KHI MỘT LINH MỤC GỤC XUỐNG BÊN BÀN THỜ, XIN CHO CHÚNG TA BIẾT Ở LẠI BÊN NHAU

KHI MỘT LINH MỤC GỤC XUỐNG BÊN BÀN THỜ, XIN CHO CHÚNG TA BIẾT Ở LẠI BÊN NHAU
Có những tin buồn khiến người ta đọc xong mà chưa thể nói được gì. Mắt vẫn nhìn vào màn hình, nhưng lòng đã đi đến một nơi khác: một ngôi nhà thờ, một bàn thờ, một cộng đoàn đang tham dự Thánh lễ, một linh mục vừa mới còn hiện diện giữa những người thân quen. Rồi chỉ trong một khoảnh khắc, mọi sự thay đổi. Những điều tưởng sẽ tiếp tục bỗng dừng lại. Một con người ra đi, để lại cho người sống biết bao câu hỏi chưa tìm được lời đáp.
Cha Patricio Alfredo Sánchez Molinari, linh mục Dòng Chúa Cứu Thế, qua đời trong tai nạn khi đang cử hành Thánh lễ tại Guayaquil, Ecuador, sau khi cây thánh giá phía sau bàn thờ rơi xuống. Chỉ riêng sự việc ấy đã đủ khiến lòng người đau đớn.
Nhưng khi đứng trước một cái chết như thế, điều cần được nhìn thấy trước hết vẫn là một con người. Trước khi trở thành một tin tức được chia sẻ khắp nơi, ngài là một người con trong gia đình, một người anh em trong cộng đoàn tu trì, một mục tử giữa đoàn chiên. Có những người từng được ngài gọi tên. Có những người đã quen với sự hiện diện của ngài đến mức nghĩ rằng ngày mai vẫn sẽ còn gặp. Bây giờ, họ phải học cách bước vào nhà thờ mà không còn thấy người linh mục ấy nữa. Nỗi mất mát đó không thể được diễn tả hết bằng vài dòng thông báo.
Chúng ta ở xa có thể khép màn hình lại và tiếp tục công việc. Những người thân yêu của ngài thì còn phải sống với sự vắng mặt ấy qua từng ngày. Một chỗ ngồi trống trong bữa cơm. Một công việc đang làm dở. Một cuộc hẹn sẽ không thành. Một câu hỏi đã quen đem đến với ngài, nay không biết sẽ nói cùng ai. Tang thương thường ở lại trong những điều rất nhỏ như vậy. Nó không chỉ hiện diện trong ngày đưa tiễn, khi nhà thờ đông người và mọi người cùng khóc. Nó còn trở về vào một buổi chiều bình thường, lúc ai đó chợt nhớ ra mình không thể gọi điện cho người đã mất thêm một lần nào nữa.
Bởi thế, chúng ta hãy đến gần biến cố này bằng sự kính trọng. Đừng vội biến một đời người thành chất liệu cho sự tò mò. Đừng lấy khoảnh khắc cuối cùng làm toàn bộ câu chuyện về họ. Một người đã sống nhiều năm, đã yêu thương, đã làm việc, đã có những giới hạn và những cố gắng mà người ngoài không biết hết. Cái chết có thể xảy ra rất nhanh, nhưng cuộc đời trước đó không hề ngắn ngủi đến mức chỉ còn đáng được nhớ bằng một đoạn hình ảnh.
Điều làm nhiều người đau lòng còn là nơi tai nạn xảy ra: ngay bên bàn thờ. Với người Công giáo, đó là nơi thân thuộc của lời cầu nguyện, nơi người ta mang đến những gánh nặng và xin được nâng đỡ. Một biến cố dữ dội xảy đến ở đó dễ làm lòng người chao đảo. Có người tự hỏi vì sao một người đang phục vụ Chúa lại phải chết như vậy. Có người không dám nói thành lời, nhưng trong lòng bỗng sợ hãi: nếu ngay ở nơi mình tìm đến để được bình an mà vẫn có thể xảy ra tai nạn, thì mình còn có thể nương tựa vào đâu?
