Phụng vụ Thánh lễ – Lời nguyện – Chia sẻ Lời Chúa (Youtube – Bản văn) Thứ Bảy tuần XXV TN – Lm. Anmai, CSsR

Tìm hiểu Tin Mừng theo Thánh Mátthêu : HỘI THÁNH — ĐÁ, CHÌA KHÓA, ANH EM – Lm. Anmai, CSsR

BẢN TIN GIÁO HỘI VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI Thứ Bảy, 26 – 9 -2026 – Lm. Anmai, CSsR tổng hợp

Thứ bảy tuần 25 TN Đừng chỉ ngưỡng mộ Chúa – hãy dám đi với Chúa đến Thập Giá – Lm. Anmai, CSsR

Thứ bảy tuần 25 TN KHI MỌI SỰ QUA ĐI, ĐIỀU GÌ CÒN LẠI – Lm. Anmai, CSsR

Thứ Bảy Tuần XXV Mùa Thường Niên
Lạy Chúa Giêsu, trong Tin Mừng hôm nay, giữa lúc mọi người còn đang kinh ngạc trước những việc Chúa làm, Chúa lại nói với các môn đệ về con đường Thập Giá: “Con Người sắp bị nộp vào tay người đời.” Lời ấy thật khó nghe, khó hiểu và cũng khó đón nhận. Các môn đệ ngày xưa không hiểu, còn chúng con hôm nay nhiều khi cũng chẳng khác gì. Chúng con muốn một Thiên Chúa quyền năng nhưng lại ngại bước theo một Thiên Chúa chịu đóng đinh; chúng con muốn được Chúa chúc lành nhưng lại sợ những hy sinh; chúng con muốn được an ủi nhưng lại không muốn đi qua đau khổ; chúng con muốn theo Chúa nhưng lại mong con đường ấy luôn bằng phẳng, dễ dàng và thuận lợi.
Lạy Chúa, xin mở lòng chúng con để chúng con hiểu rằng tình yêu thật luôn có giá của nó, và con đường theo Chúa không phải là con đường chạy trốn Thập Giá nhưng là con đường biết ôm lấy Thập Giá trong tình yêu và niềm tín thác. Khi gặp những điều trái ý, xin đừng để chúng con vội than trách. Khi bị hiểu lầm, xin cho chúng con biết thinh lặng và hiền lành. Khi phải chịu thiệt thòi, xin cho chúng con nhớ đến Chúa đã từng bị phản bội, bị bỏ rơi và bị kết án bất công. Khi cuộc đời trở nên nặng nề, xin giúp chúng con đừng nghĩ rằng Chúa đã bỏ quên mình, nhưng biết nhận ra rằng chính trong những lúc ấy Chúa đang ở rất gần chúng con.
Xin dạy chúng con đừng chỉ tìm kiếm những phép lạ bên ngoài mà quên mất phép lạ lớn nhất là một trái tim được biến đổi; đừng chỉ ngưỡng mộ những việc Chúa làm mà quên lắng nghe lời Chúa; đừng chỉ vui khi đời sống đạo đem lại bình an, nhưng còn biết trung thành với Chúa cả khi phải bước vào đêm tối của thử thách. Xin cho chúng con hiểu rằng đức tin trưởng thành không phải là đức tin chỉ biết nói “Con tin Chúa” khi mọi sự thuận lợi, nhưng còn có thể thưa “Con vẫn tin Chúa” khi nước mắt rơi, khi lời cầu xin chưa được đáp lại và khi chúng con chưa hiểu được kế hoạch của Ngài.
Lạy Chúa Giêsu chịu đóng đinh, xin cho chúng con biết đặt vào tay Chúa những thập giá của gia đình, của bệnh tật, của tuổi già, của cô đơn, của những mối tương quan đổ vỡ, của những thất bại và những nỗi đau âm thầm mà không ai biết. Xin biến những đau khổ ấy thành lời cầu nguyện, biến nước mắt thành hạt giống của hy vọng, biến những vết thương thành nơi tình yêu Chúa có thể đi vào và chữa lành.
Xin cho chúng con hôm nay biết sống đơn sơ hơn, yêu thương nhiều hơn, phán xét ít hơn, tha thứ nhanh hơn và biết quý trọng từng người Chúa gửi đến trong cuộc đời. Xin cho chúng con đủ can đảm để bước theo Chúa không chỉ trên núi Tabor của ánh sáng nhưng cả trên đồi Canvê của hy sinh. Và khi không hiểu những gì đang xảy đến, xin cho chúng con vẫn biết nắm lấy tay Chúa mà bước đi, vì chúng con tin rằng sau Thập Giá luôn có Phục Sinh, sau đêm tối luôn có bình minh, và sau những gì chúng con phải chịu vì yêu mến Chúa sẽ là niềm vui không bao giờ mất.
Lạy Chúa, xin ở lại với chúng con hôm nay và mọi ngày trong đời. Xin cho chúng con biết sống từng phút giây trong niềm tín thác, để dù vui hay buồn, thành công hay thất bại, khỏe mạnh hay đau yếu, chúng con vẫn có thể thưa với Chúa bằng cả cuộc đời mình: “Lạy Chúa, con thuộc về Chúa. Xin cứ thực hiện nơi con điều Chúa muốn. Chỉ xin đừng để con xa Chúa bao giờ.” Amen.
 
Ca nhập lễ
Chúa phán: Ta là phần rỗi của dân Ta. Họ đã kêu cầu Ta trong mọi nỗi gian truân. Ta đã nhậm lời họ, và Ta sẽ là Chúa của họ đến muôn đời.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, xin giúp chúng con hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc : Gv 11, 9 – 12, 8
“Trong những ngày thanh xuân, ngươi hãy nhớ đến Ðấng Tạo thành ngươi; trước khi tro bụi sẽ trở về đất và hồn sẽ trở về cùng Chúa”.
Trích sách Giảng Viên.
Hỡi thiếu niên, hãy hân hoan trong thời niên thiếu và tâm hồn ngươi hãy hưởng hạnh phúc trong những ngày thanh xuân, hãy sống theo đường lối tâm hồn ngươi, và theo cái nhìn của mắt ngươi. Nhưng ngươi hãy biết rằng Thiên Chúa sẽ xét xử ngươi về những điều đó. Ngươi hãy loại bỏ sự giận ghét khỏi lòng ngươi, và hãy khai trừ sự gian ác khỏi xác thịt ngươi: vì tuổi trẻ và khoái lạc đều là hư không.
Trong ngày thanh xuân, ngươi hãy nhớ đến Ðấng Tạo thành ngươi, trước khi thời gian đau khổ tới và trước khi tới thời gian mà ngươi sẽ nói: “Tôi không thích”; trước khi mặt trời, ánh sáng, mặt trăng, tinh tú sẽ ra tối tăm, và trước khi mây đen kéo lại sau trận mưa, khi kẻ giữ nhà run sợ, khi những kẻ anh dũng khiếp nhược, khi còn ít bà xay bột cũng ngưng việc, khi mấy bà nhìn qua cửa sổ mà chẳng thấy gì, khi cửa phố phường khép lại và tiếng cối xay nhỏ dần, khi người ta nghe tiếng chim kêu mà chỗi dậy và tiếng hát của các thiếu nữ tắt dần đi, ở những nơi cao người ta run sợ và trên đường đi người ta cũng khiếp đảm.
Hạnh đào sẽ trổ hoa, châu chấu sẽ béo mập, cây phong điểu sẽ đâm chồi nảy lộc, vì con người sắp đi về nhà vĩnh cửu, và kẻ than khóc rảo quanh mọi phố phường.
Trước khi dây bạc đứt tan, và bình vàng vỡ nát, chiếc vò bể tan bên bờ suối, trục quay nước giếng gãy tan tành, và tro bụi sẽ trở về đất, hồn sẽ trở về cùng Chúa, Ðấng đã tác tạo nó.
Giảng viên đã nói: Phù vân trên mọi phù vân, và mọi sự đều là phù vân.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 89, 3-4. 5-6. 12-13. 14 và 17
Ðáp: Thân lạy Chúa, Ngài là chỗ chúng con dung thân, từ đời nọ trải qua đời kia (c. 1).
Xướng: Thực ngàn năm ở trước thiên nhan, tựa hồ như ngày hôm qua đã khuất, như một đêm thức giấc cầm canh. Chúa khiến con người trở về bụi đất, Người phán: “Hãy trở về gốc, hỡi con người”.
Xướng: Chúa khiến họ trôi đi, họ như kẻ mơ màng buổi sáng, họ như cây cỏ mọc xanh tươi. Ban sáng cỏ nở hoa và xanh tốt, buổi chiều nó bị xén đi và nó héo khô.
Xướng: Xin dạy chúng con biết đếm ngày giờ, để chúng con luyện được lòng trí khôn ngoan. Lạy Chúa, xin trở lại, chớ còn để tới bao giờ? Xin tỏ lòng xót thương tôi tớ của Ngài.
Xướng: Xin cho chúng con sớm được no phỉ ân tình của Chúa, để chúng con mừng rỡ hân hoan trọn đời sống chúng con. Xin cho chúng con được hưởng ân sủng Chúa là Thiên Chúa chúng con; sự nghiệp tay chúng con làm ra, xin Ngài củng cố; xin Ngài củng cố sự nghiệp tay chúng con làm ra.
Alleluia: Tv 114, 13cd
Alleluia, alleluia! – Chúa trung thành trong mọi lời Chúa phán, và thánh thiện trong mọi việc Chúa làm. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 9, 43b-45
“Con Người sẽ phải bị nộp. Các ông không đám hỏi Người về lời ấy”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Ðang lúc mọi người thán phục về tất cả các việc Chúa Giêsu làm, thì Người phán cùng các môn đệ rằng: “Phần các con, các con hãy ghi vào lòng những lời này là: Con Người sẽ phải bị nộp vào tay người đời”. Nhưng các ông không hiểu lời đó, vì nó còn bị che khuất, nên các ông không lĩnh hội được ý nghĩa, và các ông không dám hỏi Người về lời ấy.
Ðó là lời Chúa.

 
ĐỪNG CHỈ THEO CHÚA KHI ĐỜI ĐANG ĐẸP
Có những lúc chúng ta rất dễ tin Chúa. Đó là khi lời cầu nguyện được nhận lời, công việc thuận lợi, gia đình bình an, sức khỏe ổn định, những dự tính của mình lần lượt thành công. Những lúc ấy, nói rằng “Chúa thương con” thật dễ; hát một bài tạ ơn cũng thật dễ; bước vào nhà thờ với một tâm hồn vui vẻ cũng chẳng khó khăn gì. Nhưng đức tin thật sự không chỉ được nhận ra trong những ngày nắng đẹp. Đức tin được thử lửa khi trời bắt đầu tối, khi con đường mình đang đi bỗng xuất hiện những khúc quanh không hiểu nổi, khi Chúa không còn hành động theo cách mình mong đợi, và nhất là khi trước mặt mình xuất hiện một cây thập giá mà mình không hề muốn mang.
