T 2 t 33 TN Cảm ơn tiếng gọi của ân sủng và sự kiên trì của niềm tin – Lm. Anmai, CSsR
Thứ 2 tuần 33 thường niên TIẾNG KÊU CỦA ĐỨC TIN VÀ KHAT KHAO ÁNH SÁNG THÁNH THIÊNG TRÊN HÀNH TRÌNH ĐỜI NGƯỜI – Lm. Anmai, CSsR
500 NĂM HẠT GIỐNG TIN MỪNG TRÊN ĐẤT VIỆT – Lm. Anmai, CSsR
Diễn nguyện Giáng Sinh: ĐÊM CHÚA ĐẾN, XIN ĐỪNG ĐỂ MỘT GIA ĐÌNH NÀO PHẢI KHÓC MỘT MÌNH – Lm. Anmai, CSsR
TIN GIÁO HỘI CÔNG GIÁO VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Thứ Hai, NGÀY 16 THÁNG 11 NĂM 2026
Phụng vụ Lời Chúa – Lời nguyện – Suy niệm (Youtube & bản văn) 16 tháng 11 – 2026 – Lm. Anmai, CSsR
Một chút về các thánh Tử Đạo Việt Nam – Lm. Anmai, CSsR
Đức cha Pierre Lambert de la Motte và di sản Mến Thánh Giá
NGƯỜI GIEO THÁNH GIÁ TRÊN ĐẤT VIỆT – Lm. Anmai, CSsR
Chứng Nhân Hy Vọng Cuộc đời Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận (1928–2002) – Lm. Anmai, CSsR
Thứ Hai Tuần XXXIII – Mùa Thường Niên
Lạy Chúa Giê-su, Con vua Đa-vít, Đấng đang đi qua cuộc đời con.
Con ngồi bên vệ đường Giê-ri-khô của lòng mình, mắt mở mà chẳng thấy. Con nghe tiếng đám đông, nghe tin Người đang đến, mà vẫn mù. Mù trước dung nhan Chúa. Mù trước anh em. Mù trước chính linh hồn mình đang đói, đang kêu, đang ăn xin một chút ánh sáng.
Người đi đầu bảo con im. Tiếng đời, tiếng sợ, tiếng thói quen cũng bảo con im. Nhưng con không im được nữa. Con kêu lớn hơn: Lạy ông Giê-su, Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương con.
Chúa dừng lại.
Giữa bao nhiêu người khỏe mạnh, Chúa dừng vì một người mù. Chúa truyền dẫn con đến. Và khi con đã đến gần, Chúa hỏi câu mà không ai hỏi con bao giờ: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?”
Lạy Ngài, xin cho con nhìn thấy được.
Xin cho con nhìn thấy Chúa đang đứng đó, không vội, không bỏ qua tiếng kêu khàn của con. Xin cho con nhìn thấy lòng thương xót không phải là lời an ủi xa, mà là bàn tay đang mở mắt con ngay lúc này. Xin cho con nhìn thấy đức tin không phải là hiểu hết, mà là dám thưa điều con thật sự cần: con muốn thấy.
Lạy Chúa, con không chỉ xin mắt thịt. Con xin mắt lòng. Xin cho con thấy anh em không còn là bóng mờ bên đường, mà là khuôn mặt Chúa đang chờ được nhận ra. Xin cho con thấy tội mình không để tuyệt vọng, mà để quay về. Xin cho con thấy thập giá không phải là đường cụt, mà là nơi ánh sáng bật ra từ đêm tối. Xin cho con thấy ơn gọi của con không phải là ngồi ăn xin mãi bên vệ đường, mà là đứng dậy và đi theo.
Chúa nói: “Anh nhìn thấy đi. Lòng tin của anh đã cứu chữa anh.”
Lạy Chúa, xin nói lại với con câu ấy. Không phải vì con xứng đáng. Vì Chúa dừng lại. Vì Chúa hỏi. Vì Chúa muốn chữa. Lòng tin nhỏ bé của con, run run và khàn đặc, xin Chúa nhận lấy và biến thành mắt sáng.
Và khi đã thấy, xin đừng để con đứng lại chiêm ngưỡng phép lạ rồi quên đường. Xin cho con theo Chúa, vừa đi vừa tôn vinh Thiên Chúa. Xin cho đời con thành lời ngợi khen sống động, để những ai còn ngồi mù bên đường cũng nghe được tiếng Chúa đang đi qua, và dám kêu lên.
Lạy Chúa Giê-su, Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương chúng con. Xin cho Giáo Hội nhìn thấy. Xin cho từng người đang kêu trong bóng tối nhìn thấy. Xin cho con nhìn thấy Chúa, và nhìn thấy anh em trong Chúa.
Amen.
Lm. Anmai, CSsR
Ca nhập lễ
Chúa phán: Ta nghĩ đến bình an, chớ không nghĩ đến gian khổ; các người kêu cầu Ta, và Ta nhậm lời các ngươi, Ta dẫn dắt các ngươi từ mọi nơi các người bị nô lệ trở về.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, được phụng sự Chúa quả là một hạnh phúc tuyệt vời: xin cho chúng con tìm được niềm vui khi hết dạ trung thành với Chúa. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: (Năm II) Kh 1, 1-4; 2, 1-5a
“Hãy nhớ lại ngươi đã sa sút từ mức nào và hãy hối cải”.
Khởi đầu sách Khải Huyền của Thánh Gio-an Tông đồ.
Mạc khải của Ðức Giê-su Ki-tô mà Thiên Chúa đã ban cho Người, để Người tỏ cho các tôi tớ Người các điều sắp xảy ra. Vậy Người đã sai thiên thần loan báo cho tôi tớ người là Gio-an, và Gio-an làm chứng rằng tất cả những gì ông đã thấy là lời của Thiên Chúa và lời chứng của Ðức Giê-su Ki-tô. Phúc cho ai đọc và nghe các lời tiên tri này, cùng tuân giữ những điều đã chép trong đó, vì thời giờ đã gần.
Gio-an kính gởi bảy Giáo đoàn ở Tiểu Á. Nguyện chúc ân sủng và bình an cho anh em do từ Ðấng đang có, đã có và sẽ đến và do từ bảy thần linh đứng trước ngai của Người.