Chúng ta nên lắng nghe những câu hỏi ấy với lòng kiên nhẫn. Đừng vội xem sự bối rối là dấu hiệu của một đức tin yếu kém. Khi mất người thân, con người không suy nghĩ bằng lý trí bình thản của lúc ngồi học giáo lý. Họ nghĩ bằng một trái tim đang đau. Những điều trước kia có thể nói rất rõ, bây giờ bỗng trở nên khó nói. Một câu kinh đã thuộc lòng từ nhỏ đôi khi phải đọc qua nước mắt mới hết được.
Người đang chịu tang cần được phép buồn. Họ cần được nói rằng mình nhớ, mình hụt hẫng, mình chưa hiểu nổi. Nếu chúng ta chỉ chấp nhận họ khi họ tỏ ra mạnh mẽ, chúng ta sẽ vô tình khiến họ phải che giấu phần thật nhất của nỗi đau. Có khi họ vẫn đến nhà thờ, vẫn làm dấu thánh giá, vẫn thưa kinh, nhưng trong lòng đang cố giữ mình khỏi gục xuống. Sự hiện diện âm thầm của một người biết thương có thể giúp họ rất nhiều, hơn cả một bài giải thích dài mà họ chưa đủ sức nghe.
Thử hình dung một người vừa mất cha, ngồi lặng trong căn nhà sau ngày an táng. Người đến thăm không cần nói ngay rằng mọi sự đều có ý nghĩa. Có thể chỉ cần ngồi xuống, rót một ly nước, hỏi xem người ấy đã ăn gì chưa, rồi để họ kể. Họ có thể kể đi kể lại cùng một chuyện. Họ có thể đang nói thì khóc. Lúc đó, đừng sợ sự im lặng. Không phải khoảng lặng nào cũng cần được lấp đầy. Có những lúc, ở lại là cách yêu thương chân thật nhất mà chúng ta có thể làm.
Đức tin giúp người tín hữu đi qua nỗi đau, nhưng người có đức tin vẫn đau. Niềm hy vọng phục sinh không xóa ngay cảm giác lạnh lẽo khi bàn tay người thân không còn nắm lại tay mình. Lời cầu nguyện có thể nâng đỡ một người đang khóc; nó không buộc người ấy phải ngừng khóc mới được xem là tin tưởng. Chúng ta càng hiểu điều đó thì cách an ủi của chúng ta càng bớt làm tổn thương người khác.
Một lời nói có ý tốt vẫn có thể đến sai lúc. “Đừng buồn nữa” là câu rất dễ nói, nhưng người nghe có thể cảm thấy nỗi buồn của mình đang trở thành gánh nặng cho người đối diện. “Phải mạnh mẽ lên” đôi khi làm người ta tưởng rằng mình không được phép yếu đuối. Có lẽ nên nói giản dị hơn: “Tôi biết lúc này anh chị đau lắm. Tôi ở đây.” Rồi thực sự ở đó, bằng một cuộc gọi sau đám tang, một bữa cơm mang đến, một việc cần làm được âm thầm làm giúp.
Trong đời sống cộng đoàn, chúng ta thường biết huy động rất nhiều người cho ngày tang lễ. Điều đáng quý ấy cần được nối dài sau khi đám đông đã ra về. Bởi có những người chỉ bắt đầu cảm nhận hết sự mất mát khi mọi nghi thức đã xong, căn nhà trở lại yên tĩnh và người khác nghĩ rằng họ đã ổn. Lúc ấy, một sự thăm hỏi không vội vàng có thể giữ họ khỏi cảm giác bị bỏ quên.
Nghĩ đến một linh mục qua đời, chúng ta cũng nên nhớ rằng linh mục là một con người cần được yêu thương khi còn sống. Người ta thường tìm đến linh mục với những nhu cầu rất thật: xin dâng lễ, xin lời khuyên, xin hòa giải trong gia đình, xin giúp đỡ khi gặp chuyện khó khăn. Ngài được gọi đến bên giường bệnh, giữa cảnh tang thương, vào những lúc người khác hoảng loạn. Vì quen nhìn linh mục như người nâng đỡ mình, đôi khi chúng ta quên rằng ngài cũng có thể mệt, cũng có những buổi tối nặng lòng, cũng cần một người hỏi thăm mà không kèm theo một công việc phải giải quyết.