Tin Mừng hôm nay diễn ra trong một hoàn cảnh rất đặc biệt. Mọi người đang kinh ngạc trước những việc Đức Giêsu làm. Hình ảnh của Người trong mắt đám đông đang ở đỉnh cao. Người giảng dạy đầy uy quyền, chữa lành bệnh tật, giải thoát con người khỏi những quyền lực của sự dữ. Ai nhìn vào cũng có thể nghĩ rằng từ đây con đường của Đức Giêsu chắc chắn sẽ đi từ vinh quang này đến vinh quang khác. Nhưng ngay giữa lúc mọi người đang thán phục, Đức Giêsu lại nói với các môn đệ một điều hoàn toàn trái ngược với những gì họ đang nghĩ: Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời. Các ông không hiểu. Điều ấy quá xa lạ với hình ảnh về Đấng Mêsia mà họ đang ôm ấp. Trong đầu họ, Đấng Mêsia phải chiến thắng, phải được tung hô, phải thiết lập vương quyền. Còn Đức Giêsu lại nói đến việc bị nộp, bị đau khổ, bị từ chối. Có lẽ chính vì thế mà các ông không chỉ không hiểu, nhưng còn “sợ không dám hỏi Người.”
Nỗi sợ ấy rất giống nỗi sợ của chúng ta. Có những điều trong đời sống đức tin chúng ta cũng chẳng muốn hỏi Chúa cho đến tận cùng, bởi vì chúng ta sợ câu trả lời của Chúa sẽ khác điều mình mong muốn. Chúng ta thích cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin cho con được thành công,” nhưng lại ngại cầu: “Lạy Chúa, xin cho con biết trung thành ngay cả khi thất bại.” Chúng ta thích cầu: “Xin Chúa cất khỏi con đau khổ này,” nhưng ít khi dám cầu: “Nếu đau khổ này chưa thể qua đi, xin cho con đủ sức bước qua nó với Chúa.” Chúng ta thích nói: “Xin Chúa làm theo ý con,” nhưng câu “Xin cho ý Cha thể hiện” đôi khi lại trở thành lời khó đọc nhất trong đời.
Con người tự nhiên tìm kiếm hạnh phúc và tránh đau khổ. Điều đó không sai. Kitô giáo cũng không ca tụng đau khổ như thể đau khổ tự nó là một điều tốt. Đức Giêsu đã chữa bệnh, đã cho người đói được ăn, đã khóc trước mộ Lazarô, đã chạnh lòng trước những con người đau khổ. Nhưng Tin Mừng cho chúng ta hiểu rằng có những giá trị lớn lao không thể đạt tới mà không đi qua hy sinh. Không có tình yêu thật nếu không biết mất đi một phần cái tôi. Không có lòng trung tín nếu chỉ ở bên nhau trong những ngày thuận lợi. Không có tha thứ nếu ta không chấp nhận chịu đau vì phải buông bỏ quyền trả đũa. Không có đời sống gia đình bền vững nếu mỗi người chỉ chăm chăm bảo vệ quyền lợi của mình. Không có ơn gọi tu trì hay linh mục nếu không có những lần phải từ bỏ điều mình thích để trung thành với điều mình đã trao hiến. Và cũng không có đời sống Kitô hữu trưởng thành nếu ta chỉ tìm một Thiên Chúa chuyên giải quyết khó khăn theo ý ta.
Cám dỗ lớn của người có đạo không hẳn là bỏ Chúa hoàn toàn. Đôi khi cám dỗ tinh vi hơn nhiều: giữ Chúa lại nhưng bỏ Thập Giá ra ngoài. Ta vẫn muốn có Tin Mừng nhưng chỉ chọn những câu dễ nghe. Ta muốn Chúa chúc lành nhưng đừng đòi ta thay đổi. Ta muốn được tha thứ nhưng không muốn tha thứ cho người khác. Ta muốn bình an nhưng không muốn buông bỏ hận thù. Ta muốn gia đình hạnh phúc nhưng không muốn hy sinh cái tôi. Ta muốn trở nên thánh thiện nhưng không muốn từ bỏ một thói quen xấu. Ta muốn Chúa bước vào cuộc đời mình, miễn là Người đừng đụng tới những góc mà ta đã đề biển: “Khu vực riêng tư – xin miễn can thiệp.”
Chúng ta rất dễ tạo ra một Đức Giêsu theo ý mình. Một Đức Giêsu chỉ nói những điều dễ chịu. Một Đức Giêsu không bao giờ làm ta áy náy. Một Đức Giêsu luôn đồng ý với những lựa chọn của ta. Một Đức Giêsu ban bình an nhưng không đòi hoán cải, ban ơn nhưng không mời gọi trách nhiệm, ban thiên đàng nhưng không cần con đường hẹp. Nhưng Đức Giêsu như thế chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng. Đức Giêsu thật của Tin Mừng luôn yêu chúng ta vô điều kiện, nhưng chính vì yêu mà Người không để chúng ta mãi sống tầm thường. Người đón người tội lỗi nhưng bảo họ hãy đứng dậy và thay đổi đời sống. Người tha thứ nhưng cũng mời gọi hoán cải. Người hứa sự sống đời đời nhưng chỉ cho chúng ta con đường đi qua Thập Giá.
Có một sự thật rất đau nhưng rất đẹp trong đời người: nhiều điều quý giá nhất chỉ được sinh ra sau những tháng ngày rất khó khăn. Một người mẹ hiểu tình yêu sâu sắc đến đâu khi thức trắng bên đứa con đau bệnh. Một người chồng hiểu chữ “thủy chung” sâu đến đâu khi chăm sóc người vợ trong những năm tháng bệnh tật. Một người con hiểu chữ “hiếu” khi phải hy sinh những tiện nghi riêng để ở bên cha mẹ già yếu. Một người linh mục hiểu lời “xin vâng” sâu hơn sau những năm tháng mục vụ không được hiểu, không được ghi nhận, có khi còn bị trách móc. Một Kitô hữu hiểu thế nào là phó thác không phải khi mọi sự nằm trong tầm tay, nhưng khi tất cả những điểm tựa quen thuộc lần lượt biến mất mà người ấy vẫn có thể nói: “Lạy Chúa, con chưa hiểu, nhưng con vẫn tin.”
Chúng ta thường muốn Chúa giải thích mọi chuyện trước rồi mình mới tin. Nhưng nhiều khi hành trình với Chúa lại diễn ra theo chiều ngược lại: hãy bước với Người trước, rồi một ngày nào đó ta mới hiểu. Các môn đệ hôm nay chưa hiểu lời Chúa nói về cuộc Thương Khó. Họ sẽ phải đi rất xa mới hiểu được. Họ phải chứng kiến Thầy bị bắt. Họ phải nhìn thấy Thầy bị đóng đinh. Họ phải trải qua ngày thứ Sáu đen tối khi mọi hy vọng tưởng như sụp đổ. Rồi họ mới gặp Đấng Phục Sinh. Và khi ấy, những gì từng vô nghĩa bắt đầu có ý nghĩa. Thập Giá không còn là dấu chấm hết nhưng trở thành con đường dẫn đến Phục Sinh.
Cuộc đời chúng ta cũng có những ngày thứ Sáu Tuần Thánh như thế. Có những biến cố hôm nay nhìn lại vẫn chẳng hiểu vì sao Chúa để xảy ra. Một người mình thương ra đi quá sớm. Một dự định đã cầu nguyện rất nhiều lại thất bại. Một gia đình tưởng bền vững bỗng xuất hiện những rạn nứt. Một căn bệnh đến khi người ta còn quá nhiều ước mơ. Một lời vu khống làm mình tổn thương. Một người mình từng hết lòng giúp đỡ lại quay lưng. Một lời cầu xin kéo dài nhiều năm dường như vẫn chỉ gặp thinh lặng. Trong những lúc ấy, ta muốn có một lời giải thích. Nhưng nhiều khi Chúa không trao cho ta câu trả lời; Người trao cho ta chính Người. Và đôi khi chính sự hiện diện âm thầm ấy lại là câu trả lời sâu nhất.
Điều đáng sợ nhất không phải là mang thập giá. Điều đáng sợ hơn là mang thập giá một mình vì đã bỏ Chúa lại phía sau. Có người đau khổ nhưng đau khổ làm họ trở nên dịu dàng hơn, cảm thông hơn, sâu sắc hơn. Có người cũng đau khổ như thế nhưng đau khổ lại biến thành cay đắng, oán trách và khép kín. Khác biệt không nằm hoàn toàn ở cây thập giá, nhưng ở cách chúng ta mang nó. Khi có Chúa, thập giá vẫn nặng, nước mắt vẫn thật, vết thương vẫn đau; nhưng giữa tất cả những điều ấy vẫn còn một niềm hy vọng rất sâu: đời tôi không nằm ngoài bàn tay Thiên Chúa.
Có lẽ hôm nay Chúa không yêu cầu ta phải hiểu tất cả. Người chỉ xin ta đừng bỏ cuộc chỉ vì không hiểu. Có những người bỏ cầu nguyện vì một lời cầu xin chưa được nhận lời. Có người rời xa Chúa chỉ vì gặp một biến cố đau buồn. Có người trách Chúa vì nghĩ rằng nếu Chúa thương mình thì đời mình phải ít nước mắt hơn. Nhưng đức tin không phải là bản hợp đồng bảo hiểm để người tin Chúa không còn gặp đau khổ. Đức tin là lời hứa rằng trong mọi đau khổ, chúng ta không bao giờ phải đi một mình.
Thật ra, chúng ta cần thay đổi một câu hỏi. Thay vì chỉ hỏi: “Lạy Chúa, tại sao chuyện này xảy đến với con?” có lẽ đôi lúc ta nên hỏi: “Lạy Chúa, trong chuyện này Chúa muốn con trở thành người như thế nào?” Câu hỏi thứ nhất tìm lời giải thích; câu hỏi thứ hai tìm sự biến đổi. Không phải mọi đau khổ đều có một lời giải thích mà con người có thể hiểu ngay, nhưng mọi hoàn cảnh đều có thể trở thành nơi ta học yêu thương hơn, khiêm tốn hơn, phó thác hơn và gần Chúa hơn.
Thập Giá của Đức Giêsu cũng dạy chúng ta điều ấy. Nếu đứng dưới chân đồi Canvê vào chiều thứ Sáu, không ai có thể gọi đó là thành công. Một con người ba mươi mấy tuổi bị treo trên thập giá; các môn đệ bỏ chạy; những người chống đối chế nhạo; một người mẹ đứng khóc dưới chân con mình. Tất cả xem ra là thất bại. Nhưng Thiên Chúa lại làm cho chính nơi tưởng là thất bại ấy trở thành nơi cứu độ nhân loại. Điều ấy không có nghĩa mọi thất bại của chúng ta tự động trở nên tốt đẹp. Nhưng nó nói rằng không có thất bại nào lớn đến mức Thiên Chúa không thể bước vào; không có vết thương nào sâu đến mức ân sủng không thể chạm tới; không có đêm tối nào dài đến mức Phục Sinh không thể xuất hiện.
Vì thế, người Kitô hữu không tìm thập giá, nhưng khi thập giá đến thì không chạy khỏi Chúa. Người Kitô hữu không yêu đau khổ, nhưng yêu Chúa ngay cả trong đau khổ. Người Kitô hữu không xem thất bại là điều tốt, nhưng tin rằng Thiên Chúa vẫn có thể viết tiếp câu chuyện sau những trang tưởng như đã kết thúc. Đức tin trưởng thành là khi ta có thể thưa: “Lạy Chúa, nếu Chúa cho con niềm vui, con tạ ơn Chúa. Nếu Chúa cho con thành công, con tạ ơn Chúa. Nhưng nếu ngày mai con phải bước vào một đoạn đường khó khăn, xin đừng để con buông tay Chúa.”
