MẢNH VỤN SUY TƯ LỜI CHÚA Thứ Năm tuần XXV TN – Lm. Anmai, CSsR

MẢNH VỤN SUY TƯ LỜI CHÚA
Thứ Năm tuần XXV TN – Lm. Anmai, CSsR
“ÔNG NÀY LÀ AI?” — CÂU HỎI MỞ CỬA MỘT CUỘC ĐỜI
Có những câu hỏi người ta đặt ra chỉ để có thêm một thông tin. Biết rồi, người ta cất câu trả lời vào trí nhớ và tiếp tục công việc của mình. Nhưng cũng có những câu hỏi, một khi đã được đặt ra thật lòng, sẽ không để người hỏi sống y như trước nữa. “Ông này là ai?” là một câu hỏi như thế. Hêrôđê đã nghe người ta nói về Đức Giêsu. Ông nghe về những việc Người làm, về lời Người giảng, về những con người được chữa lành, về những tâm hồn được đánh thức. Ông tò mò, ông bối rối, ông muốn gặp Người. Nhưng muốn gặp Đức Giêsu vì tò mò vẫn còn là một khoảng cách rất xa với việc mở đời mình cho Người bước vào. Một người có thể tìm kiếm tin tức về Chúa mà không muốn nghe Chúa nói; có thể say mê những chuyện lạ chung quanh Người mà không muốn để Người chạm đến chỗ sâu nhất trong lòng mình. Tin Mừng trao câu hỏi ấy lại cho chúng ta hôm nay. Giữa rất nhiều điều đã nghe, đã đọc, đã học và đã nói về Đức Giêsu, mỗi người vẫn cần dừng lại để hỏi: “Lạy Chúa, đối với con, Chúa là ai?” Không phải Đức Giêsu trong câu trả lời con đã thuộc từ thuở nhỏ, nhưng Đức Giêsu đang đứng trước cuộc đời con lúc này: trước những điều con vui mừng, những điều con lo sợ, những việc con đang trì hoãn và những góc tối con ít khi dám nhìn nhận.
Muốn biết Đức Giêsu, người tín hữu cần học biết về Người, trò chuyện với Người trong cầu nguyện và bước theo Người trong đời sống. Ba điều ấy cần nhau như hơi thở cần cả lúc hít vào lẫn lúc thở ra. Học biết để tình yêu của ta có nền vững chắc. Nếu không chịu lắng nghe Tin Mừng, ta rất dễ tạo ra một Đức Giêsu giống ý mình: một Đức Giêsu luôn đồng ý với những chọn lựa của ta, không bao giờ đòi ta hoán cải, không bao giờ làm ta khó chịu. Có người thích một Đức Giêsu hiền lành đến mức Người không còn dám nói sự thật. Có người lại chỉ nhìn thấy một Đức Giêsu nghiêm khắc đến mức không còn nhận ra ánh mắt thương xót của Người. Có người tìm nơi Chúa một phép lạ để giải quyết mọi vấn đề, nhưng ít quan tâm đến việc Chúa muốn biến đổi trái tim mình ra sao. Bởi vậy, học biết Người là trở về với Tin Mừng, đọc chậm một lời Người nói, ở lại lâu hơn với một cử chỉ Người làm, nhìn cách Người đối xử với người yếu thế, với người tội lỗi, với kẻ chống đối và với những môn đệ nhiều lần không hiểu Thầy. Càng nhìn gần, ta càng nhận ra Người vừa dịu dàng hơn điều ta tưởng, vừa đòi hỏi hơn điều ta muốn. Người không lấy sự thật để làm tổn thương, cũng không lấy lòng thương xót để che giấu sự thật. Người yêu con người đến mức không bỏ mặc họ trong điều đang làm họ hư mất.
Nhưng có thể học rất nhiều về Đức Giêsu mà vẫn chưa thực sự gặp Người. Ta biết quê quán, thời đại, những dụ ngôn và các phép lạ của Người; ta có thể giải thích một đoạn Tin Mừng cho người khác, thậm chí xúc động khi nghe một bài giảng hay. Tất cả những điều ấy quý giá, nhưng kiến thức chỉ thật sự trở thành mối tương quan khi ta đem chính mình đến trước mặt Chúa. Cầu nguyện bắt đầu từ đó. Không cần chờ đến lúc có những lời thật đẹp. Có khi lời cầu nguyện chân thành nhất chỉ là: “Lạy Chúa, con đang mệt”; “Lạy Chúa, con giận người ấy quá”; “Lạy Chúa, con sợ”; “Lạy Chúa, con không hiểu vì sao chuyện này xảy ra”; hoặc “Lạy Chúa, con muốn yêu Chúa, nhưng lòng con hôm nay khô khan.” Chúa không cần ta trình bày một con người hoàn hảo rồi mới chịu lắng nghe. Người muốn gặp con người thật đang ngồi trước mặt Người. Khi ta mang đến cho Chúa niềm vui chưa kịp kể, nỗi đau chưa biết gọi tên, sự xấu hổ vì một lỗi lầm cứ lặp lại, cả lòng biết ơn lẫn những câu hỏi chưa có lời giải, ta đang để những điều đã học về Người trở thành cuộc đối thoại giữa hai ngôi vị: Chúa và chính ta.
Có những hôm ta cầu nguyện mà chẳng cảm thấy gì. Ta đọc một đoạn Tin Mừng, thinh lặng vài phút, rồi vẫn thấy lòng mình khô như cũ. Ta có thể nghĩ Chúa đang ở xa, hoặc nghĩ mình cầu nguyện không đúng cách. Nhưng một cuộc gặp gỡ không chỉ được đo bằng cảm giác. Trong tình yêu giữa người với người, có những ngày họ ngồi cạnh nhau mà chẳng có lời nào mới, song sự hiện diện trung thành ấy vẫn giữ cho tình yêu một chỗ ở. Với Chúa cũng vậy, có lúc điều quý nhất ta dâng lên Người là việc ta vẫn ở lại. Ta không cần giả vờ sốt sắng. Ta chỉ cần thành thật: “Lạy Chúa, hôm nay con không cảm thấy gì, nhưng con vẫn muốn ở đây với Chúa.” Có thể chính trong những ngày ấy, đức tin của ta được thanh luyện khỏi thói quen chỉ tìm Chúa vì sự an ủi Chúa ban. Ta học yêu Người vì Người là Chúa, ngay cả khi tâm hồn chưa nhận được sự ngọt ngào mình mong. Một vài phút trung thành giữa khô khan có thể kín đáo hơn một giờ cầu nguyện đầy xúc động, nhưng Chúa biết cái giá của vài phút ấy.
Rồi cầu nguyện cũng không dừng ở chỗ ta đã thưa với Chúa điều gì. Một cuộc trò chuyện thật sẽ để lại dấu vết trên đời sống. Nếu sáng nay ta xin Chúa cho mình biết yêu thương, thì buổi trưa, khi một người trong nhà nói điều làm ta khó chịu, lời cầu nguyện ấy sẽ đứng ngay bên cạnh phản ứng của ta. Nếu ta xin được sống công bình, thì lúc nhìn thấy một lợi ích không thuộc về mình, lời xin ấy sẽ trở thành một lựa chọn. Nếu ta đọc trong Tin Mừng rằng Đức Giêsu dừng lại bên người đau khổ, thì khi một người tìm đến đúng lúc ta đang bận, ta sẽ phải hỏi mình có thể dành cho họ điều gì. Bước theo Chúa thường bắt đầu ở những nơi bình thường như thế. Không phải lúc nào cũng là một quyết định lớn khiến mọi người chú ý. Đôi khi đó là một câu trả lời bớt sắc nhọn; một lời xin lỗi được nói trước dù ta vẫn còn thấy mình có phần đúng; một việc làm tử tế không cần kể lại; một khoản tiền được dùng ngay thẳng; một lời hứa nhỏ được giữ khi chẳng ai kiểm tra. Những việc ấy không làm cho Chúa yêu ta hơn, vì Người đã yêu ta trước. Nhưng chúng cho tình yêu của Người có đường đi vào thói quen, lời nói và quyết định của ta.
Có những hôm ta hiểu Lời Chúa rất rõ mà vẫn chưa làm được. Ta biết mình phải tha thứ, nhưng cứ nghĩ đến chuyện cũ là lòng lại đau. Ta biết phải nói thật, nhưng sợ mất một mối quan hệ hoặc một cơ hội. Ta biết cần bớt thời gian nhìn vào màn hình để dành chỗ cho gia đình, cho cầu nguyện, cho giấc ngủ, nhưng tối đến tay vẫn tự tìm điện thoại. Những thất bại ấy có thể làm ta nản. Tuy nhiên, theo Chúa không có nghĩa là sau một lần nghe Lời Người, mọi điều quanh co trong ta lập tức thẳng lại. Người biết trái tim con người cần được chữa lành qua thời gian. Điều Người mời gọi ta làm hôm nay có thể là nhìn nhận sự thật, xin ơn bắt đầu lại và thực hiện một bước nhỏ trong khả năng của mình. Nếu chưa thể nói với người đã làm mình tổn thương một lời bình an, ta có thể bắt đầu bằng việc ngừng nuôi thêm lời kết án họ trong lòng. Nếu chưa thể bỏ ngay một thói quen xấu, ta có thể thôi viện cớ cho nó và tìm một người đáng tin để được nâng đỡ. Nếu đã nhiều tháng tránh tòa giải tội, ta có thể quyết định một ngày cụ thể để trở về. Chúa không khinh những bước nhỏ. Người biết có những bước bên ngoài nhìn thật ngắn, nhưng trong lòng người bước, đó là cả một cuộc chiến.
Ngay cả khi làm được một việc tốt, ta cũng còn cần ở lại trước mặt Chúa. Bởi con người có thể phục vụ người khác mà trong lòng thầm mong được ghi nhận; có thể hy sinh mà âm thầm trách móc vì chẳng ai thấy; có thể làm điều đúng nhưng lại xem thường người chưa làm được như mình. Ta đừng vì thấy lòng mình còn pha lẫn tự mãn mà bỏ việc tốt. Hãy dâng lên Chúa cả việc tốt lẫn điều chưa ngay lành đang đi cùng nó: “Lạy Chúa, con đã cố giúp người ấy, nhưng con cũng muốn được khen. Xin nhận điều tốt con đã làm và thanh luyện điều con còn giữ cho riêng mình.” Đó là một lời cầu nguyện can đảm, vì nó không tô đẹp bản thân. Càng gần Đức Giêsu, ta càng không cần dựng lên một hình ảnh đạo đức để bảo vệ mình. Ta được phép nhìn thấy những động cơ pha trộn trong lòng mà không tuyệt vọng, vì ta biết Đấng nhìn thấy chúng cũng là Đấng yêu thương và chữa lành ta.
Biết Chúa, vì thế, là một cuộc đồng hành lâu dài. Mỗi ngày ta học thêm một chút về Người và cũng để Người tỏ cho ta biết sự thật về mình. Có những giai đoạn ta nhận ra Chúa là niềm vui rất gần: một lời Kinh Thánh bất ngờ nâng lòng mình dậy, một Thánh lễ khiến mình thấy được trở về nhà, một lần cầu nguyện mà nước mắt tự nhiên rơi xuống. Cũng có những giai đoạn ta gặp Chúa dưới một ánh sáng khó hơn: Người hỏi ta vì sao cứ giữ mãi một sự cay đắng, vì sao ta cần người khác công nhận đến thế, vì sao ta chỉ tin Người khi mọi việc diễn ra theo ý mình. Câu hỏi của Chúa không nhằm làm ta xấu hổ. Người hỏi vì Người muốn ta được tự do. Như một người thầy thuốc chỉ có thể chữa lành khi vết thương được mở ra, Đức Giêsu kiên nhẫn đưa ta đến gần sự thật, không để nghiền nát ta, nhưng để ta không phải tiếp tục sống dưới quyền những điều chưa được chữa lành.
Bởi thế, câu “ông này là ai?” không nên chỉ vang lên như tiếng nói của Hêrôđê từ một trang sách cũ. Ta có thể đem câu hỏi ấy vào buổi sáng trước khi mở điện thoại: “Lạy Chúa Giêsu, hôm nay Chúa là ai đối với con, giữa những điều đang chờ con?” Có thể hôm nay ta cần gặp Người như Đấng giúp ta bình tĩnh trước một cuộc trò chuyện khó. Có thể ta cần nhớ Người là Đấng thấy nỗi nhọc nhằn mà không ai trong nhà nhận ra. Có thể ta cần nghe Người nhắc rằng mình vẫn được yêu thương dù một việc mục vụ không đi như mong đợi, dù công việc thất bại, dù lòng mình mất bình an trong khi ngoài mặt mọi sự có vẻ ổn. Ta có thể hỏi câu ấy khi gia đình bất hòa, khi thấy mình bị hiểu lầm, khi đứng trước một người nghèo mà ta không biết phải giúp thế nào, khi một người thân đau bệnh và mọi lời an ủi bỗng trở nên quá mỏng. Không phải lúc nào câu trả lời cũng đến thành một ý nghĩ rõ ràng. Có khi câu trả lời đến như một chút sức để ở lại với người bệnh thêm một giờ, để không buông một lời làm đau người thân, để làm việc cần làm hôm nay dù chưa nhìn thấy ngày mai.
Và rồi ta cần để Tin Mừng hỏi ngược lại: “Con có sẵn lòng gặp Thầy trong sự thật của ngày hôm nay không?” Gặp Chúa trong sự thật có nghĩa là ngừng đợi một ngày lý tưởng mới bắt đầu theo Người. Ta thường hẹn: khi bớt bận, con sẽ cầu nguyện; khi người ấy thay đổi, con sẽ làm hòa; khi lòng con trong sạch hơn, con sẽ trở lại nhà thờ; khi con có nhiều tiền hơn, con sẽ quan tâm đến người nghèo. Nhưng đời sống của ta đang diễn ra hôm nay. Chúa bước vào chính căn phòng còn bừa bộn, vào lịch làm việc chật kín, vào gia đình đang có chuyện chưa nói được với nhau. Có lẽ lời mời của Người hôm nay rất nhỏ: tắt bớt một tiếng ồn để cầu nguyện vài phút; nghe một người nói hết câu mà không vội sửa họ; trả lại một điều không thuộc về mình; nhắn một lời hỏi thăm người đã lâu ta bỏ quên; đến thăm người mà ta cứ hẹn để tuần sau; thú nhận một sai sót trước khi nó trở thành lời nói dối lớn hơn. Ta đừng coi thường những việc cụ thể ấy. Tình yêu chỉ có thể được nhận ra khi nó có chỗ để sống trong một ngày thật.
Có người sẽ nói: “Con đã làm những điều đó nhiều lần rồi, sao con vẫn chưa thấy mình gần Chúa?” Có lẽ vì ta mong cuộc đồng hành với Người luôn cho ta một cảm giác rõ rệt, trong khi ân sủng thường âm thầm hơn. Một người học yêu thương có thể chưa nhận ra mình đã bớt gay gắt so với năm trước. Một người đang tập cầu nguyện có thể chỉ thấy những lần mình chia trí, mà chưa thấy lòng mình đã biết tìm về với Chúa mỗi khi mệt mỏi. Một người cố sống ngay thẳng có thể vẫn đau vì điều mình phải từ bỏ, nhưng chính nỗi đau ấy cho thấy họ đã không để lợi ích quyết định tất cả. Chúa nhìn thấy những thay đổi kín đáo mà ta chưa biết gọi tên. Dù vậy, cũng có khi ta cần lắng nghe lời nhận xét chân thành của người khác, vì có những điều ta tưởng mình đã sống tốt mà người ở cạnh lại đang chịu đựng. Đi với Chúa là đủ khiêm tốn để nhận ra cả hoa trái lẫn điều còn cần sửa đổi.
Đức Giêsu không phải một nhân vật để ta quan sát từ xa cho đến khi thỏa trí tò mò. Người là Đấng gọi ta đến gần, ngồi lại với Người và học cách sống của Người. Có thể ta bắt đầu bằng việc mở Tin Mừng mỗi ngày, dù chỉ một đoạn ngắn. Ta đọc chậm để nghe xem Người đã nói gì, đã nhìn ai, đã dừng lại ở đâu. Rồi ta thưa với Người điều đoạn Tin Mừng vừa khơi lên trong lòng mình. Sau cùng, ta chọn một việc có thể làm trong ngày để đáp lại. Có ngày việc ấy chỉ là giữ thinh lặng thay vì góp thêm một lời đồn. Có ngày là xin lỗi con mình vì đã nóng giận. Có ngày là làm bổn phận âm thầm với lòng tử tế. Có ngày là can đảm bước qua cửa tòa giải tội. Nhịp sống ấy giản dị, nhưng nếu được lặp lại với lòng chân thành, nó sẽ mở ra một tình bạn sâu xa. Ta sẽ nhận ra mình không chỉ biết thêm về Đức Giêsu; ta đang dần biết chính Người.
Lạy Chúa Giêsu, nhiều khi con tưởng mình đã biết Chúa vì con đã nghe nói về Chúa từ lâu. Nhưng hôm nay con muốn hỏi lại bằng cả cuộc đời: Chúa là ai đối với con? Xin cho con biết tìm Chúa trong Tin Mừng, biết nói với Chúa bằng tấm lòng thật và biết bước theo Chúa trong những lựa chọn cụ thể. Khi cầu nguyện khô khan, xin giúp con ở lại. Khi hiểu điều phải làm mà chưa đủ sức làm, xin giúp con bắt đầu lại. Khi làm được việc tốt mà lòng còn muốn giữ phần vinh dự cho mình, xin thanh luyện con bằng tình yêu của Chúa. Xin đừng để con chỉ tò mò đứng nhìn từ xa. Xin cho con mở cửa ngày hôm nay, để Chúa đi vào đúng cuộc sống con đang sống, gặp con ở nơi con đang đứng và dẫn con đi thêm một bước trên đường theo Chúa. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 

NGHE NÓI VỀ CHÚA, HAY THẬT SỰ GẶP CHÚA?
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường niên
Có một câu hỏi vang lên trong Tin Mừng hôm nay, ngắn thôi mà đủ làm xao động cả một đời người: “Vậy thì người này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Người hỏi là vua Hêrôđê. Ông đã nghe nói về Đức Giêsu, nghe về những việc Người làm, nghe những lời bàn tán của dân chúng. Có người bảo ông Gioan Tẩy Giả đã sống lại, có người nói ngôn sứ Êlia xuất hiện, người khác lại cho rằng một ngôn sứ thời xưa đã trỗi dậy. Giữa những tiếng nói ấy, Hêrôđê bối rối. Ông muốn gặp Đức Giêsu. Thoạt nghe, đó có vẻ là khởi đầu của một cuộc tìm kiếm đức tin. Nhưng Tin Mừng mời chúng ta dừng lại lâu hơn trước chữ “muốn”. Muốn thấy Chúa để làm gì? Muốn biết Chúa để được biến đổi, hay chỉ muốn thỏa mãn trí tò mò? Muốn nghe sự thật, hay muốn có thêm một chuyện lạ để kể? Cũng một câu hỏi về Đức Giêsu, nhưng trái tim đặt câu hỏi có thể đi theo hai con đường rất khác nhau.
Hêrôđê không phải người thiếu thông tin. Ông sống trong vùng đất nơi Đức Giêsu rao giảng; tin tức về Người đến tận cung điện. Điều ông thiếu là sự sẵn lòng để cho điều mình nghe chạm tới lương tâm. Ông nói một câu lạnh người: “Ông Gioan, chính ta đã chém đầu rồi.” Đằng sau câu nói ấy là một con người đã từng nghe tiếng của ngôn sứ, đã từng đứng trước một lời cảnh tỉnh, nhưng cuối cùng để quyền lực, thể diện và nỗi sợ mất lòng người khác thắng thế. Bởi vậy, khi nghe nói về Đức Giêsu, Hêrôđê không chỉ gặp một điều khó hiểu ở bên ngoài; ông còn bị đánh động bởi một sự thật chưa yên ở bên trong. Có những câu hỏi chúng ta đặt ra về Chúa, nhưng sâu xa lại là câu hỏi về chính mình: Tôi đã làm gì với tiếng nói của lương tâm? Tôi đã đối xử thế nào với người dám nói thật với tôi? Tôi có đang bảo vệ một địa vị, một thói quen, một vẻ ngoài, đến mức không còn can đảm đón nhận ánh sáng?