Có những lời cảm ơn được nói rất đẹp sau khi một người đã qua đời. Giá như một phần những lời ấy được nói sớm hơn. Giá như khi người mục tử còn hiện diện, cộng đoàn đã cho ngài biết rằng công việc âm thầm của ngài được trân trọng. Không cần tâng bốc hay xem ngài là người không có khuyết điểm. Tình thương trưởng thành đủ thành thật để góp ý điều cần góp ý, đồng thời đủ nhân hậu để nhìn thấy sự cố gắng nơi người đang phục vụ.
Một linh mục không cần phải được đặt lên cao đến mức không còn ai dám nói thật với mình. Ngài cần những người cộng tác chân thành, biết cùng gánh công việc, biết trao đổi với sự tôn trọng và biết quan tâm đến sức khỏe của nhau. Cộng đoàn sẽ vững hơn khi mọi người có thể nhìn nhận giới hạn của mình mà không sợ bị coi thường. Người mục tử cũng có những ngày cần được anh chị em đỡ lấy.
Điều đó đúng với cả những người âm thầm làm việc trong nhà thờ. Người mở cửa từ sớm, người lau dọn, người lo âm thanh, người cắm hoa, người giữ xe, người đi thăm bệnh nhân, người phụ trách thiếu nhi. Một cộng đoàn được hình thành từ biết bao công việc ít ai nhắc đến. Khi một biến cố xảy ra, ta mới nhận ra mình gắn bó với nhau nhiều đến mức nào. Nhưng chúng ta có thể nhận ra điều ấy ngay hôm nay, bằng cách bớt coi sự phục vụ của người khác là chuyện đương nhiên.
Từ một cái chết bất ngờ, điều đáng đem về cho cuộc sống có lẽ là sự thức tỉnh rất cụ thể: người đang ở bên mình không hiện diện mãi theo ý mình muốn. Chúng ta biết điều này trong đầu, nhưng thường sống như thể thời gian còn rộng lắm. Có thể giận nhau thêm vài ngày. Có thể hoãn một cuộc thăm hỏi đến tuần sau. Có thể để lời xin lỗi đó, lúc khác nói cũng được. Rồi có những “lúc khác” không bao giờ đến.
Tình yêu bị trì hoãn nhiều khi không bắt đầu từ sự vô tâm lớn lao. Nó bắt đầu từ những lý do rất hợp lý. Hôm nay bận. Chiều nay mệt. Chờ giải quyết xong công việc đã. Chờ người kia nguôi giận đã. Chờ mình có tâm trạng hơn đã. Mỗi lần hoãn đều có một lời giải thích, cho đến lúc không còn cơ hội để làm điều mình vẫn nghĩ sẽ làm.
Nếu hôm nay còn gọi điện được cho mẹ, hãy gọi. Nếu còn có thể đến thăm một người bệnh, hãy thu xếp. Nếu có điều cần nói rõ để người khác khỏi hiểu lầm, hãy nói bằng sự bình tĩnh. Nếu đã làm ai buồn, đừng bắt họ chờ mãi một lời xin lỗi chỉ vì mình chưa chịu hạ lòng tự ái. Những việc ấy nhỏ đến mức người ta có thể bỏ qua, nhưng khi một người mất đi, chính chúng lại trở thành điều day dứt nhất.
Có người sau tang lễ không ân hận vì chưa mua được món quà đắt tiền. Họ ân hận vì cuộc gọi cuối cùng đã kết thúc bằng sự cáu gắt. Có người không đau vì chưa kịp làm một công trình lớn cho người đã mất, nhưng đau vì nhiều năm không hỏi người ấy có cô đơn không. Chúng ta không thể tránh mọi điều tiếc nuối, bởi đời sống con người luôn có giới hạn. Tuy vậy, ta có thể bớt đi những tiếc nuối do mình cố tình chậm trễ trong yêu thương.