Một ngày nào đó, tất cả chúng ta cũng sẽ gặp cây thập giá cuối cùng của đời mình: tuổi già, bệnh tật, sự yếu đuối và cuối cùng là cái chết. Lúc ấy, mọi thành công từng làm ta tự hào sẽ nằm lại. Tiền bạc nằm lại. Danh tiếng nằm lại. Những lời người khác khen mình nằm lại. Những địa vị từng khiến người ta kính nể cũng nằm lại. Ta sẽ đứng trước Thiên Chúa với hai bàn tay gần như trắng. Và khi ấy, điều quan trọng không còn là đời ta đã được bao nhiêu người biết đến, nhưng là ta đã yêu như thế nào; không phải đã sở hữu bao nhiêu, nhưng đã trao ban bao nhiêu; không phải đã tránh được bao nhiêu thập giá, nhưng trong những thập giá không tránh được, ta đã có còn nắm lấy tay Chúa hay không.
Có lẽ điều đẹp nhất ta có thể xin hôm nay không phải là một cuộc đời không có thập giá. Một cuộc đời như thế có lẽ chẳng tồn tại. Điều ta nên xin là một trái tim đủ tin để nhận ra rằng phía sau Thập Giá vẫn có Phục Sinh, phía sau nước mắt vẫn có bàn tay Thiên Chúa, phía sau những điều chưa hiểu vẫn có một Đấng mà ta có thể tín thác.
Xin Chúa đừng để chúng ta chỉ yêu Người trong những ngày đời đẹp. Xin đừng để đức tin của chúng ta chỉ sống được khi lời cầu nguyện được đáp đúng ý. Xin cho chúng ta biết ở lại với Chúa cả khi Người dẫn mình qua những con đường mình không chọn. Xin cho chúng ta đủ can đảm để hỏi Người cả những điều mình sợ phải nghe, đủ khiêm tốn để chấp nhận rằng có những điều hôm nay chưa hiểu được, và đủ lòng tin để tiếp tục bước.
Bởi sau cùng, điều cứu chúng ta không phải là chúng ta hiểu hết đường Chúa dẫn, nhưng là giữa những con đường chưa hiểu ấy, chúng ta vẫn nhận ra bàn tay Người và không buông ra.
Lm. Anmai, CSsR
 
KHI CHÚA KHÔNG ĐI THEO CON ĐƯỜNG TA MUỐN
Có những lúc chúng ta rất dễ tin Chúa, đó là khi mọi sự đang thuận lợi. Khi lời cầu nguyện được nhận lời, khi công việc thành công, khi sức khỏe bình an, khi gia đình êm ấm, khi người khác yêu thương và nhìn nhận mình, chúng ta rất dễ nói: “Chúa thật tốt lành.” Nhưng Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào một thời điểm rất khác. Người ta đang kinh ngạc trước tất cả những gì Đức Giêsu làm. Danh tiếng của Người đang lên cao. Đám đông thán phục Người. Các môn đệ có lẽ cũng hãnh diện vì được đi theo một Thầy đầy quyền năng như thế. Chính vào lúc ấy, khi mọi người đang nói về những thành công của Đức Giêsu, Người lại quay sang các môn đệ và nói một câu chẳng ai muốn nghe: “Con Người sắp bị nộp vào tay người đời.” Đó là một cú chuyển thật đột ngột. Các môn đệ đang nhìn về vinh quang, Đức Giêsu lại nói về Thập Giá. Các ông đang nghĩ đến chiến thắng, Người lại nói đến việc bị trao nộp. Các ông đang nghĩ đến một tương lai huy hoàng, Người lại chỉ cho họ con đường đi qua đau khổ, từ bỏ và cái chết. Tin Mừng nói các môn đệ không hiểu lời ấy, và còn thêm một chi tiết rất đáng suy nghĩ: “Các ông sợ không dám hỏi Người về lời ấy.”
Có lẽ chúng ta cũng rất giống các môn đệ. Không phải chúng ta không muốn theo Chúa, nhưng chúng ta thường muốn Chúa đi trên con đường mình đã vạch ra. Ta muốn một Thiên Chúa giải quyết mọi khó khăn, chứ không muốn một Thiên Chúa mời ta đi xuyên qua khó khăn. Ta muốn Chúa cất Thập Giá khỏi cuộc đời mình, trong khi nhiều lần Chúa lại không cất Thập Giá mà ban sức mạnh để ta vác nó. Ta muốn theo một Đức Giêsu làm phép lạ, chữa bệnh, hóa bánh ra nhiều, dẹp yên sóng gió; nhưng lại chùn bước trước Đức Giêsu bị phản bội, bị trao nộp, bị đánh đòn và đóng đinh. Ta muốn Phục Sinh nhưng không muốn chiều Thứ Sáu Tuần Thánh. Ta muốn được an ủi nhưng sợ phải hy sinh. Ta muốn bình an nhưng không muốn tha thứ. Ta muốn được Chúa chúc lành nhưng không muốn để Chúa thay đổi những gì đang sai trong lòng mình. Và vì thế, cũng như các môn đệ, đôi khi ta “không hiểu” Chúa.
Thực ra, có những lời của Chúa chúng ta không hiểu không phải vì chúng quá khó, mà vì chúng đi ngược với điều chúng ta đang muốn. Chúa nói hãy tha thứ, nhưng lòng ta muốn giữ lại sự tổn thương. Chúa nói hãy yêu kẻ thù, nhưng ta muốn người đã làm mình đau phải trả giá. Chúa nói hãy trở nên người phục vụ, nhưng ta muốn được người khác phục vụ. Chúa nói hãy chọn chỗ cuối, nhưng ta thích được nhìn nhận. Chúa nói hãy mất mạng sống mình để tìm lại được nó, nhưng ta lại cố giữ chặt mọi thứ cho riêng mình. Chúa nói hãy vác thập giá mỗi ngày mà theo Người, nhưng ta lại xin Chúa cho mình một đời không có thập giá. Vì thế, nhiều khi vấn đề không phải là Lời Chúa thiếu rõ ràng; vấn đề là trái tim chúng ta chưa sẵn sàng để nghe.
Tin Mừng hôm nay có một chi tiết đáng sợ hơn cả sự không hiểu: các môn đệ sợ không dám hỏi Chúa. Không hiểu chưa phải là điều nguy hiểm nhất. Điều nguy hiểm nhất là không hiểu nhưng lại không dám hỏi. Đức tin trưởng thành không phải là một đời sống không còn câu hỏi. Đức tin trưởng thành là biết mang những câu hỏi của mình đến trước mặt Chúa. Có những người rời xa Chúa vì họ nghĩ rằng người có đức tin không được phép thắc mắc. Thật ra ta hoàn toàn có thể nói với Chúa: “Lạy Chúa, con không hiểu tại sao chuyện này xảy ra. Con không hiểu tại sao Chúa im lặng. Con không hiểu tại sao con cầu nguyện nhiều mà người thân của con vẫn bệnh. Con không hiểu tại sao con cố sống tốt mà đời con vẫn gặp quá nhiều thử thách. Con không hiểu tại sao một người hiền lành lại phải đau khổ.” Chúa không sợ những câu hỏi chân thành của ta. Điều đáng sợ là khi ta đóng lòng lại, tự giải thích mọi sự theo suy nghĩ của mình rồi âm thầm xa Chúa.
Có những giai đoạn trong cuộc đời, Thiên Chúa trở nên rất khó hiểu. Chúng ta đã cầu nguyện nhưng chẳng thấy gì thay đổi. Chúng ta đã cố gắng sống tử tế nhưng vẫn bị hiểu lầm. Chúng ta đã phục vụ hết lòng nhưng nhận lại sự vô ơn. Chúng ta đã trao tình thương nhưng bị phản bội. Chúng ta đã nghĩ rằng đi theo Chúa thì mọi sự sẽ tốt đẹp hơn, nhưng có lúc càng theo Chúa lại càng phải đi qua những con đường khó. Chính lúc ấy, Tin Mừng hôm nay nhắc ta: đừng vội kết luận rằng Chúa đã bỏ mình chỉ vì con đường Chúa đang dẫn mình khác với con đường mình mong đợi. Các môn đệ nghĩ Đấng Mêsia phải chiến thắng bằng quyền lực, còn Đức Giêsu lại chiến thắng bằng tình yêu tự hiến. Các ông nghĩ ngai vàng, Người nghĩ Thập Giá. Các ông muốn đứng ở bên phải bên trái Người trong vinh quang, nhưng Người đang chuẩn bị dang hai tay trên thập giá giữa hai tên gian phi. Con đường của Thiên Chúa rất nhiều lần khác con đường chúng ta tưởng.
Chúng ta thích một Thiên Chúa mạnh theo kiểu của thế gian. Thế gian cho rằng mạnh là khiến người khác phải sợ mình; Đức Giêsu cho rằng mạnh là có thể yêu cả người đóng đinh mình. Thế gian cho rằng thắng là hạ được đối thủ; Đức Giêsu cho rằng thắng là không để hận thù biến mình thành người giống với kẻ làm mình đau. Thế gian cho rằng lớn là có người phục vụ; Đức Giêsu quỳ xuống rửa chân. Thế gian cho rằng giữ mạng sống mình là khôn ngoan; Đức Giêsu trao ban chính mình. Thế gian cho rằng Thập Giá là thất bại; Thiên Chúa biến Thập Giá thành nơi tình yêu đạt tới tuyệt đỉnh. Chính vì vậy, muốn theo Đức Giêsu, chúng ta phải học lại rất nhiều điều.
Có lẽ điều Chúa muốn thay đổi trước tiên không phải hoàn cảnh của chúng ta, mà là cách chúng ta nhìn hoàn cảnh ấy. Ta thường cầu: “Lạy Chúa, xin đổi người này đi để con dễ sống hơn.” Chúa có thể hỏi lại: “Con có để Ta đổi trái tim con trước không?” Ta cầu: “Xin Chúa cất thử thách này.” Có khi Chúa trả lời bằng cách cho ta đủ sức để đi qua thử thách. Ta cầu xin thành công; Chúa lại dạy khiêm nhường. Ta xin được người ta hiểu; Chúa lại dạy ta chịu đựng việc bị hiểu lầm. Ta xin được yêu; Chúa lại đưa vào đời ta một người rất khó yêu để tập cho ta biết yêu thật. Ta xin bình an; Chúa lại dẫn ta đi qua những biến động để khám phá một thứ bình an không lệ thuộc vào hoàn cảnh. Những lúc ấy, ta tưởng Chúa không nghe, nhưng có khi chính là lúc Người đang trả lời theo một cách sâu hơn điều ta xin.
Đức Giêsu nói với các môn đệ: “Hãy ghi thật kỹ vào tai những lời Thầy sắp nói.” Người như muốn bảo họ: đừng chỉ nghe những điều dễ nghe về phép lạ, quyền năng và vinh quang; hãy nghe cả điều khó nghe về Thập Giá. Người môn đệ không thể chỉ chọn những câu Tin Mừng hợp với sở thích mình. Theo Chúa nghĩa là để toàn bộ Tin Mừng uốn lại đời ta. Có những lời an ủi ta; cũng có những lời làm ta nhói đau. Có những lời cho ta hy vọng; cũng có những lời bắt ta từ bỏ một thói quen, một tham vọng, một mối quan hệ không đúng, một thái độ ích kỷ đã ăn sâu nhiều năm. Nếu chỉ muốn nghe Chúa khi Người đồng ý với mình, thì thực ra ta chưa theo Chúa; ta chỉ đang tìm một Thiên Chúa phục vụ ý riêng của ta.