Tin Mừng không kết án việc đặt câu hỏi. Đức tin trưởng thành cần những câu hỏi chân thành. Chính các môn đệ cũng phải từng bước nhận ra Thầy mình là ai. Nhưng có thứ tò mò chỉ đứng ngoài cửa. Nó muốn quan sát Đức Giêsu mà không để Người nhìn lại mình; muốn kiểm chứng quyền năng của Người mà không chịu lắng nghe lời Người; muốn được Người an ủi nhưng không muốn Người đụng đến điều mình đang bám giữ. Về sau, Hêrôđê thực sự được gặp Đức Giêsu trong cuộc Thương Khó. Ông vui mừng, mong Người làm một phép lạ trước mắt mình. Nhưng khi Đức Giêsu không chiều theo sự mong đợi ấy, ông cùng binh lính chế giễu Người. Cuộc gặp đã xảy ra, mà trái tim vẫn ở rất xa. Điều ấy thật đáng sợ: người ta có thể ở gần Chúa về khoảng cách, gần Chúa trong nghi lễ, gần Chúa trong lời nói, mà vẫn không để Chúa bước vào nơi quyết định cuộc đời mình.
Chúng ta cũng nghe nói về Chúa rất nhiều. Có người đã nghe Tin Mừng từ thuở còn được mẹ dắt đến nhà thờ. Có người thuộc kinh, biết giáo lý, quen năm phụng vụ, quen cả giọng đọc của người công bố Lời Chúa. Có người dành đời mình để học hỏi, giảng dạy, phục vụ Hội Thánh. Tất cả đều quý. Nhưng Lời Chúa hôm nay hỏi rất dịu dàng và cũng rất thẳng: Sau từng ấy năm nghe nói về Đức Giêsu, tôi có biết Người hơn không? Tôi có tín thác Người hơn khi gặp điều trái ý không? Tôi có bớt làm khổ người bên cạnh không? Tôi có can đảm xin lỗi khi mình sai không? Tôi có để lời Người hướng dẫn cách mình dùng tiền, dùng quyền, nói về người vắng mặt, chăm sóc người yếu thế và giữ lời hứa của mình không? Đức tin không thể chỉ nằm trong điều ta biết nói về Chúa. Đức tin phải dần hiện ra trong cách ta sống khi không ai nhìn thấy.
Câu hỏi “Người này là ai?” sẽ được Đức Giêsu đưa đến tận trái tim các môn đệ: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Không ai có thể trả lời thay chúng ta mãi. Cha mẹ có thể trao cho con đức tin như trao một ngọn đèn; cộng đoàn có thể che gió để ngọn đèn ấy khỏi tắt; Hội Thánh có thể dạy ta lời tuyên xưng chân thật. Nhưng rồi sẽ có ngày mỗi người phải tự mình thưa với Chúa. Ngày ấy có thể đến bên giường bệnh, khi mọi kế hoạch bỗng đổi hướng. Có thể đến giữa một mối quan hệ đổ vỡ, khi ta phải chọn giữa trả đũa và tha thứ. Có thể đến trong một quyết định nghề nghiệp, khi điều có lợi cho mình va chạm với điều ngay thẳng. Cũng có thể đến vào một buổi tối rất bình thường, khi ta thôi bận rộn đủ lâu để nhận ra lòng mình đã khô đi. Chính lúc ấy, câu trả lời về Đức Giêsu không còn là một công thức đọc thuộc, nhưng là hướng đi của đôi chân: Nếu Người thật là Chúa của con, hôm nay con sẽ sống thế nào?
Tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô không có nghĩa là từ đây ta hết yếu đuối hoặc không còn thắc mắc. Các môn đệ đã tuyên xưng Người rồi vẫn còn hiểu lầm, sợ hãi và vấp ngã. Nhưng họ ở lại với Người, để Người sửa dạy và dẫn họ đi tiếp. Đó là khác biệt lớn giữa một người tìm Chúa và một người chỉ tìm chuyện lạ về Chúa. Người tìm Chúa có thể chậm chạp, có thể khóc vì lỗi mình, có thể phải bắt đầu lại nhiều lần; nhưng họ không đóng cửa khi sự thật bước vào. Họ để cho Đức Giêsu nói cả những lời an ủi lẫn những lời đòi hỏi. Họ tin rằng bàn tay Người chạm đến vết thương không phải để làm nhục họ, mà để chữa lành. Còn người chỉ muốn một dấu lạ có thể quay đi ngay khi Chúa không đáp ứng điều mình định sẵn.
Vì thế, hôm nay ta đừng vội trách Hêrôđê như thể ông thuộc về một thế giới xa lạ. Trong lòng mỗi người đều có một góc nhỏ muốn Chúa làm theo ý mình. Ta cầu nguyện, nhưng đôi khi chỉ muốn nghe câu trả lời mình thích. Ta xin Chúa soi sáng, nhưng đã âm thầm chọn xong con đường có lợi. Ta muốn nhìn thấy Chúa hiện diện, nhưng lại né tránh Người nơi một người nghèo cần thời giờ của ta, một người thân đang chờ ta lắng nghe, hay một người mình đã đối xử bất công. Nhận ra điều ấy không phải để tuyệt vọng. Nhận ra là để mở cửa. Hêrôđê nghe nói về Đức Giêsu và tìm cách xem Người. Còn chúng ta, nhờ Tin Mừng, được mời đi xa hơn: đến gần Người với sự thật về chính mình, kể cả sự thật chưa đẹp, và xin Người làm chủ nơi lòng ta còn kháng cự.
Có lẽ một cách rất cụ thể để sống Tin Mừng hôm nay là dành ít phút thinh lặng và hỏi: “Lạy Chúa Giêsu, con đang muốn gặp Chúa nào?” Một Chúa luôn tán thành mọi quyết định của con? Một Chúa giải quyết khó khăn mà không mời con thay đổi? Hay chính Đức Giêsu của Tin Mừng: Đấng yêu thương con đến cùng, đủ dịu dàng để đón nhận con và đủ chân thật để không để con ở mãi trong bóng tối? Sau câu hỏi ấy, hãy chọn một việc nhỏ nhưng thật. Nếu đã làm tổn thương ai, hãy bắt đầu một lời xin lỗi. Nếu đã trì hoãn một việc tốt, hãy làm hôm nay. Nếu lâu rồi chỉ đọc và nói về Chúa, hãy ở yên với Người trong cầu nguyện. Nếu đang sợ để Chúa chạm đến một phần đời mình, hãy thưa đúng nỗi sợ ấy với Người. Những bước nhỏ như thế có thể là lúc câu hỏi “Chúa là ai?” bắt đầu trở thành một cuộc gặp.
Lạy Chúa Giêsu, con đã nghe nói về Chúa nhiều lần, nhưng con vẫn có thể đứng ngoài cuộc đời Chúa. Xin đừng để con bằng lòng với những điều con biết về Người mà quên chính Người. Xin cho con một trái tim chân thành: biết lắng nghe khi Lời Chúa an ủi, biết ở lại khi Lời Chúa chất vấn, biết hoán cải khi Lời Chúa soi rõ điều con muốn che giấu. Xin giải thoát con khỏi nỗi sợ mất thể diện, khỏi thói quen chỉ tìm dấu lạ, khỏi ý muốn giữ Chúa ở khoảng cách an toàn. Khi Chúa hỏi: “Còn con, con bảo Thầy là ai?”, xin cho câu trả lời của con không chỉ ở trên môi miệng, nhưng ở trong việc con làm, người con yêu thương, điều con dám từ bỏ và niềm hy vọng con giữ giữa những ngày khó khăn. Xin cho con được thật sự gặp Chúa, và nhờ gặp Chúa, biết sống khác đi. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
MUỐN THẤY CHÚA GIÊSU
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường niên – Lc 9,7-9
Có một câu rất ngắn ở cuối bài Tin Mừng hôm nay, nhưng đủ để giữ chúng ta lại rất lâu: vua Hêrôđê “tìm cách gặp Đức Giêsu”. Ông đã nghe nói về những việc Người làm. Người ta bàn tán rằng Gioan Tẩy Giả đã sống lại, rằng Êlia xuất hiện, hoặc một ngôn sứ thời xưa đã trỗi dậy. Giữa bao lời đồn, Hêrôđê bối rối và tự hỏi: “Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Câu hỏi ấy có thể mở ra một cuộc tìm kiếm chân thành. Nhưng nơi Hêrôđê, nó còn mang theo bóng tối của một chuyện ông không thể xóa khỏi lòng: “Ông Gioan, chính ta đã chém đầu rồi.” Ông muốn thấy Đức Giêsu, nhưng muốn thấy để làm gì? Muốn lắng nghe một lời có thể đổi đời mình, hay chỉ muốn giải đáp điều khiến mình bất an? Tin Mừng để câu hỏi ấy lơ lửng, như thể mời mỗi người chúng ta bước vào và tự trả lời bằng chính đời sống mình.
Hêrôđê đã cho chém đầu Gioan, nhưng không thể chém đứt tiếng nói của sự thật trong lòng mình. Một người có thể ra lệnh cho kẻ khác im tiếng; người ấy không vì thế mà có được bình an. Gioan đã chết, còn lời ông nói thì vẫn ở lại. Bởi vậy, khi nghe đến Đức Giêsu, Hêrôđê không chỉ tò mò về một con người đang làm những việc lạ lùng. Ông còn bị quá khứ của mình đuổi theo. Có những điều ta tưởng đã chôn rồi, nhưng chỉ cần một lời nói, một khuôn mặt, một khoảng thinh lặng là chúng trở về. Lương tâm không phải kẻ thù muốn làm ta khổ mãi. Lương tâm có thể là cánh cửa Thiên Chúa còn giữ mở, ngay cả khi ta đã đóng nhiều cánh cửa khác. Nỗi bối rối của Hêrôđê đáng lẽ có thể trở thành một lời cầu nguyện: “Lạy Chúa, con đã làm điều sai. Xin cho con đủ can đảm để nhìn nhận và đổi đời.” Tiếc thay, con người thường muốn xua đi sự bất an mà không muốn đụng đến nguyên nhân của nó; muốn được yên lòng mà không muốn trở về với sự thật.
Chúng ta dễ nghĩ Hêrôđê ở rất xa mình. Ông có ngai vàng, có quyền lực, có một tội ác kinh hoàng trên tay. Còn chúng ta chỉ sống những ngày bình thường, với công việc, gia đình, những bổn phận và những nỗi lo. Nhưng Tin Mừng không kể chuyện Hêrôđê để ta có dịp kết án một người đã khuất. Tin Mừng đặt trước mặt ta câu hỏi gần hơn: Tôi muốn thấy Chúa Giêsu theo cách nào? Có khi ta cũng nghe nhiều về Người, đọc những lời đẹp về Người, thích những câu chuyện cảm động về Người, mà vẫn giữ Người ở ngoài cửa những quyết định quan trọng nhất. Ta muốn Chúa an ủi khi mình đau, nhưng lại ngại để Chúa chỉ ra điều mình cần sửa. Ta muốn Chúa nghe lời cầu xin của mình, nhưng không dành thời gian nghe lời Người. Ta muốn thấy một dấu lạ để tin, trong khi dấu chỉ rất gần là một người cần được ta tha thứ, một sự thật cần được ta nói ra, một bổn phận cần được ta làm bằng tình yêu. Ta muốn thấy Chúa, nhưng đôi khi chỉ muốn Người xuất hiện trong phần đời đã được mình dọn sẵn, ở một khoảng cách đủ gần để nhận ơn và đủ xa để khỏi phải đổi thay.
Biết về Đức Giêsu và biết Đức Giêsu là hai chuyện khác nhau. Ta có thể biết tên quê quán của Người, nhớ những phép lạ, thuộc những câu Tin Mừng, nói đúng về thân phận của Người. Những điều ấy quý và cần thiết. Nhưng một người mẹ không chỉ biết con mình qua giấy khai sinh; một người bạn không chỉ biết bạn mình qua vài dòng giới thiệu. Tình yêu lớn lên nhờ ở lại, lắng nghe, cùng đi qua những ngày vui buồn. Đức tin cũng thế. Nếu ta chỉ gặp Chúa qua những điều người khác kể, Người rất dễ trở thành một nhân vật xa xưa để ta bàn luận. Nếu ta mở Tin Mừng với lòng sẵn sàng được chạm tới, nếu ta đến với Thánh Thể không chỉ để có mặt mà để ở cùng Người, nếu ta tập nhận ra Người trong người nghèo và người đang làm phiền mình, thì câu hỏi “Người là ai?” bắt đầu đi từ trí óc xuống trái tim. Bài suy niệm của Opus Dei trên đoạn Tin Mừng hôm nay cũng hướng người đọc đến việc hiểu biết và yêu mến Đức Giêsu sâu hơn qua Tin Mừng và Thánh Thể.
Nhưng muốn gặp Chúa thật, ta phải chấp nhận một điều khó: không thể mãi bắt Người đứng yên trong hình dung của mình. Dân chúng đoán Người là Gioan, là Êlia, là một ngôn sứ nào đó. Họ dùng những khuôn mặt đã biết để gọi tên Đấng đang đứng trước mặt. Chúng ta cũng thường làm vậy. Khi vui, ta muốn Chúa là Đấng chúc lành cho mọi dự định của mình. Khi khổ, ta muốn Chúa lập tức đưa mình ra khỏi đau đớn. Khi giận ai, ta muốn Chúa đứng về phía mình. Khi phạm lỗi, ta muốn Chúa thương xót, nhưng lại muốn Người đừng hỏi sâu thêm. Chúa thực sự thương xót, thực sự ở gần, thực sự nghe tiếng kêu của ta; nhưng Người lớn hơn mọi khuôn hình ta vẽ. Gặp Người là để Người mở rộng trái tim ta, chứ không phải để thu nhỏ Người vừa với những điều ta đã quyết sẵn.
Có lẽ vì thế mà nhiều người vẫn trì hoãn cuộc gặp ấy. Không phải họ không tin Chúa có mặt; họ sợ nếu thật sự ngồi yên trước mặt Người, họ sẽ phải nghe điều mình lâu nay né tránh. Một người cha sẽ nhớ ra đã nhiều tháng mình chỉ lo kiếm sống mà không còn lắng nghe con. Một người con sẽ nhận ra lời xin lỗi với mẹ đã bị hoãn quá lâu. Một người đang phục vụ trong Hội Thánh sẽ thấy mình vẫn làm nhiều việc tốt, nhưng đã âm thầm cần được khen hơn cần được Chúa biết đến. Một người đang mang vết thương sẽ hiểu rằng tha thứ không thể bị ép cho xong, nhưng mình cũng không thể để vết thương một mình quyết định mọi ngày còn lại. Chúa không phơi bày những điều ấy để làm nhục ta. Người soi sáng để ta có đường về. Ánh sáng ban đầu có thể khiến mắt đau, nhưng chính trong ánh sáng ấy, ta không còn phải giả vờ rằng bóng tối là bình an.
Hêrôđê muốn gặp Đức Giêsu; còn chúng ta được mời đi xa hơn một ước muốn thoáng qua. Có thể hôm nay ta bắt đầu rất nhỏ. Trước khi cầm điện thoại để nghe cả thế giới nói, hãy dành vài phút để nghe một đoạn Tin Mừng. Trước khi kể với Chúa tất cả điều mình cần, hãy hỏi: “Lạy Chúa, hôm nay Chúa muốn nói gì với con?” Khi tham dự Thánh lễ, hãy đem lên bàn thờ cả điều ta xấu hổ, cả người ta khó yêu, cả công việc ta đang làm trong mệt mỏi. Khi gặp một người nghèo hoặc một người cô độc, hãy chậm lại đủ lâu để không biến họ thành một ý tưởng đẹp trong bài suy niệm. Những cuộc gặp nhỏ ấy không ồn ào. Chúng có thể chẳng đem lại một cảm giác đặc biệt nào. Nhưng chính nơi đó, lòng ham muốn được thấy dần trở thành sự sẵn lòng bước theo.
Đôi khi người ta buồn vì cầu nguyện mà không thấy Chúa. Ta nhìn lên nhà tạm mà chỉ thấy sự thinh lặng. Ta đọc Tin Mừng mà một câu cũng không làm lòng mình rung động. Ta chịu đựng bệnh tật, mất mát, hiểu lầm, và tự hỏi Người ở đâu. Đừng vội kết luận rằng Người không đến. Có những cuộc gặp không bắt đầu bằng cảm xúc, nhưng bằng lòng trung thành: vẫn ở lại thêm một chút trước Thánh Thể; vẫn mở Tin Mừng vào ngày khô khan; vẫn chọn không làm tổn thương người khác khi chính mình đang đau. Ta không cần tạo ra một cảm giác đạo đức để chứng minh mình yêu Chúa. Ta có thể thưa thật: “Lạy Chúa, con muốn thấy Chúa, nhưng hôm nay con chẳng thấy gì. Xin giữ con ở lại.” Một lời cầu nguyện nghèo như thế có khi chân thật hơn rất nhiều lời trôi chảy.
Câu hỏi của Hêrôđê, “Ông này là ai?”, cuối cùng không được trả lời bằng tin đồn. Chỉ có con đường đi với Đức Giêsu mới giúp người ta hiểu Người. Ta sẽ thấy Người cúi xuống trước người bị bỏ rơi, chạm đến người phong hủi, ngồi cùng người tội lỗi, khóc trước nấm mồ người bạn, và bước lên thập giá. Ta sẽ hiểu rằng quyền năng của Người không giống quyền lực của Hêrôđê: Hêrôđê có thể lấy mạng một người để giữ thể diện, còn Đức Giêsu trao mạng mình để cứu những người không thể tự cứu mình. Ta sẽ hiểu rằng Người không đến để thỏa mãn mọi tò mò của ta, nhưng để yêu ta đến cùng và dạy ta biết yêu như thế. Chỉ khi đứng trước tình yêu ấy, câu hỏi “Chúa là ai?” mới dẫn tới câu hỏi không thể né tránh: “Con sẽ sống thế nào sau khi đã gặp Chúa?”
Lạy Chúa Giêsu, con đã nghe nói về Chúa rất nhiều, nhưng xin đừng để con bằng lòng với điều người khác kể. Xin cho con tìm Chúa bằng một trái tim thật: không che giấu tội lỗi, không tô đẹp vết thương, không mặc cả với Lời Chúa. Nếu trong con có nỗi bối rối của Hêrôđê, xin biến nó thành lòng thống hối thay vì sự trốn chạy. Nếu trong con có sự tò mò, xin dẫn nó đến tình yêu. Nếu con đang khô khan, xin dạy con kiên trì ở lại. Và khi con gặp Chúa trong Tin Mừng, trong Thánh Thể, trong người anh chị em bên cạnh, xin cho con đủ can đảm để mở cửa đời mình. Con muốn thấy Chúa, lạy Chúa; và hơn thế nữa, con muốn để Chúa nhìn thấy con như con thật sự là, chữa lành con, rồi đưa con đi theo Người.
Lm. Anmai, CSsR.
 
MUỐN THẤY CHÚA GIÊSU
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên – Lc 9,7-9
Có một câu hỏi bật lên trong lòng vua Hêrôđê khi nghe người ta kể về những việc Đức Giêsu đã làm: “Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Tin Mừng còn nói ông tìm cách gặp Người. Thoạt nghe, đó dường như là một khởi đầu tốt. Giữa bao công việc và quyền lực, một vị vua vẫn muốn biết Đức Giêsu là ai. Nhưng muốn gặp Chúa chưa hẳn đã là muốn đón nhận Chúa. Có người tìm Người để được chữa lành; có người tìm Người vì đói bánh; có người tìm Người để bắt lỗi; và cũng có người chỉ muốn tận mắt xem Người làm một điều lạ. Cùng một bước chân đi về phía Đức Giêsu, nhưng trái tim mỗi người lại mang theo một điều khác nhau. Hêrôđê đã nghe nhiều về Người, song tiếng nói ông cần nghe nhất lại là tiếng lương tâm của chính mình. Ông đã cho chém đầu Gioan Tẩy Giả. Bây giờ, khi nghe nói đến Đức Giêsu, ký ức ấy trở về, làm ông bối rối. Một người có thể có đủ quyền để ra lệnh cho người khác im tiếng, nhưng không dễ ra lệnh cho sự thật thôi lên tiếng trong lòng mình.
