi bảy phần trăm thống đốc tỉnh và bảy mươi lăm phần trăm thị trưởng thành phố xuất thân từ các gia đình chính trị; chín mươi phần trăm người Philippines sống ở những vùng do các triều đại ấy chi phối. Ông Clarence Raul Florendo, điều phối viên giáo dân hoạt động xã hội của Tổng giáo phận Cagayan de Oro, nói cám dỗ tham nhũng luôn có, vì người ta biết nhiệm kỳ sau sẽ không truy cứu, do quan hệ họ hàng.
Hội Thánh Philippines không đứng vào một đảng. Hội Thánh đứng về công ích, và nhắc rằng quyền bính là để phục vụ, không phải để thừa kế.
*
Hàn Quốc đã yêu cầu Ukraina chính thức xin lỗi về việc công khai hai tù binh Bắc Triều Tiên đã được chuyển giao cho Seoul. Hai người này bị lực lượng Ukraina bắt hồi đầu năm 2025, khi đang chiến đấu bên cạnh hàng ngàn binh sĩ Bắc Triều Tiên hỗ trợ Nga trong cuộc chiến chống Ukraina. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nói về việc chuyển giao trong phát biểu tại Liên Hiệp Quốc. Phía Hàn Quốc cho rằng hai bên đã thỏa thuận giữ kín, để bảo vệ gia đình các tù binh còn ở miền Bắc khỏi bị trả thù. Trước khi họ đến, báo chí Hàn Quốc đã chụp ảnh, khiến họ có thể bị nhận diện. Cơ quan tình báo Hàn Quốc cho rằng việc công khai có thể nhằm tăng sự ủng hộ của dư luận Hàn Quốc đối với việc cung cấp vũ khí cho Kyiv. Hàn Quốc đã trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn từ năm 2022, trong đó có hợp đồng nhiều tỷ đô-la với Ba Lan, nhưng vẫn chưa cung cấp vũ khí sát thương cho Ukraina, theo chính sách không vũ trang cho nước đang có xung đột.
Ngày mùng hai tháng Mười năm 2025, Tổng thống Lee Jae Myung nói Seoul sẽ có các biện pháp tiếp theo nếu Ukraina từ chối xin lỗi công khai, và cho rằng việc này đụng đến phẩm giá của Đại Hàn Dân Quốc. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Andrii Sybiha, trong phỏng vấn ngày mùng một tháng Mười, gọi đây là một hiểu lầm ngoại giao hơn là một sự cố, và nói Hàn Quốc là một quốc gia quan trọng, mong sự hợp tác tiếp tục. Bản tin này thuộc lãnh vực ngoại giao giữa hai nhà nước, không phải một quyết định của Hội Thánh. Người tín hữu được mời cầu nguyện cho các tù binh, cho gia đình họ, và cho một nền ngoại giao biết giữ lời, biết bảo vệ sự sống của những người đã bị đẩy vào chiến tranh.
*
Tại miền bắc Ấn Độ, các cặp đôi khác tôn giáo, đặc biệt người nữ theo Ấn giáo và người nam theo Hồi giáo, đang bị nhắm tới qua luận điệu gọi là “love jihad”. Bộ Nội vụ liên bang Ấn Độ đã xác nhận luận điệu ấy không có cơ sở trong luật hình sự. Nó cho rằng người nam Hồi giáo kết hôn với phụ nữ tôn giáo khác dưới chiêu bài giả, để cải đạo họ sang Hồi giáo. Luận điệu được các nhóm cực đoan, một phần báo chí tiếng Hindi và các luật chống cải đạo tại hơn một chục bang lan truyền. Nhiều luật ấy đảo ngược trách nhiệm chứng minh, buộc các cặp phải chứng tỏ việc cải đạo, nếu có, không nhằm kết hôn, và đặt hôn nhân khác tôn giáo dưới sự giám sát dù không có cải đạo.
Một phụ nữ hai mươi hai tuổi, được giấu tên là Riya, đã phải vào nhà an toàn sau khi gia đình và cảnh sát can thiệp vào mối quan hệ với Rashid, người bạn gặp qua câu lạc bộ tranh biện đại học. Tháng Mười Hai năm 2020, tại Moradabad, bang Uttar Pradesh, một cặp trẻ bị phục kích tại phòng đăng ký. Người chồng bị bỏ tù theo luật chống cải đạo. Người vợ đang mang thai bị đưa vào cơ sở của nhà nước, rồi sẩy thai sau những buổi chất vấn. Chị nói: họ không chỉ lấy chồng tôi, họ lấy đứa con của tôi, và lấy phẩm giá của tôi, chỉ vì chúng tôi ký một tờ giấy. Tháng Tám, tại Bijnor, một cặp phải bỏ việc và bỏ đồ đạc sau khi tên bị dán trên bảng thông báo theo Đạo luật Hôn nhân Đặc biệt năm 1954, vốn đòi ba mươi ngày niêm yết. Các nhóm theo dõi bảng ấy để can thiệp. Luật sư Urfi Bano tại Tối cao Pháp viện nói khi một phụ nữ Ấn giáo chọn người chồng Hồi giáo, hệ thống giả định chị bị tẩy não; lời tuyên thệ của chính chị bị bỏ qua; tuổi trưởng thành của chị bị phủ nhận. Nhà hoạt động Amit Gupta nói với hàng triệu người trẻ Ấn Độ, yêu nhau đã trở thành một hiểm nguy.
Tối cao Pháp viện, trong vụ Hadiya, đã khẳng định quyền của người thành niên được kết hôn thuộc về quyền riêng tư hiến định. Nhưng ở địa phương, quyền ấy nhiều khi không được tôn trọng. Hội Thánh nhìn mỗi cặp đôi thành niên như những con người tự do, không phải tài sản của một cộng đoàn, và lên án mọi bạo lực nhân danh tôn giáo nhằm chia cắt tình yêu hợp pháp.
*
Rạng sáng ngày mùng ba tháng Chín, tại Đồng Nai, một thanh niên hai mươi mốt tuổi đã tấn công một gia đình sau khi bạn gái mười bảy tuổi chấm dứt quan hệ, làm chết người mẹ và hai con nhỏ, làm trọng thương người cha. Nghi phạm đã bị bắt về tội giết người. Năm 2025, Việt Nam ghi nhận chín trăm bảy mươi lăm vụ giết người, giảm gần mười một phần trăm so với năm 2024. Nhưng các vụ giết người liên quan đến ghen tuông và tranh chấp tình cảm tăng lên một trăm hai mươi bảy vụ, hơn một phần ba so với năm trước. Trên thế giới, theo Liên Hiệp Quốc, khoảng năm mươi ngàn phụ nữ và trẻ em gái đã bị bạn tình hoặc người trong gia đình giết hại trong năm 2024. Nam giới cũng có thể bị bạo hành, nhưng phụ nữ chịu bạo lực chết người nhiều hơn rất nhiều.
Nhà tâm lý Joseph Hoàng Hoan nói vấn đề không phải phụ nữ có thêm tự do. Vấn đề bắt đầu khi bình đẳng bị hiểu là đảo ngược người được quyền kiểm soát ai. Tự do trong tình yêu đã mở rộng nhanh hơn khả năng tôn trọng tự do ấy. Nhiều người muốn tự do chọn người mình yêu, nhưng chưa học cách chấp nhận tự do của người kia được từ chối hoặc được ra đi. Một người phụ nữ hai mươi tám tuổi, Maria Thanh Mai, kể mình đã kiểm tra điện thoại và máy tính của chồng vì lo âu, rồi thấy chồng khép lại, vì không ai kiểm soát được tư tưởng của người khác. Khi chị chuyển sang lắng nghe và chia sẻ nỗi sợ mà không buộc tội, tương quan được lành hơn.
Yêu một người không phải là sở hữu sự chú ý, các lựa chọn và tương lai của họ. Hai người có thể tự do hiến mình cho nhau, nhưng không ai trở thành tài sản của người kia. Tình yêu không xóa được mọi nguy cơ phản bội hay mất mát. Tình yêu cần tin tưởng, chính vì sự chắc chắn là điều không thể có. Lời ấy là một lời mục vụ giữa tháng mà Hội Thánh mời các gia đình cầu nguyện: đừng biến yêu thành chiếm hữu, và đừng để một lời chia tay trở thành án tử.
*
Vatican News tiếng Việt mở loạt video thực tế mang tên “Lên ba lô đi Santiago”, phát hằng ngày từ ngày mùng một tháng Mười năm 2026, lúc mười bốn giờ Rôma, tức mười chín giờ Việt Nam, trên YouTube, Facebook và trang mạng của Vatican News tiếng Việt. Trải nghiệm do bạn trẻ Ái Ly thực hiện, trên cung đường Primitivo của Camino de Santiago, tuyến hành hương cổ nhất trong mạng lưới đường Thánh Giacôbê. Tuyến xuất phát từ Oviedo, vùng Asturias, hướng về Santiago de Compostela, dài khoảng ba trăm hai mươi cây số, qua đồi núi và làng quê miền bắc Tây Ban Nha. Đích là nhà thờ chính tòa, nơi truyền thống tôn kính phần mộ của thánh Giacôbê Tông đồ. Ngày đầu: Oviedo đến Escamplero, mười ba cây số. Năm 2015, Camino Primitivo được UNESCO ghi vào phần mở rộng Di sản Thế giới các tuyến hành hương Santiago.
Đường Thánh Giacôbê gắn với việc tìm thấy ngôi mộ thánh Giacôbê vào thế kỷ thứ chín, và trở thành một trong ba trung tâm hành hương lớn của Kitô giáo, bên cạnh Giêrusalem và Rôma. Với tín hữu, hành hương là thời gian cầu nguyện và canh tân tương quan với Thiên Chúa. Người lên đường có thể mang một lời tạ ơn, một ý nguyện, ước muốn củng cố đức tin, hoặc tìm một hướng đi. Văn phòng đón tiếp người hành hương nhấn mạnh việc chuẩn bị tâm hồn, suy tư và cầu nguyện là yếu tố thiết yếu. Những bước chân mỗi ngày dạy nhận ra giới hạn, kiên nhẫn với chặng dài, đón nhận sự giúp đỡ và quan tâm người bên cạnh. Năm 2025, hơn năm trăm ba mươi ngàn người đã nhận chứng nhận Compostela. Con số ấy chưa kể những người đi mà không đăng ký. Ước gì loạt video giúp anh chị em Việt Nam, dù chưa cầm gậy, cũng biết lên đường trong lòng: bớt hành lý vô ích, và bước từng bước nhỏ về phía Chúa.
* Trên chuyến bay trở về Rôma sau bốn ngày tông du Pháp, kết thúc ngày hai mươi tám tháng Chín, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp các nhà báo tháp tùng. Ngài nói bốn ngày ấy tràn đầy phúc lành, thậm chí có những phép lạ, đặc biệt tại Lộ Đức, khi cùng bước với bệnh nhân và người đau khổ, chứng kiến ân sủng chạm đến tâm hồn, biến đổi cuộc sống, và khôi phục phẩm giá cho người bệnh, người cao tuổi, những người mà một phần xã hội đang loại bỏ. Ngài cũng nhấn mạnh buổi tối với tám mươi ngàn bạn trẻ tại sân vận động, đến từ khắp nước Pháp, với nhiệt thành, niềm vui và niềm hy vọng.
Trước câu hỏi liệu ngài có nhìn nhận tính hệ thống của nạn lạm dụng tình dục trong Hội Thánh, sau cuộc gặp bảy nạn nhân, Đức Thánh Cha nói mình không phủ nhận lời của ai. Ngài đã xin các nạn nhân giúp ngài diễn tả với các nạn nhân khác sự sẵn sàng của ngài và của Hội Thánh trong việc lắng nghe và đồng hành, khi họ tìm sự chữa lành, và nhìn nhận nỗi đau đã gây ra. Một số người nói về lạm dụng mang tính hệ thống. Cá nhân ngài muốn diễn đạt cách khác, dù ngài đã nói về một số tổ chức trong Hội Thánh, đôi khi với tư cách một hệ thống, đã có hành vi lạm dụng. Ngài phân biệt: lạm dụng tình dục trước hết là một vấn đề của con người. Khi nó xảy ra trong Hội Thánh, nó mang một chiều kích khác, vì đời sống đức tin bị tổn thương sâu, đôi khi bị phá hủy. Hội Thánh có trách nhiệm đặc biệt đồng hành và giúp tìm sự chữa lành. Hội Thánh, theo một số cách, được xem là có trách nhiệm, nhưng cũng là một thành phần quan trọng để nạn nhân tìm được chữa lành.
Về chăm sóc cuối đời và việc hợp pháp hóa trợ tử tại Pháp, Đức Thánh Cha nói mình không vượt ranh giới giữa Hội Thánh và Nhà nước. Khi Hội Thánh lên tiếng bảo vệ sự sống và nói về học thuyết xã hội, Hội Thánh không bước vào chính trị; Hội Thánh áp dụng Tin Mừng vào đời sống con người. Ngài mời đọc lại tông huấn Magnifica Humanitas. Khẩu hiệu chuyến đi, “để thế gian được sống”, vì thế không phải khẩu hiệu, mà là một chọn lựa luân lý trước sự sống mong manh.
*
Từ ngày mười lăm tháng Mười năm 2026, khách hành hương đến Đền thờ Đức Bà Cả tại Rôma sẽ được chiêm ngưỡng ở khoảng gần thánh tích mà truyền thống xác định là những mảnh gỗ thuộc máng cỏ, nơi Hài Nhi Giêsu được Mẹ Maria đặt nằm tại Bêlem. Đây là lần hiếm hoi trong nhiều thập niên di tích được đưa ra khỏi vị trí bảo quản thường xuyên, nhân công trình trùng tu.
Thánh tích thường được đặt tại Nhà nguyện Tuyên xưng Đức tin, bên dưới bàn thờ giáo hoàng. Trong thời gian trùng tu hốc tường và hộp đựng, thánh tích được chuyển tạm đến một bàn thờ phụ ở gian bên phải, đối diện bức họa Truyền Tin của họa sĩ Pompeo Girolamo Batoni. Vị trí tạm ấy tạo một hành trình biểu tượng: từ Truyền Tin đến Nhập Thể và Giáng Sinh. Một tủ kính mới, với hệ thống bảo tồn, an ninh và kiểm soát khí hậu, sẽ được lắp. Nền phía sau được làm mới bằng men xanh và các mảnh dát vàng, gợi bầu trời đêm Bêlem. Cách sắp các vì sao sẽ tái hiện cấu trúc thiên văn tại Bêlem vào thời điểm Chúa giáng sinh, nối nơi Chúa chào đời với vương cung thánh đường đã giữ ký ức ấy suốt nhiều thế kỷ.
Ngày hai mươi bốn tháng Mười Hai, thánh tích sẽ được rước trọng thể đến bàn thờ giáo hoàng trong các cử hành Giáng Sinh. Sau lễ Hiển Linh, thánh tích trở lại vị trí thường lệ trong không gian đã trùng tu. Thánh tích gồm năm mảnh gỗ nhỏ, trong hộp kính hình chiếc nôi do kiến trúc sư Giuseppe Valadier thiết kế, được tặng năm 1797. Theo một số nghiên cứu, bốn mảnh làm từ gỗ sung dâu Palestina, có thể khoảng hai ngàn năm tuổi; mảnh còn lại có thể thuộc một tác phẩm Giáng Sinh cổ. Truyền thống cho rằng thánh tích được đưa từ Thánh Địa về Rôma vào thế kỷ thứ bảy. Năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã gửi một mảnh trở lại Bêlem. Ước gì việc chiêm ngưỡng máng cỏ giúp mỗi gia đình nhớ Hài Nhi đã chọn sự nghèo, và Giáng Sinh bắt đầu từ một máng cỏ chứ không từ một bàn tiệc dư thừa.
*
Tại Đại hội Liên Hiệp Quốc lần thứ mười lăm về phòng chống tội phạm và tư pháp hình sự, họp tại Abu Dhabi, Đức ông Luca Marabese, cố vấn Phái bộ Thường trực của Tòa Thánh cạnh các tổ chức quốc tế tại Vienna, đã kêu gọi đặt phẩm giá con người và sự thánh thiêng của sự sống ở trung tâm mọi chính sách. Ngài hoan nghênh Tuyên bố Abu Dhabi, và nhắc phẩm giá của mỗi người là hồng ân của Thiên Chúa, cần được tôn trọng trong mọi hoàn cảnh.
Về thực thi công lý, hình phạt phải tương xứng với tội phạm, và các tù nhân phải luôn được bảo đảm những điều kiện phù hợp với phẩm giá. Tòa Thánh tái khẳng định lời kêu gọi bãi bỏ án tử hình, vì hình phạt này triệt tiêu mọi hy vọng về sự tha thứ và đổi mới. Ba xu hướng được đặc biệt lưu ý. Thứ nhất, nạn buôn người, nhất là khi chiến tranh và bất ổn khiến người di cư, người tị nạn, phụ nữ và trẻ em dễ trở thành nạn nhân; cùng hiện tượng được gọi là nô lệ kỹ thuật số, khi nạn nhân bị lừa vào các mạng lưới gian lận trực tuyến. Thứ hai, việc lạm dụng trẻ em qua công nghệ số và sự lan tràn nội dung cực kỳ độc hại trên mạng; cần hợp tác giữa chính quyền, nhà trường, gia đình và các nhà cung cấp dịch vụ để bảo vệ vị thành niên. Thứ ba, các tội ác do thù hận, đặc biệt bạo lực vì lý do tôn giáo. Tòa Thánh bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng ngược đãi các Kitô hữu, mô tả đây là một trong những cuộc khủng hoảng nhân quyền lan rộng nhất hiện nay.
Niềm hy vọng là hội nghị sẽ góp phần đưa ra giải pháp lâu dài, thúc đẩy trách nhiệm chung, và chuyển thành hành động cụ thể, nhằm bảo vệ sự sống và phẩm giá của tất cả những ai đói khát công lý.
*
Sơ Lucía López Álvarez-Ossorio, thuộc dòng Nữ Tử Bác Ái Thánh Vinh Sơn, đang đồng hành với người nhập cư và giới trẻ đa văn hóa tại Málaga, Tây Ban Nha. Chị được gọi thân mật là Sorlu. Chị dạy giáo lý và thể dục tại một trường địa phương. Lớp học của chị là một Tây Ban Nha thu nhỏ: em Tây Ban Nha, em Roma, em Maroc, em Nam Mỹ, em Ucraina, em Trung Quốc. Chị nói các em mang trên vai những chiếc ba lô nặng hơn nhiều so với cặp sách. Nhiều em xuất thân từ gia đình đổ vỡ, bị khước từ, hoặc bị gán nhãn từ sớm. Nhưng mỗi sáng, chị vẫn tin Thiên Chúa bước vào lớp học trước cả chị.
Chị không mặc tu phục truyền thống. Tu phục của chị thường là bộ đồ thể thao, giày thể thao hoặc áo có mũ, không phải để che căn tính, mà để bước sâu vào thực tại của những người chị đồng hành. Chị nói có những vùng ngoại biên mà trước hết phải học cách hiện diện, rồi mới nói về Thiên Chúa. Sứ vụ của chị là ở bên những bạn trẻ nổi loạn, thiếu tin tưởng, hoặc tự làm tổn thương vì nỗi đau không diễn tả được. Ngày của chị đi qua trái bóng, xung đột lớp học, tiếng cười, cái ôm, cuộc trò chuyện khó, kỷ luật và những câu hỏi không dễ trả lời. Chính ở đó, chị khám phá Chúa Giêsu vẫn đang sống, hiện diện trong bùn đất của cuộc sống, chứ không phải trong sự hoàn hảo.