Thập Giá vì thế không phải là một tai nạn trên hành trình của Đức Giêsu. Thập Giá là nơi Người cho thấy Thiên Chúa yêu con người đến mức nào. Trên Thập Giá, Đức Giêsu không dùng quyền năng để cứu mình. Người dùng quyền năng của tình yêu để cứu chúng ta. Người không xuống khỏi Thập Giá để chứng minh Người mạnh; Người ở lại trên Thập Giá để chứng minh tình yêu của Thiên Chúa không bao giờ rút lại, ngay cả khi con người phản bội, chối bỏ và đóng đinh Người. Có lẽ đây chính là điều các môn đệ chưa thể hiểu. Các ông tưởng quyền năng phải là tránh khỏi đau khổ; Đức Giêsu cho thấy quyền năng cao nhất là có thể yêu trong đau khổ. Các ông tưởng chiến thắng là không bị người khác làm hại; Đức Giêsu cho thấy chiến thắng là dù bị người khác làm hại, tình yêu trong ta vẫn không chết.
Điều ấy chạm rất gần đời sống của mỗi chúng ta. Có những Thập Giá không thể tránh. Cha mẹ già yếu. Người thân bệnh tật. Một cuộc hôn nhân trải qua nhiều thử thách. Một đứa con làm cha mẹ đau lòng. Một sự phản bội. Một lần thất bại. Một căn bệnh kéo dài. Một nỗi cô đơn không ai hiểu. Một ước mơ không thành. Một lời cầu nguyện dường như chưa bao giờ được đáp lại. Đức tin không hứa rằng ai theo Chúa sẽ được miễn tất cả những điều ấy. Nhưng Đức tin nói rằng từ khi Đức Kitô bước vào Thập Giá, không một thập giá nào của con người còn là nơi Thiên Chúa vắng mặt. Nếu ta vác nó cùng Người, nơi đau khổ nhất vẫn có thể trở thành nơi tình yêu lớn lên, nơi thanh luyện, nơi ta học phó thác và nơi ta gặp Chúa sâu hơn bao giờ hết.
Có những bài học của đời sống thiêng liêng chỉ học được khi trời tối. Khi mọi chuyện thuận lợi, ta dễ tưởng rằng mình mạnh. Khi mọi chỗ dựa bị lấy đi, ta mới biết mình thật sự dựa vào ai. Khi được khen, ta tưởng mình khiêm nhường; khi bị chê, ta mới biết lòng mình còn cần người khác công nhận đến mức nào. Khi người khác đối xử tốt, ta tưởng mình biết yêu; khi gặp người làm tổn thương mình, ta mới biết tình yêu của mình đang dựa trên cảm xúc hay trên quyết định. Khi cầu nguyện đầy cảm xúc, ta tưởng mình yêu Chúa; khi cầu nguyện khô khan mà vẫn trung thành quỳ xuống, lúc ấy tình yêu mới bắt đầu được thanh luyện. Thập Giá làm lộ ra sự thật, nhưng chính vì thế nó cũng có thể làm ta tự do.
Tin Mừng hôm nay còn nhắc chúng ta về một cám dỗ rất tinh tế: say mê thành công của Chúa nhưng không muốn đi con đường của Chúa. Đám đông kinh ngạc trước các phép lạ; các môn đệ cũng dễ bị cuốn vào bầu khí ấy. Nhưng Đức Giêsu kéo họ về với sự thật. Người không để các môn đệ xây đời mình trên tiếng vỗ tay của đám đông. Hôm nay người ta hoan hô, ngày mai cũng đám đông ấy có thể quay lưng. Hôm nay người ta tung hô “Hosanna”, vài ngày sau lại có tiếng “Đóng đinh nó vào thập giá”. Người sống theo lời khen của người khác sẽ chết dần vì lời chê của họ. Đức Giêsu tự do bởi Người sống từ tương quan với Chúa Cha, chứ không sống bằng sự công nhận của đám đông.
Chúng ta cũng cần sự tự do ấy. Có khi ta kiệt sức chỉ vì cố làm vừa lòng mọi người. Ta muốn được nhìn nhận là tốt, đạo đức, thành công, tài giỏi, quan trọng. Một lời khen làm ta vui cả ngày; một lời chê khiến ta mất ngủ cả đêm. Một người cảm ơn thì ta hăng hái phục vụ; không ai biết đến thì ta chán nản. Nhưng nếu Đức Giêsu đã chấp nhận đi từ tiếng tung hô đến Thập Giá, thì người môn đệ cũng phải học làm điều đúng ngay cả khi không ai vỗ tay. Có những việc tốt đẹp nhất trong đời chẳng ai biết: một người mẹ thức đêm chăm con, một người âm thầm chăm cha mẹ già, một người lặng lẽ tha thứ, một linh hồn ngày nào cũng cầu nguyện cho người khác, một người chọn trung thực dù phải chịu thiệt, một người bị hiểu lầm nhưng không thanh minh bằng cách làm tổn thương người khác. Thiên Chúa nhìn thấy tất cả.
Theo Chúa cuối cùng là học logic của hạt lúa mì: phải rơi xuống và chết đi mới sinh nhiều bông hạt. Có những thứ phải chết trong ta để sự sống mới có thể nảy mầm: cái tôi phải chết bớt, lòng tự ái phải chết bớt, nhu cầu luôn đúng phải chết bớt, tham vọng hơn người phải chết bớt, sự ích kỷ phải chết bớt, thói quen phán xét phải chết bớt. Không có những cái chết âm thầm ấy, đời sống Kitô hữu chỉ nằm trên bề mặt. Ta có thể đọc kinh nhiều, đi lễ đều, hoạt động rất năng nổ nhưng vẫn mang một cái tôi rất lớn. Thập Giá thật sự bắt đầu khi ta cho phép Đức Kitô đụng vào chính cái tôi ấy.
Và có lẽ đây là câu hỏi Tin Mừng hôm nay đặt ra: Tôi đang đi theo Đức Giêsu, hay đang muốn Đức Giêsu đi theo tôi? Tôi có để Người dẫn mình qua những con đường mình không chọn không? Tôi có còn tin khi Chúa im lặng không? Tôi có thể yêu Người khi chẳng được một ơn an ủi nào không? Tôi có thể tiếp tục làm điều thiện khi chẳng ai ghi nhận không? Tôi có đủ khiêm tốn để hỏi Chúa khi không hiểu, thay vì âm thầm xa Người không? Tôi có thể chấp nhận rằng đôi khi điều Chúa làm trong đời tôi chỉ được hiểu sau rất nhiều năm không?
Có những chuyện hôm nay ta chưa hiểu. Đừng vội thất vọng. Các môn đệ ngày ấy cũng không hiểu. Mầu nhiệm Vượt Qua chỉ trở nên sáng rõ sau Phục Sinh. Nhiều biến cố trong đời ta cũng vậy. Hôm nay chỉ thấy những mảnh vụn, nhưng một ngày kia, khi nhìn lại dưới ánh sáng của Thiên Chúa, có thể ta sẽ nhận ra Người đã dẫn mình đi từng bước. Có cánh cửa đóng lại đã cứu ta khỏi một con đường sai. Có thất bại từng làm ta khóc đã khiến ta khiêm nhường hơn. Có một người rời khỏi đời ta đã buộc ta trở về với Chúa. Có những tháng ngày đen tối đã dạy ta cầu nguyện thật. Có một vết thương đã làm trái tim ta mềm hơn trước nỗi đau của người khác. Không phải mọi đau khổ tự nó đều tốt, nhưng Thiên Chúa có thể làm nảy sinh điều tốt ngay từ nơi tưởng như chỉ còn đổ vỡ.
Vậy nên, khi không hiểu Chúa, xin đừng bỏ Chúa. Khi không thấy đường, hãy nắm lấy tay Người. Khi lời cầu nguyện chưa được trả lời, hãy tiếp tục cầu nguyện. Khi Thập Giá nặng, hãy xin đủ sức cho ngày hôm nay, đừng mang trước Thập Giá của ngày mai. Khi lòng đau, cứ nói thật với Chúa rằng mình đau. Khi muốn khóc, cứ khóc trước mặt Người. Và khi chẳng còn biết nói gì, chỉ cần ở lại. Đức tin nhiều khi không phải là hiểu mọi sự; đức tin là vẫn ở lại với Chúa khi mình chưa hiểu gì.
Ngày ấy các môn đệ sợ không dám hỏi. Còn hôm nay, ta hãy đến gần Đức Giêsu và hỏi Người. “Lạy Chúa, chuyện này muốn dạy con điều gì? Trong thử thách này, Chúa đang mời con lớn lên ở điểm nào? Con phải buông điều gì? Con phải tha thứ cho ai? Con phải thay đổi điều gì? Con phải tin Chúa thêm ở đâu?” Có thể Chúa không cho ta ngay một câu trả lời bằng lời nói. Nhưng nếu ta ở lại đủ lâu bên Người, chính sự hiện diện của Người sẽ dần trở thành câu trả lời.
Cuối cùng, điều cứu chúng ta không phải là hiểu hết đường Chúa đi, nhưng là biết Ai đang đi cùng mình trên con đường ấy. Người đang dẫn ta không phải một vị Thiên Chúa đứng xa đau khổ. Người là Đức Giêsu đã từng bị phản bội, bị bỏ rơi, bị trao nộp, bị đóng đinh. Vì thế, không có nước mắt nào của ta mà Người không hiểu. Không có cô đơn nào Người chưa từng nếm trải. Không có vết thương nào khiến Người xa lạ. Người đã đi xuống tận đáy đau khổ của con người để từ đó mở một con đường dẫn tới sự sống.
Xin cho chúng ta đừng chỉ yêu Đức Giêsu của những phép lạ, mà còn yêu Đức Giêsu của Thập Giá; đừng chỉ theo Người lúc đường sáng, mà cả khi đường tối; đừng chỉ cảm tạ khi được nhận, mà còn biết tín thác khi bị lấy đi; đừng chỉ hỏi “Chúa sẽ làm gì cho con?”, nhưng biết hỏi “Lạy Chúa, hôm nay con có thể làm gì với Chúa và cho Chúa?” Và xin cho mỗi người một ngày kia có thể nhận ra rằng những con đường khó hiểu nhất của đời mình, khi được đặt trong tay Thiên Chúa, lại có thể trở thành chính con đường dẫn ta đến gần Người nhất.
Lm. Anmai, CSsR
 
ĐỪNG CHỈ SAY MÊ NHỮNG ĐIỀU RỰC RỠ – HÃY HỌC LẮNG NGHE ĐIỀU CHÚA MUỐN NÓI
Có những lúc chúng ta tưởng rằng mình đang rất gần Chúa, nhưng thật ra chúng ta chỉ đang gần những điều Chúa làm cho mình. Có những lúc chúng ta tưởng mình đã hiểu Chúa, nhưng thật ra chúng ta chỉ hiểu những gì hợp với mong muốn của mình về Chúa. Tin Mừng hôm nay kể một khoảnh khắc rất đặc biệt: mọi người đang kinh ngạc trước những việc Đức Giêsu thực hiện, người ta đang ngỡ ngàng trước quyền năng của Người, các môn đệ có lẽ cũng đang hãnh diện vì Thầy mình được dân chúng thán phục; nhưng chính trong lúc ấy Đức Giêsu lại nói một câu hoàn toàn ngược với bầu khí vinh quang chung quanh: “Con Người sắp bị nộp vào tay người đời.” Các môn đệ nghe nhưng không hiểu. Tin Mừng còn nói rằng ý nghĩa ấy bị che khuất đối với họ và họ sợ không dám hỏi Người. Đây có lẽ cũng là câu chuyện đức tin của rất nhiều người chúng ta. Ta dễ hiểu một Thiên Chúa chữa lành, nhưng khó hiểu một Thiên Chúa chịu đóng đinh. Ta dễ tin khi mọi việc tốt đẹp, nhưng bắt đầu hoang mang khi cầu nguyện lâu ngày mà bệnh tật vẫn còn, gia đình vẫn bất hòa, công việc vẫn thất bại, con cái vẫn khiến ta đau lòng, tương lai vẫn mờ mịt. Ta thích một Đức Giêsu làm phép lạ hơn một Đức Giêsu đi lên Giêrusalem để chịu chết. Ta thích ở trên núi Tabor hơn đứng dưới chân đồi Canvê. Ta thích câu “Đức tin của con đã cứu con” hơn câu “Ai muốn theo tôi phải từ bỏ mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo.” Nhưng Đức Giêsu không đến để chiều theo những hình dung của chúng ta về Thiên Chúa. Người đến để mặc khải Thiên Chúa thật sự là ai, và để dạy chúng ta rằng con đường của tình yêu luôn đi qua sự tự hiến.
