KHI GIA ĐÌNH CẦN ĐƯỢC GIÁO HỘI ÔM LẤY Lm. Anmai, CSsR.

KHI GIA ĐÌNH CẦN ĐƯỢC GIÁO HỘI ÔM LẤY Lm. Anmai, CSsR.
Có những cuộc khủng hoảng không bắt đầu bằng một tiếng đổ vỡ. Chúng bắt đầu rất khẽ: một bữa cơm thiếu đi một người vì ai cũng bận; một câu chuyện người vợ định kể nhưng rồi thôi vì chồng đang nhìn điện thoại; một đứa con mang nỗi buồn từ trường về nhà nhưng chỉ nhận được câu hỏi: “Hôm nay được mấy điểm?”; một người cha đi làm về, thấy cả nhà đông đủ mà không biết phải tâm sự với ai. Mọi thứ bên ngoài vẫn bình thường. Gia đình vẫn sống chung một mái nhà, vẫn chụp hình vào dịp lễ, vẫn có thể cùng nhau đến nhà thờ mỗi Chúa nhật. Thế nhưng, ở một nơi rất sâu, những người thân nhất đang dần trở thành người xa lạ.
Vì thế, khi nói gia đình hôm nay đang gặp khủng hoảng, chúng ta không chỉ nói đến ly thân, ly dị, bạo lực hay sự đổ vỡ đã thành sự. Chúng ta còn nói đến những cuộc rời xa âm thầm trước khi có ai bước ra khỏi cửa. Có người đã thôi chờ được lắng nghe. Có người đã quen chịu đựng đến mức không còn gọi tên được nỗi đau của mình. Có đứa trẻ không thiếu cơm ăn áo mặc, nhưng thiếu một ánh mắt kiên nhẫn nhìn mình cho đến hết câu chuyện. Có đôi vợ chồng không cãi nhau nữa, và chính sự im lặng ấy mới đáng sợ, bởi họ đã không còn tin rằng nói ra sẽ được thấu hiểu.
Gia đình có một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội và Giáo Hội, vì phần lớn những điều làm nên một con người được học trước tiên tại nhà. Đứa trẻ học tin tưởng khi tiếng khóc của nó được đáp lại. Nó học cách nói sự thật khi phạm lỗi mà vẫn được cha mẹ giúp sửa mình. Nó học tôn trọng khi thấy người lớn trong nhà cư xử tử tế với nhau. Nó học cầu nguyện không chỉ bằng cách nghe một kinh đọc thuộc lòng, mà bằng việc thấy cha mẹ, ông bà đem cả niềm vui lẫn nỗi lo đến trước mặt Chúa. Và cũng tại nhà, nếu những người lớn thường xuyên làm tổn thương nhau, đứa trẻ có thể học rằng yêu thương là chịu đựng trong sợ hãi, rằng người có quyền được phép nói lời cay nghiệt, hoặc rằng muốn được thương thì phải giấu đi con người thật của mình.
Những gì diễn ra trong gia đình không dừng lại ở cửa nhà. Một xã hội được xây bằng những con người đã từng là con trong một gia đình nào đó. Một giáo xứ được làm nên bởi những người mang theo vào nhà thờ cả tình yêu lẫn thương tích từ mái ấm của họ. Bởi vậy, chăm sóc gia đình không phải là một việc phụ, dành cho lúc giáo xứ đã lo xong những chương trình khác. Đó là chăm sóc nơi con người học sống với nhau, học đón nhận sự khác biệt, học xin lỗi, học tha thứ và học trung thành với lời mình đã hứa. Khi một gia đình được nâng đỡ, điều tốt đẹp ấy có thể đi xa hơn chính gia đình: đến hàng xóm, trường học, nơi làm việc, cộng đoàn và những người đang cần một chỗ dựa.
Nhưng cũng cần nói thật với nhau: nhiều gia đình đang mệt. Cha mẹ phải lo sinh kế trong một nhịp sống khiến thời gian và sức lực dành cho nhau ngày càng ít. Người trẻ bước vào hôn nhân với khát vọng yêu thương rất đẹp, nhưng không phải ai cũng đã học được cách đối thoại khi bất đồng, quản lý tiền bạc khi thiếu thốn, hoặc sống gần hai bên nội ngoại mà vẫn giữ được sự hiệp nhất vợ chồng. Có những người mẹ kiệt sức vì vừa đi làm, vừa chăm con, vừa gánh gần hết việc nhà mà sự hy sinh của mình bị xem là đương nhiên. Có những người cha tưởng rằng chỉ cần kiếm đủ tiền là đã làm tròn bổn phận, đến khi muốn gần con thì không biết bắt đầu từ đâu. Có những người già sống trong nhà con cháu nhưng vẫn cô đơn vì không còn ai có thời gian ngồi nghe họ kể chuyện. Có những gia đình phải chăm sóc người bệnh lâu năm, yêu thương vẫn còn đó mà sức lực đã cạn.