Câu chuyện của Hêrôđê khiến chúng ta tự hỏi: tôi muốn gặp Chúa để làm gì? Tôi có muốn nghe Người nói thật với tôi không, hay chỉ muốn Người đáp ứng điều tôi đang mong? Có khi chúng ta tìm Chúa trong những ngày túng quẫn và tha thiết xin Người mở một lối đi. Điều ấy thật tự nhiên; người con nào chẳng chạy về với Cha khi khốn khó. Nhưng cũng có khi, sâu trong lời cầu xin, chúng ta đã quyết sẵn câu trả lời mình muốn nhận. Ta muốn Chúa giúp mình thắng trong một cuộc tranh cãi, trong khi Người đang mời ta học cách lắng nghe. Ta muốn Chúa cất đi sự day dứt, trong khi Người đang dịu dàng chỉ cho ta một lỗi lầm cần sửa. Ta muốn một dấu lạ đủ lớn để không còn phải phân vân, trong khi Người đã đến rất gần qua một lời Tin Mừng, một người đang cần ta, hoặc một bổn phận nhỏ bé đang chờ được làm với tình yêu. Chúa không khinh thường những khát vọng ấy. Người biết lòng ta yếu đuối, biết có những lúc ta chỉ đủ sức thưa: “Xin giúp con.” Nhưng Người thương ta quá nhiều để chỉ làm theo ý ta rồi để ta mãi đứng nguyên ở chỗ cũ. Gặp Chúa thật là để cho Người dẫn mình đi xa hơn điều mình đã tính.
Có một cuộc gặp Hêrôđê vẫn hằng mong đợi, cuối cùng đã xảy ra trong cuộc Thương Khó. Đức Giêsu đứng trước mặt ông. Thế nhưng, khi ông dồn dập hỏi và mong xem một phép lạ, Người lại thinh lặng. Sự thinh lặng ấy thật khó hiểu nếu ta tưởng rằng cứ hỏi nhiều là sẽ nghe được Chúa. Hêrôđê đang ở gần Đức Giêsu đến mức có thể nhìn thấy Người bằng mắt, nhưng ông vẫn ở xa Người trong lòng. Khi Chúa không chiều theo sự tò mò của mình, ông cùng lính tráng nhạo báng Người. Ta có thể bỏ lỡ một cuộc gặp như thế: Chúa đã ở đó, nhưng ta chỉ chăm chú tìm một dấu hiệu khác với sự hiện diện Người đang trao ban. Chúa đứng trước mặt ta nơi sự thật đơn sơ, nơi thập giá, nơi tình yêu không phô diễn; còn ta cứ chờ Người chứng tỏ mình theo cách ta đã định.
Chúng ta đặt bên cạnh Hêrôđê một người khác cũng mong được thấy Đức Giêsu: cụ Simêon. Cụ đã chờ đợi lâu, đã sống công chính và đạo đức, đã giữ lòng mình hướng về lời hứa của Thiên Chúa. Khi Đức Maria và thánh Giuse đem Hài Nhi vào Đền Thờ, cụ nhận ra Đấng mình hằng mong đợi. Trước mắt cụ là một em bé như bao em bé khác, được cha mẹ bồng ẵm, nhỏ bé và cần được chăm sóc. Không có cảnh tượng lẫy lừng nào buộc mọi người phải quỳ xuống. Vậy mà Simêon nhận ra, bế Hài Nhi trên tay và chúc tụng Thiên Chúa. Hêrôđê nghe kể những việc phi thường mà vẫn không nhận ra Chúa khi Người đứng trước mặt. Simêon nhìn một Hài Nhi bé nhỏ mà nhận ra ơn cứu độ mình đã chờ mong. Sự khác biệt ấy không nằm ở đôi mắt nhìn sắc đến đâu, nhưng ở một trái tim đã học chờ đợi và sẵn sàng đón nhận Chúa theo cách Người đến.
Chờ đợi Chúa là một việc âm thầm. Có thể chẳng ai thấy những năm tháng Simêon đã đi qua, những lần cụ cầu nguyện mà lời hứa vẫn chưa thành, những buổi cụ bước vào Đền Thờ rồi lại trở về trong khi mọi sự dường như vẫn thế. Nhưng chính lòng trung tín ấy đã chuẩn bị cho cuộc gặp. Chúng ta thường mong có một khoảnh khắc rõ ràng để đời mình đổi khác: một lời cầu nguyện được nhậm ngay, một biến cố khiến mọi hoài nghi tan biến, một cảm xúc sốt sắng kéo dài. Chúa đôi khi ban những khoảnh khắc như vậy. Nhưng phần lớn đời sống đức tin được dệt bằng những lần ở lại rất nhỏ: vẫn cầu nguyện dù hôm nay khô khan, vẫn đến với Thánh lễ dù lòng đang nặng, vẫn mở Tin Mừng dù một câu thôi cũng đủ khiến ta phải dừng lại, vẫn tử tế với người nhà sau một ngày mệt mỏi. Ta có thể nghĩ mình chỉ đang lặp lại những việc quen thuộc. Có khi, trong chính những việc ấy, Chúa đang tập cho lòng ta biết nhận ra Người.
Vậy hôm nay tôi có thể thấy Chúa ở đâu? Người có thể đến trong giờ kinh tôi thường đọc quá vội. Người có thể đến qua người thân muốn nói với tôi một điều mà tôi luôn bảo “để lúc khác”. Người có thể đến trong lời xin lỗi tôi ngại nói, trong công việc tôi âm thầm làm cho đúng dù chẳng ai kiểm tra, trong nỗi đau của một người mà tôi từng cho là hay than phiền. Không phải mọi cuộc gặp gỡ hay mọi khó khăn đều là một dấu chỉ dễ giải nghĩa. Ta cần cầu nguyện và phân định, cần khiêm tốn trước những điều mình chưa hiểu. Nhưng ta cũng cần một trái tim biết dừng lại. Nếu cả ngày ta chỉ hỏi Chúa: “Sao Ngài chưa đến?”, có lẽ ta nên dành một chút thinh lặng để hỏi thêm: “Lạy Chúa, có phải Ngài đã đến mà con đi qua quá nhanh?”
Muốn thấy Đức Giêsu cũng là muốn biết Người hơn qua Tin Mừng. Ta có thể thuộc nhiều câu chuyện về Chúa mà vẫn chưa để cho một câu chuyện nào chạm đến cách mình sống. Hãy thử đọc chậm một đoạn ngắn. Hãy ở lại trong cảnh ấy: nhìn Chúa đến gần người bị bỏ quên, nghe Người gọi tên một người tội lỗi, thấy Người mệt mỏi mà vẫn động lòng thương, thấy Người lặng lẽ cầu nguyện, thấy Người cúi xuống rửa chân cho các môn đệ. Rồi hãy hỏi: “Lạy Chúa, hôm nay con đang đứng ở đâu trong câu chuyện này? Con đang sợ điều gì? Con đang giữ chặt điều gì? Chúa muốn dạy con yêu ai?” Tin Mừng không chỉ kể lại một quá khứ thánh thiện. Lời Chúa còn soi sáng một cuộc sống rất cụ thể đang diễn ra hôm nay: cuộc sống của tôi, với những niềm vui nhỏ, những thiếu sót dai dẳng, những trách nhiệm không thể nhờ ai sống thay.
Càng ở lại với Đức Giêsu, ta càng hiểu rằng nên thánh không đơn thuần là tránh làm điều xấu. Tránh tội là điều cần thiết, nhưng Chúa gọi ta đi xa hơn: sống mỗi ngày giống Người hơn. Có thể ta chưa làm được một việc lớn lao nào, nhưng hôm nay ta có thể nói thật khi nói dối sẽ có lợi hơn; có thể giữ một lời hứa nhỏ; có thể bớt một lời làm đau người khác; có thể hỏi thăm người đang buồn và thật sự dành thời gian nghe câu trả lời. Trong gia đình, ta có thể ngưng đòi mọi người hiểu mình trước và thử hiểu một người đang khó ở. Trong công việc, ta có thể làm điều phải làm với sự ngay thẳng, ngay cả khi không ai biết. Trong cộng đoàn, ta có thể thôi nuôi một lời phàn nàn đã quá lâu và bắt đầu góp phần chữa lành. Những điều ấy nhỏ trong mắt người đời, nhưng mỗi lần chọn yêu thương, ta đang để một nét của Đức Kitô hiện rõ hơn trong đời mình. Bài suy niệm của Opus Dei nối việc đọc Tin Mừng với ước muốn nên giống Chúa ngay trong gia đình, công việc và tình bạn thường ngày.
Điều này cũng giúp ta nhìn lại ước mơ nên thánh. Có người nghe hai chữ ấy liền thấy xa vời, vì biết mình hay nóng giận, dễ chán nản, cầu nguyện thiếu đều đặn và đã nhiều lần thất hứa với Chúa. Nếu nên thánh có nghĩa là chưa từng yếu đuối, hẳn chúng ta chỉ còn biết cúi đầu. Nhưng Đức Giêsu không gọi ta vì ta đã hoàn hảo. Người gọi, ở lại, tha thứ và nâng ta dậy để ta học sống như Người. Ta cần thành thật về tội lỗi của mình, dám hoán cải và tìm đến lòng thương xót Chúa; đồng thời, ta cần thôi nghĩ rằng một lần vấp ngã đã định nghĩa toàn bộ con người mình. Đứa con tập bước có thể ngã nhiều lần. Điều quan trọng là nó vẫn nghe được tiếng Cha gọi và dám đưa tay cho Người nắm. Hôm nay, một người trở về tòa giải tội sau thời gian dài, một người quyết định chấm dứt sự gian dối đang làm tổn thương gia đình, một người tập cầu nguyện lại sau bao tháng nguội lạnh: đó đều là những bước đi thật trên đường nên thánh.
Có một điều đẹp nữa trong hành trình ấy: khi đến gần Đức Giêsu, lòng ta dần mở ra cho người khác. Chúa không đưa ta vào một thế giới riêng để chỉ lo chăm chút linh hồn mình. Người dạy ta yêu bằng chính cách Người đã yêu. Một đời sống cầu nguyện chân thật sẽ khiến ta biết nhìn kỹ hơn khuôn mặt người đối diện. Một lần rước lễ sốt sắng sẽ tiếp tục vang trong cách ta đối xử với người yếu thế, với người làm mình khó chịu, với người không thể đáp lại điều tốt ta làm. Có khi việc tông đồ bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện đơn sơ; có khi bằng việc thăm một người bệnh; có khi bằng cách cha mẹ kiên nhẫn với con, người con chăm sóc cha mẹ già, người bạn giữ kín một nỗi đau đã được tin cậy trao cho mình. Ta không cần biến mọi cuộc gặp thành một bài giảng. Ta cần sống sao để người khác có thể cảm thấy mình được nhìn nhận, được tôn trọng và được yêu thương. Khi ấy, nếu họ hỏi vì sao ta còn hy vọng, ta có thể kể cho họ nghe về Đấng đã kiên nhẫn với đời mình.
Trở lại câu hỏi của Hêrôđê: “Ông này là ai?” Đây là một câu hỏi lớn, và mỗi người phải để Đức Giêsu trả lời trong chính đời mình. Người là ai đối với tôi khi lời cầu xin chưa được đáp như ý? Người là ai khi sự thật Người dạy đòi tôi đổi một thói quen đã ăn sâu? Người là ai khi tôi phải chọn giữa giữ thể diện và nhận lỗi, giữa giữ phần hơn và làm hòa, giữa một đời sống chỉ thuận tiện cho mình và một đời sống biết trao ban? Ta có thể nói đúng mọi điều về Chúa mà vẫn tránh cuộc gặp gỡ có sức thay đổi mình. Vì thế, hôm nay tôi xin đừng chỉ nghe người ta kể về Người. Tôi xin đủ can đảm mở Tin Mừng, ở lại với Người, và đem một điều Người dạy vào ngày sống của tôi. Nếu đã lâu tôi cầu nguyện mà chưa thấy Chúa, tôi xin được chờ như Simêon. Nếu lòng tôi còn tìm Chúa vì tò mò, vì sợ hãi, vì mong một phép lạ giải quyết tất cả, tôi cũng xin cứ thành thật đem chính lòng mình đến trước Người. Chúa có thể bắt đầu từ một lời cầu nguyện vụng về để dẫn ta vào một tình yêu sâu hơn.
Lạy Đức Giêsu, con muốn thấy Chúa. Xin đừng để con chỉ tìm những điều lạ mà bỏ qua sự hiện diện âm thầm của Chúa. Xin cho con biết lắng nghe khi Lời Chúa chạm vào điều con cần sửa; biết chờ đợi khi con chưa hiểu đường Chúa dẫn; biết nhận ra Chúa nơi những người con gặp và những việc nhỏ con phải làm hôm nay. Xin cho con trái tim của cụ Simêon: một trái tim đã chờ lâu mà vẫn dịu dàng, đã sống giữa những ngày bình thường mà vẫn nhận ra giờ Chúa đến. Xin giúp con đừng dừng lại ở câu hỏi “Chúa là ai?”, nhưng mỗi ngày dám thưa bằng cuộc sống của mình: “Chúa là Đấng con muốn đi theo.” Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
“ÔNG ẤY LÀ AI?” — KHI MỘT CÂU HỎI CHƯA TRỞ THÀNH CUỘC GẶP GỠ
Thứ Năm tuần XXV Thường niên — Lc 9,7-9
Tin Mừng hôm nay rất ngắn, nhưng để lại một câu hỏi có thể theo ta suốt đời. Tiểu vương Hêrôđê nghe nói về những việc Đức Giêsu đang làm. Người ta bàn tán: có người bảo Gioan Tẩy Giả đã sống lại, người khác nói ngôn sứ Êlia xuất hiện, người khác nữa cho rằng một vị ngôn sứ thời xưa đã trỗi dậy. Giữa những lời đồn ấy, Hêrôđê bối rối: “Gioan thì chính ta đã chém đầu rồi! Vậy ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Và thánh Luca khép lại bằng một chi tiết đáng suy nghĩ: ông tìm cách gặp Đức Giêsu.
Thoạt nghe, ta có thể tưởng Hêrôđê đang bắt đầu một hành trình đức tin. Ông nghe, ông thắc mắc, ông muốn gặp. Nhưng không phải mọi khát vọng được nhìn thấy Đức Giêsu đều phát xuất từ lòng muốn theo Người. Có người tìm Chúa vì khao khát sự thật; có người tìm Chúa vì muốn một phép lạ giải trí, một câu trả lời có lợi cho mình, hay một cách xoa dịu tiếng nói không yên trong lòng. Hêrôđê đã nghe Gioan Tẩy Giả nói, nhưng khi lời của Gioan đụng đến lối sống của ông, ông không để lời ấy dẫn mình trở về. Ông dùng quyền lực để bịt miệng người nói sự thật. Giờ đây, nghe đến Đức Giêsu, ông lại muốn nhìn thấy Người. Bi kịch của Hêrôđê nằm ở chỗ đó: ông muốn gặp một Đấng có thể khiến ông kinh ngạc, trong khi vẫn né tránh sự thật có thể khiến ông phải đổi đời.
Câu hỏi “Ông ấy là ai?” vì thế không chỉ nói về Đức Giêsu. Nó còn phơi bày trái tim người hỏi. Một người mẹ đã thức nhiều đêm bên giường con bệnh có thể hỏi “Chúa là ai?” bằng tất cả nỗi đau và niềm hy vọng của mình. Một người vừa phạm lỗi, đang tìm can đảm để thú nhận, có thể hỏi bằng lòng thống hối. Một người đã cầu nguyện lâu mà chưa thấy gì thay đổi có thể hỏi bằng một đức tin mệt mỏi nhưng chưa chịu buông tay Chúa. Và một người khác có thể hỏi chỉ để thêm một chuyện mới vào những điều mình đã nghe. Cùng một câu hỏi, nhưng có người mở cửa để Chúa bước vào; có người chỉ hé cửa để nhìn, rồi khóa lại trước khi Chúa kịp chạm đến điều mình muốn giấu.
Hêrôđê đã có trước mặt một lời mời gọi rất rõ nơi Gioan. Gioan không đến để làm ông mất mặt cho thỏa lòng mình. Ngôn sứ nói sự thật vì sự thật còn có thể cứu một con người. Nhưng đối với người đã quen được chiều theo ý mình, lời mời trở về đôi khi nghe như một sự xúc phạm. Người ta có thể chịu đựng nhiều tiếng ồn, miễn đừng có tiếng nào gọi đúng tên vết thương mình đang che. Người ta có thể thích nghe một bài giảng hay, miễn bài giảng ấy đừng đi tới quyết định đang chờ mình sau cửa nhà thờ. Hêrôđê không thiếu tin tức về Thiên Chúa. Ông đã từng nghe tiếng nói của một ngôn sứ bằng xương bằng thịt. Điều ông thiếu là can đảm để tiếng nói ấy thay đổi đời mình.
Chúng ta cũng có thể biết rất nhiều về Đức Giêsu mà vẫn giữ Người ở ngoài đời sống thật. Ta biết ngày lễ, thuộc kinh, đọc Tin Mừng, nghe giảng, chia sẻ một câu Lời Chúa làm mình xúc động. Tất cả những điều ấy đều quý. Nhưng rồi có một cuộc nói chuyện cần được mở ra trong gia đình mà ta cứ tránh; một món lợi bất chính ta chưa muốn từ bỏ; một người ta đã làm đau mà chưa chịu xin lỗi; một thói quen âm thầm làm tâm hồn khô cạn mà ta vẫn gọi bằng một cái tên nhẹ hơn để dễ sống chung với nó. Ngay tại đó, câu hỏi “Chúa là ai?” trở nên rất cụ thể. Chúa có được bước vào chỗ ấy không? Hay ta chỉ muốn gặp Người ở nơi nào Người không đòi ta thay đổi?
Điều làm Hêrôđê bối rối là ông đã chém đầu Gioan mà tiếng gọi hoán cải vẫn trở lại. Ông tưởng mình có thể chấm dứt một lời nói bằng cách chấm dứt người nói. Nhưng sự thật không biến mất theo cách ấy. Có những điều ta tưởng đã chôn xuống rất sâu: một lỗi lầm cũ, một lời xin lỗi chưa nói, một việc lành đã không làm khi mình có thể. Bề ngoài, ngày tháng vẫn trôi. Ta vẫn làm việc, tiếp khách, cười nói, dự lễ. Vậy mà một câu Tin Mừng, một gương mặt, một phút thinh lặng bỗng làm điều ấy hiện lên. Không phải mọi nỗi day dứt đều là tiếng Chúa; nhưng khi lương tâm chân thành nhắc ta trở về với sự thật và tình yêu, ta đừng vội tìm thêm tiếng ồn để át nó đi. Đôi khi đó chính là lúc lòng thương xót đang kiên nhẫn đứng trước cửa.
Có lẽ điều đáng buồn nhất là Hêrôđê ở rất gần cơ hội, nhưng lòng ông vẫn ở rất xa. Ông có thể nghe về Đức Giêsu. Ông có thể tìm cách nhìn thấy Người. Thế nhưng khoảng cách giữa nhìn thấy và tin theo không được đo bằng bước chân. Khoảng cách ấy được đo bằng sự sẵn lòng để cho Chúa nói một lời mình không định nghe. Nếu tôi chỉ muốn Chúa xác nhận rằng tôi luôn đúng, tôi sẽ khó nhận ra Người. Nếu tôi chỉ cầu nguyện để được điều tôi đã chọn sẵn, tôi sẽ thất vọng khi Chúa mở ra một lối khác. Nếu tôi giữ mãi câu hỏi “Chúa ở đâu?” mà không bao giờ dừng lại trước câu hỏi “Chúa đang mời tôi làm gì?”, tôi có thể đi qua rất nhiều nhà thờ mà vẫn chưa thật sự bước vào cuộc gặp gỡ.