Tôi nghe Chúa phán bảo tôi: “Hãy viết cho thiên thần Giáo đoàn Ê-phê-xô rằng: ‘Ðây là lời của Ðấng cầm bảy ngôi sao trong tay hữu và đi giữa bảy chân đèn bằng vàng. Ta biết việc làm của ngươi nổi bật và lòng kiên nhẫn của ngươi; Ta biết ngươi không thể dung kẻ bất lương; ngươi đã thử thách những kẻ tự cho mình là tông đồ, mà kỳ thực thì không phải, nhưng ngươi đã thấu rõ họ là hạng gian dối. Ngươi có lòng kiên nhẫn, ngươi đã chịu đựng vì danh Ta mà không sờn lòng. Nhưng Ta trách ngươi điều này, là ngươi đã bỏ lòng yêu mến thuở ban đầu. Vậy hãy nhớ lại xem ngươi đã sa sút từ mức nào, hãy ăn năn hối cải và làm lại những việc thuở ban đầu’ “.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 1, 1-2. 3. 4 và 6
Ðáp: Ta sẽ cho kẻ thắng trận ăn trái cây sự sống (Kh 2, 7b).
Xướng: Phúc cho ai không theo mưu toan kẻ gian ác, không đứng trong đường lối những tội nhân, không ngồi chung với những quân nhạo báng, nhưng vui thoả trong lề luật Chúa, và suy ngắm luật Chúa đêm ngày. – Ðáp.
Xướng: Họ như cây trồng bên suối nước, trổ sinh hoa trái đúng mùa: lá cây không bao giờ tàn úa. Tất cả công việc họ làm đều thịnh đạt. – Ðáp.
Xướng: Kẻ gian ác không được như vậy: họ như vỏ trấu bị gió cuốn đi, vì Chúa canh giữ đường người công chính, và đường kẻ gian ác dẫn tới diệt vong. – Ðáp.
Alleluia: Lc 16, 31
Alleluia, alleluia! – Các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể xứng đáng đứng vững trước mặt Con Người. – Alleluia.
Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! Chúa nói: Tôi là ánh sáng thế gian. Ai theo tôi sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 18, 35-43
“Ngươi muốn Ta làm gì cho ngươi? – Lạy Ngài, xin cho tôi được xem thấy”.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca.
Khi Chúa đến gần thành Giê-ri-cô, thì có một người mù ngồi ăn xin bên vệ đường. Khi nghe tiếng đám đông đi qua, anh liền hỏi có chuyện gì đó. Người ta nói cho anh biết có Ðức Giê-su Nazareth đang đi qua. Bấy giờ anh liền kêu lên rằng: “Lạy ông Giê-su con vua Ða-vít, xin thương xót tôi!” Những người đi trước mắng bảo anh nín đi, nhưng anh lại càng kêu lớn tiếng hơn: “Lạy con vua Ða-vít, xin thương xót tôi!” Vậy Chúa Giê-su dừng lại, truyền dẫn anh đến cùng Người. Khi anh đến gần bên Người, Người hỏi anh: “Ngươi muốn Ta làm gì cho ngươi?” Anh thưa: “Lạy Ngài, xin cho tôi được xem thấy”. Chúa Giê-su bảo anh: “Hãy nhìn xem, lòng tin của ngươi đã cứu chữa ngươi”. Tức khắc anh thấy được và anh đi theo Người, và ca tụng Thiên Chúa. Thấy vậy toàn dân liền ca ngợi Thiên Chúa.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con thành kính dâng lên Chúa lễ vật này, xin vui lòng chấp nhận, và giúp chúng con trung thành phụng sự Chúa, để mai ngày đạt tới phúc trường sinh. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Nhờ mầu nhiệm Vượt Qua, Người đã thực hiện một công trình kỳ diệu này/ là kêu gọi chúng con bỏ đàng tội lỗi, thoát ách sự chết, tới ánh vinh quang. Nhờ đó, giờ đây chúng con được gọi là giống nòi được tuyển chọn, hàng tư tế vương giả, chủng tộc thánh thiện, dân riêng của Chúa, để chúng con loan truyền khắp nơi quyền năng Chúa là Ðấng đã kêu gọi chúng con từ chốn tối tăm tới nơi sáng láng diệu kỳ của Chúa.
Vì thế, cùng với Thiên thần và tổng lãnh Thiên Thần, các Bệ Thần và Quản Thần, cùng toàn thể đạo Binh Thiên Quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng.
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Việc tôi kết hợp với Thiên Chúa, và việc tôi đặt niềm cậy trông vào Chúa là Thiên Chúa, thì tốt đẹp biết bao.
Hoặc đọc:
Chúa phán: Thầy bảo thật các con: Tất cả những gì các con cầu xin, hãy tin rằng các con sẽ được, thì các con sẽ được những điều đó.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con vừa cử hành lễ tế tạ ơn để tưởng nhớ Ðức Kitô Con Chúa, như lời Người truyền dạy, và chúng con đã được rước Mình và Máu Thánh Người; cúi xin Chúa nhận lời chúng con khẩn nguyện và ban cho chúng con được thêm lòng yêu mến. Chúng con cầu xin…
TIẾNG KÊU CỦA ĐỨC TIN VÀ KHAT KHAO ÁNH SÁNG THÁNH THIÊNG TRÊN HÀNH TRÌNH ĐỜI NGƯỜI
Bước chân con người qua từng nẻo đường của trần thế đôi khi mang nặng nỗi ưu tư của sự cô đơn, mệt mỏi và bóng tối nội tâm. Giữa dòng đời xuôi ngược hối hả, có những khoảnh khắc chúng ta cảm thấy mình như đang ngồi bên vệ đường của cuộc sống, chứng kiến thời gian trôi qua với biết bao bất định, đau khổ và giới hạn của phận người. Con đường từ nhà ra phố, từ những lo toan thường nhật đến những trăn trở sâu kín của tâm hồn, đôi khi chỉ là một chuỗi lặp lại những mỏi mòn. Có những thứ bệnh hoạn, những khiếm khuyết, những vết thương lòng và cả sự mù lòa thiêng liêng mà tự sức mình, con người hoàn toàn bất lực không thể tự cứu vãn hay chữa lành. Chúng ta quẩn quanh trong những giới hạn ấy, chấp nhận thực tại như một điều hiển nhiên buồn tẻ, hoặc buông xuôi theo dòng chảy vô định của số phận nếu như không có một biến cố làm đảo lộn tất cả, một tia chớp hy vọng rọi chiếu vào cõi lòng tăm tối.
Hình ảnh người mù ngồi bên vệ đường ở Giê-ri-cô không chỉ là một nhân vật lịch sử trong Tin Mừng, mà còn là biểu tượng chân thực cho chính tình trạng hiện sinh của mỗi người chúng ta trước mặt Thiên Chúa. Ngày qua ngày, anh ta câm nín với nỗi bất hạnh của mình, sống nhờ vào lòng trắc ẩn tạm bợ của những người qua đường, nương tựa vào chút ít tiền bố thí ít ỏi không đủ để khỏa lấp sự trống vắng của một cuộc đời bị tước đoạt ánh sáng. Thế nhưng, cuộc đời tẻ nhạt và tuyệt vọng ấy bỗng chốc được đánh thức bởi một biến cố trọng đại: Đức Giê-su Na-da-rét đang đi qua. Tiếng ồn ào của đám đông, bầu khí xôn xao khác thường đã kích thích sự tò mò và rồi thắp lên trong lòng anh một niềm hy vọng chưa từng có. Khi biết rõ Đấng đang đi qua chính là Đức Giê-su, một sự bùng nổ của đức tin và khát vọng đã diễn ra trong tâm hồn anh. Không chút do dự, không sợ hãi sự dè bỉu hay ngăn cản của những người xung quanh, anh cất tiếng kêu lớn giữa không gian: “Lạy Giê-su, Con Vua Đa-vít, xin thương xót con!”.