Không thể nhìn những thực tế ấy chỉ bằng một lời trách rằng người ta “không còn coi trọng gia đình”. Nhiều người rất coi trọng gia đình, chính vì thế họ mới đau khi thấy gia đình mình không còn như mong ước. Nhiều đôi vợ chồng không thiếu thiện chí, nhưng thiếu kỹ năng, thiếu người đồng hành và thiếu cả một khoảng nghỉ để bình tĩnh nhìn lại. Có người muốn cầu cứu mà sợ mang tiếng. Có người đến nhà thờ đều đặn, phục vụ nhiệt thành, nhưng không dám nói với ai rằng hôn nhân của mình đang bên bờ đổ vỡ. Nếu cộng đoàn chỉ biết khen những gia đình trông có vẻ êm ấm và im lặng trước những gia đình đang chật vật, thì người đau khổ sẽ học cách mỉm cười trước mặt mọi người rồi trở về chịu đựng một mình.
Gia đình Kitô hữu cũng không được miễn trừ khỏi những khó khăn ấy. Đức tin không làm cho vợ chồng tự nhiên hiểu nhau, không khiến cha mẹ tự nhiên biết lắng nghe con tuổi dậy thì, cũng không xóa ngay những vết thương đã tích tụ qua nhiều năm. Một đôi vợ chồng có thể cùng đi lễ mà vẫn chưa biết nói với nhau một câu dịu dàng. Cha mẹ có thể lo cho con học giáo lý đầy đủ mà chưa từng hỏi con đang nghĩ gì về Thiên Chúa. Một gia đình có thể giữ nếp đọc kinh tối, nhưng giờ kinh sẽ dần trở thành gánh nặng nếu ngay sau đó những lời xúc phạm lại tiếp tục vang lên trong nhà.
Nói như thế không phải để coi nhẹ việc đi lễ, đọc kinh hay học giáo lý. Trái lại, chính vì trân trọng những việc ấy mà chúng ta mong chúng thấm vào đời sống. Lời cầu nguyện trong gia đình đẹp biết bao khi người cha có thể nhận lỗi với con; khi người mẹ được cả nhà chia sẻ công việc; khi vợ chồng, sau một ngày căng thẳng, vẫn chọn ngồi xuống để nghe nhau; khi một đứa trẻ được phép đặt câu hỏi về đức tin mà không lập tức bị mắng là hỗn. Đức tin không chỉ hiện diện trên bàn thờ của gia đình. Đức tin còn phải có mặt ở bàn ăn, ở cách phân chia gánh nặng, trong lời nói lúc nổi giận, và trong quyết định ở lại chăm sóc nhau giữa những ngày chẳng còn dễ thương như thuở ban đầu.
Chính ở đây, Giáo Hội được mời gọi nhìn lại mục vụ gia đình. Nếu gia đình là nơi đời sống đức tin bắt đầu và lớn lên, thì mục vụ gia đình không thể chỉ là một lớp giáo lý hôn nhân trước ngày cưới, vài buổi nói chuyện theo chủ đề, hay một lễ kỷ niệm cho các đôi vợ chồng. Những việc ấy có giá trị, nhưng đời sống gia đình kéo dài qua rất nhiều chặng đường mà mỗi chặng lại có những câu hỏi khác nhau. Người chuẩn bị kết hôn cần được giúp hiểu lời cam kết mình sắp nói. Đôi vợ chồng mới cưới cần người đồng hành khi sự lãng mạn nhường chỗ cho việc nhà và những bất đồng đầu tiên. Cha mẹ có con nhỏ cần sự nâng đỡ khác với cha mẹ có con đang tuổi lớn. Gia đình có người bệnh, gia đình di dân, gia đình có con khuyết tật, người góa bụa, người sống trong cảnh ly thân hoặc ly dị: mỗi người đều có một câu chuyện cần được lắng nghe bằng sự thật và lòng thương xót.