Đối với người tín hữu, việc chuẩn bị cho cái chết cũng đi vào những điều gần gũi ấy. Chuẩn bị không có nghĩa là suốt ngày hoảng sợ chờ một tai họa. Một người biết mình hữu hạn có thể sống thanh thản hơn, vì bắt đầu phân biệt được điều gì đáng giữ và điều gì có thể buông. Không phải cuộc tranh cãi nào cũng cần giành phần thắng. Không phải lời chê nào cũng cần đáp trả. Không phải sự thua thiệt nào cũng làm cuộc đời mình nghèo đi.
Có những buổi tối, nếu chịu xét lại ngày sống một cách thành thật, chúng ta sẽ thấy điều làm mình mệt nhất không hẳn là công việc. Có khi đó là một sự ganh tị mình nuôi từ sáng. Một câu nói của ai đó được mình nhắc lại trong đầu hàng chục lần. Một mong muốn được công nhận khiến mình không vui nổi trước điều tốt đẹp của người khác. Sự tỉnh thức bắt đầu khi ta chịu nhìn vào những điều ấy và xin Chúa giúp mình thay đổi, từng chút một.
Một người đang chuẩn bị tốt cho ngày sau hết vẫn có thể làm việc rất chăm chỉ, vun đắp gia đình, học hỏi, xây dựng những dự định dài lâu. Họ chỉ cố gắng đừng để những dự định ấy chiếm hết lòng mình đến mức quên người đang đứng trước mặt. Họ hiểu rằng tiền cần thiết, nhưng không thể trả lại một buổi chiều đã bỏ mặc con cái. Danh dự đáng quý, nhưng có những lúc giữ sự thật đòi mình chấp nhận mất lòng. Đời sống thiêng liêng cũng cần thời gian thực sự, chứ không thể chỉ được dành cho phần thừa ra sau mọi việc.
Nói đến việc chuẩn bị như thế, chúng ta càng phải thận trọng khi nghĩ về người đã qua đời. Không ai trong chúng ta được biết trọn vẹn những gì diễn ra giữa một linh hồn với Thiên Chúa. Chúng ta có thể thương nhớ, biết ơn và cầu nguyện. Chúng ta có thể nhìn vào những điều tốt đẹp đã được chứng kiến để học hỏi. Nhưng hãy giữ lòng khiêm tốn trước phần đời sâu kín mà chỉ Chúa biết.
Có những cách diễn giải về một cái chết nghe rất sốt sắng nhưng lại khiến người đang đau thêm nặng lòng. Chúng ta dễ muốn tìm ngay một thông điệp rõ ràng cho mọi chi tiết, như thể chỉ cần giải thích được thì sự mất mát sẽ bớt đáng sợ. Thực tế, có những điều chúng ta phải sống với sự chưa hiểu. Thừa nhận giới hạn ấy giúp lời nói của mình cẩn trọng hơn, và giúp mình hiện diện với người chịu tang bằng một sự chân thành không cố che đậy.
Chúng ta cũng cần giữ sự cẩn trọng ấy khi dùng mạng xã hội. Một cái chết rất dễ bị kéo vào những cuộc tranh luận mà người đã mất không còn có thể lên tiếng. Có người xem hình ảnh rồi bình luận ngay. Có người dùng biến cố để công kích niềm tin của người khác. Có người vì quá muốn bảo vệ đức tin mà viết những lời gay gắt, khiến cuộc trao đổi càng thêm đau đớn. Trong lúc ấy, thân nhân và cộng đoàn chịu tang có thể vẫn đang đọc.
Trước khi nhấn nút gửi, hãy nhớ phía bên kia có một người thật. Người ấy có thể đang mất ngủ, đang run tay khi cầm điện thoại, đang cố tìm một lời nâng đỡ giữa hàng trăm ý kiến. Một câu đùa mà người viết quên ngay sau vài giây có thể ở lại rất lâu trong lòng người đọc. Sự vô ý trên mạng không làm hậu quả trở nên nhẹ hơn.
Chúng ta không cần chứng minh lòng quan tâm bằng cách chia sẻ mọi hình ảnh mình nhận được. Có những nội dung nên dừng lại nơi mình. Tôn trọng một người đã mất bao gồm cả việc giữ gìn sự riêng tư và phẩm giá của họ trong khoảnh khắc mong manh nhất. Nếu muốn tưởng nhớ, ta có thể chọn một lời cầu nguyện, một hình ảnh bình an, một lời nhắc người khác sống tử tế. Không nhất thiết phải đưa nỗi kinh hoàng đến trước mắt thêm nhiều người.