Tiếng kêu ấy không đơn thuần là một âm thanh vọng lại giữa phố thị đông đúc, mà là tiếng vọng từ vực thẳm của một tâm hồn đang đói khát ơn cứu độ. Đó là sự phơi bày toàn bộ sự khốn cùng trước Đấng có quyền năng chữa lành. Tiếng kêu ấy chứa đựng trọn vẹn sự tín thác, một niềm tin mãnh liệt rằng Đức Giê-su không chỉ là một con người bằng xương bằng thịt qua đường, mà chính là Đấng Mê-si-a, là nguồn mạch của ánh sáng và lòng xót thương vô biên. Trong cuộc sống hôm nay, Thiên Chúa vẫn liên tục đi qua cuộc đời chúng ta. Ngài không đứng ở một cõi xa xăm nào đó ngoài không gian thời gian của lịch sử nhân loại, nhưng Ngài hiện diện cách rất gần gũi trong từng biến cố thăng trầm của công việc hằng ngày, trong bầu khí gia đình, nơi những con đường góc phố nơi chúng ta mưu sinh, và đặc biệt là qua những người anh chị em đang đau khổ, nghèo hèn, già nua hay bệnh tật mà chúng ta gặp gỡ mỗi ngày.
Chúa bước qua cuộc đời chúng ta, đôi khi qua những dấu chỉ âm thầm, đôi khi qua chính những yếu đuối và giới hạn của bản thân mà qua đó Ngài muốn mời gọi chúng ta hướng về Ngài. Thế nhưng, con người thường dễ bị cuốn trôi vào những bận rộn trần thế, thỏa mãn với lớp bụi mờ của thói quen, hoặc trở nên tê liệt trước những bóng tối tinh thần đến mức quên mất rằng mình đang rất cần ánh sáng đích thực. Đám đông xung quanh người mù bên vệ đường Giê-ri-cô đại diện cho một thứ tâm lý xã hội thường thấy: sự dửng dưng, sự bất khoan dung trước những tiếng kêu cứu của người nghèo khổ, và xu hướng muốn dập tắt những biểu hiện chân thành của đức tin. Họ quạt mắng, bắt anh phải im lặng, yêu cầu anh đừng làm phiền đến Thầy và đám đông đang tiến bước. Đó là thứ “quy tắc im lặng” của một thế giới tục hóa muốn khép chặt con người trong sự cam chịu, muốn con người chấp nhận bóng tối như một phần tất yếu không thể thay đổi, và ngăn cản khát vọng vươn lên tới Thiên Chúa.
Tuy nhiên, một đức tin chân chính và sống động không bao giờ chịu khuất phục trước những áp lực ngoại tại hay sự kìm nén của định kiến xã hội. Càng bị ngăn cản, người mù lại càng kêu lớn tiếng hơn. Sự kiên trì và bạo dạn ấy xuất phát từ nhu cầu thiết thân của một con người nhận thức rõ sự cùng đường của mình. Anh không xin vàng bạc, không xin những thứ phú quý mau qua của trần gian, điều anh khao khát duy nhất chính là ánh sáng. “Lạy Chúa, xin cho con được nhìn thấy!”. Ánh sáng ở đây mang ý nghĩa toàn diện: là ánh sáng của đôi mắt thể xác để ngắm nhìn khuôn mặt những người thân yêu, để tự do bước đi giữa dòng đời, nhưng sâu xa hơn hết, đó là ánh sáng của ơn thánh, ánh sáng của đức tin, ánh sáng giúp tâm hồn nhận ra chân lý và tình yêu hải hà của Thiên Chúa.
Cầu nguyện, xét cho cùng, chính là hơi thở của đức tin, là biểu hiện thuần khiết nhất của một trái tim biết mở ra để đón nhận ơn cứu độ. Giáo hoàng Phan-xicô từng diễn tả rằng đức tin chính là một tiếng kêu phát xuất từ cõi lòng của những kẻ tin tưởng và phó thác trọn vẹn vào Thiên Chúa. Kẻ thiếu đức tin là kẻ kìm nén tiếng kêu ấy, là kẻ chấp nhận thỏa hiệp với bóng tối, xem tội lỗi hay sự khốn cùng như một thói quen cố cựu không thể gột rửa. Ngược lại, người có đức tin luôn mang trong mình một sự bất bình thánh thiện trước những gì làm tha hóa phẩm giá con người, một niềm hy vọng không lay chuyển vào quyền năng cứu độ của Đấng Tối Cao. Tiếng kêu cầu trong tâm nguyện không làm phiền lòng Thiên Chúa, trái lại, đó chính là điều Ngài hằng mong đợi. Thánh Grê-gô-ri-ô Cả đã từng đặt vấn đề rằng: Đấng có quyền năng làm tất cả lẽ nào lại không biết người mù cần gì hay sao? Chắc chắn Ngài biết rõ hơn ai hết. Nhưng Ngài vẫn muốn chúng ta phải cất lời xin, thậm chí phải nài nỉ, khẩn khoản đến mức kiên trì bền bỉ, bởi vì qua hành động đó, Ngài đang khơi dậy và nung nấu tâm hồn chúng ta, chuẩn bị cho chúng ta một dung tích lòng chứa chan ơn thánh.
Thiên Chúa muốn chúng ta nhận thức sâu sắc về sự nghèo nàn và bất lực của chính mình. Chỉ khi nào con người cảm thấy tận cùng sự khát khao, khi ấy chúng ta mới đánh giá đúng mức ân huệ mà Ngài ban tặng. Đức Giê-su đã dừng bước trước tiếng kêu đầy quyết tâm ấy. Ngài dừng lại không phải vì ngạc nhiên, mà vì Ngài bị chinh phục bởi lòng khao khát chân thành của một con người biết khiêm tốn phơi bày nỗi khốn cùng của mình trước Đấng Tạo Hóa. Khoảnh khắc Ngài ra lệnh dẫn người mù lại gần và cất tiếng hỏi: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?”, đó là giây phút cuộc đời người mù sang trang. Khi anh thốt lên lời xin được nhìn thấy, Đức Giê-su đã phán một câu đầy quyền năng: “Hãy nhìn xem, đức tin của anh đã cứu chữa anh”. Ngay lập tức, đôi mắt anh mở ra, ánh sáng ngập tràn tâm hồn, và bước chân anh từ đó không còn đi trong mò mẫm hay bơ vơ bên vệ đường nữa, nhưng hòa vào bước chân của những kẻ đi theo Chúa trên con đường chân lý và sự sống.