Canh tân mục vụ gia đình trước hết là thay đổi cách đến gần con người. Một giáo xứ có thể tổ chức rất nhiều chương trình mà vẫn chưa thực sự chạm đến các gia đình, nếu chỉ những người vốn đã sinh hoạt tích cực mới dám bước vào. Có những đôi vợ chồng ngồi cuối nhà thờ vì sợ bị hỏi chuyện. Có bà mẹ đơn thân ngại cho con tham gia một sinh hoạt vì không muốn con phải giải thích hoàn cảnh nhà mình. Có người ly dị lặng lẽ bỏ lễ nhiều năm vì tin rằng cộng đoàn chỉ còn nhìn thấy nơi mình một cuộc hôn nhân thất bại. Có gia đình đang căng thẳng vì nợ nần nhưng vẫn đóng góp mọi khoản để khỏi bị người khác bàn tán. Một lời chào chân thành, một cuộc thăm hỏi kín đáo, một cách nói không làm người khác xấu hổ đôi khi là cánh cửa đầu tiên để họ tin rằng mình vẫn có chỗ trong Giáo Hội.
Muốn đồng hành, trước tiên phải biết lắng nghe. Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với mọi chọn lựa, cũng không có nghĩa là gạt đi giáo huấn của Giáo Hội. Lắng nghe là chịu khó tìm hiểu con người đang đứng trước mặt mình: họ đã trải qua điều gì, đang sợ điều gì, có thể làm được điều gì hôm nay, và cần được giúp đỡ ở đâu. Người ta khó đón nhận một lời hướng dẫn nếu trước đó họ chưa từng được nhìn nhận là một con người. Một người vợ đang sợ trở về nhà cần được bảo vệ và được giúp tìm hỗ trợ an toàn; chị không thể chỉ nhận một lời khuyên chung chung rằng hãy nhẫn nhịn hơn. Một đôi vợ chồng đang mất khả năng đối thoại có thể cần sự giúp đỡ chuyên môn, bên cạnh lời cầu nguyện và hướng dẫn thiêng liêng. Mục vụ gia đình trưởng thành khi biết khi nào mình cần ở bên, khi nào cần kết nối với người có chuyên môn, và khi nào cần khẩn trương bảo vệ người dễ bị tổn thương.
Giáo Hội cũng cần giúp các gia đình học lại những điều rất giản dị mà đời sống bận rộn đã lấy mất. Học dành một bữa cơm không điện thoại. Học hỏi nhau: “Hôm nay em mệt vì điều gì?” mà không vội chữa ngay mọi vấn đề. Học nói “anh xin lỗi” trước khi giải thích mình đã có lý ra sao. Học để con được kể cả một chuyện nhỏ mà người lớn tưởng là không đáng nghe. Học nhìn việc nhà như trách nhiệm chung, thay vì âm thầm đặt lên vai một người. Học nói về tiền bạc trước khi nợ nần biến thành oán trách. Học giữ thời gian cho vợ chồng, kể cả sau khi đã có con. Học cầu nguyện với nhau bằng những lời thật: “Lạy Chúa, hôm nay nhà con mệt quá. Xin dạy chúng con đừng làm đau nhau thêm.”
Những điều ấy nghe nhỏ, nhưng sự rạn nứt trong gia đình cũng thường bắt đầu từ những điều nhỏ bị bỏ quên quá lâu. Không phải gia đình nào cũng có thể thay đổi trong một sớm một chiều. Có những vết thương cần nhiều thời gian, có khi cần sự giúp đỡ bền bỉ và chuyên sâu. Nhưng nếu mục vụ gia đình chỉ nói đến những lý tưởng lớn mà không giúp người ta sống được một bước nhỏ trong tuần này, thì lý tưởng ấy dễ trở thành điều đẹp đẽ ở trên cao, còn người đang kiệt sức vẫn phải tự tìm đường trong bóng tối.
Một chương trình mục vụ gia đình cần bắt đầu từ chính đời sống của giáo xứ. Khi chuẩn bị cho đôi trẻ kết hôn, giáo xứ có thể giúp họ nói chuyện nghiêm túc về lòng chung thủy, việc đón nhận con cái, tiền bạc, công việc, đời sống cầu nguyện và mối quan hệ với hai bên gia đình. Sau ngày cưới, cộng đoàn vẫn nên nhớ đến họ. Một gia đình có kinh nghiệm và biết giữ kín chuyện riêng có thể đồng hành với đôi vợ chồng trẻ, để khi khó khăn đầu tiên xuất hiện, họ không tưởng rằng chỉ nhà mình mới như thế. Những buổi gặp mặt cha mẹ có con tuổi dậy thì cần dành chỗ cho câu hỏi thật, kể cả những câu hỏi làm người lớn bối rối. Việc dạy giáo lý cho trẻ cũng cần nối với cha mẹ, để bài học ở lớp không trở nên xa lạ với cách sống ở nhà.