Một thói quen có thể tập được là dừng vài giây trước khi bình luận về tang thương của người khác. Đọc lại câu mình vừa viết. Tự hỏi nếu người mất là cha mình, anh mình, người đã từng nâng đỡ mình, mình có muốn nhận câu ấy không. Câu hỏi giản dị đó đôi khi giúp ta nhận ra điều mà cả một cuộc tranh luận dài chưa chắc làm được: mình đang nói về một con người có những người yêu thương họ.
Sự tử tế không đòi mọi người phải có cùng niềm tin. Người không tin vào Thiên Chúa vẫn có thể cúi đầu trước nỗi đau của một gia đình. Người có niềm tin càng có lý do để giữ lời nói hiền hòa. Khi bất đồng, ta vẫn có thể tránh làm nhục nhau. Khi không hiểu điều gì, ta vẫn có thể hỏi mà không chế giễu. Một xã hội có lòng nhân được hình thành từ những giới hạn mà mỗi người tự đặt cho mình như thế.
Còn trong cộng đoàn Hội Thánh, sự đau buồn cần dẫn chúng ta đến một cách chăm sóc nhau bền bỉ hơn. Có thể bắt đầu từ việc quan tâm đến người già sống một mình trong giáo xứ, người bệnh đã lâu không đến nhà thờ, gia đình vừa có tang nhưng ít người biết đến. Những người ấy không xuất hiện trong những tin tức được chia sẻ rộng rãi, nhưng nỗi cô đơn của họ vẫn có thật. Lòng thương xót được nuôi lớn khi chúng ta chịu bước ra khỏi điều làm mình xúc động nhất thời để làm một việc đều đặn cho một con người cụ thể.
Một cộng đoàn có thể phân công người thăm hỏi sau tang lễ, nhưng điều quý nhất vẫn là mối quan hệ thật. Biết tên nhau. Nhớ hoàn cảnh nhau. Nhận ra khi một người vắng mặt nhiều tuần. Hỏi thăm mà không dò xét. Giúp đỡ mà không khiến người nhận xấu hổ. Những điều ấy không tạo tiếng vang, nhưng làm cho nhà thờ trở thành nơi một người có thể tìm đến khi đời mình đổ vỡ.
Những người đang phục vụ cũng cần được giúp để nghỉ ngơi. Nhiều khi chúng ta ca ngợi sự hy sinh đến mức người phục vụ cảm thấy có lỗi nếu họ mệt. Một linh mục xin thời gian nghỉ, một người làm việc chung xin được giảm bớt phần việc, một người chăm sóc bệnh nhân nói rằng mình đã kiệt sức: những lời ấy cần được nghe nghiêm túc. Chăm sóc nhau bao gồm việc tôn trọng giới hạn của thân thể và tinh thần. Người biết nhận mình cần được giúp không vì thế mà kém quảng đại.
Và nếu có thể rút ra một việc thực tế cho chính mình, hãy học cách nói lời biết ơn khi người khác còn nghe được. Cảm ơn cha mẹ vì những điều rất cụ thể. Cảm ơn một người đã kiên nhẫn với mình trong thời gian khó khăn. Cảm ơn người cộng tác vì công việc họ làm mà lâu nay mình ít để ý. Lời biết ơn chân thành không làm mối quan hệ trở nên khách sáo; nó giúp người ta biết sự hiện diện của mình có ý nghĩa.
Đôi khi, lời cần nói lại là lời xin tha thứ. Có những gia đình nhiều năm vẫn gặp nhau nhưng không thật sự nói chuyện với nhau. Ai cũng nhớ mình đã bị tổn thương thế nào, còn phần mình gây đau cho người khác thì mờ đi. Muốn hòa giải, có thể phải bắt đầu từ một câu rất khó: “Chuyện đó, tôi cũng có lỗi.” Nói được câu ấy không giải quyết ngay mọi sự, nhưng có thể mở một lối đi mà sự cố chấp đã khóa kín từ lâu.