Cũng đừng vì thế mà sợ những câu hỏi của chính mình. Tin Mừng không trách con người vì họ thắc mắc Đức Giêsu là ai. Câu hỏi ấy có thể là khởi đầu của một đời sống mới. Người môn đệ đâu phải lúc nào cũng hiểu ngay; người đau khổ đâu phải lúc nào cũng cầu nguyện bằng những lời bình an. Có những đêm ta chỉ nói được: “Lạy Chúa, con không hiểu.” Một lời như thế, nếu được thưa thật với Chúa, còn gần Người hơn nhiều câu đạo đức đẹp đẽ chỉ dùng để che lòng mình. Chúa không đòi ta giả vờ chắc chắn. Người mời ta đem cả sự hoang mang, cả nỗi sợ, cả điều mình xấu hổ vào trong cuộc đối thoại với Người. Hêrôđê đặt câu hỏi về Đức Giêsu; người môn đệ học đặt câu hỏi ấy với Đức Giêsu.
Vì thế, hôm nay ta có thể thử tìm Chúa bằng một cách rất nhỏ và rất thật. Sau khi nghe Lời Chúa, hãy ở lại ít phút, đừng vội chuyển sang chuyện khác. Hãy hỏi: “Lạy Chúa, điều gì trong đời con đang sợ ánh sáng của Ngài?” Nếu câu trả lời hiện lên, đừng lập tức tự kết án mình, cũng đừng lập tức biện hộ. Cứ đem nó đến trước Chúa. Có thể bước tiếp theo là một lời xin lỗi. Có thể là đến tòa giải tội sau nhiều năm trì hoãn. Có thể là chấm dứt một lời nói dối, trả lại điều không thuộc về mình, hoặc dành thời gian lắng nghe người thân mà lâu nay ta chỉ trả lời cho xong. Cuộc gặp gỡ Đức Giêsu không nhất thiết bắt đầu bằng một cảm xúc lớn. Nhiều khi nó bắt đầu bằng một hành động nhỏ mà ta đã né tránh rất lâu.
Hêrôđê hỏi: “Ông này là ai?” Người Kitô hữu cũng phải hỏi câu ấy mỗi ngày, vì ta không bao giờ hiểu hết Đức Giêsu. Nhưng mỗi ngày, câu hỏi cần đi sâu hơn một chút: Người là ai đối với tôi khi tôi có quyền lựa chọn điều dễ mà không đúng? Người là ai khi tôi bị hiểu lầm? Người là ai khi lời cầu nguyện dường như rơi vào thinh lặng? Người là ai khi tôi đứng trước một người nghèo chẳng thể đem lại lợi ích gì cho mình? Người là ai khi tôi đã phạm tội và tưởng mình không còn đường về? Câu trả lời của đức tin không chỉ nằm trên môi miệng. Nó dần hiện ra trong cách ta sống, cách ta đối xử với người yếu hơn, cách ta đứng dậy sau khi sa ngã và cách ta để cho lòng thương xót của Chúa làm mềm lại trái tim mình.
Lạy Chúa Giêsu, hôm nay con cũng nghe nói về Chúa và cũng muốn gặp Chúa. Xin đừng để con bằng lòng với việc chỉ nghe người khác kể về Ngài. Xin cho con đủ thành thật để nhận ra điều gì đang ngăn con đến gần Ngài; đủ khiêm nhường để nghe một lời sửa dạy; đủ can đảm để thực hiện bước hoán cải con đã trì hoãn. Khi lương tâm con bất an, xin giúp con tìm đến ánh sáng của Ngài thay vì trốn vào tiếng ồn. Khi con hỏi “Chúa là ai?”, xin dẫn con vào một cuộc gặp gỡ thật, để qua mỗi ngày, con biết Chúa hơn, yêu Chúa hơn và sống gần anh chị em mình hơn. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
MUỐN THẤY CHÚA, HAY MUỐN ĐỂ CHÚA NHÌN THẤY MÌNH?
Bài suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên
“Ông Gioan, chính ta đã chém đầu rồi! Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Hêrôđê nói vậy và tìm cách gặp Đức Giêsu. Chỉ mấy câu Tin Mừng ngắn, thánh Luca đã mở ra cả một cõi lòng bất an. Hêrôđê nghe nói về những việc Đức Giêsu làm. Người ta đưa ra đủ cách giải thích: Gioan Tẩy Giả sống lại, Êlia xuất hiện, hay một ngôn sứ thời xưa trỗi dậy. Nhưng giữa những lời đồn ấy, Hêrôđê không nghe thấy một cái tên xa lạ. Ông nghe lại tên của một người mình đã cho giết. Câu nói “chính ta đã chém đầu rồi” có vẻ như một lời khẳng định quyền lực, nhưng càng nghe càng thấy đó là tiếng nói của một người không thể yên lòng với điều mình đã làm. Ông có thể ra lệnh chấm dứt mạng sống của Gioan; ông không thể ra lệnh cho ký ức của mình im tiếng. Ông có thể đóng cửa ngục, dẹp một tiếng nói công khai; ông không thể đóng cửa lương tâm. Bởi thế, khi nghe về Đức Giêsu, câu hỏi của ông không chỉ là: “Người này là ai?” Ẩn dưới đó còn có một câu hỏi đau hơn: “Nếu sự thật mà Gioan nói vẫn còn đó, ta sẽ làm gì?” Chúa đến gần con người nhiều khi như thế. Không phải trước hết bằng một lời lên án từ bên ngoài, nhưng bằng cách đánh thức điều ta đã cố chôn trong lòng.
Hêrôđê muốn gặp Đức Giêsu. Ước muốn ấy thoạt nghe thật đáng mừng. Biết bao người trong Tin Mừng cũng muốn gặp Người: người bệnh muốn được chữa lành, người tội lỗi muốn được tha thứ, người đói khát muốn nghe một lời đem lại sự sống. Nhưng cùng một động từ “muốn gặp” có thể che giấu những trái tim rất khác nhau. Có người muốn gặp Chúa để bước theo; có người muốn gặp Chúa để có thêm một chuyện lạ mà kể. Có người đến với Người bằng nỗi nghèo khó thật của mình; có người đứng từ xa, giữ nguyên ngai của mình, rồi chờ xem Người có làm điều gì thú vị không. Hêrôđê tò mò về Đức Giêsu, nhưng Tin Mừng chưa cho thấy ông sẵn sàng để Đức Giêsu nói một lời có quyền thay đổi đời mình. Ông muốn nhìn thấy Chúa mà vẫn nắm quyền quyết định mình sẽ nhìn Người như thế nào. Ông muốn Chúa bước vào tầm mắt của mình, nhưng không muốn ánh mắt Chúa đi vào nơi ông giấu nỗi sợ, tội lỗi và sự hổ thẹn. Đó là một khoảng cách rất gần với chúng ta. Ta có thể thích nghe kể chuyện về Chúa, đọc nhiều bài suy niệm, bàn luận rất lâu về Hội Thánh, thậm chí xúc động trước một bài giảng, mà vẫn tránh cuộc gặp gỡ thật: cuộc gặp gỡ đòi ta bỏ một lời gian dối, xin lỗi một người, trả lại một điều không thuộc về mình, hoặc thôi dùng quyền lực để giữ người khác trong sợ hãi.
Sự đối diện giữa Hêrôđê và Gioan Tẩy Giả: một người có quyền mà bất an, một người bị tước quyền mà tự do. Gợi ý ấy đáng để ta dừng lại thật lâu. Hêrôđê có cung điện, chức vị, lính canh và khả năng ra lệnh. Gioan có gì? Một tiếng nói trung thành với sứ mạng đã được trao. Vậy mà khi sự thật được nói ra, người run sợ lại là kẻ ngồi trên ngai. Hêrôđê phải lo giữ thể diện, giữ các mối quan hệ, giữ thứ quyền lực vốn không bền như ông tưởng. Còn Gioan không cần đánh đổi lời mình nói để mua lấy sự an toàn. Ông có thể bị giam, nhưng không thể bị buộc phải gọi điều sai là đúng. Ông có thể chết, nhưng lời chứng của ông vẫn ở lại. Đây là nghịch lý của Tin Mừng: con người càng cố giữ mình bằng mọi giá, càng dễ trở thành tù nhân của điều mình giữ; con người càng đặt đời mình trong tay Thiên Chúa, càng có sức đứng vững khi những bảo đảm bên ngoài bị lấy đi.
Ta đừng vội nghĩ mình khác Hêrôđê vì mình không có ngai vàng và chưa từng ra lệnh giết một ngôn sứ. Mỗi người đều có thể dựng một ngai nhỏ trong lòng. Đó có thể là tiếng tốt của mình: tôi sợ người khác biết tôi đã sai, nên tôi tiếp tục che giấu, tiếp tục đổ lỗi, tiếp tục đóng vai một người chưa bao giờ yếu đuối. Đó có thể là quyền được quyết mọi chuyện trong gia đình: tôi nói mình lo cho người thân, nhưng thật ra không chịu nổi khi họ không làm theo ý tôi. Đó có thể là một vị trí trong cộng đoàn: tôi đã quen được hỏi ý kiến, được nhắc tên, được nhìn nhận, nên khi người khác làm tốt, tôi thấy lòng mình khó chịu. Đó có thể là hình ảnh đạo đức tôi vun đắp suốt nhiều năm: tôi dễ nhận mình là người có tội nói chung, nhưng rất khó nhận một lỗi cụ thể trước một người cụ thể. Những chiếc ngai ấy nhỏ đến mức ta không để ý. Chỉ khi có ai nói thật với ta, hoặc khi Chúa mời ta buông tay, ta mới biết mình đã bám chặt đến chừng nào.
Chính ở đây Gioan Tẩy Giả trở thành một câu hỏi cho đời sống đức tin của chúng ta. Gioan không rao giảng để trở thành trung tâm. Khi Đức Giêsu xuất hiện, ông biết lùi lại. Một người có thể nói sự thật trước mặt Hêrôđê vì người ấy đã học sống thật trước mặt Thiên Chúa. Nếu lòng ta còn lệ thuộc vào việc phải được yêu thích, ta sẽ rất khó nói điều cần nói. Nếu ta chỉ có thể yên ổn khi mọi người khen mình, ta sẽ không dám sửa một điều sai, cũng không dám nhận mình cần được sửa. Nhưng tự do của Gioan không phải tính khí cứng cỏi hay niềm vui làm người khác khó chịu. Đó là sự trung thành của một người biết đời mình thuộc về ai. Nói sự thật theo Tin Mừng cũng phải có lòng yêu thương, sự khiêm nhường và đúng lúc. Có khi lời sự thật cần được nói rõ ràng; có khi cần được nói riêng, thật nhẹ, sau nhiều ngày cầu nguyện. Điều không thể bỏ đi là chính sự thật. Vì khi bỏ sự thật để giữ yên ổn bên ngoài, ta có thể giữ được một buổi tiệc, một mối lợi, một tiếng khen, nhưng dần đánh mất sự bình an ở bên trong.
Cũng cần nhìn Hêrôđê với một sự nghiêm túc dành cho chính mình. Ông không hoàn toàn không biết mình đã làm gì. Ông nhớ Gioan. Ông nghe tin Đức Giêsu và bối rối. Nghĩa là lương tâm chưa chết. Nhưng một lương tâm còn lên tiếng không tự nó làm nên cuộc hoán cải. Người ta có thể ray rứt nhiều năm mà vẫn không đổi một bước nào. Có thể thấy mình sai, rồi tìm thêm việc để bận; có thể khóc vì một lỗi cũ, rồi ngày mai lại chọn con đường cũ; có thể nói “tôi muốn gặp Chúa”, nhưng chỉ muốn một cảm giác nhẹ lòng, chưa muốn đưa đời mình ra ánh sáng. Thiên Chúa không đánh thức lương tâm để con người mãi mắc kẹt trong mặc cảm. Người đánh thức để mở một lối trở về. Hêrôđê nhớ rằng mình đã cho chém đầu Gioan; điều ông cần không phải là một lời đồn mới về Đức Giêsu, mà là can đảm đứng trước sự thật mình đã biết. Với chúng ta cũng vậy: đôi khi điều làm ta xa Chúa không phải một câu hỏi thần học chưa được giải đáp, mà là một lời xin lỗi chưa nói, một việc bất công chưa sửa, một cuộc giao hòa cứ bị hoãn lại.
Tin Mừng hôm nay còn mời ta xét lại cách mình tìm kiếm Chúa. Ta có đang đợi một dấu lạ đủ mạnh để tin, trong khi đã bỏ qua những lời mời gọi rất nhỏ và rất rõ không? Ta xin Chúa cho bình an, nhưng vẫn cố kiểm soát từng người quanh mình. Ta xin Chúa soi sáng, nhưng lại chỉ muốn Người xác nhận quyết định mình đã chọn. Ta cầu nguyện trước Thánh Thể, nhưng mang trong lòng một câu trả lời đã khóa kín, không chừa chỗ cho Người lên tiếng. Ta muốn được Chúa an ủi, nhưng không muốn Người chạm vào chỗ cần chữa lành vì chạm vào đó sẽ đau. Đức Giêsu không từ chối người yếu đuối, cũng không đòi ta hoàn hảo mới được đến gần. Người đón cả người sợ hãi, người đã lầm lỗi, người không biết bắt đầu từ đâu. Chỉ có một điều cần thiết: đến với Người bằng con người thật của mình. Một lời cầu nguyện vụng về nhưng chân thành, “Lạy Chúa, con sợ mất điều này; con biết con đang bám vào nó; xin giúp con”, có thể mở cửa lòng hơn rất nhiều lời đẹp mà ta dùng để tránh nói sự thật.
Nỗi sợ tự nó không làm ta thành người xấu. Có những nỗi sợ đến từ bệnh tật, mất mát, tổn thương lâu năm, trách nhiệm quá sức; những nỗi sợ ấy cần được lắng nghe, chăm sóc và nâng đỡ. Nhưng Tin Mừng giúp ta nhận diện một loại sợ khác: nỗi sợ mất đi điều ta đã biến thành chỗ dựa cuối cùng. Hêrôđê sợ mất mặt, sợ mất quyền, sợ mất sự thuận tình của những người đang nhìn ông. Vì sợ, ông để một lời hứa dại dột dẫn tới cái chết của Gioan. Thật đáng buồn khi một con người được ban khả năng chọn điều thiện lại để cho ánh mắt của đám đông chọn thay mình. Chúng ta cũng có những lúc biết điều đúng mà không làm, chỉ vì sợ một cuộc nói chuyện khó khăn, sợ bị hiểu lầm, sợ phải thừa nhận mình đã sống sai quá lâu. Chúa không bảo ta giả vờ rằng mình không sợ. Người mời ta đem nỗi sợ đến với Người và bước một bước nhỏ trong sự thật, ngay khi lòng vẫn còn run. Can đảm Kitô giáo nhiều khi bắt đầu như thế: một lời thú nhận, một quyết định dừng lại, một cánh cửa ta dám gõ, một lời tha thứ ta chưa nói trôi chảy nhưng đã thật lòng muốn nói.
Câu hỏi của Hêrôđê, “Ông này là ai?”, cuối cùng phải trở thành câu hỏi của mỗi chúng ta. Đức Giêsu là ai đối với tôi khi Người không làm theo điều tôi mong? Người là ai khi Lời Người đụng đến quyền lợi của tôi? Người là ai khi theo Người đồng nghĩa với việc tôi phải bé lại để người khác có chỗ đứng? Nếu Người chỉ là một nhân vật làm tôi tò mò, tôi sẽ mãi đứng ở ngưỡng cửa. Nếu Người là Đấng Cứu Độ, tôi có thể đem đến cho Người cả phần đời mà tôi xấu hổ nhất. Người biết sự thật về tôi, nhưng không nhìn tôi bằng ánh mắt muốn hủy diệt. Người nhìn để gọi tôi ra khỏi chỗ bị giam. Gioan đã chỉ về Người và lùi lại; hôm nay Gioan cũng như đang nói với chúng ta: đừng dừng ở tiếng nói của tôi, hãy đến với Đấng tôi làm chứng. Đừng chỉ hỏi người khác nghĩ gì về Chúa. Hãy ở lại với Người, lắng nghe Tin Mừng của Người, để Người hỏi lòng mình: “Con đang sợ mất điều gì? Điều gì khiến con chưa sống tự do? Con có muốn trao nó cho Thầy không?”
Ước gì trong ngày hôm nay, ta không chỉ “tìm cách gặp Đức Giêsu” như Hêrôđê, nhưng thực sự dành cho Người một chỗ trong đời mình. Có thể đó là vài phút thinh lặng trước khi bắt đầu công việc, thay vì lập tức đưa tay tìm điện thoại. Có thể là đọc lại đoạn Tin Mừng rất ngắn này và để câu nói của Hêrôđê vang lên trong lòng: “Chính ta đã…” — rồi thành thật điền vào đó điều mình đang né tránh. Có thể là đến với bí tích Hòa Giải sau một thời gian dài trì hoãn. Có thể là thôi dùng sự im lặng để trừng phạt người thân, thôi lấy danh nghĩa yêu thương để kiểm soát, thôi lấy vẻ đạo đức để che một sự thiếu công bằng. Không phải mọi nút thắt đều được tháo trong một ngày. Nhưng một đời sống mới có thể bắt đầu từ một hành vi ngay thẳng hôm nay. Khi dám mở bàn tay đang nắm chặt, ta có thể thấy điều mình sợ buông nhất chưa bao giờ đủ sức cứu mình; chỉ có Chúa, Đấng vẫn kiên nhẫn đợi ta bước ra ánh sáng, mới có thể trao cho ta sự tự do sâu xa ấy.
Lạy Chúa Giêsu, nhiều lần con nói con muốn gặp Chúa, nhưng lại sợ Chúa nhìn thấy lòng con. Con muốn nghe tiếng Chúa dịu dàng mà ngại nghe tiếng Chúa gọi con thay đổi. Xin đừng để con sống mãi giữa lời đồn về Chúa, giữa những cảm xúc thoáng qua về Chúa, mà không bao giờ thật sự đến với Chúa. Xin cho con can đảm nhận ra chiếc ngai nhỏ mình đang giữ, điều con đang sợ mất, sự thật con đang né tránh. Xin dạy con sự tự do của Gioan Tẩy Giả: biết sống đúng sứ mạng, biết nói sự thật trong yêu thương, biết lùi lại để Chúa lớn lên. Và khi con yếu lòng, xin nhắc con rằng Chúa không chờ con hết sợ mới ở bên con. Chúa ở bên con để cùng con bước qua nỗi sợ, từng bước một, cho đến khi lòng con được bình an trong sự thật của Chúa. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.

 
MUỐN GẶP CHÚA, HAY CHỈ MUỐN BIẾT CHUYỆN VỀ CHÚA?
Suy niệm Lời Chúa thứ Năm tuần XXV Thường Niên, — Gv 1,2-11; Lc 9,7-9.
Có những câu hỏi bước ra từ đôi môi, nhưng phải đi một quãng đường rất dài mới chạm tới trái tim. Trong Tin Mừng hôm nay, vua Hêrôđê nghe người ta bàn tán về Đức Giêsu. Người bảo đó là ông Gioan Tẩy Giả sống lại; người nói là ngôn sứ Êlia xuất hiện; người khác nghĩ một ngôn sứ thời xưa đã trở về. Giữa những lời đồn ấy, Hêrôđê hỏi: “Ông này là ai?” Rồi ông tìm cách gặp Đức Giêsu. Thoạt nghe, câu hỏi ấy có vẻ giống một khởi đầu đẹp: một người muốn biết Chúa là ai. Nhưng Tin Mừng đặt bên cạnh câu hỏi ấy một lời thú nhận lạnh người: “Ông Gioan, ta đã cho chém đầu.” Hêrôđê muốn thấy Đức Giêsu, trong khi chính ông đã bịt miệng người từng nói sự thật với mình. Ông tò mò trước những việc Đức Giêsu làm, nhưng chưa cho thấy mình sẵn lòng để lời Đức Giêsu thay đổi đời mình. Khoảng cách từ chỗ muốn thấy đến chỗ muốn theo có thể rất xa. Có người đứng rất gần nhà thờ mà vẫn giữ Chúa ở ngoài cửa lòng; có người nghe bao nhiêu bài giảng mà vẫn không muốn nghe một lời nhắc nhở đụng đến vết thương của mình. Lời Chúa hôm nay vì thế không chỉ mời ta hỏi Đức Giêsu là ai. Lời ấy còn mời ta hỏi: Tôi tìm gặp Người với một trái tim như thế nào?