Điều đáng suy nghĩ nhất là các môn đệ không phải không nghe. Họ nghe rất rõ. Vấn đề là lời Đức Giêsu không đi được từ tai xuống trái tim. Họ nghe âm thanh nhưng chưa đón nhận ý nghĩa. Và có lẽ đây cũng là bi kịch âm thầm của đời sống Kitô hữu hôm nay. Chúng ta nghe rất nhiều. Ngày Chúa Nhật nghe Lời Chúa. Đi lễ nghe bài giảng. Mở điện thoại nghe suy niệm. Đọc Kinh Thánh, đọc sách đạo đức, xem những video về đức tin. Có những người đã nghe Tin Mừng hàng chục năm, nhưng một câu Tin Mừng vẫn chưa thật sự làm thay đổi cách họ đối xử với người bên cạnh. Ta nghe “hãy tha thứ”, nhưng vẫn giữ một mối hận nhiều năm. Ta nghe “đừng xét đoán”, nhưng miệng vẫn quen nói về khuyết điểm của người khác. Ta nghe “hãy yêu kẻ thù”, nhưng chỉ cần ai đụng đến quyền lợi của mình là lòng lập tức đóng lại. Ta nghe “phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó”, nhưng cả đời vẫn mải mê chứng minh mình hơn người. Ta nghe “ai muốn làm lớn thì phải làm người phục vụ”, nhưng lại buồn khi không được nhìn nhận, không được trao vị trí, không được người khác kính nể. Ta nghe rất nhiều nhưng có thể chẳng thật sự lắng nghe. Bài suy niệm của Giáo phận Valleyfield nhấn mạnh một điều rất đẹp: để hiểu lời Đức Giêsu, đặc biệt những lời khó nghe về đau khổ và tự hiến, con người phải “nhai đi nhai lại”, phải để Lời Chúa mỗi ngày nuôi dưỡng và sưởi ấm trái tim mình. Lời Chúa không phải một bản tin đọc một lần rồi thôi. Lời Chúa giống như hạt giống cần ở lại trong đất rất lâu trước khi nảy mầm; giống như thức ăn cần được tiêu hóa để trở thành máu thịt; giống như một lời yêu thương đôi khi phải mang theo nhiều năm ta mới hiểu hết ý nghĩa.
Có những lời của Chúa hôm nay ta chưa hiểu, nhưng mười năm sau ta mới hiểu. Có những biến cố hôm nay ta trách Chúa, nhưng nhiều năm sau nhìn lại mới thấy chính biến cố ấy đã cứu mình khỏi một con đường nguy hiểm. Có những mất mát hôm nay khiến ta nghĩ đời mình đã hết, nhưng rồi một ngày ta nhận ra từ chính vết thương ấy mình học được cách cảm thông với nỗi đau của người khác. Có những lời Chúa nghe lúc bình an dường như rất bình thường, nhưng đến khi đứng bên giường bệnh của người thân, ta mới hiểu câu “Thầy ở cùng anh em mọi ngày” quý giá đến thế nào. Có những lúc ta đọc câu “Ơn Ta đủ cho con”, tưởng chỉ là một câu Kinh Thánh đẹp, nhưng đến khi chính mình không còn nơi nào để bám víu ngoài Chúa, ta mới hiểu hai chữ “đủ cho con” sâu đến mức nào. Vì vậy, đức tin không phải là hiểu hết rồi mới theo Chúa. Đức tin nhiều khi là vẫn theo Người trong lúc chưa hiểu. Đức Maria đã sống như vậy. Mẹ không hiểu mọi sự xảy đến trong đời mình, nhưng Tin Mừng nói Mẹ “ghi nhớ tất cả những điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng”. Người môn đệ trưởng thành không nhất thiết là người có câu trả lời cho mọi câu hỏi, nhưng là người biết giữ những câu hỏi của mình trước mặt Chúa.
Các môn đệ trong Tin Mừng bị choáng ngợp bởi những điều lớn lao Đức Giêsu thực hiện. Họ nhìn thấy những phép lạ và bị vẻ huy hoàng bên ngoài lôi cuốn, trong khi Đức Giêsu muốn dẫn họ vào nơi sâu hơn: trái tim của Người, một trái tim biết mình sẽ bị trao nộp nhưng vẫn tiếp tục yêu. Đây là điều chúng ta phải hết sức cảnh giác trong đời sống đức tin. Ta có thể tìm kiếm Chúa nhưng thật ra lại đang tìm kiếm cảm giác đạo đức. Ta có thể thích những giờ cầu nguyện đầy cảm xúc, những thánh lễ long trọng, những cuộc hành hương đông người, những bài giảng khiến ta xúc động, nhưng khi Chúa dẫn vào sa mạc của sự thinh lặng thì ta lại tưởng Người bỏ mình. Ta thích nhìn thấy phép lạ hơn học yêu người khó yêu. Ta thích những chứng từ ngoạn mục hơn âm thầm trung tín với bổn phận mỗi ngày. Ta muốn Chúa giải quyết vấn đề hơn để Chúa biến đổi trái tim mình. Nhưng Kitô giáo không phải là đi tìm những hiện tượng phi thường. Trung tâm của đức tin Kitô giáo là một người bị đóng đinh. Một Thiên Chúa không cứu thế giới bằng sức mạnh áp đảo nhưng bằng tình yêu tự hiến đến cùng. Và vì thế, ai thật sự muốn hiểu Đức Giêsu phải học đứng trước thập giá.
Có một điều rất cảm động trong Tin Mừng: Đức Giêsu biết các môn đệ chưa hiểu, nhưng Người vẫn nói với họ. Người biết họ yếu đuối, nhưng vẫn chuẩn bị họ. Người biết họ sẽ chạy trốn trong đêm khổ nạn, nhưng vẫn trao cho họ bí mật sâu nhất của trái tim mình. Đó cũng là cách Chúa đối xử với chúng ta. Có nhiều điều Chúa đang nói hôm nay mà ta chưa hiểu. Có nhiều biến cố Chúa cho phép xảy ra mà ta chưa thể nhìn thấy ý nghĩa. Có những cánh cửa đóng lại khiến ta đau đớn. Có những người ra đi khiến ta tưởng cuộc đời mình bị lấy mất một phần. Có những lời cầu xin không được đáp lại như ta mong muốn. Có những con đường Chúa dẫn đi vòng vèo đến mức ta không biết Người đang đưa mình về đâu. Nhưng có lẽ vấn đề không phải là “Tại sao Chúa không giải thích cho con?”, mà là “Con có đủ kiên nhẫn để ở lại với Chúa trong khi chưa hiểu không?” Tình yêu thật luôn có một khoảng không cho mầu nhiệm. Hai người yêu nhau thật lòng cũng không bao giờ hiểu hết nhau, nhưng họ vẫn tin tưởng nhau. Huống chi giữa con người bé nhỏ và Thiên Chúa vô hạn. Đức tin không loại bỏ những câu hỏi; đức tin cho ta sức mạnh để sống cùng những câu hỏi mà không đánh mất lòng tín thác.
Tin Mừng còn nói rằng các môn đệ “sợ không dám hỏi Người”. Nỗi sợ ấy cũng rất gần với chúng ta. Có những câu hỏi ta không dám hỏi Chúa, bởi ta sợ câu trả lời của Người. “Lạy Chúa, Chúa muốn con thay đổi điều gì?” Ta ngại hỏi vì biết có thể Chúa sẽ chỉ vào một thói quen ta chưa muốn bỏ. “Lạy Chúa, con phải tha thứ cho ai?” Ta ngại hỏi vì đã quen nuôi vết thương trong lòng. “Lạy Chúa, Chúa muốn con dùng thời gian và tiền bạc của mình thế nào?” Ta ngại hỏi vì sợ Chúa đòi mình quảng đại hơn. “Lạy Chúa, đâu là điều con đang bám víu thay vì bám vào Chúa?” Ta ngại hỏi vì sợ phải đối diện với sự thật. Nhiều khi chúng ta không thiếu câu trả lời; chúng ta thiếu can đảm để nghe câu trả lời. Bởi Lời Chúa không chỉ an ủi; Lời Chúa còn cắt tỉa. Không chỉ vuốt ve; Lời Chúa còn đánh thức. Không chỉ nói “Con được yêu”, nhưng còn nói “Hãy đứng dậy và thay đổi.” Không chỉ nói “Ta tha thứ cho con”, nhưng còn nói “Con hãy đi và từ nay đừng phạm tội nữa.”
Lắng nghe Chúa, vì thế, là một cuộc phiêu lưu rất đẹp nhưng cũng rất đòi hỏi. Bài suy niệm nguồn gọi việc được mời gọi lắng nghe tiếng Chúa là một “kinh nghiệm của vẻ đẹp”, bởi tiếng ấy giống tiếng người mục tử chăm sóc đoàn chiên và làm cho cuộc đời được Tin Mừng chiếu sáng. Vẻ đẹp ở đây không phải vẻ đẹp dễ chịu của một cuộc sống không đau khổ. Đó là vẻ đẹp của một trái tim dần trở nên giống trái tim Đức Kitô. Một người biết lắng nghe Chúa lâu ngày sẽ bớt nóng giận hơn. Bớt vội kết án người khác hơn. Bớt cần phải thắng trong mọi cuộc tranh luận hơn. Bớt chạy theo ánh mắt thiên hạ hơn. Họ bắt đầu biết im lặng đúng lúc, biết xin lỗi khi sai, biết cúi xuống trước nỗi đau của người khác, biết sống tử tế ngay cả khi chẳng ai biết. Đó là dấu hiệu Lời Chúa đã đi từ tai xuống trái tim.
Có lẽ mỗi ngày chúng ta cần dành cho Chúa một khoảng lặng thật sự. Không chỉ đọc cho xong một đoạn Kinh Thánh. Không chỉ đọc kinh như hoàn thành một bổn phận. Nhưng ngồi xuống và hỏi: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa đang muốn nói gì với con?” Rồi đừng vội trả lời thay Chúa. Hãy để câu Tin Mừng ở lại. Có thể chỉ một câu thôi. “Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời.” Hãy mang câu ấy đi trong ngày. Khi bị ai hiểu lầm, hãy nhớ đến Đức Giêsu. Khi làm điều tốt mà chẳng ai ghi nhận, hãy nhớ đến Đức Giêsu. Khi phải chịu một sự bất công mà không thể giải thích, hãy nhìn Đức Giêsu. Khi chăm sóc một người bệnh lâu ngày, khi phải kiên nhẫn với một người trong gia đình, khi gánh một trách nhiệm chẳng ai biết, hãy nhớ rằng Đức Giêsu cũng đã bước vào con đường tự hiến ấy. Và bỗng nhiên thập giá của ta không còn chỉ là một tai nạn vô nghĩa; nó có thể trở thành nơi ta gặp Đức Kitô.