Không phải mọi cuộc hòa giải đều diễn ra nhanh chóng. Có những tổn thương cần thời gian, những quan hệ cần khoảng cách an toàn, những sự việc cần được làm sáng tỏ. Dù vậy, ta vẫn có thể tập sống sao cho lòng mình bớt bị thù hận điều khiển. Đừng dùng sự ngắn ngủi của đời người để ép người đang bị tổn thương phải giả vờ rằng mọi chuyện đã ổn. Hãy dùng nhận thức ấy để chính mình thôi gây thêm đau đớn và bắt đầu chịu trách nhiệm về cách sống của mình.
Cái chết nhắc chúng ta về giới hạn, nhưng tình yêu cho biết phải làm gì trong giới hạn ấy. Chúng ta không giữ được người thân ở lại mãi. Ta có thể dành cho họ sự hiện diện hôm nay. Ta không xóa được mọi nỗi đau của cộng đoàn. Ta có thể đỡ một phần công việc, nghe một người nói, kiên nhẫn với một người đang mất phương hướng. Những việc nhỏ không giải quyết toàn bộ bi kịch, nhưng đối với người đang được giúp, chúng có thể là điều khiến họ đủ sức đi qua một ngày khó khăn.
Đời sống cầu nguyện cũng có thể trở nên thật hơn từ đó. Có lúc chúng ta cầu nguyện bằng những lời rất đẹp, nhưng chưa nói với Chúa điều thực sự làm mình lo sợ. Ta nói những điều nghĩ rằng phải nói, trong khi nỗi đau nằm im ở một góc lòng. Một biến cố bất ngờ có thể khiến lớp ngôn từ quen thuộc ấy rơi xuống. Ta chỉ còn đủ sức thưa: “Lạy Chúa, con buồn quá. Xin ở với con.”
Một lời nguyện như thế không nghèo nàn. Nó mang con người thật của mình đến trước mặt Chúa. Không cần tỏ ra bình an hơn điều mình đang có. Không cần tự buộc mình hiểu hết trước khi cầu nguyện. Cứ đem đến với Chúa sự nhớ thương, nỗi sợ và cả sự bối rối. Rồi từng ngày, để lòng mình được nâng đỡ qua lời kinh của Hội Thánh, qua bí tích, qua một người bạn biết nghe, qua những bổn phận nhỏ giúp mình tiếp tục sống.
Đối với người đang chịu tang, có ngày sẽ nhẹ hơn, rồi có ngày nỗi buồn trở lại rất mạnh. Một bản nhạc, một ngày lễ, một món ăn, một nơi quen thuộc cũng có thể làm nước mắt trào ra. Điều đó không có nghĩa là mọi cố gắng trước đó đã vô ích. Tình yêu để lại dấu trong ký ức, và ký ức cần thời gian để được mang theo bằng một cách bớt đau hơn. Người ở bên cạnh nên kiên nhẫn với nhịp đi ấy.
Chúng ta cầu nguyện cho cha Patricio với tâm tình như vậy. Dâng lên Chúa một người anh em đã hoàn tất cuộc sống trần gian, xin lòng thương xót của Người đón nhận ngài. Cùng lúc, nhớ đến những người phải tiếp tục sống với sự ra đi của ngài. Xin cho họ có người ở bên, có cộng đoàn nâng đỡ, có những ngày đủ bình an để ăn được một bữa cơm, ngủ được một giấc và tìm lại sức lực cho công việc đang chờ.
Việc tưởng nhớ rồi cũng sẽ đi vào những ngày bình thường. Sự xúc động ban đầu lắng xuống, tin tức mới xuất hiện, mọi người trở lại với công việc. Khi ấy, điều chúng ta đã suy nghĩ chỉ còn có ý nghĩa nếu đi vào cách sống. Một lời nói bớt cay nghiệt. Một lần chủ động thăm hỏi. Một việc làm được chia sẻ. Một mối bất hòa được nhìn lại. Một thời gian cầu nguyện được giữ gìn giữa lịch làm việc bận rộn.