Chị không nhận mình là nữ anh hùng. Chị chỉ là một người phụ nữ bình thường. Trở thành Nữ Tử Bác Ái, với chị, là tiếp tục yêu thương dù thực tại khó, và tin con người dù họ đã mất niềm tin. Chị nhắc lời Thánh Vinh Sơn: tình yêu có sức sáng tạo vô tận. Sức sáng tạo ấy hôm nay có thể là một tin nhắn, một cuộc trò chuyện sau giờ học, một sự hiện diện trên mạng, hoặc một lần lắng nghe. Người trẻ không chỉ cần thầy. Họ cần chứng nhân. Có ngày chị kiệt sức, tưởng chẳng gì thay đổi. Nhưng Tin Mừng mạnh khi trở thành kinh nghiệm sống, và khi một người lớn có thể nói với một em nhỏ: bạn không cô đơn, tôi ở đây với bạn.
*
Ngày hai mươi tám tháng Chín năm 2026, Tòa Phúc thẩm liên bang khu vực chín của Hoa Kỳ đã bác yêu cầu buộc thành phố Los Angeles tháo dỡ Thánh Giá và hang đá Giáng Sinh tại khu lịch sử El Pueblo, cho phép các biểu tượng tiếp tục được giữ trong khi vụ kiện được đưa về tòa cấp dưới. Ông Jack Gerritsen, một cư dân tự nhận là người vô thần, đã kiện thành phố năm 2025, cho rằng Thánh Giá gỗ cao khoảng ba mét và hang đá tại không gian công cộng vi phạm điều khoản cấm thiết lập tôn giáo của Hiến pháp, và khiến ông cảm thấy bị loại trừ. Tòa cấp quận trước đó đã bác yêu cầu khẩn cấp nhằm tháo hoặc che Thánh Giá và ngăn trưng bày hang đá. Tòa phúc thẩm giữ nguyên quyết định ấy, nhận định nguyên đơn chưa chứng minh được nguy cơ thiệt hại không thể khắc phục.
Thánh Giá tại đầu đường Olvera được dựng năm 1929, để kỷ niệm một trăm bốn mươi tám năm ngày thành lập Los Angeles. Hang đá được trưng bày mỗi tháng Mười Hai, gắn với truyền thống Giáng Sinh và lễ Las Posadas của cộng đồng tại đây. El Pueblo là khu lịch sử quan trọng, nơi nhiều thế hệ thương nhân gốc Mexico đã gìn giữ các truyền thống. Luật sư Andrea Butler, đại diện các thương nhân, nói Los Angeles thuộc về những người thuộc mọi niềm tin, và cả những người không có niềm tin. Phán quyết chưa phải lời cuối. Nhưng nó cho phép một ký ức đức tin của thành phố không bị xóa trong khi công lý còn đang xét xử.
*
Giáo hội đang kêu gọi bảo vệ người lao động trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Trong chương trình EWTN News In Depth ngày hai mươi lăm tháng Chín, do bà Montse Alvarado, tân bộ trưởng Bộ Truyền thông của Tòa Thánh, thực hiện, Đức Hồng y Michael Czerny, người đứng đầu Ủy ban về trí tuệ nhân tạo của Vatican, và Đức cha Oscar Cantú, Giám mục San Jose, người đứng đầu nhóm công tác về phẩm giá con người của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, đã cùng lên tiếng.
Đức Hồng y Czerny nhắc học thuyết xã hội Công giáo: các công ty, các nhà đầu tư và ban lãnh đạo có trách nhiệm quan tâm đến người lao động. Con người không phải những bánh xe trong cỗ máy. Ngài kêu gọi các nhà lãnh đạo ngành trí tuệ nhân tạo chăm lo cho nhân viên, và không theo đuổi lợi nhuận hay chiến thắng trong cuộc đua bằng cái giá của phẩm giá con người. Về mất việc, ngài nói việc tạo ra công việc ý nghĩa hơn phải là một trong những mục tiêu của trí tuệ nhân tạo, chứ không chỉ dừng ở chỗ phản đối tình trạng mất việc. Đức cha Cantú nói dù một số phòng nghiên cứu cho rằng trí tuệ nhân tạo có thể không gây làn sóng mất việc trên diện rộng, xã hội vẫn cần chuẩn bị thận trọng, và phẩm giá cùng công ích phải ở trung tâm mọi quyết định.
Lời ấy gặp đúng nỗi lo của nhiều gia đình: máy móc thông minh hơn, nhưng bữa cơm của người lao động không được phép nghèo đi. Ước gì các nhà làm công nghệ nhớ rằng tiến bộ thật là tiến bộ không loại bỏ con người.
*
Niềm vui của chuyến tông du Pháp, từ ngày hai mươi lăm đến ngày hai mươi tám tháng Chín, đã lan ra cả những người không thuộc về Hội Thánh. Nhà báo Isabelle Saporta, trên đài TF1 sáng ngày hai mươi tám, gọi đó là một khoảng thời gian tuyệt đẹp, và hỏi bao giờ Đức Giáo hoàng trở lại, mong người dân Pháp bớt tranh luận chính trị để dành chỗ cho niềm vui. Bà Estelle Denis, người dẫn chương trình, nói: tôi không phải là người có đức tin, nhưng tôi đã bị cuốn vào niềm vui lan tỏa ấy, và điều đó mang lại một cảm giác rất tốt. Bà Déborah Abisror-de Lieme, tổng thư ký một nhóm chính trị, nói mình không phải Kitô hữu, nhưng lòng nhiệt thành trên các đường phố, niềm vui trên khuôn mặt mọi người, làm bà vui cho những người bạn Kitô hữu và cho đất nước. Ông Mohamed Bouhafsi, người dẫn chương trình, một tín đồ Hồi giáo, nói dù là Hồi giáo, Do Thái giáo, vô thần hay bất khả tri, những hình ảnh Đức Giáo hoàng tại Paris đều chạm đến một điều phổ quát. Khắp nơi là nụ cười và những giọt nước mắt vui mừng. Một khoảnh khắc hiệp thông và yêu thương sẽ còn ở lại trong lịch sử.
Luật gia Amine Elbahi viết: tôi không phải Kitô hữu, nhưng tôi nghĩ chính khi nước Pháp hoàn toàn đảm nhận di sản văn hóa và Kitô giáo của mình, nước Pháp sẽ suy nghĩ tốt hơn về tương quan với Hồi giáo. Một người tự nhận hoàn toàn vô thần, tên Clément, nói nhìn thấy đám đông với những nụ cười lớn khiến ông rất vui, một hạnh phúc thuần khiết. Không phải ai cũng đồng thuận về Hội Thánh. Nhưng hình ảnh niềm vui đã mở một không gian chung, dựa trên tôn trọng và huynh đệ. Sau bốn ngày, Đức Thánh Cha đã rời Pháp. Niềm vui ấy vẫn còn, như một lời nhắc rằng Tin Mừng, khi được sống trong vui tươi, có thể chạm cả người chưa tin.
*
Ngày hai mươi sáu tháng Chín, Văn phòng và Ủy ban Trung ương về Hợp tác sứ vụ của Dòng Chúa Cứu Thế đã tổ chức một cuộc họp trực tuyến, với sự tham dự của cha Rogério Gomes, Bề trên Tổng quyền, cùng khoảng một trăm năm mươi thành viên giáo dân từ năm liên hiệp. Cuộc họp bằng tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh, có phiên dịch sang tiếng Pháp. Bà Anne Walsh khai mạc. Ông Bohuš Živčák, thừa sai giáo dân từ Slovakia, xướng kinh Chúa Thánh Thần. Cha Rogério trình bày đề tài vai trò lãnh đạo trong tiến trình phân định về hợp tác sứ vụ.
Ngài khẳng định không phải mọi người trong Hội Thánh đều đảm nhận cùng một mức trách nhiệm, nhưng mọi Kitô hữu đều có khả năng lãnh đạo phát xuất từ ơn gọi của Bí tích Rửa tội, như cộng tác viên trong Vương quốc Thiên Chúa. Khả năng ấy phục vụ sứ vụ, cần được phân định, tổ chức và hướng dẫn. Người lãnh đạo được mời hướng dẫn, khích lệ, chăm sóc và hòa giải. Trách nhiệm cốt lõi là phân định sứ vụ. Hợp tác sứ vụ không chỉ là chia việc, hoặc mời giáo dân làm những gì trước đây tu sĩ làm. Hợp tác sứ vụ là chia sẻ đặc sủng và linh đạo, cùng nhau nhận thức thực tại, nhận ra lời mời gọi truyền giáo, nhận diện món quà trong cộng đoàn, và tìm một đáp ứng thể hiện sự phong phú cùng tính bổ trợ của các ơn gọi: giáo dân, tu sĩ, linh mục.
Cha Rogério kể kinh nghiệm của mình, từ thời thơ ấu, qua vai trò nhà đào tạo, bề trên giám tỉnh, thành viên hội đồng cố vấn trung ương, đến vị trí hiện tại. Lãnh đạo, với ngài, là hiện diện, lắng nghe, tin tưởng, làm việc theo nhóm, đồng hành, khích lệ, quan tâm, hoạch định và chia sẻ trách nhiệm. Ngài không có công thức cố định. Ngài thừa nhận giới hạn, nhưng cố đặt ân huệ phục vụ sứ vụ, học từ mọi người, và giúp Hội Dòng không đánh mất ý nghĩa sứ mạng của Chúa Cứu Thế. Cuộc họp khép lại với lời cảm ơn của bà Vanina Chianí từ Argentina. Lời ấy cũng là lời gửi các giáo xứ: hợp tác mục vụ không phải chia ghế, mà là cùng phân định thánh ý.
*
Tổng giáo phận Công giáo phục vụ quân đội Hoa Kỳ đã bày tỏ sự trân trọng đối với Văn phòng Tôn giáo vụ mới của Bộ Quốc phòng. Văn phòng được Bộ trưởng Pete Hegseth công bố ngày ba mươi tháng Chín năm 2026, trong bài diễn văn về tình hình lực lượng tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, Virginia. Văn phòng nhằm hỗ trợ các quân nhân có đời sống tôn giáo, tạo cho các tuyên úy một đường trực tiếp hơn tới Bộ trưởng, để bảo vệ ngân sách, đòi hỏi cơ sở vật chất và củng cố việc nâng đỡ tôn giáo, không để bị pha loãng trong guồng hành chính.
Tổng giáo phận hy vọng sáng kiến sẽ tăng cường hỗ trợ quân nhân, gia đình họ và đoàn tuyên úy, bằng cách đặt sự sẵn sàng thiêng liêng lên trước, tháo gỡ các ràng buộc cũ của tuyên úy đoàn, và rút ngắn thời gian giữa nhu cầu thực địa với quyết định của cấp cao. Đức Tổng Giám mục Timothy Broglio, đứng đầu tổng giáo phận, đã ủng hộ một số cải cách liên quan, như việc bỏ cẩm nang thể lực thiêng liêng bị cho là cổ võ nhân bản thế tục, và thay phù hiệu tuyên úy để nhấn đức tin hơn cấp bậc. Năm 2025, tổng giáo phận từng gặp trở ngại với Lục quân về các hợp đồng tôn giáo bị hủy, sau đó được phục hồi. Với người lính xa nhà, một tuyên úy được nâng đỡ đúng mức là một dấu chỉ Hội Thánh không quên họ giữa tiếng súng và nỗi nhớ gia đình.
*
Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, ngày mùng một tháng Mười năm 2026, đã nhận xét xử vụ tranh chấp tự do tôn giáo liên quan đến kế hoạch xây một đền Đức Mẹ tại Park Hills, Kentucky. Một bên là các thừa sai Thánh Gioan Baotixita, hiệp hội Công giáo điều hành nguyện đường Đức Mẹ Lộ Đức, muốn xây một hang đá với tượng Đức Mẹ, tượng thánh Bernadette, sân và lối đi. Bên kia là ông bà Joel và Elizabeth Frederic, hai người hàng xóm, kiện vì lo ngại giao thông và chỗ đậu xe nếu nơi ấy trở thành điểm hành hương. Hội đồng thành phố ban đầu đã chấp thuận một ngoại lệ quy hoạch, viện đạo luật liên bang cấm các quy định sử dụng đất gây gánh nặng đáng kể cho việc thực hành tôn giáo của một hội thánh. Tối cao Pháp viện Kentucky phán quyết ngược lại, cho rằng hội đồng thành phố đã vượt thẩm quyền. Nguyện đường lập luận việc chặn đền Đức Mẹ vi phạm đạo luật liên bang bảo vệ việc sử dụng tài sản của các tổ chức đức tin để phục vụ sứ mạng.
Phiên tranh tụng chưa được ấn định. Vụ việc có thể thành tiền lệ cho cả nước về cách áp dụng luật quy hoạch khi đụng đến thực hành tôn giáo. Ước mong công lý vừa tôn trọng quyền của người lân cận được an cư, vừa không biến quy hoạch thành một rào cản khiến một cộng đoàn đức tin không được thờ phượng theo cách mình tuyên xưng.
*
Ngày hai mươi bốn tháng Chín năm 2026, trong buổi tiếp các thành viên Hàn lâm viện Giáo hoàng về Khoa học, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã trao Huy chương Piô XI cho bà Karin Öberg, nhà khoa học Đại học Harvard, chuyên hóa học thiên văn. Bà giữ ghế Thomas Dudley Cabot về khoa học tự nhiên, và điều hành phòng thí nghiệm hóa học thiên văn Öberg tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard–Smithsonian. Nghiên cứu của bà tập trung vào các quá trình hóa học liên quan đến sự hình thành hành tinh và khả năng một môi trường có thể đón sự sống. Huy chương Piô XI dành cho nhà khoa học dưới bốn mươi lăm tuổi, đã nổi bật nhờ nghiên cứu và có triển vọng đặc biệt. Những người từng nhận có cả các chủ nhân giải Nobel và nhà vật lý Stephen Hawking.
Hành trình đức tin của bà bắt đầu từ chính việc truy tìm tri thức. Trong một phỏng vấn năm 2011, bà kể một số sự kiện về thế giới khiến bà hoài nghi chủ nghĩa duy vật: bà nhận ra có điều thiện và điều ác không phụ thuộc vào ý kiến con người. Việc đọc Mere Christianity của C. S. Lewis là bước ngoặt, vì lời giải thích về Kitô giáo xem ra hợp lý và ăn khớp với những gì bà đã gom được về thế giới. Chấp nhận bằng trí tuệ chưa phải là hết. Bà cần thời gian để sống đức ái, và để xây một tương quan thật với Thiên Chúa. Bà nói phương pháp khoa học không chứng minh cũng không bác bỏ Thiên Chúa, nhưng khoa học cho thấy vũ trụ có thể hiểu được và phục tùng các định luật. Vẻ đẹp ấy khiến bà rung động, và củng cố xác tín rằng khoa học và đức tin không đối nghịch. Bà công khai là người Công giáo, thích mời đối thoại hơn là giảng. Bà đặc biệt gần truyền thống Đa Minh và thánh Tôma Aquinô, người đã nối đức tin với lý trí. Một huy chương của Tòa Thánh trao cho một nhà khoa học trẻ là dấu chỉ Hội Thánh vẫn tin lý trí được tạo dựng để tìm chân lý, và chân lý không sợ ánh sáng.
*
Các Giám mục Công giáo Zambia, sau phiên họp khoáng đại bất thường ngày hai mươi chín tháng Chín, đã ra thư mục vụ ngày ba mươi tháng Chín năm 2026, kêu gọi hành động có trách nhiệm, đối thoại và hòa bình, giữa lúc phân cực chính trị gia tăng. Các ngài lo ngại việc thao túng bản sắc sắc tộc và tình cảm bộ lạc vì mục đích chính trị, không gian tự do ngôn luận bị thu hẹp, nhất là với báo chí và xã hội dân sự, và nguy cơ lòng tin giữa công dân với các thể chế bị suy yếu. Các ngài nói những diễn biến ấy, gộp lại, đòi một sự chú ý khẩn cấp. Giờ này không phải giờ im lặng hay cam chịu, mà là giờ hành động có trách nhiệm, hướng về hòa bình, công lý, hòa giải và công ích.
Các ngài nhắc Công đồng Vaticanô II: cộng đồng chính trị hiện hữu vì công ích; quyền bính chính trị phục vụ phẩm giá, phúc lợi, công lý, sự thật và pháp trị. Hòa bình không chỉ là vắng bóng xung đột. Hòa bình là từ chối hận thù, bạo lực, trả thù, bộ lạc và bất khoan dung chính trị. Không một lợi ích đảng phái hay một bản sắc sắc tộc nào biện minh được cho việc xâm phạm phẩm giá. Các ngài urging các nhà lãnh đạo đặt công ích trên lợi ích phe, từ chối ngôn ngữ kích động, bảo vệ hiến pháp và sự độc lập của các thể chế, chống tin giả và lời lăng mạ trên mạng xã hội, chấm dứt bắt giữ tùy tiện, đe dọa và bạo lực chính trị. Với người Công giáo, các ngài đặc biệt mời tháng Mười, tháng Mân Côi, quy tụ mỗi ngày để lần chuỗi cầu cho hòa bình và công lý của quốc gia. Không một ngày nào được trôi qua mà không có lời kinh ấy.
*
Đức cha Mark Kadima Wamukoya, Giám mục Giáo phận Bungoma, Kenya, trong bài giảng ngày ba mươi tháng Chín, tại ngày cầu nguyện của trường nữ trung học Cardinal Otunga, đã nhắn các em học sinh: hãy tránh sự dễ dãi. Ngài urging các em làm việc chăm, tập trung vào việc học, và biết hoãn sự tiện nghi lại, vì tương lai được xây bằng những chọn lựa của hôm nay.
Ngài nói: chúng ta hãy là những người mạnh. Hãy tìm sức mạnh trong việc học. Khi các con đậu kỳ thi, các con sẽ là người mạnh, có thể xây tương lai của chính mình. Muốn một tương lai an nhàn, phải mạnh và phải hoãn sự an nhàn. Đừng tìm tiện nghi bằng cách hy sinh sự chăm chỉ. Đừng có bổn phận nào khác thay cho việc học. Đừng là người cứ trì hoãn bài vở. Hãy tốt, đáng tin và biết cảm thông, vì tương lai được xây bây giờ, không phải ngày mai. Ngài còn nhắn: tránh tính hai mặt; hãy dứt khoát. Ưu tiên lúc này là học. Đừng trộn đời mình với những việc khác, như việc có con sớm. Hãy học xong đã.
Lời của một mục tử châu Phi gửi các em gái không phải lời khắt khe vô cớ. Đó là lời nâng đỡ, giữa một xã hội dễ kéo tuổi trẻ ra khỏi nhà trường. Ước gì các em nữ sinh Bungoma, và cả các em tại các giáo xứ Việt Nam, nghe được lời ấy như một phép lành: hoãn thú vui nhỏ, để giữ tương lai lớn.
*
Trong các bản tin Giáo hội tại Đức những ngày này, có một câu chuyện lạ mà đẹp: một nữ toán học gia đã bước vào đời đan tu, với xác tín rằng chính Thiên Chúa đã khởi sự mọi sự. Con đường của chị nhắc rằng lý trí sắc bén không cản trở ơn gọi. Có khi chính sự trong sáng của con số dẫn một tâm hồn đến sự trong sáng của lời khấn. Cộng đoàn đón chị không đón một thành tích, mà đón một người muốn thuộc về Chúa trọn vẹn.
Cũng trong những ngày chờ nhận sứ vụ, Đức cha Würtz chia sẻ ngài cảm nhận một sự mong đợi vui tươi của giáo phận. Một mục tử trước ngày nhận ngai không nói về quyền, mà nói về niềm vui được phục vụ. Đó là cung giọng mà Dân Chúa cần nghe nơi người lãnh đạo.
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lần chuỗi Mân Côi với hàng trăm trẻ em tại Vatican, trong sáng kiến năm mươi triệu kinh Kính Mừng dâng lên từ khắp thế giới. Hình ảnh một vị Giáo hoàng quỳ giữa các em nhỏ là hình ảnh của tháng Mười: hòa bình không bắt đầu từ bàn hội nghị, mà có thể bắt đầu từ miệng một em bé đọc kinh.