Sự nối kết ấy càng quan trọng ở cấp giáo phận. Một giáo xứ nhỏ không thể tự mình có đủ người và đủ khả năng đáp ứng mọi nhu cầu. Giáo phận có thể đào tạo những người đồng hành, chuẩn bị tài liệu dễ dùng, kết nối các gia đình với nguồn trợ giúp phù hợp, và tạo nơi để các linh mục, tu sĩ, giáo lý viên cùng học cách chăm sóc gia đình trong những hoàn cảnh phức tạp. Khi các chương trình mục vụ của giáo xứ và giáo phận được nối với nhau, gia đình không còn là một “đề tài” được nhắc đến theo mùa. Gia đình trở thành mối quan tâm xuyên suốt: trong giáo lý, phụng vụ, bác ái, việc thăm viếng, mục vụ giới trẻ và cả cách cộng đoàn đón tiếp người mới đến.
Tuy nhiên, mọi kế hoạch sẽ chỉ nằm trên giấy nếu chúng ta không đổi cách nhìn về những gia đình chưa giống hình ảnh lý tưởng. Gia đình cần được nâng đỡ khi đang hạnh phúc, nhưng càng cần được tìm đến khi đang gặp nạn. Một đôi vợ chồng có nguy cơ chia tay không nên chỉ xuất hiện trong lời giảng như một ví dụ cảnh báo. Người cha nghiện rượu cần được mời gọi chịu trách nhiệm và tìm sự giúp đỡ; vợ con của anh cần được lắng nghe và bảo vệ. Một người mẹ đi làm xa, không thể có mặt bên con như lòng mình muốn, cần được giúp giữ mối dây yêu thương qua những điều còn có thể làm. Người trẻ đã rời xa sinh hoạt giáo xứ có thể cần một cuộc trò chuyện bình tĩnh hơn là những câu kết luận về sự thờ ơ của họ. Mỗi hoàn cảnh đòi hỏi sự phân định, nhưng không hoàn cảnh nào cho phép chúng ta quên đi phẩm giá của người đang đứng trước mặt mình.
Có khi việc canh tân bắt đầu bằng cách hỏi những người vắng mặt vì sao họ không đến. Có thể họ làm ca tối. Có thể họ không có người trông con. Có thể nội dung các buổi sinh hoạt chưa trả lời điều họ đang đau đáu. Có thể một lần bị nói lời thiếu tế nhị khiến họ không muốn quay lại. Giáo xứ không cần tự trách mình vì mọi khó khăn của các gia đình, nhưng cần đủ khiêm tốn để nhận ra rằng thiện chí tổ chức một chương trình chưa bảo đảm chương trình ấy thực sự đến được với người cần nhất. Đôi khi giờ giấc linh hoạt hơn, một nơi trông trẻ, một cuộc gặp ở khu dân cư, hay một nhóm nhỏ biết lắng nghe sẽ mở ra điều mà một hội trường đông người không làm được.
Bên cạnh đó, gia đình cũng không chỉ là người nhận sự chăm sóc. Nhiều gia đình, dù đời sống còn bộn bề, vẫn đang âm thầm làm công việc mục vụ đẹp nhất bằng chính cách họ sống. Một nhà mở cửa đón người mới chuyển đến xóm. Một đôi vợ chồng lớn tuổi ngồi nghe đôi trẻ đang bất hòa mà không vội đứng về phía ai. Một người mẹ nhắc con mang phần cơm cho bà cụ sống một mình. Một người cha nhận thêm một đứa trẻ hàng xóm vào bữa ăn vì biết em thường phải ở nhà một mình. Những gia đình ấy không cần chờ mình hoàn hảo mới có thể đem tình thương đến cho người khác. Họ cho thấy gia đình Kitô hữu có thể trở thành một nơi đón tiếp, một chỗ dựa và một lời chứng âm thầm giữa khu dân cư.