Hêrôđê không thiếu thông tin. Ông nghe được nhiều điều về Đức Giêsu đến nỗi bối rối. Nhưng những điều người khác kể không thể thay ông trả lời câu hỏi quan trọng nhất. Đám đông có thể gọi Đức Giêsu bằng một danh xưng; chỉ một cuộc gặp thật mới có thể đưa một người đến chỗ nhận ra Người là ai đối với đời mình. Chúng ta cũng sống giữa vô số tiếng nói về Chúa. Có những lời giải thích sâu sắc, những bài học giáo lý cần thiết, những chứng từ làm ta xúc động. Ta cần đón nhận và học hỏi tất cả những điều ấy. Nhưng nếu chỉ gom góp câu trả lời của người khác, ta có thể thuộc rất nhiều điều về Đức Giêsu mà vẫn chưa một lần nói với Người bằng tiếng nói chân thật của chính mình. Ta biết Người thương xót, nhưng lại giấu Người lỗi lầm mà mình xấu hổ. Ta biết Người là Đường, nhưng đến ngã rẽ khó khăn thì chỉ hỏi đâu là đường có lợi nhất. Ta biết Người ở cùng những người bé nhỏ, nhưng vẫn bước qua một con người đang cần mình dừng lại. Ta có thể nói rất đúng về Chúa, trong khi cuộc sống hằng ngày ít có chỗ cho Chúa lên tiếng.
Điều khiến câu hỏi của Hêrôđê day dứt là bóng dáng Gioan Tẩy Giả vẫn còn đó. Ông đã cho chém đầu Gioan, nhưng ông không thể khiến câu chuyện ấy biến mất khỏi lòng mình. Khi nghe nói về Đức Giêsu, ông lập tức nhớ đến người mình đã giết. Có những sự thật bị người ta xua đi mà vẫn âm thầm trở lại. Một lời xin lỗi ta trì hoãn; một điều bất công ta hưởng lợi mà không muốn gọi đúng tên; một sự thật về bản thân ta luôn tìm cách tránh né: chúng không mất đi chỉ vì ta thôi nghĩ đến. Nhiều khi ta bảo mình đang tìm Chúa, nhưng lại muốn cuộc gặp ấy dừng trước cánh cửa của một điều ta không chịu thay đổi. Ta muốn Chúa an ủi nỗi buồn, nhưng đừng chạm đến thói kiêu ngạo. Ta muốn Chúa chữa lành sự cô đơn, nhưng đừng hỏi tại sao ta đã làm tổn thương người thân. Ta muốn nghe rằng mình được tha thứ, nhưng chưa muốn bước tới người mình cần xin lỗi. Chúa biết ta yếu đuối; Người không đòi ta tự làm cho mình lành lặn rồi mới được đến gặp Người. Chính vì muốn chữa lành, Người mời ta mở ra cả nơi đau và nơi tối, chứ không chỉ đưa cho Người xem phần đời ta đã sắp xếp cho đẹp.
Bài đọc sách Giảng Viên hôm nay cất lên một giọng khác mà lại chạm đúng nỗi băn khoăn ấy. Tác giả nhìn mặt trời mọc rồi lặn, gió xoay đi rồi trở lại, các dòng sông cứ đổ về biển; hết thế hệ này đến thế hệ khác, con người lao nhọc và tự hỏi mình thu được gì. Mắt không bao giờ thấy đủ, tai chẳng bao giờ nghe đủ. Những lời ấy có thể nghe như một tiếng thở dài, nhất là với ai đang mỏi mệt. Ta thức dậy, làm việc, lo toan, giải quyết một việc rồi lại có việc khác. Ta cố xây dựng một điều gì lâu bền, nhưng thời gian đi qua rất nhanh. Một lời khen từng làm ta vui cả ngày rồi cũng nhạt. Một thành công từng tưởng sẽ đem lại bình an, ít lâu sau đã nhường chỗ cho nỗi lo phải thành công thêm lần nữa. Giảng Viên không bảo ta thôi yêu cuộc sống hay coi thường lao động. Ông buộc ta nhìn thẳng vào giới hạn của những thứ ta thường bắt chúng gánh thay ý nghĩa đời mình. Nếu ta đòi công việc phải bảo đảm rằng mình luôn đáng quý, công việc sẽ làm ta kiệt sức. Nếu ta đòi tiếng khen phải lấp đầy trái tim, ta sẽ luôn cần thêm một người khen nữa. Nếu ta đòi những gì đang có phải ở lại mãi, ta sẽ sống trong nỗi sợ mất đi ngay cả khi chúng vẫn còn trong tay.
Ở điểm ấy, câu hỏi “Đức Giêsu là ai?” trở nên gần với cuộc đời hơn ta tưởng. Người có phải chỉ là một nhân vật thánh thiện ta nhớ đến vào giờ kinh, hay là Đấng ta dám trao cho cả những việc lặp đi lặp lại, những thất bại nhỏ, những năm tháng tưởng như không để lại dấu vết? Khi một người mẹ chăm sóc con từng ngày, không phải ngày nào cũng có điều mới mẻ để kể. Khi một người con ở bên cha mẹ già, có những tuần lễ chỉ gồm thuốc men, bữa ăn, giấc ngủ và những câu chuyện đã nghe nhiều lần. Khi một người âm thầm giữ lòng trung thực trong công việc, không ai trao huy chương cho từng quyết định ngay thẳng. Dưới con mắt chỉ đếm những điều nổi bật, tất cả có vẻ chóng qua. Nhưng gặp Đức Giêsu, ta học nhìn những ngày bình thường bằng ánh mắt khác. Người đã sống những năm tháng âm thầm ở Nadarét. Người hiểu giá trị của một bữa ăn được dọn bằng tình yêu, một công việc được làm cách lương thiện, một sự hiện diện bền bỉ bên người mình thương. Điều chóng qua không vì thế trở thành vĩnh cửu trong tay ta; nhưng khi được sống với Chúa và trao tặng trong tình yêu, nó không còn là điều vô nghĩa.
Có lẽ hôm nay nhiều người nhận ra mình trong Hêrôđê hơn là muốn thừa nhận. Ta thích nghe về Đức Giêsu khi câu chuyện còn mới lạ. Ta muốn thấy một dấu lạ, một câu trả lời nhanh cho điều mình không hiểu, một cảm xúc sốt sắng đủ mạnh để xua tan sự khô khan. Nhưng nếu Chúa đến qua một lời mời sống thật, tha thứ, từ bỏ một quyền lợi không chính đáng, hoặc kiên nhẫn với một người không thể đáp lại lòng tốt của ta, ta có còn muốn gặp Người không? Một cuộc gặp với Chúa không luôn bắt đầu bằng cảm giác êm đềm. Đôi khi nó bắt đầu khi ta thôi tự bênh vực mình. Đôi khi nó đến trong giây phút ta nghe rõ nỗi đau của người khác, sau một thời gian dài chỉ nghe tiếng mình. Đôi khi nó bắt đầu bằng một lời rất nhỏ: “Lạy Chúa, con đã sai.” Ta không cần biến lời ấy thành một lời hứa lớn lao mà ngày mai không giữ nổi. Ta chỉ cần nói thật, rồi để Chúa dẫn mình đi bước kế tiếp. Người không sợ sự nghèo nàn của một trái tim thành thật. Người đã đến để tìm chính những con người không tự cứu được mình.
Muốn biết Đức Giêsu, người tín hữu cần học biết về Người, trò chuyện với Người trong cầu nguyện và bước theo Người trong đời sống. Ba điều ấy cần nhau như hơi thở cần cả lúc hít vào lẫn lúc thở ra. Học biết để tình yêu của ta có nền vững chắc, không chỉ dựa vào điều mình tưởng tượng. Cầu nguyện để những điều đã học trở thành cuộc đối thoại giữa hai ngôi vị, giữa Chúa và chính ta. Bước theo để lời cầu nguyện đi ra khỏi môi miệng, có hình dáng trong cách ta dùng thời giờ, đối xử với người khác và chọn điều thiện khi phải trả giá. Có những hôm ta cầu nguyện mà chẳng cảm thấy gì. Vẫn có thể ở lại. Có những hôm ta hiểu Lời Chúa nhưng chưa làm được. Vẫn có thể xin ơn bắt đầu lại. Có những hôm ta làm được một việc tốt mà lòng còn lẫn chút tự mãn. Vẫn có thể dâng lên Chúa cả việc tốt lẫn điều chưa ngay lành trong mình. Biết Chúa là một cuộc đồng hành; mỗi ngày ta học thêm một chút về Người và cũng để Người tỏ cho ta biết sự thật về mình.
Bởi thế, câu “ông này là ai?” không nên chỉ vang lên như tiếng nói của Hêrôđê từ một trang sách cũ. Ta có thể đem câu hỏi ấy vào buổi sáng trước khi mở điện thoại: “Lạy Chúa Giêsu, hôm nay Chúa là ai đối với con, giữa những điều đang chờ con?” Ta có thể hỏi khi một việc mục vụ không đi như mong đợi, khi gia đình bất hòa, khi lòng mình mất bình an dù ngoài mặt mọi sự vẫn ổn. Và rồi ta để Tin Mừng hỏi ngược lại: “Con có sẵn lòng gặp Thầy trong sự thật của ngày hôm nay không?” Câu trả lời có khi rất cụ thể. Tắt bớt một tiếng ồn để cầu nguyện vài phút. Nghe một người nói hết câu mà không vội sửa họ. Trả lại một điều không thuộc về mình. Bước vào tòa giải tội sau nhiều tháng trì hoãn. Đến thăm người mà ta cứ hẹn để tuần sau. Giữ lời hứa nhỏ khi không ai kiểm tra. Những bước ấy không mua được tình yêu của Chúa; chúng là cách ta mở cửa cho tình yêu đã đến gần mình.
Lạy Chúa Giêsu, có lúc con cũng chỉ đứng xa nghe người khác kể về Chúa. Con nghe nhiều, biết nhiều, nhưng lại sợ Chúa nhìn thấy điều con giấu kỹ. Xin đừng để con dừng ở sự tò mò của Hêrôđê. Xin cho con can đảm ở lại trước mặt Chúa với cả niềm tin và nghi ngại, lòng yêu mến và sự nguội lạnh, điều tốt con đã làm và điều con cần hối cải. Giữa những ngày trôi qua tưởng như giống hệt nhau, xin dạy con nhận ra Chúa đang hiện diện, đang gọi con sống thật hơn, yêu thương bền bỉ hơn. Khi con hỏi “Chúa là ai?”, xin cho con đủ thinh lặng để lắng nghe; khi con đã nghe, xin cho con đủ tin tưởng để bước theo. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
MUỐN THẤY CHÚA GIÊSU
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường niên, (Lc 9,7-9)
“Ông tìm cách gặp Đức Giêsu.” Thánh Luca khép lại đoạn Tin Mừng hôm nay bằng một ước muốn nghe rất đẹp. Muốn gặp Chúa Giêsu, có gì đáng quý hơn? Nhưng người mang ước muốn ấy lại là vua Hêrôđê, người đã ra lệnh chém đầu Gioan Tẩy Giả. Ông nghe người ta kể về những việc Đức Giêsu làm và tự hỏi: “Vậy người này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Câu hỏi của Hêrôđê chạm đến trung tâm của Tin Mừng. Chỉ có điều, đằng sau câu hỏi ấy là một tâm hồn chưa sẵn sàng đón nhận câu trả lời. Ông muốn thấy Đức Giêsu, nhưng không muốn nhìn lại việc mình đã làm với Gioan. Ông muốn hiểu điều lạ đang xảy ra ngoài kia, nhưng tránh đối diện với sự thật đang gõ cửa lòng mình. Bởi thế, câu chuyện không chỉ hỏi chúng ta có muốn gặp Chúa hay không; nó còn hỏi: chúng ta muốn gặp Người với một trái tim như thế nào?
Có những lúc chúng ta tìm Chúa vì yêu mến Người. Cũng có những lúc chúng ta tìm Chúa vì một điều khác: mong Người giải quyết ngay một nỗi lo, chứng tỏ quyền năng theo cách mình đòi hỏi, xác nhận rằng mình đã đúng, hoặc cho mình một cảm giác sốt sắng để bớt bất an. Mang những nhu cầu ấy đến với Chúa không có gì đáng xấu hổ; Người biết con người chúng ta yếu đuối. Nhưng nếu chúng ta chỉ chấp nhận một Thiên Chúa làm theo điều mình chờ đợi, cuộc gặp gỡ sẽ rất dễ dừng ở ngưỡng cửa. Hêrôđê muốn thấy một nhân vật khác thường. Đến cuộc Thương Khó, khi Đức Giêsu thực sự đứng trước mặt ông, ông hỏi Người nhiều điều và mong được xem một phép lạ. Đức Giêsu im lặng. Hêrôđê đã có trước mặt Đấng mình từng muốn gặp, nhưng lại không nhận ra Người. Đó là một cảnh buồn: khoảng cách giữa con người và Thiên Chúa đôi khi không nằm ở chỗ Chúa quá xa, mà ở chỗ lòng người chỉ mở ra cho điều ngoạn mục.
Sự im lặng của Đức Giêsu trước Hêrôđê khiến ta phải dừng lại. Chúa không phải lúc nào cũng trả lời theo hình thức ta mong đợi. Có lời cầu xin được đáp lại bằng một biến chuyển rõ ràng; có lời cầu xin dẫn ta vào những ngày rất lặng. Ta xin Chúa cho biết phải làm gì, mà trước mắt vẫn là một bổn phận quen thuộc. Ta xin Chúa đến gần, mà sáng hôm sau vẫn phải chăm người bệnh, làm việc, trả một món nợ, chịu một lời trách oan, hoặc kiên nhẫn với người thân. Khi ấy, ta có thể tưởng rằng chẳng có gì xảy ra. Nhưng chính giữa những việc nhỏ bé ấy, Chúa có thể đang mời ta đi từ lòng hiếu kỳ sang đức tin, từ việc muốn xem Người sang việc chịu để Người dạy mình sống. Người không biểu diễn để giữ chân ta. Người trao chính mình cho ai bằng lòng ở lại, lắng nghe và bước theo.
Trong đời sống, chúng ta gợi nhớ một người khác cũng mong được thấy Đấng Kitô: cụ già Simêon. Ông chờ đợi lâu năm, rồi gặp Người trong dáng vẻ một Hài Nhi được cha mẹ bồng vào Đền Thờ. Không có cảnh tượng lẫy lừng. Không có dấu chỉ khiến cả thành phải chạy đến. Simêon bế Hài Nhi trong tay và nhận ra lời hứa của Thiên Chúa đã thành sự thật. Hêrôđê tìm điều phi thường nhưng không nhận ra Chúa khi Người đứng trước mặt; Simêon nhận ra Chúa giữa một cảnh đời hết sức bình thường. Điều làm nên khác biệt là một trái tim đã học chờ đợi trong tín thác. Chờ đợi như thế không làm con người mù đi vì quen thuộc; nó giúp đôi mắt nhận ra sự hiện diện của Chúa nơi người khác dễ đi ngang qua.
Còn chúng ta, chúng ta thường gặp Chúa ở đâu? Ta có thể gặp Người khi mở Tin Mừng với lòng thật, dù đoạn văn ấy đã đọc nhiều lần. Ta gặp Người trong Thánh lễ, khi cùng cộng đoàn dâng lên những ngày vui buồn rất thật của mình. Ta gặp Người trong tòa giải tội, nơi mình không còn phải giữ vẻ tốt đẹp trước mặt Chúa. Ta gặp Người nơi một người cần được lắng nghe, một đứa trẻ hỏi đi hỏi lại, một người già kể mãi một câu chuyện, một người nghèo ngại ngùng đứng ngoài cổng. Những cuộc gặp ấy không luôn đem đến cảm xúc mạnh. Nhiều khi chúng đòi ta dừng việc đang làm, bỏ bớt sự nóng nảy, nhường thời gian của mình. Chính vì thế, chúng có thể đưa ta đến gần Đức Giêsu hơn. Khi lòng mình chỉ muốn điều lớn lao, ta dễ bỏ lỡ Người trong những hình hài nhỏ bé.
Thấy Chúa rồi, đời sống có thay đổi không? Đó là câu hỏi tiếp theo. Người ta có thể biết nhiều chuyện về Đức Giêsu, nhớ nhiều câu Tin Mừng, nghe nhiều bài giảng, mà cách đối xử với người bên cạnh vẫn y nguyên. Bài suy niệm tiếng Pháp nối ước muốn gặp Chúa với lời mời gọi “mặc lấy Đức Kitô”: đọc và suy niệm Tin Mừng để lời nói, việc làm của Người dần thấm vào đời sống mình. Điều ấy bắt đầu rất cụ thể. Nếu hôm nay tôi đọc về lòng thương xót của Chúa, liệu tôi có thể bớt một lời kết án? Nếu tôi nghe Chúa dạy tha thứ, liệu tôi có thể thôi nuôi mãi một cuộc đối thoại cay đắng trong đầu? Nếu tôi chiêm ngắm Người cúi xuống với kẻ yếu, liệu tôi có thể nhìn người đang làm phiền mình bằng đôi mắt khác? Tin Mừng đi vào lòng không chỉ để cho ta một ý nghĩ đẹp, mà để dần đổi cách ta hiện diện giữa cuộc đời.
Sự biến đổi ấy thường chậm. Có người chân thành cầu nguyện mà vẫn dễ giận. Có người đã cố sống tử tế mà còn thấy mình ghen tị, tự ái, thích được công nhận. Có người sau nhiều năm theo Chúa vẫn sợ phải nói một lời xin lỗi. Chúng ta đừng vì thế mà bỏ cuộc, cũng đừng vội làm ngơ. Mỗi lần nhận ra một góc lòng chưa giống Chúa là một dịp trở lại với Người. Ta có thể thưa rất đơn sơ: “Lạy Chúa, con muốn gặp Chúa thật, nhưng con còn muốn giữ nhiều điều theo ý mình. Xin giúp con nhìn thấy điều ấy và can đảm bước thêm một bước.” Một bước ấy có khi chỉ là nghe hết lời người khác, làm việc cho ngay thẳng, giữ lời hứa, chịu nhận lỗi, hoặc dành vài phút cầu nguyện khi chẳng thấy mình sốt sắng. Con đường nên thánh đi qua những bước như vậy.
Vì thế, đời thường không phải nơi ta phải rời bỏ để tìm Chúa. Gia đình, công việc, tình bạn và những trách nhiệm âm thầm đều có thể trở thành nơi ta tập mang lấy tâm tình của Đức Kitô. Một người cha đi làm về vẫn chịu ngồi nghe con; một người mẹ mệt mà không trút cơn giận lên cả nhà; một người trẻ từ chối gian dối dù chẳng ai kiểm tra; một người phục vụ trong giáo xứ âm thầm làm phần việc ít ai thấy: chẳng việc nào làm cả thế giới kinh ngạc, nhưng mỗi việc đều có thể là một lời đáp với Chúa. Đời sống thánh thiện không đòi ta trở thành một người xa lạ với cuộc sống của mình. Nó mời ta để tình yêu của Chúa đi vào chính cuộc sống ấy, cho đến khi những gì rất quen thuộc cũng mang một cách yêu mới.
Và khi một người thật sự muốn gặp Đức Kitô, người ấy sẽ dần chú ý đến tha nhân hơn. Cầu nguyện không khép ta trong thế giới riêng của mình. Ta đến gần Chúa để học thấy những người Chúa thương. Có thể sau một giờ cầu nguyện, điều cần làm nhất là gọi điện cho một người đang cô đơn. Có thể sau khi đọc Tin Mừng, điều cần sửa trước tiên là cách ta nói với người cùng nhà. Có thể việc tông đồ hôm nay chẳng phải một công trình lớn, mà là sống sao cho người khác thấy họ được tôn trọng, được lắng nghe và còn có chỗ để bắt đầu lại. Bài suy niệm cha gửi cũng nhấn mạnh mối liên hệ ấy: lớn lên trong đời sống nội tâm sẽ dẫn người tín hữu đến phục vụ người khác.