Sự kiện này mời gọi mỗi người chúng ta nhìn lại đời sống thiêng liêng của chính mình. Chúng ta đang đứng ở đâu trên hành trình đức tin? Phải chăng đôi khi chúng ta cũng đang ngồi bên vệ đường của cuộc sống bận rộn, thỏa mãn với những ánh sáng lum hùm nhân tạo của thế gian mà quên mất ánh sáng đích thực từ nhan thánh Chúa? Phải chăng chúng ta đã quen với những tật nguyền thiêng liêng, những thói hư tật xấu, những sự khô khan nguội lạnh trong đời sống cầu nguyện đến mức xem đó là điều bình thường và không còn cảm thấy nhu cầu phải cất tiếng kêu xin Ngài cứu giúp? Sự tự mãn thiêng liêng là kẻ thù nguy hiểm nhất của đời sống hiệp thông với Thiên Chúa. Nó biến con người thành những cái bóng dật dờ, sống qua ngày đoạn tháng mà không có lý tưởng, không có nhiệt huyết tông đồ và không có khát vọng vươn lên tới sự thánh thiện.
Để có thể cất tiếng kêu thấu tới trời cao, chúng ta cần phải có một cái nhìn khiêm tốn và chân thật về bản thân. Sự khiêm tốn không bao giờ là sự tự ti hay chán nản, nhưng là sự can đảm nhìn nhận những góc khuất tăm tối trong tâm hồn mình, những bất toàn, những yếu đuối, những góc độ mà lòng tham sân si, sự ích kỷ hay tính tự mãn vẫn ngày đêm gặm nhấm đời sống ơn nghĩa với Chúa. Giống như người mù ở Giê-ri-cô, chúng ta phải dám vượt qua những tiếng nói ngăn trở từ bên trong lẫn bên ngoài. Những tiếng nói ấy có thể là sự châm chọc của môi trường sống chung quanh, sự hoài nghi của lý trí xác thịt, hoặc thậm chí là sự mệt mỏi buông xuôi của chính bản thân khi thấy mình cầu nguyện mãi mà dường như Chúa chẳng nghe thấy. Thiên Chúa luôn nghe thấy tiếng kêu của chúng ta ngay từ giây phút đầu tiên, nhưng Ngài kiên nhẫn chờ đợi sự kiên trì của chúng ta. Ngài muốn chúng ta minh chứng cho Ngài thấy rằng niềm khao khát ơn thánh trong chúng ta là mãnh liệt, rằng chúng ta thực sự cần đến Ngài như cá cần nước, như người lữ hành trong đêm tối cần ngọn đuốc soi đường.
Khao khát ơn Chúa chính là thước đo cho tầm vóc thiêng liêng của một Kitô hữu. Thánh Gio-an Thánh Giá từng khẳng định rằng những gì chúng ta đạt được trong đời sống tâm hồn luôn tỷ lệ thuận với niềm hy vọng và ước muốn của chúng ta. Nếu chúng ta chỉ xin những điều nhỏ nhặt, tầm thường, những ơn huệ vật chất mau qua, thì tâm hồn chúng ta mãi mãi chỉ là những chiếc bình bé nhỏ không thể chứa đựng được dòng suối ân sủng dạt dào từ Thiên Chúa. Thánh Gio-an Kim Khẩu cũng ví von rất hay: những ai đến bờ suối với những chiếc bình nhỏ thì chỉ múc được một lượng nước ít ỏi, trong khi những ai mang theo những chiếc bình lớn thì sẽ được chan chứa thỏa thuê. Ánh nắng mặt trời chiếu tỏa rạng rỡ khắp không gian, nhưng lượng ánh sáng mà căn phòng nhận được lại tùy thuộc vào độ rộng hẹp của ô cửa sổ mà chúng ta mở ra. Cửa sổ tâm hồn càng rộng mở bao nhiêu qua niềm tin tưởng, qua khát vọng thánh thiện và qua sự kiên trì cầu nguyện, thì dòng thác ân sủng của Thiên Chúa lại càng tuôn đổ tràn trề bấy nhiêu vào đời sống chúng ta.
Đức Trinh Nữ Maria chính là hiện thân tuyệt hảo nhất của một tâm hồn luôn mở rộng ô cửa cuộc đời để đón nhận ánh sáng thiên tính. Dù là Mẹ Thiên Chúa, Đấng trọn đời đồng trinh và tràn đầy ơn thánh, Mẹ chưa bao giờ ngưng kết hợp với Chúa trong lời cầu nguyện hằng ngày. Mẹ hằng cất lên khúc ca ngợi khen tình thương và lòng xót thương của Thiên Chúa đối với nhân loại. Nhìn lên Mẹ, chúng ta học được cách nuôi dưỡng niềm khát khao thiêng liêng, biết nhạy cảm trước tiếng gọi của Chúa và biết cách thưa hai tiếng xin vâng trọn vẹn trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống. Xin Mẹ dạy chúng ta biết cất tiếng kêu cầu mỗi khi chúng ta rơi vào bóng tối của sự hoang mang, sợ hãi hay yếu đuối, để qua lời chuyển cầu của Mẹ, Chúa mở mắt tâm hồn chúng ta, ban cho chúng ta ánh sáng chân lý và hướng dẫn bước chân chúng ta đi trọn con đường tình yêu trọn hảo.
Hành trình trần thế của mỗi người Kitô hữu là một tiến trình liên tục bước đi từ ánh sáng này đến ánh sáng khác, từ lòng tin yếu kém đến một đức tin trưởng thành và vững mạnh. Những thử thách, đau khổ, hay những giai đoạn khô khan trong đời sống cầu nguyện không phải là dấu hiệu của việc Thiên Chúa bỏ rơi chúng ta, nhưng là cơ hội để Ngài thanh luyện, gọt giũa và làm bùng lên ngọn lửa khát khao trong cõi lòng chúng ta. Giống như người mù ở Giê-ri-cô đã biến nghịch cảnh và sự ngăn cản của đám đông thành động lực để kêu lớn tiếng hơn nữa, chúng ta cũng được mời gọi biến những khó khăn, những vấp ngã và cả những bóng tối trong tâm hồn thành chất liệu cho một đời sống cầu nguyện sâu sắc hơn. Càng gặp nhiều trắc trở, đức tin càng phải kiên gan bền chí; càng cảm thấy xa cách Chúa, chúng ta càng phải chạy đến ôm lấy Ngài bằng tất cả sự quyết liệt của tình yêu thương.