Chủ tịch thượng hội đồng Giáo hội Tin Lành Đức, ông Heinrich, đã không ra ứng cử nhiệm kỳ tiếp. Việc ấy thuộc nội bộ một Giáo hội anh em, nhưng nhắc rằng phục vụ có kỳ hạn, và biết rút lui đúng lúc cũng là một hình thức khiêm nhường.
Một cuộc điều tra tại Hoa Kỳ được báo chí Công giáo Đức đưa tin, cho biết gần một ngàn trẻ em đã bị lạm dụng tại ba giáo phận. Hội Thánh không được phép làm nhẹ con số ấy. Mỗi con số là một đứa trẻ, một gia đình, một vết thương. Bổn phận của cộng đoàn là sự thật, là đồng hành nạn nhân, là ngăn ngừa, và là không để quá khứ bị chôn bằng im lặng.
Một cựu linh mục đã trở thành người cha, và nói cái nhìn của ông về sự sống đã đổi. Câu chuyện thuộc về một chọn lựa cá nhân đã rời tác vụ. Người tín hữu được mời không biến chuyện ấy thành trò đàm tiếu, mà nhớ rằng mọi sự sống, khi được đón nhận, đều là một hồng ân cần được tôn trọng.
Caritas Đức nhận định việc giảm giá nhiên liệu là một quyết định sai, vì không đụng đúng người nghèo và không phục vụ chuyển đổi cần thiết. Lời của một tổ chức bác ái nhắc rằng chính sách kinh tế cũng là vấn đề luân lý, khi nó phân phối gánh nặng và ưu đãi không công bằng.
Một vận động viên nổi tiếng với biệt danh Hulk đã gặp Đức Thánh Cha Lêô, hoàn thành ước mơ của đời mình. Cuộc gặp gỡ giản dị nhắc rằng cửa của vị chủ chăn không chỉ mở cho giới chức, mà còn mở cho những người tầm thường mang một ước muốn trong sạch được chúc lành.
Đức Thánh Cha cũng ngợi khen những tiến bộ trong đối thoại Công giáo và Lutheran, nhân kỷ niệm Bản tuyên xưng Augsburg. Đối thoại đại kết không xóa khác biệt, nhưng đào sâu những gì đã có thể cùng tuyên xưng, để thế giới thấy các môn đệ đang học yêu thương nhau.
Một chính trị gia đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo, ông Liminski, nói Hội Thánh không được phép nghe như một hiệp hội lái xe. Lời ấy là lời nhắc Hội Thánh giữ giọng của Tin Mừng, chứ không trở thành một nhóm lợi ích thuần túy.
Luật sư tổng tại Tòa án Công lý châu Âu cho rằng quyền xóa tên trong sổ Rửa tội có thể được xét trong từng trường hợp. Vấn đề chạm đến ký ức Bí tích và quyền riêng tư. Hội Thánh được mời vừa tôn trọng lương tâm, vừa không biến Bí tích thành một dữ liệu có thể xóa như một tài khoản.
Đức Hồng y Walter Kasper, nói về nước Pháp, nhắc rằng Rửa tội chưa phải là hết. Bí tích khai mở một đời sống. Không có huấn giáo, không có cộng đoàn, nước Rửa tội dễ thành một kỷ niệm chứ không thành một ơn gọi.
Thánh tích máng cỏ Bêlem, trong dịp đặc biệt, được đưa ra cho tín hữu chiêm ngưỡng. Việc ấy nối với tin tại Đền thờ Đức Bà Cả: Hài Nhi nghèo vẫn là trung tâm của tháng sắp tới.
Đức cha Wilmer ghi nhận số người lớn xin Rửa tội gia tăng, nhưng nói đó chưa phải sự đảo chiều của thế tục hóa. Niềm vui về các tân tòng cần đi với sự khiêm nhường: một mùa gặt không xóa một cánh đồng còn khô. Ước gì mỗi giáo phận biết đón người lớn trở về, mà không chủ quan.
*
Tại Italia, Đức Thánh Cha đã cầu nguyện chuỗi Mân Côi với các em nhỏ trong Vatican, giữa sáng kiến năm mươi triệu kinh Kính Mừng từ khắp thế giới dâng lên trời. Điện ảnh về Thánh Phanxicô Assisi cũng được nhắc lại trong những ngày kỷ niệm tám trăm năm, như một cách thế giới vẫn đang nhìn người nghèo thành Assisi qua hình ảnh, và được mời nghe lại tiếng gọi hòa bình.
Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc: chúng ta cư ngụ trong thế giới, và bằng các quyết định cùng các hành vi của mình, chúng ta sống thế giới ấy như một quà tặng của Thiên Chúa. Lời ấy nối bài nói với tập đoàn đang chăm sóc môi trường: tạo dựng không phải kho để vắt, mà là quà để giữ.
Nhân kỷ niệm Bản tuyên xưng Augsburg, ngài nhìn biến cố như một cơ hội cho những chia sẻ mới giữa Công giáo và Lutheran. Kỷ niệm một văn kiện từng là đường ranh có thể trở thành dịp cùng đọc lại, để thấy những gì Chúa Thánh Thần đã heal trong đối thoại.
Tại Ba Lan, một cuộc tuyệt thực được thực hiện để bảo vệ nhà trường trước những gì những người tổ chức gọi là cuộc tấn công thế tục hóa. Dù đánh giá về hình thức có thể khác nhau, nỗi lo của các bậc cha mẹ Công giáo là có thật: trường học không được thành nơi đức tin của gia đình bị xem như một vật cản. Hội Thánh được mời vừa bảo vệ quyền giáo dục của cha mẹ, vừa không biến nhà trường thành chiến trường.
*
Tháng Mười là tháng Mân Côi. Kinh Mân Côi, trong truyền thống Đa Minh và của cả Hội Thánh, được gọi là bản tóm lược Tin Mừng. Không phải vì chuỗi hạt thay thế Sách Thánh, mà vì từng mầu nhiệm dẫn người đọc kinh đi lại cuộc đời Chúa Giêsu và của Mẹ Maria.
Năm sự Vui nhắc Nhập Thể: truyền tin, thăm viếng, Giáng Sinh, dâng Con trong đền thờ, và tìm thấy Con trong nhà Thiên Chúa. Năm sự Sáng, được Thánh Gioan Phaolô II thêm vào, nhắc sứ vụ: chịu phép rửa tại sông Giođan, tiệc cưới Cana, công bố Nước Trời, biến hình, và thiết lập Thánh Thể. Năm sự Thương nhắc Thương Khó: hấp hối, chịu đánh đòn, đội mão gai, vác thập giá, và chịu chết. Năm sự Mừng nhắc Phục Sinh: sống lại, lên trời, Chúa Thánh Thần hiện xuống, Mẹ được đưa về trời, và Mẹ được tôn vinh.
Đọc kinh không phải đếm hạt cho xong. Đọc kinh là ngồi bên Mẹ để nhìn Chúa. Mỗi kinh Kính Mừng là một lần nhắc lại lời sứ thần và lời bà Elisabeth, rồi gửi vào đó một ý nguyện của gia đình, của giáo xứ, của thế giới đang chiến tranh. Thánh Giáo hoàng Piô V gắn chuỗi Mân Côi với chiến thắng Lepanto. Các thánh Đa Minh, Grignion de Montfort, Bernadette, Têrêsa và Padre Pio đã lần chuỗi như lần hơi thở. Tháng này, ước gì mỗi gia đình có một chỗ, dù chỉ mười phút, để Mẹ kể lại Tin Mừng cho con cái.
*
Trang mạng và kênh của những người làm việc tông đồ bằng hình ảnh tiếp tục là một máng chuyển Lời Chúa đến gia đình. Hai chương trình vừa được chia sẻ trên mạng, cùng kênh chuyên đề, mời cộng đoàn không chỉ xem cho qua, mà xem như một giờ học đức tin: dừng lại, đối chiếu với Tin Mừng, và mang một ý tưởng đã nghe vào việc bổn phận ngày mai. Truyền thông Công giáo, như Ban Mục vụ hạt Phú Thọ đã được nhắc trong ngày lễ các Tổng lãnh thiên thần, chỉ có hồn khi người làm chứng đã gặp Chúa trước khi bấm máy. Ước gì anh chị em chọn những gì nuôi dưỡng linh hồn, và biết tắt những gì chỉ nuôi sự tò mò.
* Ca đoàn Têrêsa thuộc Giáo xứ Xây Dựng đã mừng lễ bổn mạng và kỷ niệm năm mươi năm thành lập trong Thánh lễ lúc 17 giờ 30 ngày 1 tháng 10 năm 2026. Linh mục chánh xứ Inhaxiô Nguyễn Quốc Bảo chủ sự Thánh lễ, cùng cộng đoàn dâng lời tạ ơn về hành trình phục vụ thánh nhạc của nhiều thế hệ ca viên. Trong ngày mừng kính Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, lời nhắn nhủ dành cho ca đoàn tập trung vào sự gắn kết giữa tiếng hát với đức tin: người ca viên cần hát bằng một tâm hồn có đời sống cầu nguyện và lòng yêu mến Thiên Chúa.
Chặng đường năm mươi năm gợi lại biết bao lần tập hát, những giờ phục vụ phụng vụ và sự hy sinh âm thầm của từng thành viên. Sau Thánh lễ, đại diện ca đoàn bày tỏ lòng tri ân đối với cha chánh xứ, Hội đồng Mục vụ, các đoàn thể và cộng đoàn. Nhìn về tương lai, ca đoàn được khích lệ tiếp tục phục vụ với nhiệt huyết và tinh thần quảng đại. Về ý nghĩa thiêng liêng, dấu mốc này mời gọi các ca viên nhận ra rằng thánh nhạc giúp cộng đoàn cầu nguyện khi người phục vụ biết đặt tình yêu Chúa vào công việc của mình. Mỗi tiếng hát sẽ thêm chiều sâu khi được nâng đỡ bằng sự khiêm nhường, tinh thần hiệp nhất và lòng trung thành với những bổn phận nhỏ bé.
* Cộng đoàn Giáo xứ Tân Việt đã hiệp dâng Thánh lễ mừng bổn mạng trong bầu khí tạ ơn, hướng lòng về Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu. Thánh lễ được cử hành lúc 17 giờ 30 ngày 30 tháng 9 năm 2026, do linh mục chánh xứ Đaminh Vũ Ngọc Thủ chủ tế. Ngày lễ trở thành dịp để cộng đoàn suy nghĩ về con đường nên thánh qua sự đơn sơ, lòng tín thác và tình yêu trong những công việc hằng ngày. Hình ảnh cơn mưa trong ngày mừng lễ cũng gợi lên tâm tình đón nhận hồng ân Thiên Chúa qua lời chuyển cầu của thánh nữ.
Đối với đời sống giáo xứ, một ngày mừng bổn mạng có ý nghĩa sâu xa khi giúp cộng đoàn củng cố tình hiệp thông và canh tân thái độ phục vụ. Gương Thánh Têrêsa cho thấy những việc nhỏ, nếu được thực hiện với lòng mến, có thể góp phần xây dựng Hội Thánh. Từ góc nhìn mục vụ, tinh thần ấy có thể được thể hiện bằng việc kiên nhẫn với người thân, quảng đại trong công việc chung, cầu nguyện cho người đang gặp thử thách và âm thầm giúp đỡ người khó khăn. Niềm vui ngày lễ vì thế được tiếp nối trong cuộc sống thường nhật, nơi mỗi giáo dân được mời gọi đem sự dịu dàng của Tin Mừng vào gia đình và môi trường mình đang hiện diện.
* Lúc 18 giờ ngày 1 tháng 10 năm 2026, cộng đoàn Giáo xứ Thánh Phaolô đã quy tụ để mừng kính Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, bổn mạng Ca đoàn Thiếu nhi. Linh mục chánh xứ Giuse Nguyễn Quốc Thắng chủ tế Thánh lễ; đồng tế có linh mục Phêrô Hoàng Vương Huynh và linh mục Vinh Sơn Nguyễn Quốc Viễn. Qua lời mời gọi trở nên như trẻ nhỏ trong Tin Mừng, cộng đoàn được hướng đến lối sống đơn sơ, khiêm nhường, chân thành và cậy trông vào Thiên Chúa.
Đối với các em trong ca đoàn, việc phục vụ bằng tiếng hát là một cơ hội để học cầu nguyện, biết cộng tác và sử dụng những khả năng Chúa ban vì ích lợi của cộng đoàn. Con đường nhỏ của Thánh Têrêsa cũng giúp các em nhận ra giá trị của những hành động phù hợp với tuổi mình: chăm chỉ tập hát, biết lắng nghe người hướng dẫn, quan tâm đến bạn và giữ thái độ trang nghiêm khi tham dự phụng vụ. Về mặt giáo dục đức tin, sự nâng đỡ của gia đình và giáo xứ rất cần thiết để các em trưởng thành trong lòng yêu mến Chúa. Khi tiếng hát được nuôi dưỡng bằng một đời sống chân thành, ca đoàn thiếu nhi có thể giúp cộng đoàn cầu nguyện và đồng thời trở thành môi trường gieo những hạt giống phục vụ nơi thế hệ trẻ.
* Ban Mục vụ Truyền thông Giáo hạt Phú Thọ đã mừng lễ bổn mạng các Tổng lãnh Thiên thần tại nhà thờ Tống Viết Bường, lúc 17 giờ 30 ngày 29 tháng 9 năm 2026. Thánh lễ do linh mục hạt trưởng Gioan Baotixita Vũ Mạnh Hùng chủ tế, với sự đồng tế của linh mục Giuse Nguyễn Hoàng Chương và linh mục Grêgôriô Nguyễn Đình Mỹ. Trong dịp này, linh mục Giuse Nguyễn Hoàng Chương được giới thiệu là tân linh hướng của Ban Mục vụ Truyền thông giáo hạt. Lời nhắn nhủ dành cho các thành viên nhấn mạnh việc gặp gỡ Đức Kitô như nền tảng của sứ mạng loan báo Người.
Sự kiện giúp những người phục vụ truyền thông nhìn lại chiều kích thiêng liêng của công việc ghi hình, viết tin và chuyển tải đời sống Hội Thánh. Từ góc nhìn mục vụ, mỗi bản tin cần giúp người đọc nhận ra sự thật và những dấu chỉ của tình yêu, đồng thời tôn trọng phẩm giá những người được nhắc đến. Người làm truyền thông cũng cần biết lắng nghe, kiểm tra thông tin và phục vụ trong tinh thần hiệp nhất. Mừng bổn mạng là cơ hội để xin ơn can đảm loan báo điều tốt, tránh những lời gây tổn thương và làm cho phương tiện truyền thông trở thành nhịp cầu gặp gỡ. Sự trung thực trong tác nghiệp, cùng đời sống cầu nguyện, sẽ nâng đỡ một sứ vụ đòi hỏi nhiều kiên nhẫn và trách nhiệm.
* Xứ đoàn Micae, Thiếu nhi Thánh Thể Giáo sở Kim Giao, đã mừng bổn mạng trong Thánh lễ lúc 18 giờ 30 ngày 29 tháng 9 năm 2026. Linh mục quản xứ Simon Trương Duy Lam chủ sự tại nhà thờ Kim Giao, với sự hiện diện của quý chị mục vụ và tín hữu từ Kim Giao, Đông Dương, Mỹ Thủy. Cộng đoàn đặc biệt cầu nguyện cho bảy mươi lăm em thiếu nhi và những người đang đồng hành, hướng dẫn các em. Qua ý nghĩa tên Micae, cha quản xứ mời gọi thiếu nhi đặt Thiên Chúa ở vị trí trung tâm và can đảm chống lại điều xấu trong chính đời sống mình.
Các em được khích lệ nói thật, nhận lỗi, biết tha thứ và bảo vệ những người yếu thế. Gương Tổng lãnh Thiên thần Gabriel hướng các em đến những lời nói tử tế; gương Tổng lãnh Thiên thần Raphael gợi lên việc đồng hành và giúp đỡ người gặp khó khăn. Về ý nghĩa giáo dục, những lời mời gọi này đưa ngày lễ đến gần sinh hoạt gia đình, trường học và tình bạn. Một việc tốt âm thầm, một lời động viên hay sự kiên nhẫn với bạn đều là những bước trưởng thành trong đức tin. Ngày bổn mạng cũng nhắc cộng đoàn tiếp tục nâng đỡ huynh trưởng và người phục vụ, để các em được lớn lên trong một môi trường có tình thương, sự hướng dẫn và lòng yêu mến Chúa Giêsu Thánh Thể.
* Vấn đề giáo dục con cái giữa môi trường internet đang được đặt ra như một trách nhiệm cần sự hiện diện tích cực của cha mẹ. Nội dung mục vụ về gia đình nhấn mạnh rằng phụ huynh là những người giáo dục đầu tiên, trong khi các nền tảng trực tuyến ngày càng ảnh hưởng đến suy nghĩ và thói quen của trẻ. Thông tin trên mạng có thể hỗ trợ học tập, nhưng cũng chứa nội dung sai lệch, những lời khuyên thiếu cơ sở và áp lực thương mại. Vì thế, cha mẹ cần biết phân định những gì mình tiếp nhận, đồng thời hướng dẫn con cách sử dụng công nghệ có trách nhiệm.
Về thực hành trong gia đình, sự đồng hành có thể bắt đầu bằng việc trò chuyện về nội dung trẻ đang xem, thống nhất thời gian dùng thiết bị và giữ những khoảng thời gian dành cho ăn uống, nghỉ ngơi, cầu nguyện cùng nhau. Những biểu hiện thay đổi về tâm trạng hoặc sinh hoạt cần được lắng nghe, thay vì vội kết luận. Cha mẹ cũng cần làm gương trong cách dùng điện thoại và cách trao đổi với người khác trên mạng. Giáo dục đức tin trong thời đại số đòi hỏi sự gần gũi, tình thương và những giới hạn phù hợp. Khi con cảm thấy được tôn trọng, các em sẽ dễ chia sẻ những điều khiến mình lo lắng; nhờ đó, mái ấm tiếp tục là nơi giúp trẻ hình thành lương tâm, khả năng tự chủ và sự tin tưởng.
* Giáo xứ Đại Phú đã đón linh mục Giuse Trần Văn Tuấn nhận sứ vụ chính xứ trong Thánh lễ tạ ơn lúc 18 giờ ngày 30 tháng 9 năm 2026. Linh mục quản hạt Phủ Lý Antôn Trần Quang Tiến chủ sự, cùng quý cha, tu sĩ và cộng đoàn. Sau khi công bố văn thư bổ nhiệm của Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên, cha tân chính xứ tuyên xưng đức tin và thề hứa trung thành. Trong phần chia sẻ Lời Chúa, linh mục Giuse Nguyễn Văn Hy nhấn mạnh sứ mạng loan giảng Lời Chúa, cử hành các bí tích và sự cộng tác của giáo dân.
Việc nhận sứ vụ mở ra một chặng đường mới cho người mục tử và cộng đoàn Đại Phú. Về ý nghĩa mục vụ, sự cộng tác được xây dựng từ những việc cụ thể: cùng cầu nguyện, biết lắng nghe, quảng đại tham gia sinh hoạt và quan tâm đến những người ít có cơ hội hiện diện trong đời sống giáo xứ. Người mục tử cần sự nâng đỡ của cộng đoàn, trong khi giáo dân cần sự hướng dẫn và chăm sóc thiêng liêng. Ngày nhận xứ vì thế mời gọi mọi người tiếp tục xây dựng tình hiệp nhất, để những chương trình mục vụ thực sự đáp ứng nhu cầu con người. Cùng bước đi trong đức tin và lòng bác ái, giáo xứ có thể trở thành một mái nhà đón tiếp và nuôi dưỡng niềm hy vọng.