Nhưng cũng chính vì quý trọng chứng tá ấy, chúng ta không được biến gia đình thành một gánh nặng thành tích. Không phải nhà nào cũng có thể cùng đọc kinh mỗi tối vào một giờ cố định. Không phải đôi vợ chồng nào cũng có những bức ảnh sum họp rạng rỡ. Không phải cha mẹ nào cũng đủ sức tự mình giải quyết mọi khó khăn của con. Khi chỉ đưa ra một mẫu gia đình đẹp đẽ, chúng ta có thể vô tình khiến người đang vất vả cảm thấy mình thất bại trước cả khi được giúp đỡ. Điều cần trao cho họ không phải là sự miễn chuẩn khỏi tình yêu hay trách nhiệm, mà là niềm hy vọng rằng với ơn Chúa, sự đồng hành của cộng đoàn và những bước đi cụ thể, gia đình họ vẫn có thể bắt đầu lại từ nơi mình đang đứng.
Trong Tin Mừng, Đức Giêsu thường đến gần con người ngay giữa đời sống thật của họ. Người bước vào những ngôi nhà có niềm vui và cả nước mắt. Người nhìn thấy người mẹ mất con, người cha lo cho con gái, những người bạn khiêng một người bệnh đến với Người. Cách Người gặp họ nhắc chúng ta rằng mục vụ không bắt đầu từ một biểu mẫu hay một lịch sinh hoạt, nhưng từ con người với gương mặt, tên gọi và nỗi lòng riêng. Giáo Hội muốn chăm sóc gia đình thì phải biết bước đến nơi gia đình đang sống: bên bàn ăn, cạnh giường bệnh, trong căn phòng trọ chật hẹp, nơi cổng trường, trên đường người lao động trở về sau ca tối.
Một linh mục không thể gánh việc ấy một mình. Mục vụ gia đình cần những đôi vợ chồng biết chia sẻ kinh nghiệm mà không lên mặt dạy đời; những người trẻ biết đến với bạn mình; những giáo lý viên hiểu rằng một em nhỏ khó tập trung trong lớp có thể đang mang chuyện buồn ở nhà; những tu sĩ biết hiện diện bằng sự tế nhị; những người có chuyên môn sẵn lòng cộng tác khi gia đình cần hỗ trợ sâu hơn. Trên hết, cần một cộng đoàn học cách giữ gìn lòng tin của người khác. Người ta chỉ dám nói thật khi biết câu chuyện của mình sẽ không trở thành đề tài bàn tán sau buổi sinh hoạt.
Cũng phải nhìn nhận rằng không phải cuộc hôn nhân nào đang đau khổ cũng có thể được chữa lành theo cách chúng ta mong muốn. Không phải mọi người thân sẽ lập tức đổi lòng. Không phải một khóa học, một kỳ tĩnh tâm hay vài lời khuyên có thể giải quyết những bất công đã kéo dài nhiều năm. Mục vụ gia đình không hứa một kết thúc dễ dàng cho mọi câu chuyện. Điều mục vụ có thể và phải làm là không bỏ mặc con người; giúp họ tìm những bước đúng đắn, an toàn và phù hợp với hoàn cảnh; nâng đỡ những ai đang cố giữ lời hứa; bảo vệ những ai đang bị tổn thương; và mở ra cho mọi người một con đường gặp gỡ Chúa trong sự thật.
Có lẽ cần tự hỏi: Một người đang khủng hoảng hôn nhân có thể gõ cửa giáo xứ mà không sợ bị làm nhục không? Một người cha thấy mình thất bại trong việc dạy con có thể xin giúp đỡ trước khi mọi chuyện quá muộn không? Một người trẻ có thể nói “con không còn hiểu vì sao phải giữ đạo” mà vẫn được lắng nghe đến hết lời không? Một bà mẹ chăm con bệnh lâu ngày có ai thay chị một buổi để chị được nghỉ không? Một cụ già không thể đến nhà thờ nữa có còn cảm thấy mình thuộc về cộng đoàn không? Những câu hỏi ấy cho thấy mục vụ gia đình đã đi vào đời sống đến đâu, sâu hơn bất cứ con số tham dự nào.