Đời sống cầu nguyện không phải là một chuỗi những công thức khô khan hay những hình thức đạo đức hình thức, mà là một cuộc gặp gỡ sống động giữa một con người đang khao khát ánh sáng và một Thiên Chúa hằng giàu lòng thương xót. Khi chúng ta chân thành thưa chuyện với Chúa, khi chúng ta dám đổ vỡ những ảo tưởng về sự tự lập giả tạo của bản thân để thừa nhận rằng mình đang mù lòa và yếu đuối, đó chính là lúc quyền năng của Thiên Chúa bắt đầu hành động trong cuộc đời chúng ta. Ngài không từ chối bất cứ ai đến với Ngài bằng một tấm lòng thành thực và khiêm tốn. Tiếng kêu của lòng thống hối, tiếng kêu của niềm tin tưởng phó thác luôn có sức mạnh lay động trái tim Thiên Chúa, làm dừng lại bước chân của Đấng Cứu Thế giữa muôn vàn tiếng tung hô của trần gian chỉ để lắng nghe và cứu chữa một cá nhân đang khao khát ánh sáng.
Trong thế giới hiện đại hôm nay, con người đang phải đối diện với vô vàn thứ bóng tối tinh thần tinh vi hơn, nguy hiểm hơn cả sự mù lòa về thể xác. Đó là bóng tối của sự dửng dưng tôn giáo, sự cô độc giữa lòng thành phố đông đúc, sự khủng hoảng về ý nghĩa cuộc sống, và những lo âu chồng chất trước tương lai bất định. Nhiều người đang lần mò trong đêm tối của sự tuyệt vọng mà không tìm thấy một lối ra, không biết bấu víu vào đâu để tìm lại niềm hy vọng và bình an đích thực. Trong bối cảnh ấy, sứ mạng của người Kitô hữu không chỉ là lo cho ánh sáng của chính mình được tỏ rạng, mà còn phải trở nên những chứng nhân mang ngọn lửa tin yêu đến cho những ai đang ngồi bên vệ đường đau khổ của cuộc đời. Chúng ta được mời gọi không được hùa theo đám đông dửng dưng bắt người khác phải im lặng trước nỗi đau, trái lại, chúng ta phải là những nhịp cầu nâng đỡ, là những người mở đường để đưa anh chị em mình đến gặp gỡ Đức Giê-su – Đấng là ánh sáng thật chiếu soi mọi người đến trong thế gian.
Mỗi thánh lễ, mỗi giờ phút tĩnh nguyện thinh lặng trước mặt Chúa, mỗi nghĩa cử bác ái âm thầm dành cho người nghèo khổ, bệnh tật và cô đơn chính là những dịp thuận tiện để chúng ta lặp lại lời cầu xin của người mù thành Giê-ri-cô: “Lạy Chúa, xin cho con được nhìn thấy”. Nhìn thấy bản thân mình trong ánh sáng sự thật của Chúa để hoán cải không ngừng; nhìn thấy tha nhân bằng con mắt cảm thông, tha thứ và trắc ẩn của Tin Mừng; và nhìn thấy thế giới xung quanh bằng niềm hy vọng cánh chung, nơi mà mọi giọt nước mắt sẽ được lau khô và mọi bóng tối sẽ bị tiêu tan vĩnh viễn trong vinh quang của Thiên Chúa. Ánh sáng mà Chúa ban tặng không dừng lại ở một đặc ân cá nhân, nhưng đòi hỏi chúng ta phải đem chiếu tỏa ra xung quanh, để cuộc sống trần thế này dẫu còn nhiều gai góc và thử thách vẫn ngập tràn hơi ấm của tình yêu thương và lòng thương xót hải hà.
Ước gì qua mỗi ngày sống, trong những lúc thăng trầm hay những khi đối diện với muôn vàn giới hạn của phận người, chúng ta không bao giờ đánh mất bản năng thiêng liêng là hướng về Chúa bằng những tiếng kêu của đức tin sống động. Hãy để cho niềm khao khát ánh sáng thánh thiện trở thành động lực thúc đẩy mọi suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta. Khi chúng ta biết khao khát Chúa hết lòng, Ngài sẽ không bao giờ làm chúng ta thất vọng. Ngài sẽ dừng bước bên cuộc đời chúng ta, sẽ ân cần cất tiếng hỏi về những ước nguyện sâu kín của tâm hồn chúng ta, và sẽ ban cho chúng ta thứ ánh sáng tinh tuyền nhất, thứ bình an sâu thẳm nhất mà thế gian này không thể ban tặng cũng không thể lấy đi được.
Nguyện xin Thiên Chúa là Cha nhân ái, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và các thánh, ban ơn canh tân đời sống đức tin cho mỗi chúng ta. Xin Người mở rộng đôi mắt tâm hồn chúng ta để chúng ta luôn nhận ra sự hiện diện đầy yêu thương của Ngài trên mọi nẻo đường đời. Xin ban cho chúng ta sự kiên trì bền bỉ trong kinh nguyện, sự can đảm để vượt qua mọi bóng tối của thử thách, và một tấm lòng tràn đầy khát vọng hướng về những thực tại vĩnh cửu. Để rồi, sau khi đã được chìm đắm trong ánh sáng cứu độ của Ngài nơi trần thế này, chúng ta cũng sẽ được chung hưởng ánh sáng tôn nhan Ngài muôn đời trong vương quốc vinh hiển trên trời, nơi không còn đêm tối, không còn đau thương, chỉ còn tình yêu và hoan lạc ngập tràn suốt muôn đời muôn thuở.
Lm. Anmai, CSsR
TIẾNG GỌI CỦA ÂN SỦNG VÀ SỰ KIÊN TRÌ CỦA NIỀM TIN
Hành trình đức tin của con người trên trần gian chưa bao giờ là một con đường bằng phẳng, trải đầy hoa hồng hay được chiếu rọi bởi những ánh hào quang tĩnh lặng. Trái lại, đó là một không gian của sự dấn thân, nơi mà mỗi bước chân đi qua đều là một cuộc đối đầu đầy kịch tính giữa bóng tối và ánh sáng, giữa sự tuyệt vọng ngập tràn và niềm hy vọng mãnh liệt vào Đấng Tối Cao. Trong Tin Mừng theo thánh Luca (Lc 18,35-43), hình ảnh người mù ngồi bên vệ đường cạnh thành Giê-ricô không chỉ đơn thuần là một mảnh đời bất hạnh, một góc khuất nghèo nàn bị xã hội thời bấy giờ bỏ quên, mà còn là hiện thân sống động của chính tâm hồn nhân loại chúng ta trong những khoảnh khắc hoang mang, tăm tối và khao khát ơn cứu độ.