* Ca đoàn Thiếu nhi Giáo xứ Sở Hạ đã mừng lễ quan thầy Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu ngày 1 tháng 10 năm 2026. Chương trình bắt đầu lúc 17 giờ 30 với giờ Chầu Thánh Thể, tiếp đến là cuộc rước kiệu lúc 18 giờ và Thánh lễ lúc 18 giờ 30, do linh mục chánh xứ Giuse Bùi Văn Giáp chủ sự. Các em cùng cộng đoàn dâng lời tạ ơn, suy niệm về sự khiêm nhường, lòng tín thác và những việc nhỏ được thực hiện bằng tình yêu. Cha chánh xứ khích lệ các em dâng tiếng hát và công việc thường ngày với lòng mến Chúa.
Ngày lễ gợi lên giá trị của việc giáo dục thiếu nhi qua phụng vụ và thánh nhạc. Trong môi trường ca đoàn, các em có thể học sự kiên trì, biết giữ lời hứa, tôn trọng người khác và phục vụ bằng khả năng riêng. Từ góc nhìn mục vụ, sự tiến bộ về giọng hát cần được đi cùng với trưởng thành trong đời sống đức tin. Phụ huynh, người hướng dẫn và cộng đoàn có vai trò nâng đỡ các em bằng gương sáng, lời khích lệ và sự kiên nhẫn. Khi một em nhỏ biết đem niềm vui đến cho bạn, chăm chỉ thực hiện bổn phận và cầu nguyện chân thành, con đường nên thánh đã được bắt đầu trong những điều gần gũi ấy. Ngày quan thầy trở thành lời mời gọi tiếp tục một hành trình phục vụ lâu dài.
* Chiều ngày 1 tháng 10, linh mục chánh xứ Antôn Trần Công Ý đã cử hành Thánh lễ mừng Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, quan thầy Thiếu nhi Thánh Thể Giáo xứ Hạ Trang. Trước ngày lễ, cha chánh xứ giúp các em tìm hiểu về những vị thánh trẻ, đặc biệt về thánh nữ bổn mạng. Trong ngày đầu Tháng Mân Côi, các em cùng cộng đoàn lần chuỗi trước khi tham dự Thánh lễ. Lời giảng mời gọi thiếu nhi yêu mến Chúa, dâng những hy sinh và thực hiện các việc nhỏ hằng ngày bằng một trái tim quảng đại.
Đối với các em, gương Thánh Têrêsa giúp việc nên thánh trở thành một lời mời gọi có thể thực hiện ngay trong tuổi thơ. Từ góc nhìn giáo dục đức tin, những điều nhỏ như chăm chỉ học tập, giúp cha mẹ, biết nhường nhịn và không làm tổn thương bạn đều có giá trị. Thiếu nhi cũng cần được hướng dẫn hiểu lời kinh mình đọc và biết dành thời gian thinh lặng trước Chúa. Sự gắn kết giữa cầu nguyện với hành động giúp các em nhận ra đức tin có liên hệ với toàn bộ cuộc sống. Ngày mừng quan thầy vì thế khích lệ gia đình và giáo xứ tiếp tục đồng hành, để mỗi em được lớn lên trong sự đơn sơ, lòng khiêm nhường và niềm vui đem tình yêu của Chúa đến cho người chung quanh.
* Sáng ngày 1 tháng 10 năm 2026, tại Tiểu Vương cung Thánh đường Sở Kiện, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên đã chủ sự Thánh lễ trao sứ vụ cho linh mục Giuse Nguyễn Văn Hy làm Giám đốc Trung tâm Hành hương Toàn quốc kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, đồng thời đảm nhận trách nhiệm chính xứ Sở Kiện. Đức Tổng Giám mục cũng giới thiệu các linh mục phụ trách tĩnh tâm, mục vụ và quản lý trung tâm. Trong nghi thức, cha tân chính xứ đón nhận văn thư, chìa khóa, tuyên xưng đức tin và thề hứa trung thành.
Sở Kiện lưu giữ một di sản đức tin phong phú, từng là nơi đặt Tòa Giám mục Tây Đàng Ngoài, cùng những cơ sở phục vụ đời sống Hội Thánh. Sứ vụ mới được đặt trong tinh thần gìn giữ và làm sống động di sản ấy. Về ý nghĩa mục vụ, một trung tâm hành hương cần giúp người đến viếng gặp gỡ Chúa qua cầu nguyện, các bí tích và việc học hỏi chứng tá của tiền nhân. Sự đón tiếp chu đáo, đời sống hiệp nhất của giáo xứ và việc chăm sóc các không gian thiêng liêng đều góp phần vào mục tiêu đó. Cộng đoàn được mời gọi cầu nguyện cho những người lãnh trách nhiệm, để Sở Kiện tiếp tục nâng đỡ đức tin và giúp khách hành hương mang tinh thần trung thành của các thánh tử đạo vào đời sống hôm nay.
* Hội Têrêsa Giáo xứ Công Xá đã long trọng mừng lễ quan thầy vào lúc 18 giờ ngày 1 tháng 10 năm 2026. Linh mục chánh xứ Giacôbê Nguyễn Văn Lý chủ sự Thánh lễ, với sự tham dự của giáo dân, đại diện các hội đoàn và quý khách. Cộng đoàn cùng cầu xin cho các hội viên noi gương Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, sống tinh thần thơ ấu thiêng liêng, giữ tâm hồn đơn sơ và quảng đại phục vụ tha nhân. Ngày lễ cũng là dịp củng cố tình hiệp nhất và lòng yêu mến Thiên Chúa nơi các thành viên.
Trong đời sống của một hội đoàn, linh đạo bổn mạng được thể hiện rõ qua cách các hội viên đối xử với nhau và cộng tác với giáo xứ. Từ góc nhìn mục vụ, việc kiên nhẫn lắng nghe, sẵn sàng nhận phần việc âm thầm hay thăm hỏi người đau yếu có thể trở thành những thực hành cụ thể của con đường nhỏ. Cầu nguyện giúp người phục vụ giữ được nguồn sức mạnh nội tâm, còn lòng bác ái giúp lời kinh đi vào cuộc sống. Để niềm vui ngày lễ tiếp tục sinh hoa trái, mỗi thành viên được mời gọi nuôi dưỡng sự khiêm nhường, tránh những chia rẽ và quan tâm đến người dễ bị bỏ quên. Một hội đoàn biết sống tinh thần gia đình sẽ góp phần làm cho giáo xứ trở thành nơi mọi người tìm được tình thương và sự nâng đỡ.
* Tong tháng 9 năm 2026, hai trăm năm mươi bệnh nhân đã được phẫu thuật mắt qua chương trình phối hợp của Caritas Tổng Giáo phận Hà Nội với các cơ sở chuyên khoa. Việc điều trị được triển khai sau những đợt khám và sàng lọc tại địa phương, chủ yếu gồm thay thủy tinh thể và cắt mộng mắt. Các bệnh nhân đủ điều kiện được hướng dẫn tiếp tục kiểm tra, tư vấn và phẫu thuật. Chương trình có sự cộng tác của Viện mắt Ánh Sáng, cơ sở mắt Hà Nội – Hà Nam, các giáo xứ và những người quảng đại hỗ trợ.
Những hoạt động này thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe và phẩm giá của người có hoàn cảnh khó khăn. Cải thiện thị lực có thể giúp người bệnh thuận tiện hơn trong sinh hoạt, tăng khả năng tự chăm sóc và giảm sự phụ thuộc vào người thân. Về ý nghĩa bác ái, mỗi cuộc thăm khám còn là cơ hội để người bệnh cảm nhận mình được đón nhận và tôn trọng. Sự phối hợp giữa chuyên môn y tế với mạng lưới cộng đoàn giúp những người cần trợ giúp tiếp cận việc điều trị phù hợp. Chương trình cũng nhắc các tín hữu rằng lòng yêu thương được thể hiện bằng những hành động cụ thể, bền bỉ và có trách nhiệm. Khi nhiều người cùng góp sức, sự chăm sóc có thể đến gần hơn với những hoàn cảnh vốn gặp nhiều trở ngại trong cuộc sống.
* Các giáo xứ và giáo họ thuộc Tổng Giáo phận Hà Nội đã mừng kính Tổng lãnh Thiên thần Micae ngày 29 tháng 9 năm 2026. Tại Giáo xứ Chính tòa, Ca đoàn Gloria đồng thời tạ ơn về mười năm thành lập. Ca đoàn được hình thành năm 2016, dưới sự đồng hành của linh mục Đaminh Trần Văn Đà. Trong Thánh lễ, linh mục phó xứ Giuse Nguyễn Văn Hùng nhắn nhủ các ca viên phục vụ để tôn vinh Thiên Chúa và giúp cộng đoàn cầu nguyện. Tại Giáo xứ Cẩm Cơ, ngày lễ có giờ Chầu Thánh Thể cầu nguyện cho các gia đình, cuộc cung nghinh và Thánh lễ trọng thể.
Những sinh hoạt này diễn tả lòng tôn kính vị bổn mạng và khích lệ cộng đoàn trung thành với thánh ý Chúa. Về ý nghĩa thiêng liêng, sự can đảm chống lại điều xấu cần bắt đầu từ việc xét mình, giữ sự thật và xây dựng hòa thuận. Các ca viên cũng được mời gọi đem đời sống đức tin vào tiếng hát, để việc phục vụ phụng vụ được nâng đỡ bằng tình yêu và sự khiêm nhường. Ca đoàn Gloria dự kiến tổ chức đêm thánh nhạc vào lúc 20 giờ ngày 2 tháng 10 tại Nhà thờ Chính tòa Hà Nội. Dịp kỷ niệm trở thành cơ hội tri ân những người đã đồng hành và khơi dậy tinh thần phục vụ nơi các thành viên.
* linh mục Gioan Baotixita Mai Xuân Lự đã chính thức lãnh nhận sứ vụ mục tử tại miền Bảo Long, bao gồm các giáo xứ Bảo Long, Tự Tân và Như Thức. Cộng đoàn cũng đón linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Văn Sang làm phó xứ Bảo Long, thường trực mục vụ tại Tự Tân. Nghi thức nhận sứ vụ gồm công bố bài sai, tuyên xưng đức tin và thề hứa trung thành. Trong phần chia sẻ Lời Chúa, linh mục Giacôbê Nguyễn Văn Lý nhấn mạnh việc xây dựng các gia đình thành nơi nuôi dưỡng đức tin, niềm vui và tinh thần loan báo Tin Mừng.
Việc người mục tử đến với một cộng đoàn mới gợi lên ý nghĩa của sự lên đường và trách nhiệm đồng hành. Về mặt mục vụ, sự gắn kết giữa ba giáo xứ cần được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện, đối thoại và cộng tác. Mỗi gia đình có thể góp phần bằng việc giáo dục con cái, giữ nếp sống đức tin và biết quan tâm đến người chung quanh. Người giáo dân cũng được mời gọi cùng chia sẻ trách nhiệm phục vụ, để đời sống cộng đoàn thêm sinh động. Khi người mục tử và đoàn chiên biết nâng đỡ nhau, niềm vui của ngày đón nhận sứ vụ có thể trở thành sức mạnh cho những công việc dài lâu. Từ mỗi mái ấm biết sống tình yêu, chứng tá Tin Mừng sẽ được lan tỏa đến khu xóm và môi trường thường nhật.
* Một nội dung suy tư về người Samari nhân hậu đang đặt ra câu hỏi về thái độ của con người trước những người gặp hoạn nạn. Điểm được giới thiệu của bài viết liên hệ đến những phản ứng mang tính kỳ thị tại Singapore sau một thảm kịch ở Nepal. Hình ảnh người Samari trong Tin Mừng gợi nhắc rằng lòng thương xót bắt đầu bằng việc nhận ra nỗi đau của người đang cần được giúp đỡ, vượt qua những phân biệt về dân tộc, xuất thân và căn tính cộng đồng.
Từ góc nhìn Kitô giáo, người đau khổ cần được nhìn nhận như một con người có phẩm giá. Khi thiên tai hay biến cố đau thương xảy ra, thái độ chế giễu và những lời miệt thị có thể gây thêm tổn thương cho các nạn nhân cùng gia đình họ. Ngược lại, một lời chia sẻ chân thành, sự trợ giúp phù hợp hay thái độ tôn trọng trên môi trường trực tuyến đều góp phần xây dựng tình liên đới. Câu chuyện Tin Mừng cũng mời gọi người tín hữu tự hỏi mình có sẵn lòng đến gần người khác khi họ cần giúp đỡ hay không. Lòng bác ái được thể hiện qua việc biết dừng lại, biết chăm sóc và không để thành kiến quyết định cách đối xử. Đó là một lời mời gọi thiết thực dành cho gia đình, cộng đoàn và mỗi người sử dụng mạng xã hội.
* Lũ lụt tại vùng Tanintharyi của Myanmar được đưa tin đã làm bốn mươi mốt người thiệt mạng. Thông tin này gợi lên một mất mát nghiêm trọng đối với các gia đình và cộng đồng chịu ảnh hưởng. Bên cạnh con số thương vong, điều cần được quan tâm là những người sống sót, những gia đình mất người thân và các nhu cầu thiết yếu phát sinh sau thiên tai. Các chi tiết về thời điểm, địa bàn cụ thể và hoạt động ứng phó chưa có đủ nội dung để trình bày trong bản tin này.
Từ góc nhìn nhân đạo và đức tin, lời cầu nguyện dành cho các nạn nhân cần đi cùng tinh thần liên đới với người đang gặp khó khăn. Những nhu cầu thường phải được đánh giá sau lũ gồm chỗ ở an toàn, nước sạch, thực phẩm và khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe. Việc trợ giúp cần dựa trên thông tin đáng tin cậy, phù hợp tình hình thực tế và được thực hiện qua những đơn vị có khả năng phối hợp tại địa phương. Người tín hữu được mời gọi tưởng nhớ những người đã qua đời, nâng đỡ các gia đình đau buồn và quan tâm đến những cộng đồng ít được chú ý. Khi một vùng đất chịu tổn thương, sự đồng cảm của người ở xa cũng có thể trở thành khởi đầu cho những hành động bác ái có trách nhiệm và bền bỉ.
* Ông Basil Fernando, một người Công giáo sinh tại Sri Lanka và có nhiều thập niên hoạt động bảo vệ nhân quyền tại châu Á, đã qua đời ở Hồng Kông ngày 30 tháng 9, hưởng thọ tám mươi mốt tuổi. Ông từng làm Giám đốc điều hành Ủy ban Nhân quyền châu Á. Công việc của ông đặc biệt chú trọng việc bảo vệ người bị giam giữ trước nguy cơ tra tấn, bắt giữ tùy tiện và những hình thức lạm quyền. Ông được ghi nhận về sáng kiến gửi các lời kêu gọi khẩn cấp đến những cơ quan có trách nhiệm, nhằm giúp ngăn chặn tổn hại đối với nạn nhân.
Hành trình hoạt động của ông cho thấy tầm quan trọng của pháp quyền và việc bảo vệ phẩm giá con người. Về ý nghĩa xã hội, sự an toàn của những người yếu thế cần được nâng đỡ bằng các cơ chế công bằng, sự minh bạch và trách nhiệm của các tổ chức. Từ góc nhìn đức tin, việc đứng bên người bị tổn thương là một cách thể hiện sự tôn trọng con người được Thiên Chúa yêu thương. Khi tưởng nhớ một người đã dành nhiều năm phục vụ công lý, cộng đoàn cũng được mời gọi suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với người không có khả năng tự lên tiếng. Sự kiên trì bảo vệ sự thật và phẩm giá có thể để lại một di sản vượt xa giới hạn của một đời người.
* Các lãnh đạo Kitô giáo và Hồi giáo tại bang Punjab, Ấn Độ, đã lên tiếng phản đối những phát biểu của nhà giảng thuyết Hindu Dhirendra Krishna Shastri. Đại diện cộng đồng Kitô giáo cho rằng một số lời nói trong chương trình tôn giáo tại Ludhiana đã xúc phạm niềm tin của họ và khơi dậy chia rẽ. Ông Albert Dua, đại diện một liên đoàn Kitô giáo tại Punjab, cho biết đã gửi khiếu nại đến cơ quan cảnh sát. Phía lãnh đạo Hồi giáo cũng kêu gọi các chức sắc tôn giáo có trách nhiệm cổ võ tình huynh đệ, hòa bình và sự tôn trọng. Nhà giảng thuyết được nhắc đến phủ nhận việc chống lại các tôn giáo khác.
Sự việc đặt ra yêu cầu thận trọng trong ngôn ngữ công khai, nhất là trong một môi trường có nhiều truyền thống tín ngưỡng. Về ý nghĩa mục vụ, việc bảo vệ căn tính tôn giáo cần đi cùng thái độ tôn trọng người khác và sử dụng những con đường hợp pháp khi có tranh chấp. Các cộng đồng có thể gìn giữ hòa bình bằng việc đối thoại, tránh lan truyền lời nói chưa được kiểm chứng và quan tâm đến hậu quả của những phát biểu gây kích động. Khi xảy ra bất đồng, trách nhiệm của người có ảnh hưởng càng trở nên quan trọng. Những lời nói công bằng và thái độ lắng nghe có thể giúp hạn chế sự nghi kỵ, đồng thời tạo điều kiện cho các cộng đồng tiếp tục sống chung trong sự tôn trọng.
* Tại Philippines, Tổng Giáo phận Cagayan de Oro đã hỗ trợ một sáng kiến của người dân nhằm thúc đẩy luật hạn chế tình trạng quyền lực chính trị tập trung trong các gia đình. Phong trào Dapat Isa Lang phát động chiến dịch thu thập chữ ký ngày 30 tháng 9, đồng thời giới thiệu công cụ trực tuyến để người dân tham gia. Đại diện hoạt động xã hội của tổng giáo phận cho biết Đức Tổng Giám mục Jose Cabantan đã yêu cầu các giáo xứ hỗ trợ sáng kiến. Mục tiêu của những người tổ chức là tạo thêm cơ hội tham gia chính trị và giảm sự chi phối kéo dài của các nhóm gia đình.
Từ góc nhìn giáo huấn xã hội Công giáo, trách nhiệm chính trị cần quy hướng về công ích, công bằng và phẩm giá của mọi người dân. Việc giáo dân quan tâm đến đời sống xã hội đòi hỏi sự hiểu biết, tinh thần trách nhiệm và thái độ tôn trọng những người có quan điểm khác. Sự tham gia của cộng đoàn vào một sáng kiến dân sự cũng cần được thực hiện minh bạch, theo những thủ tục thích hợp. Về ý nghĩa mục vụ, tin này nhắc người tín hữu rằng đức tin có thể thúc đẩy sự dấn thân xây dựng xã hội. Cầu nguyện cho đất nước và hành động vì lợi ích chung cần được nối kết, để các quyết định công cộng thực sự phục vụ những người nghèo, người yếu thế và những thế hệ đang bước vào tương lai.
* Ngày 2 tháng 10, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tuyên bố Seoul có thể thực hiện thêm biện pháp nếu Ukraine không công khai xin lỗi về việc tiết lộ thông tin chuyển hai tù binh Triều Tiên sang Hàn Quốc. Phía Seoul cho rằng việc giữ bí mật đã được hai bên thảo luận, nhằm bảo vệ người thân của các tù binh tại Triều Tiên. Hai binh sĩ này bị lực lượng Ukraine bắt giữ sau khi tham gia chiến đấu cùng phía Nga. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha mô tả sự việc như một hiểu lầm ngoại giao và nhấn mạnh mong muốn tiếp tục hợp tác với Hàn Quốc.