Hôm nay, câu hỏi của Hêrôđê vẫn vang lên: “Người này là ai?” Chúng ta đừng trả lời quá nhanh bằng một câu đã thuộc lòng. Hãy đem câu hỏi ấy vào cầu nguyện và vào đời sống. Người này là ai đối với tôi khi tôi được an vui? Người này là ai khi tôi bị hiểu lầm, khi việc lành mình làm không ai biết, khi tôi phải tha thứ thêm một lần nữa? Người này là ai khi tôi không thấy dấu lạ nào, chỉ thấy một ngày bình thường đang chờ mình sống cho tử tế? Xin Chúa cho chúng ta trái tim của Simêon: biết đợi, biết tin và biết nhận ra Người trong dáng vẻ khiêm nhường. Xin Người chữa lành nơi chúng ta chút lòng của Hêrôđê: muốn gặp Chúa mà lại sợ sự thật Chúa đem đến. Và xin cho mỗi ngày, sau khi thưa “con muốn thấy Chúa”, chúng ta cũng đủ can đảm thưa thêm: “Lạy Chúa, xin cho con nhận ra Chúa, lắng nghe Chúa, và để cuộc gặp gỡ với Chúa đổi mới cách con yêu thương.” Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
TÔI MUỐN THẤY ĐỨC GIÊSU
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên – Lc 9,7-9
“Ông tìm cách gặp Đức Giêsu.” Thánh Luca kết thúc đoạn Tin Mừng hôm nay bằng một ước muốn tưởng như rất đẹp của vua Hêrôđê. Giữa bao công việc của triều đình, giữa những lời đồn từ khắp nơi đưa tới, ông vẫn muốn nhìn thấy Đức Giêsu. Nhưng Tin Mừng đặt trước chúng ta một câu hỏi sâu hơn: Người ta muốn gặp Chúa để làm gì? Cũng là mong được thấy Đức Giêsu, nhưng có người tìm Người để được đổi đời, có người tìm Người để được chữa lành, có người tìm Người vì yêu mến, và cũng có người chỉ muốn thỏa mãn trí tò mò. Hai người có thể đứng cùng một chỗ, nghe cùng một lời Tin Mừng, dự cùng một thánh lễ, nhưng ra về với hai tâm hồn rất khác nhau. Một người đã để Chúa chạm đến mình. Người kia chỉ mang về thêm một điều để kể.
Hêrôđê nghe nhiều chuyện về Đức Giêsu. Người ta bảo Gioan Tẩy Giả sống lại; người khác nói Êlia xuất hiện; người khác nữa cho rằng một vị ngôn sứ thời xưa đã trỗi dậy. Giữa những lời ấy, Hêrôđê nhắc đến Gioan: “Ông Gioan, chính ta đã chém đầu rồi!” Câu nói ngắn ấy chứa cả một quá khứ mà ông không thể xóa đi. Gioan đã chết, nhưng tiếng nói của vị ngôn sứ dường như vẫn còn vang trong lòng nhà vua. Hêrôđê có quyền ra lệnh cho người ta im tiếng, nhưng không có quyền ra lệnh cho lương tâm mình im tiếng. Ông có thể chém đầu Gioan, nhưng không thể biến điều Gioan đã nói thành sai. Sự thật bị khước từ không vì thế mà biến mất; nhiều khi nó trở lại trong những đêm người ta không ngủ được, trong nỗi bối rối khi nghe một cái tên, trong sự khó chịu không rõ nguyên do trước một con người sống ngay thẳng.
Bởi vậy, ước muốn gặp Đức Giêsu của Hêrôđê không đơn giản là khởi đầu của đức tin. Ông muốn biết Người là ai, nhưng dường như chưa sẵn sàng để Người cho biết chính ông là ai. Đó cũng là điều có thể xảy ra nơi chúng ta. Ta thích nghe nói về Chúa, thích tìm một lời giải thích mới, một câu chuyện lạ, một dấu chỉ gây xúc động. Nhưng khi Lời Chúa soi vào cách ta cư xử với người thân, cách ta sử dụng tiền bạc, một mối bất hòa ta cố giữ, một điều sai ta chưa muốn thú nhận, ta lại muốn đổi sang đề tài khác. Ta muốn thấy Chúa, miễn là cái nhìn ấy đừng buộc ta nhìn lại mình. Ta muốn nghe Chúa nói, miễn là Người đừng chạm đến điều ta đã quyết không thay đổi.
Về sau, Hêrôđê thực sự được gặp Đức Giêsu trong cuộc Thương Khó. Đấng ông muốn thấy đứng trước mặt ông, không xa, không bị che khuất bởi lời đồn của thiên hạ. Ông hỏi Người nhiều điều và chờ Người làm một phép lạ, nhưng Đức Giêsu không trả lời. Sự thinh lặng ấy thật đáng sợ đối với một người đã quen dùng quyền lực để đòi người khác đáp ứng mình. Chúa không đến như một trò lạ để nhà vua xem cho thỏa mắt. Người đang đi vào cuộc khổ nạn để cứu độ nhân loại. Hêrôđê có Đức Giêsu ngay trước mặt mà vẫn không nhận ra Người, bởi ông chờ một màn biểu diễn trong khi Chúa trao ban chính mình. Có những lúc ta cũng than rằng Chúa im lặng. Ta xin một dấu hiệu rõ ràng, một kết quả tức thì, một biến chuyển đúng ý mình. Nhưng có thể Chúa đang hiện diện rất gần, chỉ là Người không hiện diện theo cách ta đã định sẵn. Người ở trong thánh lễ ta dự với tâm trí mỏi mệt; trong lời xin lỗi ta cần nói trước; trong người đau yếu đang đợi được thăm; trong bổn phận nhỏ bé mà ta muốn bỏ qua. Nếu chỉ tìm một Thiên Chúa gây kinh ngạc, ta có thể đi ngang qua Thiên Chúa đang âm thầm yêu thương.
Chúng ta thấy một hình ảnh khác: cụ già Simêon. Cụ cũng chờ được thấy Đấng Kitô. Nhưng khi ngày ấy đến, điều cụ nhìn thấy chỉ là một Hài Nhi được cha mẹ bồng vào Đền Thờ. Không có dấu hiệu quyền lực nào khiến người đời phải sửng sốt. Cụ Simêon vẫn nhận ra lời hứa của Thiên Chúa nơi Hài Nhi ấy và đón lấy Người trong vòng tay. Hêrôđê nhìn Đức Giêsu trưởng thành mà không nhận ra Chúa; Simêon ôm một em bé mà nhận ra Đấng Cứu Độ. Sự khác biệt không nằm ở khoảng cách từ mắt đến khuôn mặt Đức Giêsu, mà ở con đường từ mắt đến trái tim. Một người đòi Chúa phải chứng minh mình. Người kia đã kiên trì chờ đợi trong đức tin. Một người muốn Chúa phục vụ sự tò mò của mình. Người kia sẵn lòng để cuộc đời mình được hoàn tất trong lời hứa của Chúa.
Chờ đợi như Simêon không có nghĩa là ngồi yên, không làm gì, chỉ mong một ngày phi thường sẽ đến. Cụ đã sống những ngày bình thường trong sự công chính và lòng kính sợ Thiên Chúa. Chính sự trung thành qua năm tháng đã làm cho đôi mắt tâm hồn cụ trở nên tinh tường. Người kiên trì cầu nguyện sẽ dần biết nhận ra Chúa trong những hoàn cảnh mà trước kia mình chỉ thấy phiền phức. Người tập lắng nghe sẽ dần nghe được điều người thân chưa nói thành lời. Người quen cúi xuống trước nỗi khổ của anh chị em sẽ không còn thấy lòng thương xót là một ý tưởng đẹp ở xa, nhưng là việc mình có thể làm hôm nay. Đức tin lớn lên như thế: qua những lần ở lại với Chúa dù chưa cảm thấy gì, qua những lần chọn điều ngay lành dù không ai nhìn thấy, qua những lần bắt đầu lại dù đã thất bại nhiều lần. Đến một lúc nào đó, ta nhận ra Chúa đã đi cùng mình suốt cả đoạn đường tưởng như chỉ có một mình.
Vì thế, câu hỏi “Tôi muốn thấy Đức Giêsu” cần đi cùng một lời nguyện khác: “Lạy Chúa, xin dạy con nhận ra Chúa như Chúa muốn đến.” Ta thường mong gặp Chúa trong sự bình an, nhưng Người có thể đợi ta nơi một sự thật làm ta xấu hổ. Ta mong gặp Chúa trong lời khen, nhưng Người có thể đợi ta nơi một việc phục vụ không ai biết. Ta mong gặp Chúa khi gia đình thuận hòa, nhưng Người có thể ở ngay giữa cuộc trò chuyện khó khăn mà ta cứ trì hoãn. Ta mong thấy Chúa khi lòng mình sốt sắng, nhưng Người vẫn đến trong những ngày khô khan, khi lời kinh chỉ là một lời thưa rất nhỏ: “Con vẫn ở đây.” Nếu đức tin chỉ tồn tại khi mọi sự diễn ra đúng như mong đợi, ta sẽ dễ đi tìm Chúa mãi mà không nhận ra Người đã đến.
Muốn nhận ra Đức Giêsu, ta cần ở lại với Tin Mừng. Đừng đọc Tin Mừng chỉ để tìm một câu hay cho ngày mới. Hãy đọc chậm đến mức có thể bước vào khung cảnh: nghe tiếng người gọi Chúa bên vệ đường, thấy bàn tay Người chạm đến người bị bỏ rơi, đứng lặng khi Người cầu nguyện, ở lại dưới chân thập giá khi những người khác bỏ đi. Rồi hãy hỏi: Nếu tôi có mặt ở đó, tôi sẽ đứng với ai? Tôi đang mang nỗi sợ nào đến trước Chúa? Lời nào của Người khiến tôi muốn khép sách lại? Người đang mời tôi thực hiện một cử chỉ cụ thể nào? Đọc như thế, Tin Mừng đi từ trang giấy vào đời sống. Một lời Chúa được đón nhận bằng cả trái tim có thể thay đổi cách ta nói với con, cách ta chăm sóc cha mẹ già, cách ta đối xử với người làm chung, cách ta nhìn một người từng làm mình tổn thương.
Mặc lấy Đức Kitô không phải là khoác lên một vẻ đạo đức khiến người khác khó đến gần. Đó là để cách sống của Người dần thành cách sống của mình. Đức Giêsu biết nhìn người đối diện như một con người, ngay cả khi đám đông chỉ nhìn thấy một nhãn dán: người thu thuế, người tội lỗi, người phong hủi, người ngoại đạo. Người không vội kết án để khỏi phải lắng nghe. Người cũng không làm ngơ trước sự thật để giữ một sự yên ổn dễ chịu. Người nói thật bằng một tình yêu mở đường cho con người đứng dậy. Mặc lấy Đức Kitô trong gia đình có thể bắt đầu bằng việc thôi dùng giọng nói sắc nhọn với người gần mình nhất. Trong cộng đoàn, đó có thể là từ chối kể thêm một chuyện chưa được kiểm chứng về người vắng mặt. Trong công việc, đó có thể là làm cẩn thận phần việc không ai kiểm tra. Những việc ấy không ồn ào, nhưng chúng cho Tin Mừng một thân thể giữa đời thường.
Ta có thể nghĩ nên thánh là chuyện dành cho những ngày đã hết lo toan: khi con cái trưởng thành, khi công việc nhẹ bớt, khi bệnh tật qua đi, khi tâm hồn không còn bị chia trí. Nhưng ngày ấy có lẽ sẽ chẳng bao giờ đến theo cách ta tưởng. Chúa gọi ta nên thánh ngay trong cuộc đời đang dở dang này. Một người mẹ mệt lả sau ngày dài vẫn dành ít phút dịu dàng cho con; một người cha nhận lỗi thay vì dùng uy quyền để thắng; một người trẻ sống ngay thẳng giữa áp lực phải giống số đông; một người bệnh cố gắng không để nỗi đau đóng kín lòng mình: nơi đó, ân sủng đang làm việc. Sự thánh thiện không xóa mất tính người. Nó làm cho con người biết yêu chân thành hơn, biết chịu trách nhiệm hơn, biết vui với niềm vui của người khác và biết ở lại khi người khác đau khổ.
Cũng từ đây, việc gặp Chúa không dừng lại ở sự bình an riêng của ta. Càng biết Đức Giêsu, ta càng nhận ra Người thương những người đang ở quanh mình. Một lời cầu nguyện thật không khiến ta lạnh nhạt với người đang cần được nghe. Một giờ chầu thật không thể dẫn ta đến thái độ khinh thường người ít đi lễ hơn mình. Một lần rước lễ thật mời ta nhìn lại xem có ai đang đói tình thương ngay trong nhà mình. Ta không thể xin được hiệp nhất với Đức Kitô mà mãi cố tình chia cắt mình khỏi anh chị em. Chúa đưa ta đến gần Người để sai ta trở về với con người cụ thể: người bạn đang mất hy vọng, người hàng xóm sống một mình, người trong gia đình lâu nay không ai hỏi xem họ có ổn không.
Có khi ta nghĩ việc tông đồ phải bắt đầu bằng một chương trình lớn, một bài nói thật hay, một khả năng đặc biệt. Nhưng người khác thường gặp được một tia sáng của Tin Mừng qua điều nhỏ hơn nhiều: họ được ta đối xử tử tế khi họ không có gì để đáp lại; họ thấy ta giữ lời hứa; họ nghe ta nhận lỗi; họ cảm nhận ta lắng nghe mà không vội chen vào câu chuyện của mình. Một đời sống như vậy không cần liên tục nói về Chúa để chứng tỏ mình thuộc về Chúa. Đến lúc thích hợp, lời ta nói về Người sẽ có sức nặng, vì người nghe đã thấy một chút lòng thương xót của Người trong cách ta sống. Và nếu ta còn thiếu sót, vẫn còn nóng nảy, kiêu căng, yếu đuối, ta cũng đừng đợi đến khi mình hoàn hảo mới bắt đầu yêu thương. Hãy để Chúa sửa dạy mình trên đường phục vụ. Người vẫn làm những điều đẹp đẽ qua những con người biết trở lại với Người sau mỗi lần vấp ngã.
Hôm nay, giữa bao tiếng nói về Đức Giêsu, ta hãy thử dành cho Người một khoảng lặng. Đừng chỉ hỏi thiên hạ nghĩ Người là ai. Đừng chỉ gom thêm những điều thú vị về Người. Hãy mang đến trước mặt Người chính cuộc đời mình, cả phần sáng lẫn phần tối, và thưa thật: “Lạy Chúa, con muốn gặp Chúa. Con cũng sợ phải thay đổi. Xin giúp con đừng quay đi khi Chúa đến gần.” Có thể cuộc gặp ấy không đem lại một cảm xúc mạnh. Có thể ngày mai ta vẫn phải làm những công việc cũ, đối diện với những khó khăn cũ. Nhưng nếu ta đã để Chúa nhìn mình trong sự thật, không phải mọi sự đều còn như cũ. Từ một trái tim biết mình được Chúa thương, ta có thể bắt đầu nói một lời khác, chọn một việc khác, bước một bước nhỏ về phía người khác.
Lạy Đức Giêsu, Hêrôđê đã muốn thấy Chúa nhưng không mở lòng đón Chúa. Cụ Simêon đã chờ đợi và nhận ra Chúa nơi một Hài Nhi bé nhỏ. Xin giữ chúng con khỏi thứ tò mò dừng lại bên ngoài cửa lòng. Xin cho chúng con sự kiên nhẫn của người biết chờ, sự khiêm nhường của người biết lắng nghe, và lòng can đảm của người dám sống điều mình đã nghe. Khi Chúa đến trong Lời và Thánh Thể, xin cho chúng con nhận ra Chúa. Khi Chúa đến qua người anh chị em đang cần được yêu thương, xin cho chúng con đừng ngoảnh mặt. Và khi chúng con tìm Chúa giữa một ngày bình thường, xin cho chúng con hiểu rằng Chúa đã nhìn thấy, đã yêu thương và đã bước về phía chúng con từ trước.
Lm. Anmai, CSsR.
 

MUỐN GẶP CHÚA, HAY CHỈ MUỐN NHÌN THẤY CHÚA?
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên, — Lc 9,7-9
“Ông Gioan, ta đã chém đầu rồi! Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Câu hỏi của Hêrôđê vang lên giữa một triều đình đầy tiếng nói, nhưng lại phát ra từ một tâm hồn không yên. Ông đã nghe về những việc Đức Giêsu làm. Có người bảo đó là Gioan Tẩy Giả sống lại, có người nghĩ là Êlia, người khác lại nói một ngôn sứ thời xưa đã xuất hiện. Hêrôđê muốn gặp Đức Giêsu. Thoạt nghe, ước muốn ấy có vẻ gần với điều người môn đệ vẫn cầu xin: được thấy Chúa. Nhưng Tin Mừng mời ta dừng lại lâu hơn ở câu hỏi này: người ta có thể muốn thấy Đức Giêsu mà vẫn chưa muốn mở lòng cho Người; có thể tò mò về quyền năng của Chúa mà vẫn né tránh tiếng nói của Người trong lương tâm mình. Bài suy niệm của Don Schwager gợi lên chính nỗi bất an ấy: Hêrôđê đã tìm cách dập tắt tiếng nói của Gioan, nhưng ông không thể ra lệnh cho sự thật im lặng trong lòng mình.
Gioan Tẩy Giả đã chết, nhưng câu hỏi Gioan đặt ra vẫn còn sống. Hêrôđê có thể giam một con người, có thể dùng quyền lực để chấm dứt mạng sống của người ấy, nhưng không thể làm cho điều sai trở thành đúng. Có những lời chỉ cần nghe một lần đã ở lại rất lâu. Khi đêm xuống, khi những cuộc vui tan đi, khi không còn ai để tâng bốc hay bênh vực mình, lời ấy trở về. Nó không trở về để hành hạ, mà để nhắc rằng cánh cửa quay lại vẫn chưa đóng. Lương tâm là một nơi rất thầm kín Thiên Chúa ban cho con người. Ta có thể làm nó chai đi bằng những lần tự bào chữa; có thể lấp nó bằng công việc, tiếng ồn, những lời khen; nhưng đôi khi chỉ một câu Tin Mừng, một ánh mắt buồn của người thân, hay một khoảng lặng trước bàn thờ cũng đủ làm hiện lên điều ta đã cố tránh né.
Điều đáng buồn nơi Hêrôđê không chỉ là ông đã làm một việc ác. Điều đáng buồn còn là, khi nghe thấy lòng mình bất an, ông không để nỗi bất an ấy đưa mình đến hoán cải. Có một thứ bối rối có thể trở thành ân sủng. Người cha vừa nặng lời với con rồi thấy hối hận; người mẹ chợt nhận ra mình đã quá mệt để lắng nghe; người có trách nhiệm nhận ra quyết định của mình đã làm tổn thương một người yếu thế; người sống đời thánh hiến nhận ra mình đang giữ đủ mọi giờ kinh nhưng ngày càng ít dịu dàng. Những phút ấy đau, song chúng có thể là khởi đầu của một cuộc trở về. Nếu vội tìm lý do để chứng minh mình vẫn đúng, ta đánh mất món quà nằm trong sự day dứt. Nếu đủ khiêm nhường để nói: “Lạy Chúa, xin cho con thấy điều con cần sửa”, ngay chỗ ta xấu hổ nhất có thể trở thành nơi lòng thương xót bắt đầu làm việc.