Khi bước chân Đấng Cứu Thế tiến gần đến thành Giê-ricô, một đám đông náo nhiệt vây quanh Ngài. Đó là tiếng reo hò, tiếng bước chân rộn rã, tiếng bàn tán xôn xao của những người hành hương đang hướng về Giê-ru-salem. Giữa cái âm thanh ồn ào, hỗn tạp và đầy kiêu hãnh của dòng người ấy, có một con người hoàn toàn bị gạt ra bên lề: một người mù ngồi xin ăn. Anh ta không thấy gì ngoài màn đêm vĩnh cửu bao trùm đôi mắt từ thuở chào đời. Thế nhưng, dù đôi mắt thể lý bị đóng kín trước ánh sáng mặt trời, tai anh vẫn rộng mở trước những chuyển động của cuộc đời. Khi nghe tiếng đám đông rầm rộ đi qua, bản năng sâu thẳm của sự sống đã thúc đẩy anh cất tiếng hỏi xem chuyện gì đang xảy ra. Câu trả lời ngắn gọn nhưng chứa đựng một biến chuyển định mệnh vang lên bên tai anh: “Đức Giêsu Na-da-rét đang đi qua đây.”
Chỉ với một danh xưng ấy, một tia chớp hy vọng đã xé toạc màn đêm dày đặc trong tâm hồn người mù. Anh không hỏi Giê-su là ai, bởi vì trước đó, dường như trong những căn nhà tối tăm hay qua những câu chuyện râm ran bên vệ đường, anh đã nghe biết về những phép lạ, về lòng trắc ẩn, về quyền năng chữa lành của vị ngôn sứ đến từ Na-da-rét. Anh biết rằng đây không phải là một dịp may thông thường, mà là “thời giờ Thiên Chúa viếng thăm”, là khoảnh khắc ân sủng có một không hai trong cuộc đời mình. Nếu bỏ lỡ khoảnh khắc này, anh sẽ mãi mãi chìm đalam trong bóng tối của sự đói nghèo, khinh miệt và cô độc.
Chính vì thế, một sự biến đổi mãnh liệt đã bùng nổ trong con người anh. Không còn là một kẻ buông xuôi số phận, thụ động đưa tay xin bố thí, anh đã cất cao tiếng gọi bằng tất cả năng lực và tâm can: “Lạy ông Giêsu, Con vua Đa-vít, xin thương xót tôi!” Tiếng kêu ấy không chỉ là một lời cầu cứu đơn thuần, mà còn là một bản tuyên xưng đức tin mạnh mẽ. Gọi Đức Giêsu là “Con vua Đa-vít” nghĩa là anh đã nhận ra nơi Ngài phẩm giá của Đấng Mêsia, vị Vua hòa bình, Đấng được Thiên Chúa sai đến để giải thoát dân Người. Tiếng kêu ấy phát xuất từ tận đáy vực thẳm của nỗi thống khổ, vượt qua mọi giới hạn của thể xác để chạm đến cõi vô biên của lòng thương xót thiêng liêng.
Thế nhưng, hành trình chạm tới Chúa chưa bao giờ dễ dàng trước những rào cản của con người. Phản ứng đầu tiên của đám đông đang đi quanh Đức Giêsu lại là sự dửng dưng, ích kỷ và ngăn cản. Những người đi trước mắng mỏ anh, bắt anh phải im lặng. Họ cho rằng một kẻ mù lòa, nghèo hèn, rách rưới thì không có quyền làm phiền đến Thầy vĩ đại. Đối với họ, sự ồn ã của người mù là một sự quấy rầy, một vết nhơ làm lộn xộn trật tự của đoàn rước tôn nghiêm. Họ muốn dập tắt tiếng kêu than ấy vì nó làm tổn thương đôi tai thanh cao của họ, hoặc đơn giản vì họ nghĩ rằng Đức Giêsu quá bận rộn với những sứ mệnh lớn lao hơn là bận tâm đến một mảnh đời vô danh tiểu tốt bên lề đường.
Sự ngăn cản của đám đông tượng trưng cho biết bao cản trở mà người tín hữu phải đối mặt trên con đường tìm kiếm Thiên Chúa. Đó có thể là áp lực của xã hội tục hóa, những định kiến lạnh lùng, sự thờ ơ của những người xung quanh, hay thậm chí là tiếng nói của sự hoài nghi phát xuất từ chính nội tâm chúng ta: “Chúa nào nghe thấy lời ngươi? Ngươi tội lỗi thế này, Chúa nào đoái hoài?” Nhiều người trong chúng ta, khi gặp phải những bức tường cản trở ấy, thường chọn cách im lặng, cúi đầu chấp nhận số phận, chìm đắm trong thất vọng và buông xuôi.
Nhưng người mù trong Tin Mừng đã không hành động như thế. Trước sức ép muốn dập tắt hy vọng của mình, anh không hề chùn bước. Trái lại, Tin Mừng ghi lại một chi tiết vô cùng cảm động và mạnh mẽ: “Nhưng anh ta càng kêu lớn tiếng hơn: Lạy Con vua Đa-vít, xin thương xót tôi!” Sự kiên trì và lòng quyết tâm của anh đã chiến thắng mọi sự chống đối. Tiếng kêu của anh không còn là một âm thanh lẻ loi, mà trở thành một tiếng nổ đức tin vang vọng thấu trời cao, xuyên thủng bầu trời ồn ào của đám đông để đặt vào trái tim của Đấng Cứu Thế.
Và điều kỳ diệu đã xảy ra. Giữa dòng người tấp nập, giữa hàng trăm tiếng nói chúc tụng, bước chân của Đức Giêsu đột ngột dừng lại. Ngài không phớt lờ. Ngài không bước qua. Sự dừng lại của Chúa mang ý nghĩa thần học vô cùng sâu sắc: Thiên Chúa luôn sẵn sàng dừng bước trước tiếng kêu khẩn khoản của một tâm hồn đang thống hối và khao khát ơn cứu độ. Đối với Đức Giêsu, lịch trình của Ngài hướng về Giê-ru-salem, cái chết và sự phục sinh là tối quan trọng, nhưng Ngài chưa bao giờ quá bận rộn để từ chối một con người đang quằn quại trong đau khổ. Tình yêu đích thực không bao giờ đi ngang qua nỗi đau của tha nhân mà không mảy may động lòng.
Chúa đứng lại và truyền dẫn người mù đến với Ngài. Lúc này, đám đông từng ngăn cản anh bỗng thay đổi thái độ, họ bảo anh: “Cứ vững vàng lên, đứng dậy, Người gọi anh đấy!” Một khoảng khắc chuyển giao kỳ diệu: chiếc áo choàng nghèo nàn – thứ tài sản duy nhất và cũng là biểu tượng cho sự bảo bọc quen thuộc của anh – bị vứt phăng đi. Anh vùng dậy, bước đi trong sự dẫn dắt của niềm tin, tiến thẳng về phía phát ra ánh sáng của lòng thương xót. Anh không cần đôi mắt sáng để tìm đường, bởi vì chính niềm tin vào Đức Giêsu đã trở thành ngọn đuốc soi sáng từng bước chân anh.