Đời sống đức tin trưởng thành không phải là cuộc đời luôn đầy những câu trả lời. Có khi càng theo Chúa lâu ta càng nhận ra mình biết về Người quá ít. Nhưng điều ấy không đáng sợ. Điều quan trọng là mỗi ngày ta tiến gần hơn vào trái tim Người. Các môn đệ ngày hôm ấy chưa hiểu lời Đức Giêsu; nhưng họ tiếp tục theo Người. Sau này, dưới ánh sáng Phục Sinh và nhờ Chúa Thánh Thần, họ mới hiểu rằng con đường bị trao nộp chính là con đường tình yêu chiến thắng. Cuộc đời chúng ta cũng vậy. Có những trang hiện nay đọc không hiểu. Có những đoạn tưởng như viết sai. Có những chương đầy nước mắt. Nhưng ta chỉ đang đọc giữa chừng cuốn sách đời mình. Thiên Chúa thấy toàn bộ câu chuyện. Vì thế, đừng vội kết luận về đời mình khi Chúa vẫn còn đang viết.
Hôm nay, Chúa không đòi chúng ta phải hiểu hết. Người chỉ mời ta lắng nghe sâu hơn. Đừng chỉ nhìn điều Chúa làm; hãy tìm trái tim của Đấng đang làm những điều ấy. Đừng chỉ yêu Chúa khi Người ban bánh; hãy yêu Người cả khi Người nói về thập giá. Đừng chỉ theo Người lên núi Tabor; hãy theo Người cả trên đường Giêrusalem. Đừng chỉ vui khi cảm thấy Chúa gần; hãy trung thành ngay cả khi Chúa dường như im lặng. Và nếu có một lời nào của Chúa hôm nay ta chưa hiểu, đừng vội bỏ qua. Hãy giữ nó trong lòng. Hãy cầu nguyện với nó. Hãy sống cùng nó. Hãy để thời gian và Chúa Thánh Thần từ từ mở nghĩa cho ta. Bởi đôi khi chính câu Lời Chúa ta từng thấy khó hiểu nhất lại trở thành câu cứu lấy ta trong một ngày đen tối nào đó.
Xin Chúa cho chúng ta một trái tim biết lắng nghe, không chỉ nghe những điều mình thích mà cả những điều làm mình phải thay đổi; không chỉ nghe lời hứa về vinh quang mà cả lời mời gọi bước vào thập giá; không chỉ tìm những dấu lạ khiến mắt mình kinh ngạc mà tìm chính Đức Giêsu, Đấng yêu thương đến mức trao nộp chính mình. Và khi đã học được cách lắng nghe như thế, ta sẽ khám phá một vẻ đẹp rất khác: vẻ đẹp của người không còn sống chỉ cho mình; vẻ đẹp của người biết yêu mà không cần được đáp trả; vẻ đẹp của người biết chịu thiệt mà không trở nên cay độc; vẻ đẹp của một tâm hồn đã để Tin Mừng thấm sâu đến mức những lời của Đức Kitô không còn ở ngoài tai, nhưng đã trở thành nhịp đập của chính trái tim mình.
Lm. Anmai, CSsR
 
ĐỪNG CHỈ YÊU MỘT ĐỨC GIÊSU KHÔNG CÓ THẬP GIÁ
Có những lúc người ta rất dễ tin Chúa. Đó là khi lời cầu nguyện được nhận lời, khi bệnh tật được chữa lành, khi gia đình bình an, khi công việc thuận lợi, khi những cánh cửa tưởng đã đóng lại bỗng nhiên mở ra, khi cuộc đời đang đi đúng theo điều mình mong muốn. Những lúc ấy, chúng ta có thể nói rất dễ dàng: “Chúa thương tôi”, “Chúa thật quyền năng”, “Tạ ơn Chúa”. Nhưng có một câu hỏi khó hơn rất nhiều: khi Chúa không làm theo điều ta mong, ta còn tin Người không? Khi con đường theo Chúa dẫn qua đau khổ, mất mát, hiểu lầm, hy sinh và thập giá, ta còn muốn bước theo Người nữa không? Tin Mừng hôm nay chạm đúng vào nơi sâu nhất ấy của đời sống đức tin.
Các môn đệ đang đứng trước một Đức Giêsu được mọi người thán phục. Người vừa làm những việc kỳ diệu. Đám đông kinh ngạc trước quyền năng của Thiên Chúa. Trong bầu khí đầy hào quang ấy, Đức Giêsu lại nói một điều hoàn toàn trái ngược với điều người ta đang mong đợi: “Con Người sắp bị nộp vào tay người đời.” Các môn đệ không hiểu. Có lẽ đúng hơn phải nói rằng họ không muốn hiểu. Bởi điều Đức Giêsu nói quá khác với giấc mơ của họ. Họ đang nhìn thấy một Thầy Giêsu đầy quyền năng; Người lại nói đến việc bị trao nộp. Họ đang nghĩ tới chiến thắng; Người nói tới thất bại. Họ đang mơ về vinh quang; Người nói tới thập giá. Họ muốn đi lên; Người lại nói về con đường đi xuống. Và Tin Mừng ghi một chi tiết thật buồn: họ sợ không dám hỏi Người. Có lẽ chúng ta cũng giống các môn đệ nhiều hơn mình tưởng. Chúng ta thích nghe Chúa nói về bình an, nhưng ngại nghe Người nói về từ bỏ. Chúng ta thích nghe về ân sủng, nhưng không thích nghe về hoán cải. Chúng ta muốn nghe về phục sinh, nhưng muốn đi vòng qua Thứ Sáu Tuần Thánh. Chúng ta muốn thiên đàng, nhưng lại không muốn bước qua con đường hẹp. Chúng ta muốn Đức Giêsu cứu mình, nhưng đôi khi lại không muốn Người thay đổi mình.
Một trong những cám dỗ lớn nhất của đời sống Kitô hữu là tạo ra một Đức Giêsu theo ý mình. Ta giữ lại những lời của Người làm mình dễ chịu và âm thầm bỏ qua những lời khiến mình phải thay đổi. Ta thích Đức Giêsu chữa bệnh, nhưng không thích Đức Giêsu nói: “Hãy vác thập giá mình mà theo Ta.” Ta thích Đức Giêsu tha thứ cho người tội lỗi, nhưng lại thấy khó khi Người bảo ta phải tha thứ cho kẻ xúc phạm mình. Ta thích Đức Giêsu nhân hậu, nhưng không muốn nghe Người đòi chúng ta phải từ bỏ chính mình. Ta thích Chúa ban phúc lành cho gia đình, nhưng lại ngại khi Chúa mời gọi mình trung thành trong những năm tháng hôn nhân khó khăn. Ta thích xin Chúa cho con cái thành công, nhưng đôi khi lại quên xin cho chúng trở thành người tốt và biết sống thánh thiện. Ta thích xin Chúa cất đau khổ đi, nhưng hiếm khi hỏi: “Lạy Chúa, trong đau khổ này Chúa muốn dạy con điều gì?”
Đức tin trưởng thành không phải là tin rằng người có Chúa sẽ không bao giờ gặp đau khổ. Đức tin trưởng thành là biết rằng ngay cả khi đau khổ xảy đến, Chúa vẫn đang ở đó. Kitô giáo không hứa cho chúng ta một cuộc đời không nước mắt. Đức Giêsu chưa bao giờ nói rằng ai theo Người sẽ không bị hiểu lầm, không bệnh tật, không mất mát, không thất vọng, không thất bại. Ngược lại, Người đã đi trước chúng ta trên chính những con đường ấy. Người từng mệt mỏi. Người từng bị phản bội. Người từng cô đơn. Người từng bị những người mình yêu thương bỏ chạy. Người từng cầu nguyện trong Vườn Dầu giữa một nỗi buồn đến chết được. Người từng kêu lên trên thập giá trong bóng tối. Vì thế, khi một người Kitô hữu đau khổ, họ không đứng trước một Thiên Chúa xa lạ với nước mắt. Họ đứng trước một Thiên Chúa đã khóc.
Đôi khi chúng ta hỏi: “Tại sao Chúa để chuyện này xảy ra với con?” Câu hỏi ấy rất người và không có gì đáng trách. Nhưng rồi trong hành trình đức tin, có một lúc ta cần đi xa hơn để hỏi: “Lạy Chúa, con phải sống thế nào trong điều đang xảy ra với con?” Có những đau khổ chúng ta không bao giờ hiểu hết trên đời này. Một người mẹ mất con có thể chẳng bao giờ tìm được lời giải thích đủ sức làm trái tim mình thôi đau. Một người sống tử tế nhưng bị phản bội có thể chẳng bao giờ hiểu tại sao mình phải chịu như vậy. Một người cầu nguyện tha thiết cho người thân khỏi bệnh nhưng cuối cùng vẫn phải tiễn người ấy ra nghĩa trang có thể mang theo câu hỏi suốt nhiều năm. Đức tin không bắt chúng ta giả vờ rằng những đau khổ ấy không đau. Đức tin cũng không biến nước mắt thành một điều xấu. Đức tin chỉ thì thầm với chúng ta rằng: đừng để nỗi đau trở thành bằng chứng rằng Thiên Chúa đã bỏ mình.
Có một điều rất đáng suy nghĩ: các môn đệ không hiểu lời Đức Giêsu, nhưng họ lại sợ hỏi Người. Đó cũng là bi kịch của nhiều người hôm nay. Khi không hiểu Chúa, thay vì đến gần Chúa hơn, chúng ta lại xa Người. Khi lời cầu nguyện không được đáp như mong muốn, ta thôi cầu nguyện. Khi gặp biến cố đau lòng, ta bỏ lễ. Khi thất vọng về một người trong Hội Thánh, ta quay lưng với Chúa. Khi cảm thấy Thiên Chúa im lặng, ta cũng im lặng với Người. Nhưng chính lúc không hiểu lại là lúc ta cần hỏi Chúa nhiều nhất. Có thể Người không cho ta một câu trả lời rõ ràng ngay lập tức, nhưng Người sẽ cho ta một điều quý hơn: sự hiện diện của Người.
Có những lúc Chúa không giải thích thập giá, Chúa chỉ ở bên chúng ta dưới chân thập giá. Có những lúc Chúa không lấy chén đắng khỏi đời ta, nhưng Người trao sức để ta uống nó. Có những lúc Chúa không dẹp cơn bão ngay lập tức, nhưng Người bước vào con thuyền. Có những lúc vấn đề không biến mất, nhưng trái tim chúng ta được biến đổi. Và rồi điều từng làm ta tuyệt vọng lại trở thành nơi ta học được lòng phó thác. Điều từng khiến ta khóc lại trở thành nơi ta hiểu người khác hơn. Vết thương từng khiến ta đau lại trở thành cánh cửa để ta biết cảm thông với những người đang đau giống mình.
Thập giá trong đời chúng ta thường không phải điều gì lớn lao. Đôi khi thập giá là một người trong gia đình rất khó yêu. Là một căn bệnh kéo dài. Là tuổi già khiến ta phải chấp nhận mình không còn khỏe như trước. Là một đứa con làm cha mẹ nhiều đêm mất ngủ. Là một cuộc hôn nhân phải được cứu bằng rất nhiều nhẫn nại và tha thứ. Là một thất bại không ai biết. Là một lời vu khống mà ta không thể thanh minh. Là bổn phận lặp đi lặp lại mỗi ngày chẳng ai nhìn thấy. Là phải chăm sóc một người đau yếu nhiều năm. Là phải mỉm cười trong khi lòng mình đang mệt. Là tiếp tục tử tế sau khi bị tổn thương. Là tiếp tục tin khi chưa nhìn thấy ánh sáng.