Diễn biến cho thấy vấn đề tù binh bao gồm những yêu cầu nhân đạo phức tạp, liên quan đến an toàn cá nhân và gia đình. Từ góc nhìn tôn trọng phẩm giá, người bị bắt trong chiến tranh cần được bảo vệ và đối xử nhân đạo. Thông tin về họ cũng có thể tạo ra hậu quả cho những người không trực tiếp tham gia xung đột. Về ý nghĩa của bản tin đối với công chúng, việc theo dõi những tranh cãi ngoại giao cần đi cùng sự quan tâm đến con người cụ thể. Đối thoại và những thỏa thuận rõ ràng có vai trò quan trọng trong việc hạn chế hiểu lầm, gìn giữ hợp tác và bảo vệ những hoàn cảnh dễ bị tổn thương giữa một cuộc chiến kéo dài.
* Một phóng sự về miền bắc Ấn Độ phản ánh những khó khăn mà các đôi bạn khác tôn giáo đang phải đối diện. Trường hợp được giới thiệu là một phụ nữ trẻ mang tên giả Riya, hai mươi hai tuổi, phải sống tại nơi trú ẩn sau khi quan hệ tình cảm với một người đàn ông Hồi giáo. Bài viết nêu tình trạng nghi kỵ, áp lực từ những nhóm cực đoan và việc các mối quan hệ tự nguyện có thể bị mô tả như một âm mưu cải đạo. Những trải nghiệm ấy đặt ra vấn đề bảo vệ con người trước sự đe dọa và định kiến.
Từ góc nhìn nhân phẩm, mỗi người trưởng thành cần được tôn trọng trong lương tâm và được bảo vệ khỏi hành vi cưỡng ép, bạo lực. Đồng thời, những người chuẩn bị bước vào hôn nhân khác tôn giáo cần có đối thoại nghiêm túc về đức tin, gia đình và trách nhiệm giáo dục con cái. Đối với người Công giáo, việc đồng hành còn bao gồm sự hướng dẫn mục vụ và những yêu cầu phù hợp của Hội Thánh. Tin này gợi nhắc rằng khác biệt tôn giáo cần được xử lý bằng sự hiểu biết và tôn trọng. Khi có nguy cơ mất an toàn, việc bảo vệ người bị đe dọa phải được quan tâm trước tiên. Một xã hội biết đối thoại sẽ tạo điều kiện để những vấn đề nhạy cảm được giải quyết bằng lý trí, công bằng và lòng nhân ái.
* Các vị tổng giám mục tại Ireland đã kêu gọi hòa giải trong bối cảnh căng thẳng tại Bắc Ireland gia tăng. Thông tin được giới thiệu nhấn mạnh nhu cầu hàn gắn những chia rẽ và gìn giữ hòa bình trong cộng đồng. Những chi tiết về hoàn cảnh phát biểu và các diễn biến cụ thể chưa có đủ nội dung để trình bày thêm. Tuy nhiên, lời kêu gọi hòa giải cho thấy vai trò của các vị mục tử trong việc giúp con người tìm đến đối thoại trước những bất đồng có khả năng làm tổn thương đời sống chung.
Từ góc nhìn Kitô giáo, hòa giải đòi hỏi sự tôn trọng sự thật, biết lắng nghe nỗi đau và tránh những lời kích động. Trong một cộng đồng mang ký ức xung đột, việc xây dựng lòng tin cần thời gian và sự kiên trì của nhiều thành phần xã hội. Các gia đình, cơ sở giáo dục và cộng đoàn tôn giáo có thể góp phần bằng việc hướng người trẻ đến sự tôn trọng, đối thoại và tinh thần trách nhiệm. Lời cầu nguyện cho hòa bình cũng cần được thể hiện qua cách nói năng và hành xử hằng ngày. Mỗi người có thể góp phần giảm căng thẳng bằng việc không lan truyền sự thù ghét, không coi một cộng đồng khác như kẻ thù và sẵn lòng nhận ra những điểm chung. Hòa bình được nâng đỡ từ những lựa chọn ấy.
* Tiểu Chủng viện Little Flower tại Bandura, Bangladesh, kỷ niệm một trăm năm thành lập trong năm 2026. Cơ sở mang tên Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu được linh mục John Baptist Delaunay, thuộc Dòng Thánh Giá, thành lập năm 1926, gần thủ đô Dhaka. Qua nhiều thế hệ, chủng viện góp phần đào tạo các mục tử và những người giáo dân phục vụ xã hội. Lễ kỷ niệm được dự kiến trong hai ngày 1 và 2 tháng 10, gắn với ngày kính thánh nữ bổn mạng. Những cựu học viên nhắc đến giá trị của nền giáo dục, kỷ luật và đời sống cộng đoàn mà họ đã lãnh nhận tại đây.
Di sản của một cơ sở đào tạo được nhận ra qua những con người tiếp tục đem điều đã học vào đời sống. Về ý nghĩa mục vụ, việc phân định ơn gọi cần đi cùng sự trưởng thành nhân bản, học tập và lòng yêu mến Hội Thánh. Những người về sau chọn đời sống gia đình vẫn có thể mang những giá trị tốt đẹp ấy vào công việc và trách nhiệm xã hội. Kỷ niệm một trăm năm cũng là dịp tri ân các nhà đào tạo, ân nhân và những người âm thầm phục vụ. Tin này khích lệ các cộng đoàn tiếp tục nâng đỡ việc giáo dục đức tin, đặc biệt cho những người trẻ có ít điều kiện học tập, để khả năng và ơn gọi của họ được phát triển trong sự tôn trọng.
* Dịp kỷ niệm tám trăm năm Thánh Phanxicô Assisi qua đời đang được giới thiệu như một lời mời gọi thế giới hướng đến hòa bình. Năm 2026 đánh dấu chặng đường tám thế kỷ kể từ khi vị thánh của tinh thần khó nghèo và tình huynh đệ kết thúc cuộc đời trần thế. Thông tin được nêu trong bài viết gắn Assisi với lời kêu gọi hòa bình; các chi tiết về chương trình và những người tham dự chưa có đủ nội dung để trình bày thêm trong bản tin này.
Về ý nghĩa thiêng liêng, di sản của Thánh Phanxicô vẫn giúp con người suy nghĩ về cách sống với Thiên Chúa, tha nhân và công trình tạo dựng. Tình huynh đệ được thể hiện qua sự tôn trọng, lòng khiêm nhường và thái độ sẵn sàng đến gần người khác. Trong đời sống thường ngày, tinh thần ấy có thể bắt đầu từ việc hòa giải trong gia đình, tránh lời nói gây chia rẽ và quan tâm đến người nghèo. Kỷ niệm một vị thánh cũng là cơ hội để nhìn lại những lựa chọn của mình trước các nhu cầu của xã hội. Cầu nguyện cho hòa bình, sống tiết độ và thực hiện những nghĩa cử bác ái sẽ giúp việc tưởng nhớ trở thành hành động. Từ những cộng đoàn biết sống tình huynh đệ, lời mời gọi hòa bình có thể tiếp tục đến với nhiều người hôm nay.
• Một bài suy tư về tình yêu và tự do đặt ra vấn đề đáng quan tâm trong đời sống gia đình: con người có thể muốn được tự do lựa chọn người mình yêu, nhưng lại gặp khó khăn khi tôn trọng tự do và những giới hạn của người khác. Bài viết giới thiệu trường hợp Maria Thanh Mai, hai mươi tám tuổi, từng kiểm tra điện thoại và lịch sinh hoạt của chồng vì lo sợ bị phản bội. Việc kiểm soát không đem lại sự an tâm như mong muốn, trong khi làm cho bầu khí gia đình thêm căng thẳng. Sự thay đổi bắt đầu khi người vợ học cách lắng nghe và chia sẻ nỗi lo của mình.
Từ góc nhìn mục vụ, sự trung tín trong hôn nhân cần được nuôi dưỡng bằng đối thoại, trách nhiệm và lòng tin. Những hành vi theo dõi, đe dọa hay cưỡng ép có thể gây tổn thương sâu sắc. Khi gia đình gặp khủng hoảng, đôi vợ chồng cần được hỗ trợ phù hợp để tìm lại khả năng trao đổi và nhận diện những vấn đề đang tồn tại. Nếu có nguy cơ bạo lực, việc bảo vệ người bị tổn thương là điều cần được quan tâm. Tình yêu trưởng thành giúp mỗi người biết chịu trách nhiệm về cách ứng xử của mình và tôn trọng phẩm giá của người bạn đời. Sự an toàn trong mái ấm được xây dựng từ những hành động chân thành, bền bỉ và biết nghĩ đến lợi ích của nhau.
* Chương trình tọa đàm với chủ đề Nước Mặn và chữ Quốc ngữ qua dòng thời gian đã diễn ra lúc 7 giờ 30 ngày 29 tháng 9 năm 2026 tại hội trường Chủng viện Qui Nhơn. Chương trình có hơn một trăm năm mươi tham dự viên, gồm Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, các linh mục, tu sĩ, chủng sinh, nhà nghiên cứu, giảng viên và những người quan tâm. Chủ đề gợi mở việc tìm hiểu một địa danh có liên hệ quan trọng với lịch sử truyền giáo và tiến trình hình thành chữ Quốc ngữ tại Việt Nam.
Về ý nghĩa văn hóa, việc nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ giúp nhận ra những cuộc gặp gỡ giữa các thừa sai với người dân bản địa, cùng sự đóng góp của nhiều thế hệ vào một di sản chung. Những vấn đề lịch sử cần được xem xét dựa trên tư liệu, trong tinh thần đối thoại và tôn trọng. Đối với cộng đoàn Công giáo, sự quan tâm này cũng giúp việc loan báo Tin Mừng gắn với lòng yêu mến tiếng Việt và văn hóa dân tộc. Một ngôn ngữ được sử dụng rõ ràng, chính xác và giàu tình người có thể phục vụ giáo dục, đời sống đức tin và sự hiểu biết lẫn nhau. Tọa đàm vì thế mở ra một hướng suy nghĩ về trách nhiệm gìn giữ ký ức, nghiên cứu di sản và trao truyền những giá trị ấy cho thế hệ trẻ.
* Nội dung suy niệm Hớn hở vui mừng, gắn với Tin Mừng về các môn đệ trở về sau khi được sai đi, mời gọi người tín hữu tìm hiểu nguồn gốc của niềm vui trong đời sống đức tin. Các môn đệ vui mừng trước những điều đã thực hiện nhân danh Chúa. Tuy nhiên, lời dạy của Đức Giêsu hướng họ đến một niềm vui sâu xa hơn: niềm vui được thuộc về Thiên Chúa và đón nhận sự sống Người ban. Đây là nội dung suy niệm, cần được trình bày như một phần nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng, thay vì như một sự kiện thời sự mới.
Về ý nghĩa mục vụ, người phục vụ Hội Thánh cũng có thể trải qua những lúc thành công, thất vọng hoặc cảm thấy công việc của mình ít được ghi nhận. Sự gắn bó với Chúa giúp họ giữ được lòng trung thành giữa những thay đổi ấy. Cầu nguyện, xét mình và tham dự các bí tích nâng đỡ việc phục vụ bằng tình yêu. Trong gia đình và giáo xứ, niềm vui đức tin được thể hiện qua sự biết ơn, thái độ khiêm nhường và lòng quảng đại. Khi người tín hữu nhớ rằng mình được Chúa yêu thương, họ có thể tiếp tục thực hiện những điều tốt ngay cả khi không nhận được lời khen. Đó là nguồn bình an cần được nuôi dưỡng trong mọi sứ vụ.
* Chủ đề Tòa Thánh cổ võ văn hóa trách nhiệm trước các hình thức tội phạm tài chính đặt ra một yêu cầu quan trọng đối với đời sống xã hội. Nội dung được giới thiệu nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm trong việc đối phó với những hành vi làm tổn hại sự minh bạch và công bằng. Hiện chưa có đủ nội dung để nêu chính xác người phát biểu, thời điểm và các đề xuất cụ thể của bài viết. Vì vậy, phần trình bày tiếp theo chỉ làm rõ ý nghĩa chung của chủ đề đối với đời sống cộng đồng.
Từ góc nhìn giáo huấn xã hội Công giáo, việc sử dụng tài sản cần tôn trọng sự thật, công ích và quyền lợi của những người liên quan. Những hành vi gian lận, tham nhũng hay che giấu nguồn tiền bất chính có thể gây hậu quả cho nhiều người, đặc biệt những hoàn cảnh yếu thế. Văn hóa trách nhiệm cần được nuôi dưỡng bằng các quy trình minh bạch, sự giám sát thích hợp và lương tâm ngay thẳng của từng người. Trong các cộng đoàn, việc quản lý những khoản đóng góp cũng đòi hỏi sự cẩn trọng và thái độ trân trọng lòng tin của người trao tặng. Những thực hành ấy góp phần bảo vệ tài sản chung, giữ uy tín và giúp các nguồn lực được sử dụng đúng mục đích. Sự trung thực về tài chính là một phần thiết thực của chứng tá đức tin.
* Chủ đề hiệp hành được diễn tả qua hình ảnh những chồi non mọc lên từ cây cổ thụ của Hội Thánh đang gợi mở suy nghĩ về sự liên tục giữa truyền thống và việc canh tân. Bài được giới thiệu gắn hình ảnh này với vị tân Tổng trưởng Bộ các Văn bản Luật. Hiện chưa có đủ nội dung để xác nhận tên người phát biểu, hoàn cảnh và toàn bộ lập luận. Vì vậy, bản tin chỉ trình bày chủ đề đã được nêu, cùng một số ý nghĩa mục vụ chung.
Trong đời sống Hội Thánh, sự canh tân cần được nuôi dưỡng bởi đức tin, cầu nguyện và việc phân định. Hiệp hành mời gọi các thành phần Dân Chúa lắng nghe nhau, chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng về sứ mạng. Hình ảnh cây có cội rễ và những mầm mới giúp người tín hữu suy nghĩ về cách đón nhận các nhu cầu hôm nay trong sự trung thành với Tin Mừng. Tại giáo xứ, điều ấy có thể được thực hiện qua việc lắng nghe gia đình, người trẻ, người nghèo và những người ít có tiếng nói. Người được trao trách nhiệm cần biết khích lệ sự cộng tác, trong khi mỗi thành viên cũng cần thái độ khiêm nhường. Khi việc trao đổi được đặt trong cầu nguyện và lòng bác ái, cộng đoàn có thêm điều kiện nhận ra những đáp ứng phù hợp cho sứ vụ của mình.
* Chủ đề Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ sáu mươi mốt, sẽ được cử hành năm 2027, đã được công bố ngày 29 tháng 9. Đức Thánh Cha Lêô XIV chọn chủ đề Một cái nhìn mới: chú tâm trong thời đại clickbait. Cách diễn đạt này hướng sự quan tâm đến một môi trường thông tin thường sử dụng tiêu đề giật gân để lôi kéo người xem. Phần giải thích chủ đề nhấn mạnh việc trở lại với sự chú tâm, lắng nghe và gặp gỡ người khác bằng một ánh nhìn có tình yêu.
Đối với người làm truyền thông, lời mời gọi ấy đặt ra trách nhiệm bảo vệ sự thật và tôn trọng người tiếp nhận thông tin. Về ý nghĩa mục vụ, người đọc cũng có thể góp phần bằng việc dừng lại trước những nội dung gây kích động, kiểm tra trước khi chia sẻ và không vội dán nhãn người khác. Trong gia đình, việc dành sự chú ý cho người đang hiện diện giúp các tương quan bớt hời hợt. Truyền thông Kitô giáo được nâng đỡ khi người phát tin biết nghĩ đến phẩm giá của nhân vật và nhu cầu thật sự của công chúng. Một bản tin rõ ràng, trung thực và có trách nhiệm sẽ giúp người nghe hiểu sự việc, đồng thời tạo điều kiện cho sự cảm thông. Sự chú tâm vì thế trở thành một hình thức phục vụ trong đời sống số.
* Cuối buổi tiếp kiến chung ngày 30 tháng 9, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã kêu gọi các bên liên quan tại miền Tigray, Ethiopia, chọn con đường đối thoại. Ngài nhấn mạnh rằng xung đột vũ trang làm gia tăng chết chóc, tàn phá và oán hận, trong khi một cam kết chân thành mới có thể đặt nền móng cho hòa bình lâu dài. Đức Thánh Cha cũng mong cộng đồng quốc tế góp phần kịp thời để trợ giúp nhân đạo đến được với những người cần. Lời kêu gọi được đưa ra giữa những thông tin về giao tranh và nhiều người bị thương tại khu vực.
Từ góc nhìn nhân đạo, người dân chịu ảnh hưởng của xung đột cần được bảo vệ, cùng khả năng tiếp cận những dịch vụ thiết yếu. Sự an toàn của bệnh nhân, gia đình và những người làm công tác cứu trợ có ý nghĩa đặc biệt. Về đời sống đức tin, cộng đoàn được mời gọi cầu nguyện cho những người đã qua đời, người bị thương và những gia đình đang sống trong lo sợ. Hòa bình cần được vun đắp bằng sự thật, lòng tôn trọng và những bước đối thoại bền bỉ. Khi theo dõi các con số thương vong, công chúng cũng cần phân biệt thông tin đã được kiểm chứng với tuyên bố của những bên tham chiến. Điều cốt yếu là giữ sự quan tâm đến con người, để nỗi đau của các cộng đồng không bị lãng quên.
* Loạt video Lên balo đi Santiago được giới thiệu từ ngày 1 tháng 10 năm 2026, đưa khán giả đến với trải nghiệm đi bộ hành hương trên cung đường Camino Primitivo tại Tây Ban Nha. Nhân vật trải nghiệm là bạn trẻ Ái Ly. Hành trình hướng về Santiago de Compostela, nơi truyền thống tôn kính phần mộ Thánh Giacôbê Tông đồ. Cung đường Primitivo khởi đầu từ Oviedo, dài khoảng ba trăm hai mươi kilômét, đi qua những vùng đồi núi và làng quê miền bắc Tây Ban Nha. Chương trình được giới thiệu hằng ngày vào lúc 19 giờ Việt Nam.
Đối với người tín hữu, hành hương mở ra một khoảng thời gian dành cho cầu nguyện, suy tư và canh tân tương quan với Thiên Chúa. Việc đi bộ cũng giúp người lên đường nhận ra giới hạn của mình, học kiên nhẫn và đón nhận sự giúp đỡ. Về ý nghĩa mục vụ, một hành trình xa có thể gợi lại những bước chân trong đời sống thường ngày: biết sống đơn giản, quan tâm đến người đồng hành và dành chỗ cho sự thinh lặng. Khán giả theo dõi chương trình được mời suy nghĩ về những ý nguyện mình mang trong lòng. Khi mỗi bước chân được đặt trong tâm tình tìm kiếm, con đường hành hương có thể trở thành cơ hội nhận ra những điều quý giá vốn dễ bị bỏ qua giữa nhịp sống bận rộn.
* Trong buổi tiếp kiến chung ngày 30 tháng 9 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV chia sẻ những cảm nhận về chuyến tông du Pháp và mời gọi các tín hữu đừng che giấu đức tin. Ngài hướng đến chứng tá công khai về tình yêu dành cho Đức Giêsu Kitô, đồng thời khuyến khích xây dựng một nền văn minh tình yêu biết bảo vệ phẩm giá con người. Hình ảnh Nhà thờ Đức Bà Paris được Đức Thánh Cha sử dụng để suy nghĩ về sự tái sinh, sau biến cố hỏa hoạn và công cuộc phục hồi ngôi thánh đường.
Từ góc nhìn mục vụ, việc bày tỏ đức tin được thể hiện bằng sự chân thành, thái độ tôn trọng và một đời sống có trách nhiệm. Người tín hữu có thể làm chứng nơi gia đình, công việc và những tương quan xã hội bằng lòng ngay thẳng, sự quảng đại và tinh thần hòa giải. Chứng tá ấy cần được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện và sự gắn bó với cộng đoàn. Hình ảnh phục hồi sau một tổn thương cũng gợi lên niềm hy vọng cho những người đang trải qua khủng hoảng. Khi biết cùng nhau góp sức vì điều tốt, cộng đồng có thể tìm lại khả năng xây dựng. Lời mời gọi của Đức Thánh Cha khích lệ người Công giáo sống căn tính của mình với lòng khiêm nhường, để đức tin trở thành nguồn nâng đỡ và tình yêu được thể hiện qua hành động.