Có lẽ mỗi người nên chọn một điều thôi và làm ngay hôm nay. Đừng chọn nhiều đến mức cuối cùng không làm gì. Nếu lòng đang nhớ một người, hãy gọi cho họ. Nếu biết một người đang chịu tang, hãy hỏi họ cần được giúp việc gì cụ thể. Nếu có một bình luận làm người khác đau, hãy sửa lại hoặc gỡ đi. Nếu đã lâu không thật lòng cầu nguyện, hãy dành ít phút yên tĩnh và thưa với Chúa bằng lời của chính mình.
Chúng ta thường mong được báo trước để chuẩn bị cho những điều lớn lao. Nhưng cuộc sống không luôn cho mình thời gian như thế. Điều còn có thể làm là bớt sống hờ hững với ngày đang có. Buổi sáng gặp nhau, hãy nhìn nhau. Khi nghe người khác nói, hãy tạm đặt điện thoại xuống. Trước khi rời nhà, đừng tiếc một lời chào. Trước khi ngủ, nếu còn điều có thể làm lành, hãy cố gắng làm.
Sống như vậy không làm chúng ta tránh được mọi mất mát. Nó giúp tình yêu có chỗ trong đời sống trước khi mất mát đến. Và khi phải tiễn đưa một người, giữa nỗi đau, ta còn có thể biết ơn vì đã không giữ hết sự dịu dàng cho một ngày quá muộn.
Lạy Chúa, chúng con xin phó dâng cha Patricio trong lòng thương xót Chúa. Những điều chúng con biết về ngài còn ít, những điều chúng con hiểu về sự sống và cái chết cũng còn giới hạn. Chúa biết trọn cuộc đời người con của Chúa. Xin đón nhận ngài, thanh luyện những gì còn thiếu sót và cho ngài được nghỉ yên trong bình an của Chúa.
Xin thương gia đình, anh em cùng dòng và những người đang đau buồn vì ngài ra đi. Có những lúc họ sẽ không biết cầu nguyện thế nào, xin nâng đỡ họ bằng lời cầu nguyện của cộng đoàn. Có những ngày họ cảm thấy mình đã vững, rồi bất chợt lại yếu lòng, xin cho họ gặp được người đủ kiên nhẫn để ở lại.
Xin giữ gìn những người đã chứng kiến biến cố và còn mang trong lòng nỗi sợ. Xin cho họ được lắng nghe, được chăm sóc và tìm lại bình an từng bước. Xin dạy chúng con tế nhị khi nhắc đến điều đã xảy ra, để sự quan tâm của chúng con không làm họ phải đau thêm.
Xin thương các linh mục đang phục vụ trong những hoàn cảnh âm thầm. Xin cho các ngài có anh em để chia sẻ, có cộng đoàn biết cộng tác, có sự nâng đỡ khi mệt mỏi. Xin cho chúng con biết quan tâm đến các ngài bằng những việc thật, ngay trong những ngày bình thường.
Và xin thương chính chúng con. Chúng con dễ xúc động trước một tin buồn, rồi lại trở về với những thói quen cũ. Xin giúp chúng con giữ lại một điều tốt từ giờ cầu nguyện này. Cho chúng con can đảm nói lời xin lỗi cần nói, làm việc yêu thương cần làm, và tìm đến người mà chúng con đã để họ chờ quá lâu.
Khi còn có thể nắm một bàn tay, xin cho chúng con biết nắm lấy với lòng trân trọng. Khi còn có thể ngồi bên một người đang buồn, xin cho chúng con đừng vội rời đi. Khi còn có thể làm nhẹ một gánh nặng, xin đừng để chúng con chỉ đứng nhìn.
Rồi khi ngày cuối cùng của chúng con đến, xin cho những người ở lại có thể nhớ rằng chúng con đã cố gắng yêu thương họ. Dẫu còn nhiều vụng về, nhiều thiếu sót, chúng con đã biết quay lại, biết xin lỗi, biết bắt đầu thêm một lần nữa. Xin cho phần đời còn lại được sống trong ân sủng Chúa, để những người Chúa đặt bên cạnh chúng con được bớt cô đơn.
Lm. Anmai, CSsR