Và chính ở đó, Đức Giêsu nói với ta: “Con đừng chạy.” Không phải mọi đau khổ đều do Thiên Chúa gửi đến, và chúng ta không được đi tìm đau khổ như thể đau khổ tự nó là điều tốt. Người Kitô hữu phải chống lại bệnh tật, bất công, nghèo đói, bạo lực và mọi điều làm tổn thương con người. Nhưng có những thập giá chúng ta không thể tránh. Khi ấy câu hỏi không còn là làm sao để cuộc đời hoàn toàn không đau, mà là làm sao để đừng đau một cách vô nghĩa. Khi kết hợp đau khổ của mình với Đức Kitô, ngay cả những điều rất bé nhỏ cũng có thể trở thành tình yêu.
Một người mẹ thức đêm bên giường con bệnh có thể biến sự mệt mỏi thành tình yêu. Một người chồng nhẫn nại với người bạn đời đang yếu đau có thể biến bổn phận thành tình yêu. Một người bị xúc phạm nhưng chọn không trả đũa có thể biến vết thương thành tình yêu. Một người già âm thầm chịu những giới hạn của tuổi tác và cầu nguyện cho con cháu có thể biến cô đơn thành tình yêu. Một người bệnh đau đớn nhưng vẫn nhớ cầu nguyện cho những bệnh nhân khác có thể biến chiếc giường bệnh thành bàn thờ. Thập giá không cứu chúng ta vì nó đau; thập giá cứu chúng ta khi nó được mang bằng tình yêu, trong sự hiệp thông với Đức Kitô.
Điều đáng sợ nhất không phải là đời ta có thập giá. Điều đáng sợ hơn là ta mang thập giá mà không có Chúa. Cũng một đau khổ ấy, nếu mang một mình, ta có thể trở nên cay đắng; nếu mang với Đức Kitô, nó có thể làm trái tim ta mềm lại. Cũng một thất bại ấy, nếu nhìn bằng tự ái, nó có thể làm ta tuyệt vọng; nếu nhìn trong ánh sáng đức tin, nó có thể dạy ta khiêm nhường. Cũng một vết thương ấy, nếu cứ ôm lấy oán hận, nó sẽ làm ta héo úa; nếu đặt vào tay Chúa, nó có thể trở thành nơi lòng thương xót được sinh ra.
Có lẽ hôm nay Chúa cũng đang hỏi mỗi người chúng ta: “Con yêu Ta, hay con chỉ yêu những gì Ta ban cho con?” Câu hỏi ấy đau nhưng rất cần thiết. Nếu một ngày tiền bạc không còn, ta có còn Chúa không? Nếu sức khỏe suy giảm, ta có còn Chúa không? Nếu người ta không còn ca tụng ta, ta có còn Chúa không? Nếu dự định của ta đổ vỡ, ta có còn Chúa không? Nếu lời cầu nguyện kéo dài nhiều năm chưa được đáp, ta có còn quỳ xuống không? Nếu có, đó là lúc đức tin bắt đầu đi từ đôi môi xuống trái tim.
Người môn đệ trưởng thành không còn nói với Chúa: “Lạy Chúa, xin làm mọi điều theo ý con để con tin Chúa.” Người ấy bắt đầu nói: “Lạy Chúa, ngay cả khi con không hiểu, xin cho con vẫn tin. Ngay cả khi con không thấy đường, xin cho con vẫn bước. Ngay cả khi con không cảm thấy Chúa, xin cho con vẫn trung thành. Ngay cả khi thập giá nặng, xin đừng để con buông tay Chúa.”
Cuộc đời rồi sẽ có những ngày rất đẹp và cũng sẽ có những ngày ta chỉ muốn khóc. Sẽ có lúc đứng trên núi cao và cũng có lúc phải bước vào Vườn Dầu. Sẽ có những ngày Alleluia vang lên trong lòng và có những ngày tất cả dường như chỉ còn là thinh lặng của Thứ Sáu Tuần Thánh. Nhưng người Kitô hữu biết một bí mật: Thứ Sáu Tuần Thánh không phải chương cuối cùng. Sau thập giá là phục sinh. Sau đêm tối có bình minh. Sau hạt lúa bị chôn xuống đất là mùa gặt. Sau tiếng khóc của người môn đệ dưới chân thập giá là niềm vui của ngôi mộ trống.
Vì thế, hôm nay nếu đời ta đang bình an, hãy tạ ơn Chúa và đừng quên những người đang vác thập giá. Nếu đời ta đang đau khổ, xin đừng vội kết luận rằng Chúa đã bỏ mình. Nếu đang không hiểu điều Chúa cho phép xảy đến, đừng sợ hỏi Người. Hãy ở lại. Hãy cầu nguyện. Hãy khóc trước mặt Người nếu cần. Hãy nói với Người tất cả những gì đang có trong lòng, kể cả những giận dữ, thất vọng và nghi ngờ. Chúa không sợ những câu hỏi thật của chúng ta. Điều Người mong chỉ là chúng ta đừng bỏ đi.
Và có lẽ lời cầu nguyện đẹp nhất hôm nay không phải: “Lạy Chúa, xin cất hết thập giá khỏi đời con”, nhưng là: “Lạy Chúa Giêsu, khi con gặp những thập giá không thể tránh, xin cho con nhận ra Chúa đang đi bên cạnh. Khi con không hiểu, xin cho con đừng bỏ Chúa. Khi con yếu đuối, xin cho con biết tựa vào Chúa. Khi con chỉ muốn chạy trốn, xin giữ con lại dưới chân thập giá. Và nhất là, xin đừng để con chỉ yêu một Đức Giêsu làm phép lạ mà từ chối Đức Giêsu chịu đóng đinh. Vì con tin rằng chính Đấng đã đi qua thập giá cũng là Đấng dẫn con đến sự sống. Amen.”
Lm. Anmai, CSsR
 
KHI CHÚA KHÔNG ĐI THEO CON ĐƯỜNG TA MONG MUỐN
Có những lúc trong đời sống đức tin, điều làm chúng ta bối rối nhất không phải là khi Thiên Chúa hoàn toàn im lặng, nhưng là khi Thiên Chúa hành động theo một cách hoàn toàn khác với điều chúng ta chờ đợi. Tin Mừng hôm nay đặt các môn đệ vào đúng hoàn cảnh ấy. Mọi người đang kinh ngạc trước những việc Đức Giêsu làm. Họ vừa chứng kiến quyền năng, thấy những dấu lạ, cảm nhận sức mạnh lạ lùng nơi Người. Trong bầu khí đầy thán phục đó, đáng lẽ Đức Giêsu có thể nói đến chiến thắng, vinh quang, thành công, một tương lai rực rỡ. Nhưng Người lại nói một câu khiến mọi sự như chùng xuống: “Phần anh em, hãy lắng tai nghe cho kỹ những lời sau đây: Con Người sắp bị nộp vào tay người đời.” Đang từ đỉnh cao của sự ngưỡng mộ, Đức Giêsu bất ngờ dẫn các môn đệ xuống con đường của thập giá. Đang lúc người ta tung hô quyền năng, Người lại nói về sự yếu đuối. Đang lúc người ta nhìn thấy vinh quang, Người lại nói về việc bị trao nộp. Đang lúc các môn đệ có thể bắt đầu mơ về một tương lai huy hoàng bên cạnh Thầy, Người lại báo trước một con đường hoàn toàn khác. Chính ở đây, khoảng cách giữa cách nghĩ của Thiên Chúa và cách nghĩ của con người được bộc lộ rõ nhất.
Con người chúng ta thường dễ tin Chúa khi mọi chuyện thuận lợi. Khi cầu xin và được nhận lời, ta thấy Chúa gần. Khi bệnh tật được chữa lành, công việc hanh thông, gia đình yên ổn, ta dễ dàng nói: “Chúa thương tôi.” Khi một dự định thành công, ta tạ ơn Chúa. Khi một cánh cửa mở ra đúng lúc, ta cảm nhận bàn tay quan phòng của Người. Nhưng câu hỏi khó hơn là: khi Chúa dẫn ta qua một cánh cửa mà ta không muốn bước vào thì sao? Khi ta cầu xin mà bệnh vẫn còn, khi cố gắng mà công việc vẫn thất bại, khi yêu thương mà vẫn bị hiểu lầm, khi sống tử tế mà vẫn chịu thiệt thòi, khi phục vụ mà chẳng được ghi nhận, khi một người mình yêu thương rời khỏi cuộc đời mình, khi một kế hoạch tưởng rằng rất đẹp lại bất ngờ sụp đổ, khi ấy ta còn có thể tin rằng Thiên Chúa đang ở đó hay không? Đức tin trưởng thành không chỉ là nhận ra Chúa trong những phép lạ. Đức tin trưởng thành còn là nhận ra Chúa trong những điều ta không hiểu.
Các môn đệ hôm ấy “không hiểu lời đó.” Có lẽ chúng ta cũng không khác họ bao nhiêu. Ta vẫn thường không hiểu những điều Thiên Chúa cho phép xảy đến trong cuộc đời mình. Có những biến cố phải nhiều năm sau nhìn lại ta mới hiểu một phần. Có những vết thương cả đời này có lẽ ta vẫn không thể giải thích. Có những câu hỏi ta đã mang trong lòng rất lâu mà vẫn chưa tìm được câu trả lời. Tại sao người tốt lại đau khổ? Tại sao một gia đình đang hạnh phúc lại gặp tai họa? Tại sao một người còn trẻ lại ra đi? Tại sao mình đã cầu nguyện rất nhiều mà tình hình không thay đổi? Tại sao Chúa để một người mình tin tưởng làm mình tổn thương? Tại sao có những lúc ta cảm thấy mình đã cố gắng sống tốt hơn nhưng cuộc đời dường như lại khó khăn hơn? Những câu hỏi ấy không phải là dấu hiệu của một đức tin yếu. Đôi khi chính những câu hỏi ấy là nơi đức tin bắt đầu đi sâu hơn. Bởi vì tin không có nghĩa là hiểu hết. Tin là vẫn bước đi khi chưa hiểu hết.
Có một chi tiết rất buồn trong Tin Mừng: các môn đệ “sợ không dám hỏi Người về lời ấy.” Không hiểu đã là một chuyện; không dám hỏi lại là một chuyện khác. Có lẽ họ sợ câu trả lời. Có lẽ họ cảm thấy nếu hỏi kỹ hơn, Thầy sẽ nói một điều mà họ không muốn nghe. Có lẽ họ đã linh cảm rằng con đường theo Đức Giêsu không giống con đường họ tưởng tượng. Ta cũng vậy. Có những điều trong cuộc sống ta không dám đối diện, không phải vì ta không biết chúng tồn tại, nhưng vì ta sợ nếu nhìn thẳng vào chúng, cuộc đời mình sẽ phải thay đổi. Ta biết có một mối quan hệ cần được chữa lành, nhưng ta sợ phải xin lỗi trước. Ta biết mình đang sống sai một điều gì đó, nhưng ta sợ phải từ bỏ vì nó đã trở thành thói quen. Ta biết Chúa đang mời mình tha thứ, nhưng ta sợ rằng tha thứ có nghĩa là mình thua. Ta biết có một quyết định phải được thực hiện, nhưng ta cứ trì hoãn vì sợ mất những gì đang có. Ta biết mình cần quay về với Chúa sâu hơn, nhưng ta sợ rằng nếu thật sự để Chúa bước vào, Người sẽ đụng tới những vùng mà ta muốn giữ cho riêng mình.