* Trên chuyến bay trở về Roma sau chuyến tông du Pháp kết thúc ngày 28 tháng 9, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các nhà báo tháp tùng. Cuộc họp báo đề cập đến nhiều vấn đề: việc đồng hành với nạn nhân bị lạm dụng, bảo vệ sự sống, chăm sóc cuối đời, khủng hoảng nhà ở, chiến tranh tại Ukraine, chi tiêu quân sự và các thách đố đạo đức của trí tuệ nhân tạo. Đức Thánh Cha cũng bày tỏ lòng biết ơn về chuyến đi, đặc biệt trước sự hiện diện của người bệnh tại Lộ Đức và đông đảo người trẻ trong những cuộc gặp gỡ.
Sự kiện cho thấy những mối quan tâm mục vụ có liên hệ với các vấn đề cụ thể của xã hội. Về ý nghĩa đối với người tín hữu, việc theo dõi những cuộc trao đổi như thế cần đi cùng sự chú ý đến bối cảnh và nội dung đầy đủ, tránh rút gọn thành những câu dễ gây hiểu lầm. Người chịu tổn thương, người bệnh và người đang gặp khó khăn cần được đặt ở trung tâm của sự quan tâm. Đức tin giúp cộng đoàn suy nghĩ về trách nhiệm chăm sóc con người trong từng hoàn cảnh. Khi những vấn đề phức tạp được trao đổi bằng sự thật và lòng tôn trọng, công chúng có thêm điều kiện hiểu các lựa chọn mục vụ và nhận ra những nhu cầu cần được cùng nhau đáp ứng.
* Ngày 1 tháng 10 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp phái đoàn Tập đoàn Hera, hoạt động trong lĩnh vực môi trường và quản lý chất thải. Ngài nhắc lại trách nhiệm chăm sóc công trình tạo dựng và kêu gọi thay đổi những thói quen tiêu dùng làm cạn kiệt tài nguyên. Trước lượng rác thải lớn và việc khai thác thiếu kiểm soát, Đức Thánh Cha khuyến khích hướng đến các hệ thống sản xuất biết bảo tồn những nguồn lực hữu hạn. Hoạt động tái chế được nhìn như một cách thể hiện văn hóa chăm sóc, có liên hệ cả với lao động và con người.
Ngài cũng mời gọi Hội Thánh nêu gương qua việc thực hành những điều mình loan báo. Từ góc nhìn mục vụ, trách nhiệm môi trường có thể được bắt đầu ở gia đình và giáo xứ bằng việc tiết kiệm, giảm lãng phí và sử dụng vật dụng cách khôn ngoan. Những quyết định ấy cần quan tâm đến tác động đối với người lao động và những cộng đồng dễ chịu thiệt hại. Việc chăm sóc ngôi nhà chung giúp người tín hữu nhận ra mối liên hệ giữa lối sống cá nhân với lợi ích của nhiều người. Khi được thực hiện bền bỉ, những thói quen nhỏ có thể góp phần gìn giữ môi trường sống và nuôi dưỡng lòng biết ơn trước các hồng ân của Thiên Chúa.
* Từ ngày 15 tháng 10 năm 2026, khách hành hương đến Đền thờ Đức Bà Cả tại Roma sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng ở cự ly gần thánh tích được truyền thống tôn kính như những mảnh gỗ của Máng Cỏ Chúa Giêsu. Việc trưng bày được tổ chức trong thời gian phục hồi khu vực bảo quản thường xuyên. Thánh tích gồm năm mảnh gỗ, được lưu giữ trong một hộp thánh tích có hình thức chiếc nôi. Cách trình bày cần phân biệt rõ truyền thống tôn kính với những khẳng định về nguồn gốc lịch sử của hiện vật.
Về ý nghĩa thiêng liêng, Máng Cỏ hướng người tín hữu về mầu nhiệm Nhập thể, sự khiêm hạ của Đức Kitô và tình yêu Thiên Chúa dành cho nhân loại. Việc đến viếng có thể giúp khách hành hương dành thời gian cầu nguyện, suy niệm về cách Chúa đến với những gì nhỏ bé và nghèo khó. Từ đó, mỗi người được mời nhìn lại thái độ của mình đối với người cần được chăm sóc. Việc gìn giữ thánh tích và không gian thờ phượng cũng thể hiện trách nhiệm đối với di sản đức tin. Sự tôn kính có thể sinh hoa trái khi dẫn người tín hữu đến việc sống bác ái, kính trọng con người và biết dành chỗ cho Chúa trong những lựa chọn thường nhật.
* Đức Hồng y Matteo Zuppi đã thực hiện chuyến công tác tại Moscow từ ngày 28 đến ngày 30 tháng 9, trong sứ vụ nhân đạo liên quan đến chiến tranh tại Ukraine. Ngài là đặc sứ của Đức Thánh Cha và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý. Những cuộc gặp tập trung vào tù binh của cả hai phía, trẻ em bị đưa khỏi nơi cư trú và hoàn cảnh của thường dân. Đây là lần thứ ba Đức Hồng y đến Moscow trong khuôn khổ sứ vụ được Đức Giáo hoàng Phanxicô trao phó và Đức Thánh Cha Lêô XIV xác nhận.
Những nỗ lực này cho thấy giá trị của việc duy trì các kênh đối thoại để giảm bớt đau khổ do chiến tranh. Về ý nghĩa nhân đạo, một cuộc đoàn tụ gia đình hay sự trợ giúp dành cho một người bị giam giữ đều có ý nghĩa đối với những con người cụ thể. Hoạt động ngoại giao trong những hoàn cảnh như vậy cần sự kiên trì, thận trọng và lòng tin giữa các bên. Người tín hữu được mời gọi cầu nguyện cho những người đang thực hiện trách nhiệm khó khăn ấy, cũng như cho các gia đình chờ tin người thân. Khi các vấn đề nhân đạo được tiếp tục trao đổi, vẫn có thể mở ra những cơ hội chăm sóc con người giữa một cuộc xung đột còn nhiều trở ngại.
* Tại Đại hội Liên Hiệp Quốc lần thứ mười lăm về phòng chống tội phạm và tư pháp hình sự ở Abu Dhabi, đại diện Tòa Thánh đã kêu gọi đặt phẩm giá con người ở trung tâm chính sách. Đức ông Luca Marabese nhấn mạnh sự thánh thiêng của sự sống, yêu cầu bảo đảm điều kiện nhân đạo cho người bị giam giữ và tái khẳng định lời kêu gọi bãi bỏ án tử hình. Phần trình bày cũng đề cập đến nạn buôn người, việc lạm dụng trẻ em qua công nghệ số và những hành vi bạo lực do thù hận, trong đó có thù hận tôn giáo.
Tòa Thánh khuyến khích hợp tác quốc tế để bảo vệ những người dễ bị bóc lột, đồng thời giải quyết những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ ấy. Từ góc nhìn mục vụ, bảo vệ công lý cần đi cùng sự chăm sóc nạn nhân và việc tôn trọng con người trong mọi hoàn cảnh. Các gia đình, trường học và đơn vị cung cấp dịch vụ số đều có trách nhiệm trong việc bảo vệ trẻ em. Người tín hữu cũng có thể góp phần bằng việc nâng cao hiểu biết, quan tâm đến người yếu thế và không tiếp tay cho những nội dung gây thù ghét. Sự phối hợp bền bỉ giữa nhiều thành phần xã hội sẽ giúp những nguyên tắc về phẩm giá trở thành các biện pháp thiết thực, phục vụ sự an toàn của cộng đồng.
* Tập mở đầu của hành trình Lên balo đi Santiago giới thiệu chặng đi từ Oviedo đến Escamplero, dài mười ba kilômét. Nội dung được công bố ngày 1 tháng 10 năm 2026, nằm trong loạt video trải nghiệm trên cung đường Camino Primitivo. Oviedo là điểm khởi đầu gắn với lịch sử của tuyến hành hương này. Phần văn bản giới thiệu chặng đầu chỉ nêu lộ trình và khoảng cách; vì vậy, những chi tiết về các cuộc gặp hay trải nghiệm cụ thể trong video cần được theo dõi trực tiếp.
Về ý nghĩa thiêng liêng, bước khởi hành thường giúp người lên đường nhận ra những điều mình mang theo, cả trong hành lý lẫn trong tâm hồn. Một hành trình dài đòi hỏi sự chuẩn bị, khả năng tự chăm sóc và lòng kiên nhẫn với giới hạn của bản thân. Người tín hữu có thể liên hệ điều ấy với cuộc sống hằng ngày: mỗi thay đổi cần những bước nhỏ, được thực hiện đều đặn. Khi đi chậm lại, con người cũng có thêm thời gian để quan sát, lắng nghe và cầu nguyện. Chặng đường mười ba kilômét vì thế gợi một lời mời gọi suy tư về việc bắt đầu, về lòng tin và về những mục đích đang dẫn dắt mình. Điều ấy có thể giúp khán giả theo dõi hành trình với một sự chú tâm sâu hơn.
* Ba vị thánh nữ mang tên Têrêsa được giới thiệu qua ba con đường cùng quy hướng về tình yêu Thiên Chúa. Thánh Têrêsa Avila là bậc thầy về cầu nguyện và có đóng góp lớn trong việc canh tân đời sống Cát Minh. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu làm nổi bật con đường đơn sơ, tín thác và lòng mến trong những việc thường ngày. Thánh Têrêsa Calcutta thể hiện tình yêu qua sự chăm sóc những người nghèo và người bị bỏ rơi. Những thời đại, hoàn cảnh khác nhau đã tạo nên các hình thức phục vụ phong phú trong Hội Thánh.
Về ý nghĩa mục vụ, ba hành trình này giúp người tín hữu nhận ra sự gắn kết giữa đời sống nội tâm và hành động bác ái. Cầu nguyện mở lòng con người trước Thiên Chúa; sự tín thác giúp họ trung thành với bổn phận; lòng thương xót đưa họ đến gần những người cần trợ giúp. Mỗi người có thể sống ơn gọi của mình trong những điều kiện riêng, với những khả năng và giới hạn cụ thể. Gương các thánh cũng khích lệ cộng đoàn tôn trọng những cách phục vụ khác nhau, cùng hướng đến lợi ích của Hội Thánh và tha nhân. Khi tình yêu trở thành động lực, công việc âm thầm hay trách nhiệm lớn đều có thể là cơ hội nên thánh. Điều cần được nuôi dưỡng là một trái tim biết đón nhận và trao ban.
* Sơ Lucía López Álvarez-Ossorio, thuộc Dòng Nữ Tử Bác Ái, đang thực hiện sứ vụ giáo dục và đồng hành với người trẻ tại Málaga, miền nam Tây Ban Nha. Trong môi trường trường học đa văn hóa, sơ gặp những học sinh mang nhiều hoàn cảnh gia đình, xuất thân và kinh nghiệm khác nhau. Một số em chịu nỗi cô đơn, thiếu sự tin tưởng hoặc cảm thấy mình bị khước từ. Qua công việc dạy giáo lý, thể dục và những cuộc trò chuyện hằng ngày, sơ chọn hiện diện gần gũi, lắng nghe và kiên trì đồng hành.
Chứng tá ấy gợi lên giá trị của việc chăm sóc con người trước khi tìm những hình thức hoạt động nổi bật. Về ý nghĩa mục vụ, người trẻ cần những người lớn đáng tin cậy, biết tôn trọng và không vội bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Một lời khích lệ đúng lúc, sự chú ý sau giờ học hay thái độ lắng nghe có thể giúp các em dần nhận ra giá trị của bản thân. Trong gia đình và giáo xứ, cách hiện diện ấy cũng rất cần thiết. Người phục vụ được mời gọi quan tâm đến những vết thương phía sau các phản ứng bên ngoài. Khi một người trẻ cảm thấy mình được yêu thương và không bị bỏ lại, sự đồng hành có thể mở ra khả năng phục hồi lòng tin, trưởng thành và tìm được niềm hy vọng cho cuộc sống.
* Các biểu tượng thánh giá và hang đá Giáng Sinh tại khu lịch sử El Pueblo ở Los Angeles được tiếp tục trưng bày. Thông tin này liên quan đến sự hiện diện của những dấu chỉ Kitô giáo trong một không gian công cộng mang giá trị lịch sử và văn hóa. Để trình bày đầy đủ những quyết định cùng bối cảnh pháp lý của sự việc, cần đối chiếu toàn bộ nội dung bài viết. Phần tin hiện có xác nhận việc tiếp tục trưng bày các biểu tượng được nêu.
Từ góc nhìn văn hóa, những dấu tích tôn giáo có thể giúp cộng đồng nhận ra các lớp ký ức đã góp phần hình thành một địa phương. Việc gìn giữ di sản cần đi cùng thái độ tôn trọng những người thuộc các truyền thống khác nhau. Về ý nghĩa đức tin, thánh giá hướng người tín hữu về tình yêu tự hiến của Đức Kitô, còn hang đá gợi mầu nhiệm Thiên Chúa đến với nhân loại trong sự đơn sơ. Khi nhìn những biểu tượng ấy, mỗi người có thể suy nghĩ về trách nhiệm sống lòng bác ái và gìn giữ hòa thuận. Sự hiện diện của di sản trong đời sống chung cũng mở ra cơ hội trao đổi, học hỏi và hiểu biết. Những cuộc đối thoại có lòng tôn trọng sẽ giúp cộng đồng tìm được cách bảo tồn ký ức mà vẫn quan tâm đến phẩm giá của mọi người.
* Nhân Tháng Tôn trọng Sự sống vào tháng 10, các giám mục Hoa Kỳ mời gọi tín hữu cầu nguyện, suy tư và hành động với chủ đề Đức Maria, Mẹ của Sự sống. Đức cha Daniel E. Thomas, Chủ tịch Ủy ban Hoạt động Phò sự sống, nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ phẩm giá con người trong mọi giai đoạn và hoàn cảnh. Ngài bày tỏ quan ngại về việc sử dụng thuốc phá thai và mời gọi tiếp tục những sáng kiến hỗ trợ các bà mẹ cùng thai nhi. Các quan ngại được nêu cần được hiểu như nội dung trong lời kêu gọi của vị giám mục.
Về ý nghĩa mục vụ, việc bảo vệ sự sống cần được thể hiện bằng sự chăm sóc cụ thể dành cho người đang gặp khó khăn. Phụ nữ mang thai, gia đình có ít nguồn lực và những người chịu tổn thương cần được lắng nghe và hỗ trợ phù hợp. Cộng đoàn có thể góp phần bằng việc kết nối những dịch vụ trợ giúp đáng tin cậy, đồng hành trong tinh thần tôn trọng và giảm cảm giác bị bỏ rơi. Lời cầu nguyện giúp nuôi dưỡng lòng thương xót, trong khi hành động bác ái đem sự nâng đỡ đến gần con người. Tháng Tôn trọng Sự sống cũng mời mỗi gia đình suy nghĩ về cách chăm sóc người bệnh, người cao tuổi và những thành viên yếu thế, để phẩm giá được nhìn nhận bằng những lựa chọn thường ngày.
* Đức Hồng y Michael Czerny và Đức cha Oscar Cantú đã kêu gọi các doanh nghiệp công nghệ đặt phẩm giá con người và công ích ở trung tâm khi phát triển trí tuệ nhân tạo. Trong cuộc trao đổi về những thay đổi đối với thị trường lao động, hai vị nhấn mạnh trách nhiệm chăm lo người làm việc và tránh theo đuổi lợi nhuận bằng cách hy sinh con người. Đức Hồng y Czerny cũng gợi câu hỏi về khả năng công nghệ giúp tạo nên những công việc có ý nghĩa và đem lại lợi ích nhân bản hơn.
Về ý nghĩa xã hội, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo cần được xem xét cùng tác động đến kỹ năng, sinh kế và những người có nguy cơ bị bỏ lại. Người lao động cần được lắng nghe khi cơ cấu công việc thay đổi. Từ góc nhìn mục vụ, các cộng đoàn có thể quan tâm đến gia đình bị ảnh hưởng bởi mất việc, nhu cầu học thêm và những khó khăn trong quá trình chuyển đổi. Công nghệ có thể hỗ trợ nhiều hoạt động, nhưng trách nhiệm của người sử dụng vẫn cần được giữ rõ ràng. Khi đặt công ích ở trung tâm, những quyết định đổi mới sẽ được đánh giá cả bằng lợi ích dành cho con người. Sự tiến bộ có chiều sâu khi giúp nhiều người sống và làm việc trong điều kiện có phẩm giá.
* Niềm vui từ chuyến tông du Pháp của Đức Thánh Cha Lêô XIV được ghi nhận đã chạm đến cả những người không thuộc cộng đồng Công giáo. Sau khi chuyến đi kết thúc ngày 28 tháng 9, hình ảnh các cuộc gặp gỡ, những đám đông người trẻ và bầu khí hiệp thông tiếp tục được chia sẻ. Một số người tự nhận vô thần, bất khả tri hoặc thuộc những truyền thống tôn giáo khác bày tỏ xúc động trước niềm vui hiện diện trong các sinh hoạt. Những cảm nhận ấy cho thấy khả năng gặp gỡ con người qua một chứng tá có sự gần gũi và hy vọng.
Về ý nghĩa mục vụ, niềm vui của người có đức tin có thể mở ra đối thoại khi được thể hiện bằng sự chân thành và lòng tôn trọng. Việc lắng nghe người khác giúp cộng đoàn hiểu những câu hỏi, khoảng cách và khát vọng của họ. Một trải nghiệm xúc động không thể thay thế toàn bộ hành trình tìm hiểu đức tin, nhưng có thể tạo nên một bước khởi đầu. Tại gia đình và giáo xứ, thái độ đón tiếp, sự tử tế và khả năng sống hòa thuận có thể đem lại những cơ hội tương tự. Người tín hữu được mời gọi nuôi dưỡng niềm vui từ sự gắn bó với Chúa, rồi chia sẻ bằng cách hiện diện giữa đời sống chung. Đó là một hình thức chứng tá gần gũi và có sức nâng đỡ.
* Rebecca Sattler, một nhà toán học và tin học tại Đức, đã tuyên khấn trọn đời trong cộng đoàn Identes. Lớn lên trong gia đình vô thần, từ tuổi thiếu niên, chị bắt đầu tìm hiểu vì sao con người tin vào Thiên Chúa. Một trải nghiệm tại Đại hội Giới trẻ Thế giới ở Köln năm 2005 góp phần vào hành trình đức tin. Về sau, thời gian phục vụ tình nguyện tại Ecuador giúp chị đến gần đời sống cầu nguyện của cộng đoàn. Chị gia nhập đời tu năm 2013, tiếp tục học tập và hoàn thành chương trình tiến sĩ về tin học.
Hành trình của sơ cho thấy việc tìm hiểu đức tin có thể diễn ra qua câu hỏi, gặp gỡ, thử thách và những quyết định lâu dài. Về ý nghĩa mục vụ, người trẻ cần có môi trường để trao đổi những điều mình chưa hiểu và được đồng hành trong việc phân định. Đời sống nghiên cứu cùng ơn gọi thánh hiến có thể được nối kết qua tinh thần tìm kiếm sự thật và phục vụ. Trong thế giới công nghệ, khả năng suy nghĩ độc lập và đặt câu hỏi vẫn rất cần thiết. Chứng tá này khích lệ cộng đoàn trân trọng sự đa dạng của các hành trình ơn gọi, đồng thời quan tâm đến việc giúp mỗi người phát triển những ân huệ mình đã lãnh nhận.