Khi người mù đến gần, Đức Giêsu cất tiếng hỏi một câu hỏi tưởng chừng như thừa thãi nhưng lại chứa đựng sự tôn trọng tuyệt đối đối với tự do và khát vọng của con người: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?” Chúa biết rõ anh mù, Chúa biết anh nghèo, Chúa biết anh khao khát điều gì. Thế nhưng, Ngài vẫn muốn nghe chính miệng anh bày tỏ niềm ước mơ sâu kín nhất của lòng mình. Thiên Chúa không áp đặt ơn ban xuống trên con người như một món quà ban ơn bố thí lạnh lùng, mà Ngài muốn con người mở rộng cõi lòng, tự do cộng tác, ý thức rõ ràng về nỗi khốn cùng của mình và khao khát ơn cứu độ từ Ngài.
Câu trả lời của người mù ngắn gọn, chân thành và đầy lòng tín thác: “Lạy Ngôn Sứ, xin cho tôi được thấy.” Anh không xin tiền bạc, không xin một chỗ ngồi danh dự, không xin sự đền bù cho những năm tháng đói khổ bị lãng quên. Anh chỉ xin ánh sáng. Ánh sáng để nhìn thấy mặt trời, ánh sáng để nhìn thấy khuôn mặt của những người xung quanh, và trên hết, ánh sáng để nhìn thấy Đấng đang đứng trước mặt mình – Đấng đã đổi đời cho anh.
Phản ứng của Đức Giêsu thật đong đầy quyền năng và ân sủng: “Anh hãy đi, lòng tin của anh đã cứu anh lập tức.” Chỉ một lời nói đầy uy quyền, đôi mắt mù lòa bừng mở. Màn đêm vĩnh cửu tan biến, nhường chỗ cho thế giới rực rỡ sắc màu và ánh sáng ban mai. Điều đầu tiên mà đôi mắt mới được chữa lành nhìn thấy không phải là khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của Giê-ricô, mà chính là dung nhan từ nhân, tràn ngập tình yêu thương của Đức Giêsu.
Và hành động tiếp theo của người mù mang ý nghĩa của một người môn đệ đích thực: anh lập tức đi theo Đức Giêsu trên con đường Người đi, đồng thời cất tiếng ngợi khen Thiên Chúa. Sự biến đổi từ một kẻ ngồi bên lề đường xin ăn trở thành một người bước theo Thầy Chí Thánh là hình ảnh tuyệt đẹp của ơn cứu độ. Anh không chỉ được chữa lành thể xác, mà tâm hồn anh cũng được tái sinh trọn vẹn trong tình yêu của Thiên Chúa. Sự chứng kiến ấy không chỉ làm thay đổi cuộc đời anh, mà còn lan tỏa đến toàn thể dân chúng, khiến họ khi nhìn thấy sự việc đã đồng thanh cất tiếng ngợi khen Thiên Chúa.
Suy gẫm về đoạn Tin Mừng này trong bối cảnh đời sống hiện đại, mỗi người chúng ta được mời gọi nhìn lại chính bản thân mình. Phải chăng trong cuộc sống bề bộn hôm nay, đôi mắt đức tin của chúng ta cũng đang bị bao phủ bởi những màn sương mù dày đặc của chủ nghĩa vật chất, của sự ích kỷ, lòng tham lam, những lo toan cơm áo gạo tiền và những vết thương lòng chưa được chữa lành? Chúng ta có đang ngồi bên vệ đường của cuộc sống, cảm thấy cô đơn, lạc lõng, bất lực trước những thử thách của thời đại, dù xung quanh chúng ta dòng đời vẫn hối hả trôi qua?
Nhiều khi, chúng ta quen với bóng tối. Chúng ta chấp nhận sống chung với những tật xẤu, nhữngam mê tội lỗi, những mối hận thù nhỏ nhen như một thói quen không thể gỡ bỏ. Chúng ta ngồi đó, chìa tay xin những niềm vui giả tạo, những thứ hạnh phúc chóng qua mà thế gian bày bán, để rồi sau đó nhận lại sự trống rỗng đến não nề. Chúng ta quên mất rằng Đức Giêsu vẫn đang đi qua cuộc đời chúng ta mỗi ngày qua Lời Chúa, qua các Bí tích, qua những biến cố vui buồn của cuộc sống và qua hình ảnh của những anh chị em bất hạnh xung quanh.
Vấn đề đặt ra là: liệu chúng ta có đủ can đảm để cất tiếng kêu xin như người mù thành Giê-ricô không? Tiếng kêu xin ấy đòi hỏi sự khiêm tốn thừa nhận rằng mình đang bất lực, mình đang mù lòa và mình thực sự cần đến ơn cứu độ của Thiên Chúa. Xã hội hôm nay thường dạy con người phải tự lập, phải kiêu hãnh, phải che giấu những điểm yếu và nỗi đau của mình. Nhưng trước mặt Thiên Chúa, sự kiêu ngạn chính là bức màn dày đặc nhất ngăn cách chúng ta với ánh sáng ân sủng. Chỉ khi nào chúng ta dám đối diện với sự yếu đuối của mình, dám hạ mình quỳ xuống và kêu lên: “Lạy Chúa, xin thương xót con!”, lúc đó ánh sáng mới có thể chiếu rọi vào tâm hồn.
Hơn thế nữa, hành trình đức tin đòi hỏi chúng ta phải vượt qua những rào cản từ bên ngoài lẫn bên trong. Sẽ luôn có những đám đông – tượng trưng cho những cản trở, những cám dỗ, những lờiì xì xầm chê bai, hay sự dửng dưng của môi trường chung quanh – muốn dập tắt khát vọng hướng về Chúa trong tâm hồn chúng ta. Họ bảo chúng ta hãy im lặng, đừng quá cuồng nhiệt, đừng sống đạo quá mức, hãy cứ sống hòa nhập với dòng chảy chung của thế gian. Nếu chúng ta nhượng bộ trước những tiếng nói ấy, chúng ta sẽ mãi mãi chìm đắm trong bóng tối. Đòi hỏi của Tin Mừng là chúng ta phải kiên trì hơn, mạnh mẽ hơn, cất cao tiếng nói của niềm tin vượt lên trên mọi sự chống đối. Sự kiên trì trong cầu nguyện không phải là làm phiền Thiên Chúa, mà là biểu hiện của một lòng khao khát cháy bỏng, là minh chứng cho thấy chúng ta thực sự tin tưởng vào quyền năng và tình yêu vô biên của Ngài.