Nhiều khi một gia đình được cứu khỏi sự lạnh lẽo không phải nhờ một biến cố lớn, mà nhờ một người bắt đầu làm khác đi. Người chồng lần đầu đặt điện thoại xuống khi vợ nói. Người vợ nói rõ nỗi mệt của mình thay vì chờ chồng tự đoán. Cha mẹ đến bên con sau khi con phạm lỗi và hỏi: “Chuyện gì đã xảy ra với con?” Một người con trưởng thành nhận ra mẹ già kể lặp một câu chuyện không phải vì muốn làm phiền, mà vì bà mong có người ngồi lại. Một giáo dân gọi điện hỏi thăm đôi vợ chồng trẻ đã lâu không thấy đi lễ, bằng giọng quan tâm chứ không dò xét. Những việc nhỏ ấy không thay thế được công việc mục vụ có tổ chức, nhưng chính chúng cho công việc ấy một trái tim.
Giáo Hội canh tân mục vụ gia đình cũng là lúc mỗi gia đình được mời gọi nhìn lại mái nhà mình. Chúng ta có thể cầu nguyện cho gia đình, nhưng cũng cần hỏi lời nói của mình hôm nay có khiến ai trong nhà sợ hãi không. Chúng ta có thể nói đến sự chung thủy, nhưng cũng cần chăm sóc tình nghĩa vợ chồng khi nó đang hao mòn dưới sức nặng cơm áo. Chúng ta có thể mong con yêu mến Giáo Hội, nhưng cũng cần để con nhìn thấy nơi cha mẹ một đức tin biết nhận lỗi, biết phục vụ và biết đối xử tử tế. Chúng ta có thể mời các gia đình khác đến với giáo xứ, nhưng cũng cần làm cho họ cảm thấy mình được đón nhận khi thật sự bước vào.
Gia đình sẽ còn phải đối diện với những biến động mới. Không ai có thể hứa rằng từ đây đời sống sẽ bớt khó khăn, việc mưu sinh sẽ nhẹ hơn, những ảnh hưởng của thế giới số sẽ tự nhiên biến mất, hay mọi khoảng cách giữa các thế hệ sẽ được xóa đi. Nhưng Giáo Hội có thể chọn cách hiện diện trước những biến động ấy. Giáo Hội có thể nhìn các gia đình bằng ánh mắt hiểu biết hơn, chuẩn bị người đồng hành tốt hơn, kết nối các việc mục vụ chặt chẽ hơn, và kiên trì đến với những người lâu nay đứng ở bên lề. Giáo xứ có thể trở thành nơi người ta được thêm sức để về nhà yêu thương nhau, và khi việc yêu thương trở nên quá khó, họ biết mình có thể trở lại để tìm người cùng gánh.
Một gia đình không lớn lên nhờ chưa từng có vết nứt, nhưng nhờ những con người trong đó không ngừng học cách gìn giữ nhau. Một cộng đoàn cũng vậy. Nếu chỉ vui khi các gia đình đến đông trong ngày lễ lớn mà không thấy họ đang sống thế nào trong những ngày thường, tình yêu của chúng ta mới dừng ở cổng nhà thờ. Nếu biết bước theo họ qua những mùa sinh con, nuôi con, thất nghiệp, bệnh tật, bất hòa, tuổi già và mất mát, Giáo Hội sẽ trở nên gần gũi hơn với chính những người mình được sai đến phục vụ.
Ước gì một ngày kia, khi nhắc đến giáo xứ, người ta có thể nói: “Ở đó, gia đình tôi đã được lắng nghe.” Ước gì một người chồng đang muốn bỏ cuộc gặp được ai đó giúp anh nhìn lại lời hứa và phần trách nhiệm của mình. Một người vợ đang kiệt sức tìm được sự nâng đỡ thật sự. Một đứa trẻ đang sợ hãi có người lớn đáng tin cậy đứng về phía em. Một người già nhận ra mình vẫn được nhớ đến. Một người mang mặc cảm vì gia đình đổ vỡ dám bước vào nhà thờ và nghe, trong cách cộng đoàn đối xử với mình, lời nhắc rằng Thiên Chúa chưa hề quên tên họ.
Chăm sóc gia đình là một công việc dài lâu. Công việc ấy cần giáo huấn vững vàng, cần sự phân định, cần những chương trình được chuẩn bị tử tế. Và từng ngày, nó cần một tình yêu đủ kiên nhẫn để ngồi xuống bên con người thật, ngay cả khi câu chuyện của họ còn rối bời. Bởi nơi những gia đình đang cố yêu thương nhau giữa bao mệt nhọc, sự sống của xã hội và Giáo Hội vẫn được gìn giữ. Nơi ấy, người ta vẫn có thể học lại một lời xin lỗi, trao nhau một cơ hội, cùng đọc một lời kinh vụng về, rồi bắt đầu một ngày mới.
Lm. Anmai, CSsR.