* Đức cha Christian Würtz chuẩn bị chính thức nhận trách nhiệm Giám mục Giáo phận Eichstätt, Đức, trong ngày Chúa nhật sắp tới theo bài phỏng vấn công bố ngày 2 tháng 10 năm 2026. Trước đó, ngài có hơn bảy năm phục vụ như giám mục phụ tá tại Freiburg, với những trách nhiệm liên quan đến đào tạo linh mục và các cơ sở đại học. Trong cuộc trao đổi, Đức cha bày tỏ niềm mong đợi được gặp gỡ người dân trong giáo phận mới, đồng thời nhìn nhận phạm vi trách nhiệm sẽ rộng hơn. Ngài cũng nhấn mạnh tinh thần làm việc chung và sự quan tâm đến hiệp hành.
Về ý nghĩa mục vụ, việc một giám mục nhận giáo phận mở đầu cho hành trình học biết cộng đoàn, lắng nghe nhu cầu và chăm sóc đời sống đức tin. Người mục tử cần sự cộng tác của linh mục, tu sĩ và giáo dân, cùng trách nhiệm riêng trong những quyết định được trao phó. Cộng đoàn có thể nâng đỡ vị giám mục bằng cầu nguyện và tinh thần chia sẻ. Những cuộc gặp gỡ chân thành giúp việc phục vụ đi sát hoàn cảnh thực tế hơn. Tin này cũng gợi nhắc rằng mọi trách nhiệm trong Hội Thánh cần được đặt trong lòng khiêm nhường và sự sẵn sàng học hỏi. Sự hiệp nhất được xây dựng khi các thành phần cùng hướng về việc chăm sóc con người và loan báo Tin Mừng.
* Đức Thánh Cha Lêô XIV đã cùng khoảng bảy trăm thiếu nhi cầu nguyện Mân Côi tại Vườn Vatican, mở đầu sáng kiến Một triệu trẻ em lần chuỗi Mân Côi cầu cho hòa bình. Trong buổi cầu nguyện ngày 1 tháng 10, ngài hướng các em đến những trẻ em đang sống ở các vùng chiến tranh. Đức Thánh Cha cũng nhắc rằng lời cầu nguyện cần đi cùng những hành động tốt trong gia đình, trường học, lớp giáo lý và khi vui chơi. Qua đó, hòa bình được gắn với cách cư xử của từng em trong môi trường gần gũi.
Về ý nghĩa giáo dục đức tin, việc giúp thiếu nhi cầu nguyện cho người khác mở rộng lòng quan tâm vượt ra khỏi những nhu cầu riêng. Các em có thể học nhận ra nỗi đau của trẻ em ở những nơi mình chưa từng đến, đồng thời thực hiện những nghĩa cử phù hợp với tuổi mình. Một lời xin lỗi, sự nhường nhịn hay việc không chế giễu bạn đều góp phần xây dựng hòa thuận. Gia đình và người hướng dẫn cần giúp các em hiểu nội dung lời kinh, để việc cầu nguyện trở thành cuộc gặp gỡ với Chúa. Sáng kiến này cũng khuyến khích các cộng đoàn cùng tham gia trong tinh thần hiệp thông, nuôi dưỡng nơi thế hệ nhỏ tuổi lòng yêu mến hòa bình và trách nhiệm đối với người chung quanh.
* Bà Anna-Nicole Heinrich, Chủ tịch Thượng Hội đồng Giáo hội Tin Lành tại Đức, cho biết sẽ không tái ứng cử khi nhiệm kỳ kết thúc vào năm tới. Bà giải thích đã nhìn trách nhiệm này như một sự dấn thân đáng tin cậy trong một khoảng thời gian xác định. Thượng Hội đồng sẽ được tổ chức lại và bầu người phụ trách mới theo tiến trình của Giáo hội Tin Lành. Đây là một thông tin thuộc đời sống Kitô giáo đại kết, cần phân biệt với cơ cấu lãnh đạo của Hội Thánh Công giáo.
Về ý nghĩa đối với đời sống cộng đoàn, sự chuyển giao trách nhiệm giúp suy nghĩ về việc phục vụ, đào tạo người kế nhiệm và tạo điều kiện cho các thế hệ tham gia. Một người lãnh nhiệm vụ cần có sự nâng đỡ để thực hiện công việc và khả năng chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo. Từ góc nhìn mục vụ, các hội đoàn cũng có thể học sự minh bạch, tinh thần làm việc chung và thái độ trân trọng những đóng góp của người đi trước. Việc kết thúc một nhiệm kỳ là cơ hội nhìn lại điều đã thực hiện, nhận ra giới hạn và tiếp tục phục vụ theo cách phù hợp. Sự hiệp nhất được nuôi dưỡng khi trách nhiệm được trao nhận trong tinh thần tôn trọng, biết ơn và hướng đến lợi ích chung của cộng đoàn.
* Một cuộc điều tra của cơ quan tư pháp bang Massachusetts, Hoa Kỳ, được công bố ngày 30 tháng 9, đã ghi nhận việc gần một nghìn trẻ em bị lạm dụng trong ba giáo phận Fall River, Springfield và Worcester. Báo cáo nêu hai trăm bảy mươi giáo sĩ liên quan đến các trường hợp được xem xét qua nhiều thập niên. Cơ quan điều tra cho rằng phản ứng của các lãnh đạo giáo phận trước những tố cáo từng thiếu đầy đủ, và các biện pháp bảo vệ về sau vẫn cần được thực hiện nhất quán hơn. Những thông tin này cần được hiểu trong phạm vi kết quả cùng nhận định của cuộc điều tra.
Về trách nhiệm mục vụ, người bị tổn thương cần được lắng nghe, hỗ trợ và đối xử với lòng tôn trọng. Việc bảo vệ trẻ em đòi hỏi những quy trình rõ ràng, trách nhiệm giải trình và sự hợp tác thích hợp với cơ quan có thẩm quyền. Trong giáo xứ, trường học và các sinh hoạt thiếu nhi, sự an toàn phải được quan tâm bằng những biện pháp cụ thể. Cộng đoàn cần giúp các em biết tìm đến người đáng tin cậy khi gặp điều khiến mình sợ hãi. Việc chữa lành cũng cần sự kiên trì, không tạo áp lực buộc người bị hại im lặng hoặc tha thứ theo một thời hạn. Sự thật, công lý và việc chăm sóc con người là những điều thiết yếu để từng bước khôi phục lòng tin.
* Ông Luca Favarin, người từng phục vụ như linh mục tại Giáo phận Padua, Ý, đã chia sẻ trải nghiệm trở thành người cha sau khi con trai chào đời ngày 28 tháng 9. Ông đã được hồi tục năm 2023, sau một thời gian đình chỉ thi hành tác vụ. Trước đó, ông được biết đến qua hoạt động hỗ trợ người tị nạn. Trong những chia sẻ về việc đón nhận con, ông nhắc đến sự thay đổi trong cách nhìn trách nhiệm, sự sống và tình yêu dành cho một thành viên mới của gia đình.
Đây là một câu chuyện cá nhân với bối cảnh ơn gọi và những quyết định riêng, cần được trình bày trong thái độ tôn trọng. Về ý nghĩa mục vụ, sự ra đời của một người con thường đặt trước cha mẹ những trách nhiệm lâu dài: chăm sóc, giáo dục và tạo một môi trường an toàn. Những câu chuyện có liên hệ đến đời sống thánh chức cũng cần được trao đổi cẩn trọng, tránh vội kết luận về hoàn cảnh của người khác. Đối với cộng đoàn, điều có thể suy nghĩ là cách đồng hành với những con người đi qua thay đổi và thử thách. Lòng bác ái giúp giữ sự tôn trọng, trong khi sự rõ ràng về sự kiện giúp người nghe hiểu đúng. Việc chăm sóc trẻ em và bảo vệ phẩm giá gia đình luôn cần được đặt trong tinh thần trách nhiệm.
* Caritas Đức đã bày tỏ quan điểm phản đối quyết định giảm giá nhiên liệu, cho rằng chính sách này chưa phù hợp về phương diện kinh tế, xã hội và khí hậu. Bà Eva Welskop-Deffaa, Chủ tịch Caritas Đức, nhấn mạnh nhu cầu đầu tư vào giao thông công cộng, thay vì trợ cấp nhiên liệu hóa thạch trong khi chi phí vé giao thông toàn quốc tăng. Đây là đánh giá của tổ chức Caritas đối với một chính sách cụ thể, gắn với mối quan tâm dành cho người có thu nhập thấp và điều kiện đi lại.
Về ý nghĩa xã hội, các lựa chọn giao thông có liên hệ đến cơ hội làm việc, học tập và tiếp cận dịch vụ. Một chính sách cần được xem xét cả về hiệu quả trước mắt và tác động đối với những nhóm người khác nhau. Từ góc nhìn giáo huấn xã hội Công giáo, bảo vệ môi trường cần đi cùng sự công bằng, để người yếu thế có những phương án phù hợp với khả năng của mình. Các cuộc trao đổi về vấn đề này cần dựa trên dữ liệu, lắng nghe nhu cầu thực tế và tôn trọng những quan điểm khác nhau. Tin này cho thấy các tổ chức bác ái có thể tham gia đời sống công cộng bằng việc nêu những khó khăn của người dân. Sự quan tâm đến công ích giúp việc thảo luận hướng đến những giải pháp có trách nhiệm và khả thi.
* Diễn viên Lou Ferrigno, được nhiều khán giả biết đến qua vai Hulk trên truyền hình, đã gặp Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Vatican bên lề buổi tiếp kiến chung ngày 30 tháng 9. Ông bày tỏ xúc động và cho biết được gặp Đức Giáo hoàng là một ước mong từ lâu. Nam diễn viên nhắc đến nguồn gốc gia đình tại miền nam nước Ý, việc được giáo dục trong đức tin Kitô giáo và từng làm lễ sinh. Ông cũng bày tỏ sự trân trọng đối với những nỗ lực cổ võ lòng tốt và hòa bình của Đức Thánh Cha.
Về ý nghĩa đời sống đức tin, cuộc gặp gỡ gợi nhắc rằng ký ức gia đình, giáo dục tôn giáo và những sinh hoạt thời thơ ấu có thể tiếp tục có giá trị trong hành trình một con người. Người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật cũng có những câu hỏi, khát vọng và nhu cầu thiêng liêng như mọi người. Từ góc nhìn mục vụ, sự gần gũi giúp tạo cơ hội đối thoại với những người thuộc nhiều môi trường nghề nghiệp. Một cuộc gặp có thể khơi lại lòng biết ơn và mong muốn sống điều tốt. Khi công chúng quan tâm đến những câu chuyện như thế, điều đáng suy nghĩ là cách mỗi người sử dụng khả năng cùng ảnh hưởng của mình để góp phần xây dựng những tương quan có tình thương và sự tôn trọng.
* Ngày 1 tháng 10, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã ghi nhận những tiến triển trong đối thoại giữa Công giáo và Luther khi gặp các đại diện Liên đoàn Luther Thế giới tại Vatican. Ngài nhắc đến sự trưởng thành về phương diện thiêng liêng và thần học qua nhiều thập niên. Một dấu mốc được đề cập là Tuyên bố chung về giáo lý công chính hóa ký tại Augsburg năm 1999. Hướng đến kỷ niệm năm trăm năm Tuyên tín Augsburg vào năm 2030, Đức Thánh Cha mời gọi trở về với Đức Kitô, Tin Mừng và những cội nguồn chung của đức tin.
Về ý nghĩa đại kết, việc tìm hiểu nhau đòi hỏi sự chân thành, kiên nhẫn và tôn trọng những khác biệt còn tồn tại. Những tiến triển cần được đón nhận với lòng biết ơn và tinh thần tiếp tục học hỏi. Tại các cộng đoàn, người tín hữu có thể góp phần bằng việc cầu nguyện cho sự hiệp nhất, tránh những cách trình bày gây định kiến và hợp tác trong các hoạt động bác ái phù hợp. Khi các Kitô hữu cùng quan tâm đến người nghèo, hòa bình và phẩm giá, họ có thêm cơ hội thể hiện những giá trị đã cùng lãnh nhận. Hành trình hiệp nhất cần được nuôi dưỡng cả bằng nghiên cứu và đời sống cầu nguyện, để đối thoại trở thành một cuộc gặp gỡ có chiều sâu.
* Ông Nathanael Liminski, một chính khách Công giáo tại Đức, đã nêu mong muốn Hội Thánh tiếp tục làm rõ sứ mạng cùng thông điệp hy vọng của mình trong đời sống xã hội. Ông cho rằng các cộng đồng tôn giáo cần được nhìn nhận trong chiều sâu của căn tính, thay vì chỉ qua những dịch vụ chăm sóc và giáo dục. Đồng thời, ông bày tỏ lo ngại về khả năng thông điệp Kitô giáo trở nên xa lạ hoặc ít được quan tâm. Những phát biểu này được trình bày như quan điểm của một người tham gia đời sống chính trị và có mối quan tâm đến đức tin.
Về ý nghĩa mục vụ, phục vụ con người cần được nuôi dưỡng từ sự gắn bó với Đức Kitô. Các hoạt động bác ái, trường học và cơ sở chăm sóc có thể làm chứng khi người phục vụ biết tôn trọng phẩm giá và sống với lòng quảng đại. Cộng đoàn cũng cần có khả năng giải thích niềm hy vọng mình mang trong lòng bằng một ngôn ngữ gần gũi. Điều ấy đòi hỏi lắng nghe các câu hỏi của người hôm nay và giữ sự nhất quán giữa lời nói với hành động. Khi sứ mạng được hiểu rõ, những công việc thường nhật sẽ được nối kết trong một hướng phục vụ chung. Mỗi người tín hữu có thể góp phần bằng sự trung thực, lòng tử tế và tinh thần trách nhiệm nơi mình hiện diện.
* Một ý kiến pháp lý tại Tòa Công lý Liên minh châu Âu cho rằng yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân trong sổ Rửa tội cần được xem xét theo từng trường hợp. Vụ việc bắt nguồn từ tranh chấp liên quan đến Giáo phận Gent, Bỉ. Tổng luật sư Laila Medina đề nghị cân nhắc các quyền cá nhân về đời tư, dữ liệu và tự do lương tâm, cùng quyền tự chủ và tự do tôn giáo của Hội Thánh. Ý kiến của tổng luật sư là một giai đoạn trong tiến trình xét xử và chưa phải phán quyết cuối cùng của tòa án.
Về ý nghĩa đối với cộng đoàn, sổ bí tích là một hồ sơ có giá trị giáo luật, lịch sử và mục vụ, đồng thời chứa những thông tin cá nhân cần được bảo vệ. Các tranh chấp trong lĩnh vực này đòi hỏi hiểu đúng quy định và bối cảnh pháp lý. Người phụ trách cần có sự thận trọng khi lưu giữ, sử dụng và cung cấp dữ liệu. Từ góc nhìn mục vụ, những yêu cầu của cá nhân cũng cần được tiếp nhận trong thái độ tôn trọng và giải thích rõ ràng. Việc theo dõi tin pháp lý cần phân biệt giữa lập luận của các bên, ý kiến tư vấn và quyết định đã có hiệu lực. Sự chính xác ấy giúp tránh hiểu lầm, đồng thời tạo điều kiện cho một cuộc trao đổi có trách nhiệm về các quyền và nghĩa vụ liên quan.
* Đức Hồng y Walter Kasper đã nhấn mạnh nhu cầu tiếp tục đồng hành với những người trưởng thành lãnh nhận Bí tích Rửa tội tại Pháp. Trước sự gia tăng số người xin gia nhập Hội Thánh, ngài cho rằng cần có những hình thức hướng dẫn đức tin và giúp họ hội nhập vào đời sống cộng đoàn. Đồng thời, Hội Thánh cần lắng nghe những điều người mới đến muốn chia sẻ và những câu hỏi họ đặt ra. Đức Hồng y cũng nhìn nhận đây là một cơ hội có thể đem lại sức sống mới, nhưng cần thận trọng khi đánh giá nguyên nhân và tác động lâu dài.
Về ý nghĩa mục vụ, hành trình của người tân tòng tiếp tục sau ngày lãnh nhận bí tích. Họ cần được giúp hiểu phụng vụ, cầu nguyện, đời sống luân lý và những trách nhiệm trong Hội Thánh. Một cộng đoàn biết đón tiếp sẽ tạo điều kiện để họ tìm được sự gắn bó và những tương quan đáng tin cậy. Các gia đình, người đỡ đầu và nhóm đồng hành có vai trò quan trọng trong quá trình ấy. Khi lắng nghe người mới đến, cộng đoàn cũng có thể nhận ra những thói quen cần được giải thích hoặc canh tân. Việc chăm sóc đức tin cần được thực hiện bền bỉ, tôn trọng nhịp trưởng thành của từng người và hướng họ đến một tương quan ngày càng sâu hơn với Đức Kitô.
* Đền thờ Đức Bà Cả tại Roma sẽ tạm chuyển hộp thánh tích Máng Cỏ sang một nhà nguyện bên cạnh trong thời gian phục hồi nơi bảo quản. Từ ngày 15 tháng 10, khách hành hương có thể đến gần hơn để chiêm ngưỡng những mảnh gỗ được truyền thống tôn kính như di tích Máng Cỏ Bêlem. Công việc phục hồi hướng đến các tiêu chuẩn bảo tồn thích hợp và việc chỉnh trang không gian chung quanh. Theo chương trình được giới thiệu, thánh tích sẽ được đưa đến bàn thờ Giáo hoàng trong dịp Giáng Sinh rồi trở lại vị trí lịch sử sau lễ Hiển Linh.
Về ý nghĩa văn hóa và đức tin, việc bảo tồn đòi hỏi chuyên môn, sự cẩn trọng và lòng tôn trọng di sản. Những người đến viếng cần có cơ hội hiểu điều mình chiêm ngưỡng và dành thời gian cầu nguyện. Mầu nhiệm Nhập thể gợi nhắc việc Thiên Chúa đến gần con người trong những điều nhỏ bé. Khi suy niệm trước Máng Cỏ, người tín hữu có thể nhìn lại khả năng đón tiếp người nghèo và người cần được chăm sóc trong đời sống mình. Một chuyến hành hương có chiều sâu sẽ nối kết sự tôn kính với những lựa chọn bác ái. Nhờ đó, việc gìn giữ di tích cũng góp phần giúp truyền thống đức tin tiếp tục được trao truyền bằng một đời sống có tình thương.
* Tại cuộc họp báo kết thúc hội nghị mùa thu ở Fulda, Đức cha Heiner Wilmer, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, đã đề cập đến sự gia tăng Bí tích Rửa tội nơi người trưởng thành tại một số quốc gia châu Âu. Ngài cho rằng hiện tượng này đáng quan tâm, nhưng chưa đủ để kết luận tiến trình tục hóa đã đảo chiều. Đức cha nhấn mạnh nhu cầu đồng hành với từng người, xét đến lịch sử, hoàn cảnh văn hóa, động lực và hiểu biết của họ. Việc chuẩn bị đức tin cần hướng đến con người cụ thể, với những khác biệt và câu hỏi riêng.
Về ý nghĩa mục vụ, các con số có thể giúp nhận ra xu hướng, nhưng việc chăm sóc đức tin cần sự hiện diện và lắng nghe. Người tìm đến Hội Thánh có thể mang theo nhiều kinh nghiệm sống, cần được hướng dẫn trong một môi trường có lòng tôn trọng. Các giáo xứ được mời gọi chuẩn bị những người đồng hành có khả năng giải thích, đối thoại và nâng đỡ. Sự gắn bó sau khi lãnh nhận bí tích cũng rất cần thiết, để người mới gia nhập tìm được vị trí trong cộng đoàn. Tin này khuyến khích một thái độ vừa hy vọng vừa thận trọng, biết trân trọng từng hành trình. Sự trưởng thành của đức tin sẽ được nhận ra qua đời sống cầu nguyện, trách nhiệm và lòng bác ái được nuôi dưỡng lâu dài.