Thật ra điều Đức Giêsu muốn nơi các môn đệ không phải là họ phải hiểu ngay mọi sự. Người chỉ muốn họ “lắng tai nghe cho kỹ.” Đó là một lời rất quan trọng. Trước những điều chưa hiểu, điều đầu tiên không phải là giải thích, nhưng là lắng nghe. Con người hôm nay rất quen với việc phải có câu trả lời ngay lập tức. Chúng ta tra cứu, phân tích, tranh luận, tìm lý do, tìm nguyên nhân. Nhưng có những mầu nhiệm của cuộc đời không thể được giải quyết chỉ bằng lý trí. Có những đau khổ chỉ có thể được đi qua bằng lòng tin. Có những câu hỏi phải được mang vào trong cầu nguyện chứ không phải chỉ đặt lên bàn phân tích. Có những lúc ta phải biết ngồi im trước Chúa và nói: “Lạy Chúa, con chưa hiểu. Nhưng con vẫn ở đây. Con chưa thấy con đường. Nhưng con vẫn tin rằng Chúa đang dẫn con.”
Thập giá chính là nơi lớn nhất con người tưởng rằng Thiên Chúa đã thất bại. Đức Giêsu bị bắt, bị kết án, bị đánh đập, bị đóng đinh. Những kẻ từng tung hô Người biến mất. Các môn đệ chạy trốn. Những dấu lạ dường như im tiếng. Người đã từng làm cho kẻ chết sống lại, nhưng giờ đây lại để chính mình chết. Người đã từng giải thoát người khác, nhưng giờ đây lại không tự giải thoát mình. Nếu chỉ nhìn bằng đôi mắt con người, Thập Giá hoàn toàn là thất bại. Nhưng chính từ nơi tưởng như thất bại nhất ấy, ơn cứu độ lại được mở ra. Chính nơi con người tưởng rằng Thiên Chúa im lặng nhất, tình yêu của Thiên Chúa lại được nói lên mạnh mẽ nhất. Chính khi Đức Giêsu bị trao vào tay con người, Người lại trao chính mình vào tay Chúa Cha. Người biến sự phản bội thành hiến lễ, biến bạo lực thành tình yêu, biến cái chết thành sự sống.
Có lẽ đây cũng là điều Chúa muốn dạy chúng ta trong những thập giá nhỏ bé của cuộc đời. Không phải mọi đau khổ tự nó đều tốt. Kitô giáo không tôn thờ đau khổ. Chúng ta không đi tìm đau khổ để chứng minh mình thánh thiện. Đức Giêsu cũng chữa bệnh, giải thoát con người khỏi đau khổ và khóc trước nấm mồ Lazarô. Nhưng khi đau khổ không thể tránh khỏi, người Kitô hữu tin rằng nó không nhất thiết phải trở thành vô nghĩa. Một vết thương có thể làm ta cay đắng, nhưng cũng có thể làm ta biết cảm thông với người khác. Một thất bại có thể làm ta tuyệt vọng, nhưng cũng có thể giải thoát ta khỏi ảo tưởng rằng giá trị của mình chỉ nằm ở thành công. Một lần bị phản bội có thể khiến ta đóng cửa trái tim, nhưng cũng có thể giúp ta hiểu sâu hơn thế nào là lòng trung tín. Một căn bệnh có thể làm ta cảm thấy đời mình bị thu hẹp, nhưng cũng có thể mở ra trong ta một chiều sâu cầu nguyện mà trước đó ta chưa từng có. Một mất mát có thể làm ta khóc rất lâu, nhưng đôi khi qua những giọt nước mắt đó, ta bắt đầu học cách yêu điều vĩnh cửu hơn những gì chóng qua.
Có một điều rất dễ xảy ra trong đời sống đạo: ta yêu một Đức Giêsu quyền năng hơn là yêu Đức Giêsu chịu đóng đinh. Ta thích Chúa làm phép lạ hơn là Chúa mời ta vác thập giá. Ta thích nghe lời hứa “hãy xin thì sẽ được” hơn là nghe lời mời gọi “ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ mình.” Ta dễ tạ ơn Chúa khi Người ban cho, nhưng khó tạ ơn khi Người lấy đi. Ta dễ hát Alleluia vào sáng Phục Sinh nhưng lại muốn tránh chiều Thứ Sáu Tuần Thánh. Thế nhưng không có Phục Sinh nào không đi ngang qua Thập Giá. Không có một tình yêu trưởng thành nào lại không biết hy sinh. Không có một đời sống theo Chúa thật sự nào mà không có lúc phải đặt ý mình xuống để chọn ý Người.
Có những người đã cầu xin Chúa rất lâu để một hoàn cảnh thay đổi, nhưng cuối cùng điều thay đổi lại là chính họ. Họ xin Chúa cất thập giá đi, nhưng Chúa lại cho họ đôi vai mạnh hơn. Họ xin Chúa làm người khác thay đổi, nhưng Chúa lại dạy họ biết yêu một cách khác. Họ xin Chúa cho cuộc đời dễ dàng, nhưng Chúa lại cho họ một trái tim sâu hơn. Họ xin Chúa giải thích mọi sự, nhưng Chúa lại mời họ tin. Và rồi một ngày nhìn lại, họ nhận ra rằng chính những đoạn đường mình từng muốn tránh lại là những đoạn đường giúp mình gặp Chúa sâu nhất.
“Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời.” Câu nói ấy không chỉ báo trước cuộc khổ nạn. Nó còn cho thấy sự tự hiến của Đức Giêsu. Người không sống để giữ lấy chính mình. Cả cuộc đời Người là một cuộc trao ban. Người trao thời gian cho những người tìm đến. Người trao lòng thương xót cho người tội lỗi. Người trao đôi tay cho bệnh nhân. Người trao lời tha thứ cho kẻ làm hại mình. Người trao Mình và Máu trong Bí tích Thánh Thể. Và cuối cùng Người trao cả mạng sống trên thập giá. Chính vì vậy, con đường theo Đức Giêsu không thể là con đường chỉ biết giữ lấy. Một người càng thuộc về Chúa càng phải học cách trao đi: trao một chút thời gian cho người cô đơn, trao một lời tử tế cho người đang buồn, trao sự kiên nhẫn cho người khó chịu, trao sự tha thứ cho người làm mình tổn thương, trao đôi tay cho người cần giúp đỡ, trao lời cầu nguyện cho người đang đau khổ, trao chính đời mình cho những điều có giá trị hơn bản thân mình.
Điều đáng sợ nhất không phải là ta có thập giá, bởi ai cũng có thập giá. Điều đáng sợ hơn là ta mang thập giá mà không có Chúa. Khi không có Chúa, đau khổ rất dễ biến thành cay đắng. Khi không có Chúa, mất mát dễ biến thành tuyệt vọng. Khi không có Chúa, một vết thương có thể trở thành căn phòng giam giữ ta suốt đời. Nhưng khi có Chúa, chính nơi đau nhất lại có thể trở thành nơi tình yêu đi vào sâu nhất. Thập giá không biến mất, nhưng ta không còn vác nó một mình.
Có khi ta cứ nghĩ bình an là khi mọi chuyện đều được giải quyết. Nhưng bình an Kitô giáo sâu hơn thế. Bình an là khi có những chuyện vẫn chưa được giải quyết mà lòng ta vẫn có Chúa. Bình an là khi tương lai chưa rõ nhưng ta biết mình đang nằm trong tay Cha. Bình an là khi ta không hiểu một biến cố nhưng không để biến cố ấy cướp mất niềm tin. Bình an là khi ta có thể nói: “Lạy Chúa, con không biết ngày mai sẽ thế nào, nhưng con biết Chúa sẽ có mặt ở đó.” Người có đức tin không phải là người không bao giờ sợ. Người có đức tin là người biết đem nỗi sợ vào trong tay Chúa.
Có thể hôm nay trong lòng ta cũng đang có một điều “không hiểu.” Một căn bệnh chưa biết kết quả. Một đứa con khiến cha mẹ lo lắng. Một cuộc hôn nhân đang lạnh dần. Một nỗi cô đơn không ai biết. Một vết thương từ quá khứ cứ trở lại. Một công việc bế tắc. Một lời cầu xin nhiều năm vẫn chưa được đáp lại như ta mong. Một tương lai quá mờ mịt. Ta có thể chưa hiểu. Nhưng hãy đừng chạy khỏi Chúa vì mình không hiểu Chúa. Hãy làm điều các môn đệ hôm ấy đã không dám làm: hãy hỏi Người. Hãy đến trước Thánh Thể và hỏi. Hãy mở Kinh Thánh và hỏi. Hãy mang những giọt nước mắt vào trong lời cầu nguyện và hỏi. Không phải lúc nào Chúa cũng trả lời bằng một lời giải thích. Nhiều khi câu trả lời của Chúa là chính sự hiện diện của Người. Người không nói tại sao cơn bão xảy ra, nhưng Người bước vào con thuyền. Người không luôn cất chén đắng, nhưng Người ban sức mạnh để uống. Người không luôn thay đổi hoàn cảnh, nhưng Người thay đổi trái tim người đang sống trong hoàn cảnh ấy.
Và rồi có lẽ điều đẹp nhất mà người môn đệ có thể học được sau nhiều năm theo Chúa là một lời rất đơn sơ: “Lạy Chúa, con tín thác nơi Ngài.” Không phải vì con đã hiểu hết. Không phải vì mọi sự đang tốt đẹp. Không phải vì con chắc chắn ngày mai sẽ dễ dàng. Nhưng vì con đã biết Ngài là ai. Con biết Đấng đang dẫn con không phải là một Thiên Chúa xa lạ, nhưng là Đấng đã mang những vết thương trên chính thân thể mình. Con biết bàn tay đang dẫn con cũng là bàn tay từng bị đóng đinh vì con. Con biết trái tim đang yêu con là trái tim đã bị lưỡi đòng đâm thâu. Vì thế, dù con chưa hiểu con đường, con vẫn có thể tin Người dẫn đường.
Xin Chúa cho chúng ta đừng chỉ tìm Người trong những giờ phút huy hoàng, nhưng biết nhận ra Người cả trong những đêm tối. Đừng chỉ yêu Chúa khi lời cầu xin được đáp lại, nhưng vẫn yêu Người khi trời dường như im lặng. Đừng chỉ theo Chúa đến những nơi có đám đông tung hô, nhưng đủ trung thành để bước với Người trên con đường lên Giêrusalem. Và khi một ngày nào đó chúng ta đứng trước một biến cố hoàn toàn vượt quá khả năng hiểu biết của mình, xin cho ta không vội kết luận rằng Thiên Chúa đã bỏ mình. Có thể chính lúc ấy Người đang âm thầm dẫn ta đi qua một cánh cửa mà chỉ sau này ta mới hiểu.
Cuộc đời không phải lúc nào cũng cho ta lời giải đáp. Nhưng Tin Mừng cho ta một Đấng để tín thác. Đức tin không bảo đảm rằng ta sẽ hiểu mọi chuyện; đức tin bảo đảm rằng ta không bao giờ phải đi qua mọi chuyện một mình. Và có lẽ, cuối cùng, điều quan trọng nhất không phải là ta có hiểu hết con đường của Chúa hay không, nhưng là giữa những điều không hiểu ấy, ta vẫn đủ tin để đặt bàn tay mình vào tay Người và thưa: “Lạy Chúa, con không hiểu, nhưng con vẫn đi với Chúa. Con sợ, nhưng con vẫn tin. Con yếu đuối, nhưng con biết Chúa không bỏ con. Xin dẫn con đi, dù con đường ấy có phải ngang qua thập giá, vì con tin rằng cuối con đường thập giá vẫn là sự sống.”
Lm. Anmai, CSsR