Tin Mừng nói Hêrôđê “tìm cách gặp Đức Giêsu”. Ước muốn gặp Chúa ấy đặt trước chúng ta một câu hỏi rất gần: tôi tìm Chúa để làm gì? Tôi có thể đến nhà thờ vì cần bình an, đọc Lời Chúa vì cần một lời nâng đỡ, xin lễ và cầu nguyện vì đang mang một nỗi lo. Tất cả những nhu cầu ấy đều có thể đưa tôi đến với Người. Chúa không khinh thường một con tim đến với Người bằng đôi tay run rẩy. Nhưng nếu tôi chỉ muốn Chúa xoa dịu mình mà không muốn Người chạm tới những chọn lựa của mình, cuộc gặp ấy sẽ dừng ở ngưỡng cửa. Nếu tôi chỉ mong Người làm phép lạ cho hoàn cảnh đổi khác, còn bản thân tôi không chịu xin lỗi, không chịu trả lại điều mình đã lấy, không chịu buông một mối hận, tôi vẫn đang đứng ở khoảng cách an toàn với Người. Gặp Đức Giêsu thật sự là để Người được nói, được hỏi, được soi sáng và dẫn mình đi.
Chúng ta thường sợ sự thật vì tưởng rằng, một khi nhìn nhận lỗi mình, ta sẽ không còn được yêu. Có người đã mang một vết thương từ lâu: ngày nhỏ phạm lỗi là bị mắng nhiếc, thất bại là bị coi thường, nên khi lớn lên họ học cách che giấu ngay cả trước mặt Chúa. Nhưng Đức Giêsu không đến để dùng sự thật như một hòn đá ném vào người đang quỳ xuống. Người gọi tội là tội vì Người yêu người có tội và muốn họ được sống. Một bác sĩ không chữa lành bằng cách bảo bệnh nhân rằng mọi sự đều ổn khi căn bệnh đang tiến triển. Cũng thế, lòng thương xót của Chúa không cần ta tô đẹp quá khứ. Người có thể đón nhận lời thú nhận vụng về, giọt nước mắt đến muộn, quyết tâm còn yếu, miễn là ta thôi khóa cửa lòng mình. Sự thật làm đau khi ta đã quen trốn tránh; nhưng trong tay Đức Kitô, sự thật cũng mở đường cho tự do.
Có lẽ trong mỗi người đều có một “Hêrôđê” nhỏ bé: phần con người muốn giữ thể diện hơn giữ điều ngay, muốn được lòng đám đông hơn trung thành với tiếng Chúa, muốn nghe những lời dễ chịu hơn một lời khuyên chân thành. Ta không cần ngồi trên ngai mới có thể hành xử như một vị vua sợ mất quyền. Trong gia đình, ta có thể dùng sự im lặng để phạt người khác, dùng tuổi tác để không phải nhận lỗi, dùng công lao mình đã làm để khỏi phải lắng nghe. Trong cộng đoàn, ta có thể tránh một người chỉ vì sự hiện diện của họ nhắc ta về một lời hứa chưa giữ. Trên mạng, ta có thể tìm ngay những tiếng nói đồng tình để khỏi phải suy nghĩ thêm về điều mình đã nói. Những chọn lựa ấy thường rất nhỏ, đến mức ta dễ bỏ qua; nhưng chính từ những điều nhỏ, trái tim dần học thói quen khước từ ánh sáng hoặc can đảm bước về phía ánh sáng.
Gioan Tẩy Giả đã nói điều khó nghe vì ông không thể làm ngơ trước sự thật. Tuy nhiên, khi nhớ đến Gioan, ta cũng cần xét lại cách mình nói sự thật. Ta có thể dùng một lời đúng để làm nhục người khác; có thể nhân danh việc sửa sai để trút cơn giận, hoặc kể lỗi của một người cho nhiều người nghe hơn mức cần thiết. Sự thật phục vụ tình yêu đòi ta vừa can đảm vừa trong sạch. Có khi phải nói thẳng. Có khi cần tìm một lúc riêng tư, một giọng nói hiền hòa, và đủ kiên nhẫn để nghe câu chuyện của người đối diện. Ta không có quyền sửa một người chỉ để cảm thấy mình công chính hơn họ. Người giúp anh chị em trở về phải sẵn sàng cùng họ đi một đoạn đường, cầu nguyện cho họ và nhớ rằng chính mình cũng đang sống nhờ lòng thương xót.
Và nếu hôm nay chính ta là người được góp ý, xin Chúa cho ta đừng vội hỏi: “Người ấy có quyền gì nói với tôi?” Trước khi xét xem lời nói có vụng về không, có thể hỏi một câu nhỏ hơn và khó hơn: “Trong điều họ nói, có phần nào là thật không?” Không phải mọi lời phê bình đều đúng, cũng không phải ai nói lớn hơn thì thấy rõ hơn. Nhưng một trái tim tự do có thể lắng nghe, phân định, giữ lấy điều đúng và bỏ qua phần thiếu công bằng. Sự trưởng thành thiêng liêng nhiều khi bắt đầu ở khoảnh khắc ta không cần thắng trong một cuộc tranh luận, bởi ta muốn lớn lên trong sự thật hơn muốn bảo vệ hình ảnh của mình.
Hêrôđê nghe rất nhiều điều về Đức Giêsu, nhưng điều ông cần nhất là nghe Đức Giêsu. Đời sống đức tin của ta cũng có thể đầy những lời kể về Chúa: bài giảng, sách đạo, những cuộc thảo luận, những bản tin được chuyển tiếp mỗi ngày. Chúng có thể hữu ích và nuôi dưỡng ta. Dẫu vậy, không lời kể nào thay thế được phút ta mở Tin Mừng và để một câu của Người ở lại với đời mình. Khi Người nói về tha thứ, tôi nghĩ đến tên người mình chưa tha thứ. Khi Người nói về người nghèo, tôi nhớ đến người tôi vẫn đi ngang. Khi Người nói “đừng sợ”, tôi đem nỗi sợ thật của mình ra trước mặt Người. Khi Người hỏi “Con có yêu mến Thầy không?”, tôi trả lời bằng cuộc sống hôm nay, với cả tình yêu và sự yếu đuối của mình. Cầu nguyện bắt đầu sâu hơn khi ta thôi chuẩn bị những câu trả lời đẹp và dám ở lại trước Chúa như mình đang là.
Có một con đường rất cụ thể để đi từ bất an đến bình an. Nếu lương tâm đang nhắc ta về một lỗi lầm, trước hết hãy gọi đúng tên điều ấy trong thinh lặng trước Chúa. Nếu đã làm đau ai, hãy tìm một cách thích hợp để nhận lỗi và sửa chữa. Nếu đã xa bí tích Hòa Giải, hãy trở về, dù lời xưng thú không trôi chảy. Nếu một thói quen xấu đã bám rễ, đừng chỉ hứa chung chung rằng mình sẽ đổi; hãy bắt đầu bằng một việc nhỏ có thể thực hiện hôm nay, rồi kiên trì xin ơn mỗi ngày. Có những hậu quả ta không thể xóa đi chỉ bằng một lời xin lỗi. Có những mối quan hệ cần thời gian rất dài để lành. Nhưng mỗi bước chân thật đều có giá trị trước mặt Chúa. Người không đòi ta tự chữa lành mình rồi mới đến. Người mời ta đến để được chữa lành.
Lạy Chúa Giêsu, có những lúc con cũng muốn nhìn thấy Chúa, nhưng lại sợ ánh sáng của Chúa chiếu vào phần đời con đang giấu kín. Con muốn nghe một lời an ủi, còn lời mời thay đổi thì con xin để ngày mai. Con nhớ những điều người khác đã làm con đau rất lâu, nhưng lại mau quên vết thương do lời nói và cách cư xử của con gây ra. Xin đừng để con bóp nghẹt tiếng lương tâm bằng bận rộn hay những lời tự bào chữa. Xin cho con đủ bình tĩnh để nhìn lại, đủ khiêm nhường để nhận lỗi, đủ tin tưởng để đến gần Chúa. Khi sự thật làm con xấu hổ, xin nhắc con rằng Chúa thấy rõ con mà vẫn gọi con trở về. Khi con phải nói một lời đúng với ai đó, xin giữ lòng con khỏi cay nghiệt. Khi con được nhắc nhở, xin giữ con khỏi kiêu căng. Và khi con hỏi “Chúa là ai?”, xin đừng để câu hỏi ấy chỉ dừng trên môi miệng: xin dẫn con đến cuộc gặp gỡ có thể đổi cả đời con. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
“ÔNG NÀY LÀ AI MÀ TA NGHE ĐỒN NHỮNG CHUYỆN NHƯ THẾ?”
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường niên – Lc 9,7-9
Có những câu hỏi được thốt ra bằng miệng, nhưng thật ra đã âm thầm sống rất lâu trong lòng. “Ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Hêrôđê hỏi về Đức Giêsu sau khi nghe người ta kể những việc Người làm. Một câu hỏi ngắn, nhưng phía sau là cả một tâm hồn bất an. Ông đã cho chém đầu Gioan Tẩy Giả. Ông tưởng một khi tiếng nói ấy im đi, mọi chuyện sẽ khép lại. Thế nhưng sự thật không biến mất chỉ vì người ta bịt miệng người nói thật. Giờ đây, một tiếng nói khác vang lên, những con người đau khổ được chữa lành, người bé nhỏ tìm thấy hy vọng, và Hêrôđê lại nghe trong lòng mình điều ông không muốn nghe. Ông muốn biết Đức Giêsu là ai. Tin Mừng còn nói ông tìm cách gặp Người. Nhưng muốn nhìn thấy một người và sẵn lòng đón nhận người ấy là hai chuyện khác nhau. Có thể mắt rất muốn thấy, trong khi lòng vẫn đóng chặt. Có thể ta tìm Chúa, nhưng chỉ tìm một dấu lạ để thỏa trí tò mò, một lời xác nhận rằng mình đã sống đúng, hoặc một sự an ủi giúp mình khỏi phải thay đổi. Hêrôđê đứng rất gần câu hỏi quan trọng nhất đời mình, mà vẫn có nguy cơ đi qua câu hỏi ấy như người đi ngang một cánh cửa không chịu mở.
Người ta đưa ra nhiều câu trả lời về Đức Giêsu. Có người bảo Gioan đã sống lại; người khác nói Êlia xuất hiện; người khác nữa nghĩ một ngôn sứ thời xưa đã trở về. Họ dùng những điều đã biết để hiểu điều đang xảy ra trước mắt. Điều đó cũng dễ hiểu. Con người thường tìm một cái tên quen thuộc cho điều làm mình ngỡ ngàng. Nhưng Đức Giêsu không chỉ là sự lặp lại của một nhân vật đã qua. Người đến từ Thiên Chúa và đưa con người đến gần Thiên Chúa theo một cách vượt quá những khuôn ta sẵn có. Nếu chỉ đặt Người vào chiếc khung do mình tạo ra, ta có thể nói nhiều điều đúng về Người mà vẫn chưa thực sự để Người bước vào đời mình. Ta có thể biết Người đã giảng ở đâu, đã làm phép lạ nào, đã gặp những ai; có thể thuộc những câu Kinh Thánh nói về Người; có thể giải thích rành rẽ một đoạn Tin Mừng. Những hiểu biết ấy quý giá và cần thiết. Nhưng rồi sẽ đến lúc câu hỏi đổi hướng: Đức Giêsu là ai đối với tôi, trong căn nhà này, giữa công việc này, giữa điều tôi đang sợ, người tôi đang khó tha thứ, và sự thật tôi vẫn tìm cách tránh né?
Hêrôđê có quyền lực, có người báo tin, có thể sắp đặt một cuộc gặp. Nhưng quyền lực không giúp ông đến gần sự thật hơn, bởi sự thật đòi một điều mà ông không muốn trao: một trái tim biết hoán cải. Ông đã nghe Gioan, đã biết tiếng nói ấy không tầm thường, nhưng rốt cuộc vẫn chọn bảo vệ danh dự và quyền lợi của mình. Bi kịch của ông không bắt đầu ở chỗ không có ai chỉ đường. Bi kịch bắt đầu ở chỗ đã nghe mà không chịu đi theo ánh sáng mình nhận được. Điều ấy cũng đáng để mỗi chúng ta lặng người. Nhiều khi ta xin Chúa cho mình thấy rõ hơn, trong khi điều Chúa đã cho thấy rõ thì ta vẫn trì hoãn. Ta xin biết phải sống thế nào, nhưng một lời xin lỗi cần nói thì chưa nói; một thói quen gây tổn thương cần bỏ thì chưa bỏ; một người nghèo cần được giúp thì ta cứ hẹn dịp khác. Ta mong Chúa giải đáp những câu hỏi lớn, còn những câu trả lời nhỏ Người đã đặt trước mặt lại bị ta gạt sang bên. Đức tin không lớn lên chỉ nhờ nghe thêm về Chúa. Đức tin lớn lên khi ta để điều đã nghe đi vào một quyết định cụ thể.
Câu hỏi của Hêrôđê vì thế có thể trở thành một lời cầu nguyện cho chúng ta, nếu ta dám hỏi với một tâm tình khác ông. “Lạy Chúa, Chúa là ai?” Không phải để đặt Chúa trước tòa xét hỏi của những đòi hỏi riêng mình, nhưng để cho Chúa chỉ ra con đang là ai. Bởi khi thật sự đến gần Đức Giêsu, ta không chỉ khám phá khuôn mặt Người; ta còn nhìn rõ khuôn mặt mình. Đứng trước lòng thương xót của Người, ta nhận ra những chỗ lòng mình đã khô cứng. Đứng trước sự tự do của Người, ta thấy bao điều đang trói buộc mình: nỗi sợ mất tiếng tốt, cơn khát được công nhận, sự cay đắng ta nuôi mãi, cái quyền phải hơn người khác. Đứng trước Người bị đóng đinh, ta khó tiếp tục gọi sự ích kỷ là khôn ngoan, gọi việc quay lưng với người yếu thế là giữ bình yên, gọi sự im lặng trước điều sai là tránh phiền phức. Gặp Đức Giêsu không phải lúc nào cũng đem lại cảm giác dễ chịu ngay lập tức. Đôi khi Người chạm đến đúng vết thương ta đã che kín. Nhưng Người chạm vào để chữa lành, không phải để làm ta nhục nhã.
Có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng từng ở rất gần Chúa mà vẫn thấy Người xa. Ngày nào cũng nghe danh Người, đi lễ, đọc kinh, làm việc trong giáo xứ, phục vụ cộng đoàn; thế mà có lúc lòng chỉ còn mệt mỏi, môi vẫn đọc lời quen còn tâm trí đã đi nơi khác. Ta không cần che giấu điều ấy trước Chúa. Người biết có những mùa đức tin lặng lẽ, khi lời cầu nguyện không đem lại cảm xúc nào rõ rệt và câu hỏi “Chúa là ai đối với con?” trở nên khó trả lời hơn trước. Chính trong những ngày như vậy, ta vẫn có thể đến với Người bằng sự thật đơn sơ: “Lạy Chúa, con muốn biết Chúa, nhưng con đang rối. Con muốn tin, nhưng lòng con có những vùng còn khép kín. Xin đừng để con chỉ nghe nói về Chúa suốt đời mà không nhận ra Chúa đang ở đây.” Một lời cầu nguyện như thế có thể nghèo nàn trong mắt ta, nhưng rất thật. Và tình thân không thể lớn lên từ điều gì khác hơn sự thật.
Tin Mừng hôm nay không kể một cuộc gặp giữa Hêrôđê và Đức Giêsu. Nó dừng lại ở một người muốn thấy Người. Khoảng dừng ấy mời ta tự viết tiếp bằng đời sống của mình. Ta sẽ tìm Chúa ở đâu? Trong một trang Tin Mừng được đọc chậm đủ để một lời ở lại trong lòng. Trong một giờ cầu nguyện mà ta không vội đòi kết quả. Trong bí tích Hòa Giải, nơi ta thôi bào chữa để được đón nhận lòng thương xót. Trong Thánh Thể, nơi Đấng ta muốn gặp đến với ta dưới dáng vẻ khiêm nhường đến mức mắt thường dễ bỏ qua. Ta cũng có thể nhận ra lời mời của Người nơi người thân đang chờ được lắng nghe, nơi một người đau yếu cần có ai ngồi lại, nơi người bị coi thường cần được đối xử bằng phẩm giá. Đức Giêsu không phải một nhân vật xa xôi để ta mãi bàn luận từ bên ngoài. Người sống, Người gọi, và Người vẫn đi ngang qua những lối rất bình thường trong ngày sống của ta.
Lạy Đức Giêsu, xin cứu con khỏi một đức tin chỉ dừng ở lời đồn về Chúa. Xin cho con học biết Chúa bằng trí khôn ngay thẳng, tìm Chúa bằng trái tim chân thành, và nhận ra Chúa qua những bước theo nhỏ bé mỗi ngày. Nếu có sự thật nào con đang né tránh, xin ban cho con can đảm đối diện. Nếu có điều gì con đã nghe trong Tin Mừng mà chưa sống, xin giúp con bắt đầu từ hôm nay. Nếu lòng con đang nguội lạnh, xin dạy con ở lại bên Chúa, dù chỉ bằng một lời cầu nguyện rất nghèo. Chúa biết con hơn con biết chính mình. Xin cho câu hỏi “Chúa là ai?” không còn chỉ là điều con nói về Chúa, nhưng trở thành con đường đưa con đến gặp Chúa, yêu Chúa và để Chúa đổi mới cuộc đời con. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.
 
TÔI MUỐN THẤY ĐỨC GIÊSU
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên – Lc 9,7–9
Có những người nghe nói về Đức Giêsu rất nhiều mà vẫn chưa gặp Người. Họ nghe tên Người trong một bài giảng, thấy ảnh Người trên tường, đọc một câu Tin Mừng được chia sẻ trên mạng, chứng kiến người khác cầu nguyện và kể lại một ơn lành. Tất cả những điều ấy có thể đánh thức trong lòng họ một câu hỏi. Nhưng từ nghe nói đến gặp gỡ còn có một quãng đường, và quãng đường ấy đi qua chính trái tim mình. Tin Mừng hôm nay mở ra bằng một người đã nghe đủ thứ chuyện về Đức Giêsu: tiểu vương Hêrôđê. Người ta bàn tán rằng Gioan đã sống lại, rằng Êlia xuất hiện, hoặc một ngôn sứ thời xưa đã trỗi dậy. Giữa những lời đồn ấy, Hêrôđê nói: “Ông Gioan, ta đã chém đầu rồi. Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Và ông tìm cách thấy Đức Giêsu. Một câu hỏi nghe qua tưởng là bước đầu của đức tin: Đức Giêsu là ai? Một ước muốn nghe qua tưởng là khởi đầu của cuộc trở về: Tôi muốn thấy Người. Nhưng Tin Mừng để chúng ta ở lại trước câu hỏi ấy lâu hơn. Bởi muốn thấy Đức Giêsu chưa hẳn là muốn để Đức Giêsu nhìn thấy mình. Muốn biết Người là ai chưa hẳn là sẵn lòng nghe Người nói thật về đời mình.
Hêrôđê muốn thấy Đức Giêsu, nhưng ông vừa nói đến Gioan bằng một câu lạnh người: “Ta đã chém đầu rồi.” Đằng sau sự tò mò về một vị ngôn sứ mới là cái chết của vị ngôn sứ cũ. Gioan đã nói sự thật với Hêrôđê, và Hêrôđê đã không để sự thật ấy dẫn mình đến hoán cải. Ông có thể dập tắt tiếng nói của Gioan, nhưng không dễ dập tắt câu hỏi mà tiếng nói ấy để lại. Giờ đây, khi nghe về Đức Giêsu, điều tưởng đã chôn vùi lại trở về. Nỗi bối rối của Hêrôđê nhắc chúng ta rằng con người có thể tránh né một sự thật rất lâu mà vẫn không được bình an. Ta có thể bận rộn hơn, nói nhiều hơn, tìm thêm những điều mới lạ để phân tâm; nhưng lương tâm vẫn biết có một điều mình chưa giải quyết. Có khi điều ấy là một lời xin lỗi chưa nói. Có khi là một sự bất công ta đã cố gọi bằng cái tên nhẹ hơn. Có khi là một người ta đã làm tổn thương rồi tự nhủ rằng thời gian sẽ khiến họ quên đi. Thời gian có thể làm tiếng ồn lắng xuống; nó không tự mình chữa lành điều ta không chịu đem ra ánh sáng.