* Trong buổi lần chuỗi Mân Côi với thiếu nhi tại Vườn Vatican ngày 1 tháng 10, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gợi lên hình ảnh hàng triệu lời Kính Mừng được dâng lên từ nhiều ngôn ngữ, quốc gia và châu lục. Sáng kiến Một triệu trẻ em lần chuỗi Mân Côi được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 10, để các cộng đoàn có thể chọn thời điểm phù hợp cùng cầu nguyện cho hòa bình và hiệp nhất. Trong buổi cầu nguyện, các em tham gia qua lời đọc, bài hát và suy niệm về những nơi chịu ảnh hưởng của chiến tranh.
Về ý nghĩa thiêng liêng, sự hiệp thông giúp trẻ em nhận ra mình có thể cùng những người ở xa hướng lòng về một ý nguyện chung. Những lời kinh đơn sơ được nâng đỡ khi các em hiểu điều đang cầu xin và biết nghĩ đến những người chịu đau khổ. Gia đình có thể tiếp nối sáng kiến bằng thời gian cầu nguyện phù hợp với lứa tuổi, đi cùng những việc tốt trong ngày. Người lớn cũng cần giúp các em hiểu hòa bình được xây dựng qua cách cư xử, sự trung thực và lòng tôn trọng. Khi việc cầu nguyện gắn với đời sống, các em có thể dần học trách nhiệm với cộng đồng và niềm vui trao ban. Đó là những hạt giống cần được nuôi dưỡng bằng sự kiên nhẫn.
* Chủ đề Thánh Phanxicô Assisi trong điện ảnh gợi mở cách nghệ thuật tiếp cận một nhân vật có sức ảnh hưởng lâu dài đối với đời sống đức tin và văn hóa. Đường dẫn được gửi mang tựa đề Điện ảnh về Thánh Phanxicô Assisi; hiện chưa có đủ nội dung để xác định danh sách tác phẩm, những đánh giá và thông tin riêng của bài viết. Vì vậy, phần trình bày chỉ giới thiệu ý nghĩa chung của chủ đề, tránh gán nhận định cho những người chưa được xác nhận.
Về phương diện giáo dục, phim ảnh có thể tạo cơ hội tìm hiểu một cuộc đời, đồng thời cần được xem với khả năng phân biệt giữa dữ kiện lịch sử và cách diễn giải nghệ thuật. Khi tìm hiểu một vị thánh, khán giả có thể tiếp tục đối chiếu với những tài liệu đáng tin cậy về linh đạo và bối cảnh sống của ngài. Gương Thánh Phanxicô hướng người tín hữu đến sự khiêm nhường, lòng yêu mến người nghèo và tình huynh đệ. Việc thưởng thức nghệ thuật sẽ có thêm chiều sâu khi giúp mỗi người tự hỏi mình đang sống những giá trị ấy như thế nào. Các gia đình và nhóm giáo lý có thể trao đổi sau khi xem phim, để hình ảnh trên màn ảnh trở thành khởi đầu cho suy nghĩ, học hỏi và những hành động tốt trong cuộc sống.
* Trong cuộc gặp Tập đoàn Hera ngày 1 tháng 10, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh rằng con người sống trong thế giới và thể hiện cách đón nhận hồng ân Thiên Chúa qua những quyết định cùng hành vi của mình. Ngài khuyến khích chăm sóc ngôi nhà chung, thay đổi những thói quen gây lãng phí và sử dụng công trình tạo dựng cách khôn ngoan. Tập đoàn Hera có hoạt động trong các dịch vụ công ích và hợp tác với Vatican về quản lý chất thải. Lời nhắn nhủ nối kết trách nhiệm sinh thái với việc quan tâm đến lao động và con người.
Về ý nghĩa mục vụ, các lựa chọn tiêu dùng có thể được xem như một phần của đời sống có trách nhiệm. Gia đình cần suy nghĩ về điều mình thật sự cần, cách sử dụng vật dụng và những nguồn lực có thể được chia sẻ. Giáo xứ cũng có thể giáo dục cộng đoàn về việc gìn giữ môi trường qua những thực hành phù hợp. Khi một người biết tiết kiệm nước, tránh bỏ phí thực phẩm hoặc giữ sạch không gian chung, họ đang góp phần chăm sóc đời sống của nhiều người. Những hành động ấy có giá trị khi được thực hiện đều đặn và với lòng biết ơn. Sự quan tâm đến công trình tạo dựng cũng giúp người tín hữu nhận ra trách nhiệm đối với các thế hệ sẽ tiếp tục sống trong ngôi nhà chung.
* Kỷ niệm năm trăm năm Tuyên tín Augsburg vào năm 2030 được Đức Thánh Cha Lêô XIV nhìn nhận như một cơ hội tiếp tục chia sẻ và đối thoại giữa Công giáo với Luther. Trong cuộc gặp các đại diện Liên đoàn Luther Thế giới ngày 1 tháng 10, ngài khuyến khích trở về với Đức Kitô và những cội nguồn chung của đức tin. Tuyên tín Augsburg là một văn bản quan trọng trong lịch sử truyền thống Luther, được trình bày năm 1530. Những ký ức của thời kỳ chia rẽ cần được tiếp cận bằng sự hiểu biết và mong muốn tiến bước trong sự thật.
Về ý nghĩa đại kết, việc tưởng nhớ lịch sử có thể giúp các cộng đồng nhận ra những đau thương và trân trọng những nỗ lực hàn gắn đã được thực hiện. Đối thoại đòi hỏi giải thích rõ các quan điểm, lắng nghe và tránh những cách diễn đạt gây hiểu lầm. Người tín hữu có thể nâng đỡ hành trình ấy bằng lời cầu nguyện cho sự hiệp nhất cùng thái độ tôn trọng khi gặp các Kitô hữu thuộc truyền thống khác. Những dịp kỷ niệm cũng mở ra cơ hội học hỏi về lịch sử Hội Thánh. Khi đặt Đức Kitô ở trung tâm, việc tìm hiểu sẽ giúp nhận ra trách nhiệm đối với chứng tá chung, để lòng yêu thương cùng khát vọng hiệp nhất được nuôi dưỡng trong đời sống hiện tại.
* Tại Ba Lan, một cuộc phản đối bằng hình thức tuyệt thực được giới thiệu trong bối cảnh tranh luận về giáo dục và vai trò của gia đình. Những người tham gia bày tỏ lo ngại về vị trí của giáo dục tôn giáo cùng những thay đổi trong chương trình học. Bài viết nhấn mạnh trách nhiệm của cha mẹ như những người giáo dục đầu tiên và mong muốn nhà trường hỗ trợ gia đình. Các đánh giá về chính sách trong bài cần được hiểu như quan điểm của những người phản đối và người viết, tránh trình bày thành những kết luận đã được toàn xã hội đồng thuận.
Về ý nghĩa mục vụ, giáo dục con cái đòi hỏi sự cộng tác giữa gia đình, trường học và các cơ quan có trách nhiệm. Những khác biệt cần được trao đổi trên cơ sở thông tin chính xác, sự tôn trọng và quan tâm đến lợi ích của trẻ. Cha mẹ cần hiểu nội dung con đang học và có những kênh phù hợp để đặt câu hỏi. Cộng đoàn tôn giáo cũng có thể hỗ trợ bằng việc đào tạo lương tâm và giúp người trẻ phát triển khả năng suy nghĩ. Trong những tranh luận nhạy cảm, ngôn ngữ có trách nhiệm sẽ giúp giảm đối đầu. Việc tìm giải pháp cần hướng đến một môi trường học tập an toàn, có chất lượng và tôn trọng phẩm giá, niềm tin cùng trách nhiệm của các gia đình.
* Các giám mục Zambia đã kêu gọi hành động có trách nhiệm, đối thoại và hòa bình trước tình trạng phân cực chính trị gia tăng. Trong tuyên bố, các ngài nhấn mạnh phẩm giá con người, công lý, sự thật và công ích như những nền tảng của đời sống chung. Quyền lực chính trị được nhìn như một trách nhiệm phục vụ. Các giám mục cũng kêu gọi tránh thù hận, bạo lực, trả thù và những hình thức bất khoan dung do đảng phái hay sắc tộc. Theo các ngài, hòa bình cần được xây dựng bằng sự hòa giải cùng lòng can đảm tìm kiếm sự thật.
Về ý nghĩa xã hội, những cộng đồng bị chia rẽ cần các không gian để trao đổi và khôi phục lòng tin. Người lãnh đạo có trách nhiệm quan tâm đến toàn thể người dân, đặc biệt những người dễ bị bỏ lại trong các cuộc tranh chấp. Từ góc nhìn mục vụ, các giáo xứ có thể giúp người tín hữu hình thành thái độ công dân có trách nhiệm, biết tôn trọng người khác và tránh lời nói kích động. Cầu nguyện cho đất nước cần đi cùng những lựa chọn gìn giữ hòa thuận. Khi các quan điểm khác nhau được trao đổi trong sự thật và lòng tôn trọng, cộng đồng có thêm điều kiện tìm giải pháp vì lợi ích chung. Lời kêu gọi của các giám mục hướng người dân đến một trách nhiệm chung đối với tương lai.
* Đức cha Mark Kadima Wamukoya, Giám mục Bungoma tại Kenya, đã khích lệ các nữ sinh chăm chỉ học tập và biết chấp nhận những hy sinh hôm nay để chuẩn bị cho tương lai. Trong ngày cầu nguyện tại Trường Cardinal Otunga Girls ngày 30 tháng 9, ngài nhấn mạnh sự kỷ luật, lòng đáng tin cậy và trách nhiệm đối với việc học. Đức cha mời gọi các em tránh liên tục tìm lý do trì hoãn, tập vượt qua khó khăn và giữ sự tập trung vào việc hoàn thành giáo dục.
Về ý nghĩa mục vụ, giáo dục giúp người trẻ phát triển khả năng, sự tự lập và cơ hội phục vụ xã hội. Lời khích lệ cần đi cùng việc quan tâm đến những trở ngại thật sự của học sinh, như hoàn cảnh gia đình, điều kiện học tập hoặc những lo lắng các em đang mang. Gia đình và nhà trường có thể nâng đỡ bằng môi trường an toàn, sự hướng dẫn và những mục tiêu phù hợp. Đức tin giúp người trẻ hiểu giá trị của nỗ lực và trách nhiệm, đồng thời biết đón nhận giới hạn của mình. Khi được đồng hành bằng tình thương, các em có thể học cách lập kế hoạch, giữ lời hứa và tìm sự trợ giúp lúc cần. Những thói quen được vun trồng trong tuổi học trò sẽ có ý nghĩa đối với nhiều lựa chọn về sau.
* Ngày 26 tháng 9, khoảng một trăm năm mươi giáo dân thuộc gia đình Dòng Chúa Cứu Thế từ năm Liên Hiệp đã tham dự cuộc gặp trực tuyến với linh mục Rogério Gomes, Bề trên Tổng quyền. Đề tài tập trung vào vai trò lãnh đạo trong tiến trình phân định về hợp tác sứ vụ. Cha Bề trên nhấn mạnh việc chia sẻ đặc sủng, linh đạo và cùng nhận ra những lời mời gọi truyền giáo. Hợp tác sứ vụ bao gồm sự đóng góp của các ơn gọi giáo dân, tu sĩ và linh mục, với những ân huệ bổ túc cho nhau.
Trong việc lãnh đạo, ngài đề cao sự hiện diện, lắng nghe, tin tưởng, làm việc chung và chia sẻ trách nhiệm. Về ý nghĩa mục vụ, những nguyên tắc ấy giúp cộng đoàn hướng các cơ cấu cùng quyết định về sứ mạng phục vụ. Người được trao trách nhiệm cần biết nhận ra khả năng của người khác, khích lệ và chăm sóc những người cộng tác. Giáo dân cũng có thể góp phần bằng kinh nghiệm, hiểu biết và đời sống đức tin trong môi trường thường nhật. Khi việc phân định được thực hiện chung, cộng đoàn có điều kiện nhìn thực tế đầy đủ hơn và tìm những đáp ứng phù hợp. Sự hiệp thông được nuôi dưỡng qua lòng khiêm nhường, tinh thần học hỏi và ý thức rằng các ân huệ đều được trao để phục vụ sứ mạng của Chúa Cứu Thế.
* Bà Regina Lynch, Chủ tịch Điều hành tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ, bày tỏ niềm vui trước việc Đức Thánh Cha Lêô XIV tham gia sáng kiến Một triệu trẻ em lần chuỗi Mân Côi. Ngày 1 tháng 10, khoảng bảy trăm đến một nghìn thiếu nhi cùng Đức Thánh Cha cầu nguyện cho hòa bình. Bà Lynch nhắc lại sáng kiến bắt nguồn từ một nhóm nhỏ tại Venezuela năm 2005, rồi được đưa đến Đức và lan rộng. Các cộng đoàn ở nhiều nơi đã tham gia, kể cả những khu vực chịu ảnh hưởng của chiến tranh và bất ổn.
Về ý nghĩa mục vụ, sự lan tỏa của sáng kiến cho thấy những thực hành đơn sơ có thể nối kết các gia đình và cộng đoàn. Trẻ em cần được giúp hiểu mình đang cầu nguyện cho ai và vì điều gì. Người lớn có thể hướng các em đến lòng cảm thông, sự biết ơn và những hành động tốt phù hợp. Cầu nguyện chung trong gia đình cũng tạo thời gian để các thành viên lắng nghe nhau, đặt những lo lắng trước Chúa và nhớ đến người đang chịu đau khổ. Khi được thực hiện với sự kiên nhẫn, những giờ kinh trở thành môi trường giáo dục đức tin. Niềm vui của một chương trình lớn được tiếp nối qua những mái ấm biết cùng nhau vun trồng lòng yêu mến hòa bình.
* Trong Tháng Mân Côi, nội dung Kinh Mân Côi – Bản tóm lược Tin Mừng giúp người tín hữu nhìn lại nền tảng Kinh Thánh của lời kinh quen thuộc. Qua các mầu nhiệm, người cầu nguyện chiêm ngắm đời sống Đức Kitô, từ Nhập thể, hoạt động công khai đến cuộc Thương khó và vinh quang Phục sinh. Việc tuyên xưng đức tin cần được nối kết với cử hành, đời sống và cầu nguyện. Kinh Mân Côi trở thành một cách giúp các chiều kích ấy gặp nhau, khi người tín hữu hướng lòng về Chúa và để điều mình suy niệm đi vào cuộc sống.
Về thực hành mục vụ, gia đình có thể dành thời gian đọc kinh phù hợp với hoàn cảnh và lứa tuổi. Điều cần quan tâm là sự chú ý, hiểu ý nghĩa và lòng thành, để lời kinh giúp mọi người đến gần Chúa. Những ý nguyện có thể gắn với người bệnh, người gặp khó khăn, nhu cầu hòa bình và đời sống cộng đoàn. Khi suy niệm các mầu nhiệm, mỗi người cũng được mời hỏi mình có thể sống điều gì trong ngày: biết đón nhận, phục vụ, kiên nhẫn hay tha thứ. Nhờ đó, chuỗi Mân Côi tiếp tục nâng đỡ một đời sống có sự gắn bó với Đức Kitô. Lời cầu nguyện được nuôi dưỡng đều đặn có thể trở thành nguồn bình an cho mái ấm.
* Tổng Giáo phận Quân đội Hoa Kỳ đã bày tỏ sự trân trọng đối với thông báo thành lập Văn phòng các Vấn đề Tôn giáo tại Bộ Quốc phòng. Bộ trưởng Pete Hegseth giới thiệu cơ cấu mới trong bài phát biểu ngày 30 tháng 9. Văn phòng được dự kiến có đường liên hệ trực tiếp với lãnh đạo bộ, nhằm hỗ trợ các tuyên úy, nguồn lực và nhu cầu phục vụ tôn giáo. Tổng giáo phận hy vọng sáng kiến giúp nâng đỡ quân nhân, gia đình và những người đồng hành thiêng liêng trong các quân chủng.
Về ý nghĩa mục vụ, môi trường quân đội có những nhu cầu đặc thù liên quan đến xa gia đình, căng thẳng và các trách nhiệm khó khăn. Người tuyên úy phục vụ qua cầu nguyện, các bí tích và sự hiện diện bên những người cần được lắng nghe. Việc bảo đảm khả năng thực hành tôn giáo cần được thực hiện với lòng tôn trọng các truyền thống và lương tâm cá nhân. Gia đình quân nhân cũng cần được quan tâm khi trải qua thời gian chia xa hay những biến cố ảnh hưởng đến đời sống. Tin này mở ra sự theo dõi về cách cơ cấu mới sẽ được triển khai thực tế. Hiệu quả mục vụ có thể được nhận ra qua việc những nhu cầu thiêng liêng của con người được đáp ứng kịp thời và có trách nhiệm.
* Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã đồng ý xem xét một vụ tranh chấp liên quan đến kế hoạch xây nơi kính Đức Mẹ tại Park Hills, bang Kentucky. Hiệp hội Thừa sai Thánh Gioan Tẩy Giả, phụ trách nhà nguyện Đức Mẹ Lộ Đức, muốn xây một khu vực cầu nguyện có hang đá, tượng Đức Mẹ và tượng Thánh Bernadette. Hai cư dân phản đối vì lo ngại giao thông và chỗ đậu xe. Sau phán quyết bất lợi tại cấp tòa bang, phía hiệp hội viện dẫn những bảo vệ liên bang đối với việc sử dụng đất cho hoạt động tôn giáo. Vụ việc chưa có phán quyết cuối cùng tại Tòa án Tối cao.
Về ý nghĩa xã hội, những tranh chấp như thế đòi hỏi xem xét cả quyền thực hành tôn giáo và trách nhiệm đối với môi trường sống chung. Các bên cần được trình bày quan điểm bằng những thủ tục phù hợp, trên cơ sở thông tin chính xác. Từ góc nhìn mục vụ, việc xây dựng không gian cầu nguyện cũng cần sự trao đổi với cộng đồng và sự chuẩn bị chu đáo. Người theo dõi tin cần phân biệt giữa việc tòa nhận xét xử và kết quả giải quyết vụ án. Thái độ tôn trọng giúp các cuộc thảo luận giảm đối đầu, đồng thời mở ra khả năng tìm những giải pháp bảo đảm quyền lợi, sự an toàn và đời sống hòa thuận của những người liên quan.
* Đức Thánh Cha Lêô XIV đã trao Huy chương Piô XI cho giáo sư Karin Öberg, nhà khoa học thuộc Đại học Harvard, trong cuộc gặp các thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Giáo hoàng ngày 24 tháng 9. Công trình của bà thuộc lĩnh vực hóa học thiên văn, nghiên cứu những quá trình liên quan đến sự hình thành hành tinh và điều kiện hóa học có thể hỗ trợ sự sống. Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, bà từng chia sẻ hành trình đến với đức tin Công giáo, cùng những suy nghĩ về trật tự, vẻ đẹp của vũ trụ và các câu hỏi luân lý.
Về ý nghĩa đối với người trẻ, câu chuyện mở ra suy nghĩ về sự tìm kiếm sự thật bằng nhiều phương diện của đời sống. Nghiên cứu khoa học đòi hỏi phương pháp và sự cẩn trọng, trong khi hành trình đức tin cũng cần lý trí, tự do và một tương quan sống động với Thiên Chúa. Những câu hỏi về ý nghĩa, sự thiện và trách nhiệm có thể giúp con người đi sâu hơn vào việc hiểu chính mình. Gia đình và cộng đoàn được mời gọi tạo môi trường đối thoại, tôn trọng những người đang tìm hiểu. Việc trân trọng thành tựu khoa học có thể đi cùng lòng biết ơn trước công trình tạo dựng. Khi khả năng được sử dụng để phục vụ, tri thức sẽ góp phần nâng đỡ đời sống con người và mở ra những cơ hội gặp gỡ có chiều sâu.