Vì thế, câu hỏi của Hêrôđê cũng là câu hỏi dành cho mỗi chúng ta: Tôi tìm Đức Giêsu để làm gì? Tôi muốn Người xác nhận rằng mọi sự trong đời tôi đều ổn, hay tôi muốn Người dẫn tôi đến sự thật, kể cả khi sự thật ấy đòi tôi thay đổi? Có một cách tìm Chúa rất an toàn cho cái tôi: thích nghe những điều cảm động về Người, thích những câu chuyện lạ, thích cảm giác được ở gần điều thánh, nhưng luôn giữ riêng một căn phòng mà Người không được bước vào. Ta có thể muốn Chúa an ủi mình mà không muốn Người đụng đến mối giận đang được mình nuôi dưỡng. Ta có thể xin Chúa chúc lành cho gia đình mình mà không chịu ngồi xuống nghe nỗi đau của một người trong gia đình. Ta có thể xin Chúa chỉ đường, nhưng trong lòng đã quyết rằng con đường nào làm mình mất mặt thì nhất định không đi. Khi ấy, câu hỏi “Chúa là ai?” dễ trở thành cách trì hoãn câu hỏi khó hơn: “Lạy Chúa, con đang sống thế nào trước mặt Chúa?”
Tuy nhiên, Tin Mừng không mời chúng ta nhìn Hêrôđê để rồi yên tâm rằng mình tốt hơn ông. Không ai trong chúng ta chỉ có một động cơ trong sáng khi bắt đầu tìm Chúa. Có người đến với Người vì yêu mến; cũng có người đến vì sợ hãi, vì một biến cố đau lòng, vì thấy mình đã đi đến cuối sức lực. Có người vào nhà thờ chỉ vì đi ngang qua và cần một chỗ ngồi yên. Có người mở Tin Mừng với lòng tin rất nhỏ, thậm chí chỉ để xem trong đó có câu nào giúp mình qua nổi một ngày. Chúa có thể đón nhận cả những khởi đầu vụng về ấy. Vấn đề không nằm ở chỗ ta phải có ngay một lòng tin hoàn hảo rồi mới được đến gần Người. Vấn đề là, khi đã đến gần, ta có cho phép Người đưa mình đi xa hơn sự tò mò ban đầu không. Một cuộc gặp gỡ thật sẽ không để ta mãi là khán giả. Đức Giêsu không phải một nhân vật để ta đứng ngoài nhận xét cho đủ rồi trở về nếp sống cũ. Người là Đấng có thể gọi đích danh ta, hỏi ta đang mang gì trong lòng, và mời ta bước ra khỏi nơi mình đã quen ẩn náu.
“Ông này là ai?” Câu hỏi ấy vang lên qua các thế hệ. Người này là ai mà người nghèo tìm thấy nơi Người niềm hy vọng? Người này là ai mà kẻ tội lỗi dám đến gần? Người này là ai mà lời Người vừa an ủi, vừa khiến người nghe không thể tiếp tục dối lòng? Ta không trả lời được câu hỏi ấy chỉ bằng cách gom thêm những lời người khác nói về Chúa. Lời chứng của Hội Thánh và của những người đi trước rất quý; nhờ đó ta biết tìm Người ở đâu và học cách nhận ra Người. Nhưng đến một lúc, đức tin phải đi từ “người ta nói” sang “con thưa với Chúa”. Ta phải tự mình mở Tin Mừng, ở lại với một lời của Người, đem một lựa chọn cụ thể ra trước mặt Người. Có thể chính trong lúc ấy, câu trả lời không đến như một ý tưởng thật đẹp, mà như một lời mời rất đơn sơ: hãy nói thật; hãy tha thứ; hãy thôi làm ngơ trước người đang cần con; hãy bắt đầu lại việc cầu nguyện mà con đã bỏ dở. Biết Đức Giêsu không chỉ là có thêm một điều để nói về Người. Biết Người là dần nhận ra tiếng Người giữa những tiếng nói đang điều khiển đời mình.
Có lẽ điều khó nhất là để Chúa thấy ta đúng như ta đang là. Ta thường đem đến với Người phần đời đã được sắp xếp: những lời kinh thuộc lòng, những việc tốt có thể kể ra, những dự định nghe rất đẹp. Còn dưới đó là nỗi ghen tị ta ngại nhận, sự mệt mỏi ta tưởng mình không được phép có, cơn giận ta vẫn thấy là chính đáng, sự lạnh nhạt với Chúa mà ta che bằng công việc đạo đức. Nhưng Đức Giêsu không đợi ta tự làm mình nên hoàn hảo rồi mới đến. Người gặp con người trong sự thật của họ. Chính vì Người yêu, Người không muốn ta bị giam mãi trong những điều đang làm trái tim mình hẹp lại. Để Chúa nhìn thấy không phải là chấp nhận bị bẽ mặt; đó là dám tin rằng dưới ánh nhìn của Người, ta có thể thú nhận điều sai mà không tuyệt vọng, có thể nhìn nhận vết thương mà không để vết thương ấy định nghĩa toàn bộ con người mình. Trước mặt Người, lời cầu nguyện đôi khi chỉ cần bắt đầu như thế này: “Lạy Chúa, con muốn đến gần Chúa, nhưng con còn sợ Chúa chạm vào điều này. Xin giúp con đừng trốn nữa.”
Tin Mừng hôm nay rất ngắn. Đức Giêsu không xuất hiện để trả lời Hêrôđê ngay trong đoạn văn này. Sự ngắn ngủi ấy để lại một khoảng lặng đáng suy nghĩ. Chúng ta cũng thường muốn thấy Chúa theo cách của mình, vào lúc mình chọn, với một dấu hiệu đủ rõ để khỏi phải chờ đợi hay phân định. Nhưng Chúa không phải người có thể bị triệu đến để giải tỏa mọi tò mò của ta. Người tự tỏ mình trên con đường của tình yêu, của sự thật, của lòng thương xót và của thập giá. Người có thể rất gần trong một trang Tin Mừng ta đọc chậm, trong một lần xét mình chân thành, trong bí tích Hòa Giải mà ta đã trì hoãn, trong Thánh lễ ta dự với trái tim thôi vội vã, trong gương mặt một người mà ta cần đối xử dịu dàng hơn. Ta có thể mải tìm một cuộc gặp gỡ khác thường đến mức bỏ qua những nơi Người đang chờ mình mỗi ngày. Không phải vì những nơi ấy quá nhỏ để Chúa hiện diện, mà vì lòng ta thích điều gây sửng sốt hơn điều đòi ta trung thành.
Hôm nay, nếu lòng chúng ta cũng bật lên câu hỏi “Đức Giêsu là ai?”, xin đừng vội dập tắt nó bằng một câu trả lời quen thuộc. Hãy để câu hỏi ấy đưa mình đến gần Người hơn. Hãy đọc lại cách Người nhìn người tội lỗi, cách Người chạm đến người đau bệnh, cách Người kiên nhẫn với các môn đệ, cách Người đi đến cùng con đường yêu thương dù con đường ấy đưa Người lên thập giá. Rồi hãy hỏi tiếp, bằng chính đời mình: “Nếu Người là Đấng con tuyên xưng, hôm nay con sẽ tin Người ở điểm nào? Con sẽ nghe Người trong chuyện nào? Con sẽ mở cửa cho Người bước vào nơi nào?” Ta không cần giải quyết cả cuộc đời trong một buổi sáng. Nhưng ta có thể làm một việc thật hôm nay: ngừng biện hộ cho một điều mình biết là sai; nói một lời hòa giải; dành thời gian cầu nguyện mà không cầm điện thoại; đến thăm một người cô đơn; thành thật xin Chúa giúp mình muốn điều Người muốn. Những bước nhỏ ấy có thể là nơi sự tò mò trở thành cuộc gặp gỡ, và cuộc gặp gỡ bắt đầu đổi hướng một đời người.
Lạy Chúa Giêsu, con đã nghe nói về Chúa nhiều lần, nhưng vẫn còn những nơi trong lòng con chỉ muốn đứng xa nhìn. Con muốn biết Chúa, nhưng đôi khi lại sợ điều Chúa sẽ cho con thấy về chính mình. Xin đón nhận cả lòng tin nhỏ bé và những do dự của con. Xin dạy con tìm Chúa với một trái tim chân thành, biết lắng nghe Lời Chúa và can đảm làm theo điều mình đã nghe. Nếu lương tâm con đang nhắc đến một việc chưa ngay thẳng, xin cho con đủ khiêm nhường để sửa lại. Nếu con đang mang một vết thương, xin cho con dám đem đến trước mặt Chúa. Nếu con đã quen gọi tên Chúa mà ít trò chuyện với Chúa, xin kéo con trở về với lời cầu nguyện đơn sơ. Con muốn thấy Chúa, lạy Chúa; xin mở mắt con để nhận ra Chúa đang đến gần, và mở lòng con để khi gặp Chúa, con không quay đi như cũ. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.

CON CÓ THẬT SỰ MUỐN GẶP CHÚA KHÔNG?
Suy niệm Tin Mừng thứ Năm tuần XXV Thường Niên, — Lc 9,7–9
Vua Hêrôđê nghe người ta nói nhiều điều về Đức Giêsu. Người này bảo Người là Gioan Tẩy Giả sống lại; người khác cho rằng một ngôn sứ thời xưa đã xuất hiện. Giữa những lời đồn ấy, Hêrôđê hỏi: “Người này là ai mà ta nghe nói đến những chuyện như thế?” Và Tin Mừng kết bằng một câu ngắn: ông tìm cách thấy Đức Giêsu. Câu hỏi của Hêrôđê nghe rất gần với câu hỏi của một người đang đi tìm đức tin. Ông muốn biết Đức Giêsu là ai; ông muốn tận mắt thấy Người. Nhưng nghe nói về Chúa, muốn thấy Chúa và sẵn lòng gặp Chúa là ba bước khác nhau. Gợi ý suy niệm của các tu sĩ Comboni trong ngày hôm nay cũng đưa ta về chính điểm ấy: ta tìm Đức Giêsu vì tò mò, vì muốn biết Người làm gì, hay vì muốn bước theo Người?
Hêrôđê có lý do để băn khoăn. Chính ông đã cho chém đầu Gioan Tẩy Giả. Ông đã nghe tiếng nói đòi mình đối diện với sự thật, nhưng thay vì đổi đời, ông tìm cách dập tắt tiếng nói ấy. Bây giờ danh Đức Giêsu lại vang lên. Quá khứ tưởng đã chôn xong bỗng trở lại gõ cửa lòng ông. Có thể Hêrôđê muốn nhìn thấy Đức Giêsu để giải đáp một thắc mắc; cũng có thể ông muốn biết liệu Người có đe dọa sự yên ổn của mình hay không. Tin Mừng không bảo ta đoán hết lòng ông. Nhưng câu chuyện cho ta một điều để xét mình: có khi ta tìm Chúa mà vẫn giữ thật chặt những gì Chúa đang mời ta buông xuống. Ta muốn nghe một lời làm mình nhẹ nhõm, nhưng lại ngại nghe lời chỉ ra một bất công mình đang làm. Ta muốn được Chúa an ủi trong nỗi đau, nhưng chưa muốn Người chạm đến cơn giận mình nuôi bao năm. Ta muốn thấy Chúa, miễn là cuộc gặp ấy không làm xáo trộn cuộc sống mình đã sắp đặt.
Đó là một nỗi buồn âm thầm của đời sống đức tin: ta có thể ở rất gần những điều thuộc về Chúa mà vẫn đứng xa chính Chúa. Ta biết giờ lễ, thuộc kinh, quen các mùa phụng vụ, nghe nhiều bài giảng, đọc nhiều trang suy niệm. Những điều ấy quý giá; chúng mở cửa cho cuộc gặp gỡ. Nhưng cửa mở rồi, ta vẫn phải bước vào. Một người có thể nghe về lòng thương xót của Đức Giêsu suốt nhiều năm mà vẫn không dám đem tội lỗi thật của mình đến với Người. Một người có thể nói rất hay về tình bác ái mà vẫn ngoảnh mặt trước nỗi khó của người sống cùng nhà. Một người có thể say mê tìm thêm lời giải thích về Tin Mừng, nhưng cứ trì hoãn một lời xin lỗi. Khi ấy, ta đang tìm hiểu Chúa, còn việc để Chúa đi vào đời mình thì vẫn để sau. Mỗi ngày để sau một chút, lòng ta dần quen với khoảng cách ấy.
Có lẽ ta nên ngồi yên trước câu Tin Mừng hôm nay và tự hỏi thật hiền, thật thật: Con muốn thấy Chúa để làm gì? Nếu Chúa đến và ngồi bên con lúc này, con sẽ kể với Người điều gì trước tiên? Con có dám kể chuyện mình đang xấu hổ, sự ganh tị mình không muốn nhận, món nợ chưa trả, người mình đã đối xử lạnh lùng, hay chỉ kể những điều đẹp đẽ? Ta thường sợ Chúa nhìn thấu mình, vì ta tưởng ánh nhìn ấy sẽ kết án. Nhưng Đức Giêsu đã đến giữa những con người không hoàn hảo. Người gọi Matthêu ngay tại bàn thu thuế. Người để người phụ nữ tội lỗi đến gần. Người nhìn Phêrô sau lần ông chối Thầy. Ánh nhìn của Người không làm nhẹ sự thật về tội lỗi; ánh nhìn ấy cho con người đủ can đảm để nhìn nhận sự thật và đứng dậy. Gặp Chúa không có nghĩa là trước hết phải làm cho mình xứng đáng. Gặp Chúa là thôi chạy trốn Đấng vẫn kiên nhẫn tìm mình.
Hêrôđê hỏi Đức Giêsu là ai vì ông đã nghe nói về Người. Đời ta cũng đầy những điều “nghe nói”. Ta nghe nói Chúa yêu thương, nhưng trong một đêm mất ngủ, ta vẫn thấy mình bị bỏ quên. Ta nghe nói Chúa quan phòng, nhưng trước một bệnh án hay một gia đình rạn nứt, ta không hiểu Người đang ở đâu. Ta nghe nói Chúa hiện diện nơi người nghèo, nhưng khi gặp một người cần mình dành thời gian, ta lại mong ai khác chăm sóc họ. Đừng vội trách mình vì khoảng cách giữa điều đã nghe và điều chưa sống được. Hãy đem chính khoảng cách ấy vào cầu nguyện: “Lạy Chúa, con biết lời người ta nói về Chúa. Xin cho con được nhận ra Chúa trong đời con.” Một lời cầu nguyện như vậy có thể là bước đầu rất thật. Nó không giả vờ rằng mình đã có câu trả lời. Nó mở lòng để Chúa dẫn mình đi xa hơn điều mình biết.
Muốn gặp Đức Giêsu, ta phải chấp nhận rằng Người không luôn xuất hiện ở nơi ta dự tính. Có khi ta mong một dấu lạ lớn lao, còn Người đến qua người mẹ lặng lẽ thức khuya vì con; qua người bệnh vẫn cố nói lời cảm ơn; qua người bạn nhắc ta về một lỗi mà ai khác đều ngại nói; qua một đoạn Tin Mừng quen thuộc bỗng khiến ta không thể đọc lướt. Có khi ta cầu xin Chúa tỏ cho mình biết Người là ai, rồi ngay sau đó có một người cần ta dừng lại lắng nghe. Ta cứ đi qua vì nghĩ mình còn phải lo việc đạo đức quan trọng hơn. Nhưng biết đâu chính ở cuộc gặp bé nhỏ ấy, Chúa đang dạy ta nhận ra trái tim Người. Ta khó thấy Chúa khi chỉ tìm điều khác thường. Đức Giêsu đã sống nhiều năm trong một mái nhà bình thường, đã đi trên những con đường bụi, đã ngồi cùng những người chẳng có gì khiến thiên hạ chú ý. Người không khinh những gì nhỏ bé; vì thế, ta cũng đừng coi thường những nơi nhỏ bé mà Người chọn để gặp ta.
Câu chuyện Tin Mừng một lời nhắc về những dân tộc nghèo và lời kêu gọi xây dựng một thế giới liên đới. Hai chiều ấy có thể soi sáng cho nhau. Nếu ta bảo mình muốn thấy Đức Giêsu nhưng không muốn nhìn người đang khổ ngay trước mặt, cuộc tìm kiếm của ta còn thiếu một bước. Người nghèo không phải một ý niệm để ta dùng cho một câu nói đẹp. Họ là những con người có tên, có gia đình, có lòng tự trọng, có điều muốn nói và có những ngày phải lo thứ mà ta dễ coi là hiển nhiên: bữa ăn, tiền thuốc, học phí, một chỗ ở an toàn. Đến gần họ không phải để được cảm thấy mình tốt lành. Đến gần để học lắng nghe, chia sẻ điều mình có và cùng tìm một lối đi xứng với phẩm giá của họ. Người môn đệ tìm Chúa trong cầu nguyện cũng cần học nhận ra Người trong tiếng kêu của anh chị em mình.
Tuy vậy, trước khi nghĩ tới những việc lớn, hôm nay ta có thể bắt đầu bằng một bước rất gần. Có người trong nhà đang chờ ta nói chuyện mà ta cứ nhìn vào màn hình. Có một người làm việc cùng ta đã bị hiểu lầm mà ta biết sự thật nhưng im lặng cho yên thân. Có người từng giúp ta trong lúc khó, còn ta đã lâu không hỏi thăm. Có một món tiền ta tiêu rất dễ cho bản thân, nhưng lại đắn đo mãi khi ai đó thật sự cần được giúp. Có một người nghèo đến cửa, ta đã vội kết luận về họ trước khi nghe họ nói. Chính ở những chỗ cụ thể ấy, câu hỏi “Con có muốn thấy Chúa không?” bắt đầu có hình dáng. Câu trả lời nằm trong cách ta dùng một buổi chiều, cách ta mở cửa, cách ta nhìn một khuôn mặt, cách ta đối xử với người chẳng thể đáp lại điều gì cho mình.
Đức tin trưởng thành khi câu hỏi “Chúa là ai?” dần trở thành câu hỏi “Lạy Chúa, hôm nay con theo Chúa thế nào?” Ta vẫn cần học hỏi để biết Người rõ hơn. Ta vẫn cần cầu nguyện, vì không ai theo một người mà mình chẳng chịu ở bên. Nhưng rồi cuộc gặp phải đi vào đôi chân, đôi tay, lời nói và những lựa chọn có giá phải trả. Theo Chúa có khi là từ chối một lợi ích đến bằng sự gian dối. Có khi là ở lại chăm sóc một người khiến ta mệt. Có khi là nhận lỗi trước người nhỏ tuổi hơn mình. Có khi là bớt đi một cuộc tranh cãi để thật lòng nghe điều người kia đang đau. Những điều ấy ít khi được ai kể lại như chuyện phi thường. Nhưng chính qua chúng, người ta nhận ra Đức Giêsu không còn chỉ là một cái tên ta đã nghe nói. Người đang sống trong cách ta tập yêu thương.
Lạy Chúa Giêsu, có những ngày con cũng giống Hêrôđê: con nghe nhiều về Chúa, đặt nhiều câu hỏi về Chúa, nhưng lòng con còn đứng ở một khoảng cách an toàn. Con muốn được Chúa nhìn đến, mà lại sợ Chúa thấy những góc tối của con. Con muốn được Chúa dẫn đường, mà vẫn muốn tự chọn mọi ngả rẽ. Xin kiên nhẫn với con. Xin cho con can đảm ở lại trước mặt Chúa, không cần che giấu, không cần nói những lời đẹp hơn lòng mình. Xin dạy con nhận ra Chúa trong Lời con đọc, trong Thánh Thể con lãnh nhận, trong người con gặp và trong bổn phận con dễ tránh. Khi con hỏi “Chúa là ai?”, xin cho con đủ lặng để nghe Chúa trả lời bằng chính cuộc đời Người. Khi con nói “Con muốn thấy Chúa”, xin giúp con bước thêm một bước: mở lòng, đổi đời và đi theo. Amen.
Lm. Anmai, CSsR.