Khi chúng ta kiên trì kêu cầu, Chúa sẽ dừng lại. Khoảnh khắc Chúa dừng lại trong cuộc đời mỗi người chính là lúc chúng ta trải nghiệm được sự chạm mủi của lòng thương xót thiêng liêng. Chúa không bao giờ làm ngơ trước một tấm lòng thành khao khát Ngài. Ngài chờ đợi chúng ta cởi bỏ chiếc áo cũ kỹ của tội lỗi, của những thói quen xấu xa, của sự tự phụ và sợ hãi để đứng dậy bước về phía Ngài. Chiếc áo choàng của người mù chính là những ràng buộc trần thế. Để bước theo Chúa, đôi khi chúng ta phải dám từ bỏ những thứ tưởng chừng như rất quan trọng đối với mình – những an toàn giả tạo, những mối quan hệ độc hại, những sự bám víu vào vật chất – để hoàn toàn phó thác cuộc đời mình vào bàn tay quan phòng của Ngài.
Câu hỏi mà Đức Giêsu đặt ra cho người mù cũng chính là câu hỏi Ngài đang thì thầm trong cõi thẳm sâu tâm hồn mỗi chúng ta hôm nay: “Con muốn Ta làm gì cho con?” Đây là một câu hỏi mang tính chất quyết định. Nó đòi hỏi chúng ta phải có một sự tự vấn chân thành về những khát vọng đích thực của đời mình. Chúng ta thực sự mong đợi điều gì từ Chúa? Phải chăng chúng ta chỉ tìm kiếm Ngài khi gặp hoạn nạn, để rồi khi bình an lại quên bẵng đi Ngài? Hay chúng ta thực sự khao khát ánh sáng chân lý, khao khát sự biến đổi nội tâm để trở thành những chứng nhân cho tình yêu của Ngài giữa lòng thế giới hôm nay?
Xin cho mỗi người chúng ta biết mở to đôi mắt tâm hồn để nhận ra sự hiện diện đầy yêu thương của Chúa trong từng biến cố của cuộc sống thường nhật. Khi bóng tối của sự tuyệt vọng, cô đơn hay đau khổ bao vây, xin cho chúng ta đừng chùn bước trước những rào cản của cuộc đời, nhưng biết cất cao tiếng kêu xin với trọn niềm phó thác: “Lạy Chúa, xin thương xót con và xin cho con được thấy.”
Để rồi, khi đã được ơn chữa lành và ánh sáng chiếu soi, chúng ta không chỉ dừng lại ở niềm vui vì được cứu giúp, mà còn biết dấn thân bước theo Ngài trên mọi nẻo đường đời. Bước theo Chúa nghĩa là thực thi giới răn yêu thương, là chia sẻ niềm vui Tin Mừng cho những ai còn đang sống trong bóng tối của sự bất công, đau khổ và tuyệt vọng. Giống như người mù sau khi được sáng mắt đã cất tiếng ngợi khen Thiên Chúa và bước theo Ngài, cuộc đời của người tín hữu cũng phải trở thành một khúc ca cảm tạ không ngừng, một chứng tá sống động về một Thiên Chúa hằng sống, Đấng luôn lắng nghe, luôn thấu hiểu và luôn sẵn sàng ban ơn cứu độ cho bất cứ ai kêu cầu Danh Thánh Ngài với một đức tin kiên vững và chân thành.
Lm. Anmai, CSsR
ÁNH SÁNG ĐỨC TIN VÀ CUỘC HOÁN CẢI TÂM HỒN TRONG HÀNH TRÌNH GẶP GỠ ĐỨC KITÔ
Kính thưa cộng đoàn phụ vụ, trong dòng chảy tất bật của cuộc sống hiện đại, con người hôm nay đôi khi dễ rơi vào tình trạng chới với, mất phương hướng và ngập chìm trong bóng tối của những âu lo, toan tính, thậm chí là sự nguội lạnh trong đời sống đức tin. Lời Chúa trong các bài đọc thánh kinh hôm nay vang lên như một tiếng gọi thiết tha, một lời thức tỉnh sâu sắc từ trời cao, mời gọi mỗi người chúng ta dừng lại để nhìn ngắm chính tâm hồn mình. Khi đặt trọn vẹn tâm trí và cuộc đời mình dưới ánh sáng của Lời Chúa, chúng ta không chỉ nhận ra thân phận yếu đuối, mù lòa thiêng liêng của bản thân, mà còn cảm nghiệm được lòng thương xót hải hà của Thiên Chúa – Đấng luôn kiên nhẫn chờ đợi, chữa lành và thắp lên ngọn lửa tình yêu ban đầu trong mỗi tâm hồn.
Nhìn vào bức tranh Lời Chúa được phác họa qua Sách Khải Huyền và Tin Mừng theo thánh Luca, chúng ta bắt gặp hai hình ảnh mang tính biểu tượng vô cùng sâu sắc: một bên là Hội Thánh Ê-phê-xô với những nỗ lực lao nhọc đáng ghi nhận nhưng lại đang đánh mất tình yêu thuở ban đầu; và một bên là anh mù bên vệ đường ở Giê-ri-cô – con người bất hạnh bị bỏ rơi ở lề xã hội nhưng lại sở hữu một đôi mắt đức tin sáng ngời để nhận ra Đấng Cứu Thế và kêu cầu ơn cứu độ. Hai hình ảnh này quyện vào nhau, soi sáng cho hành trình đức tin của mỗi tín hữu chúng ta giữa thế giới đương đại.
Trước hết, khi lắng nghe đoạn trích từ Sách Khải Huyền gửi cho Hội Thánh Ê-phê-xô, chúng ta không thể không bồi hồi và suy ngẫm về thực trạng đời sống đạo của chính mình. Thiên Chúa qua vị ngôn sứ đã cất lời khen ngợi cộng đoàn Ê-phê-xô: “Ta biết các việc ngươi làm, công khó và sự kiên nhẫn của ngươi, và biết rằng ngươi không thể chịu đựng kẻ dữ, ngươi đã thử thách những kẻ tự xưng là tông đồ mà không phải, và ngươi đã tìm ra chúng là kẻ dối trá. Ngươi có sự kiên nhẫn, đã chịu khổ vì danh Ta và không mệt mỏi”. Đây rõ ràng là một bản án tích cực về một cộng đoàn sinh động, có kỷ luật, có lòng nhiệt thành bảo vệ giáo lý chính thống, có khả năng kiên trì vượt qua bách hại và giữ vững nguyên tắc đạo đức. Thế nhưng, ngay sau lời tán dương ấy là một lời quở trách đầy trăn trở: “Nhưng Ta có điều trách ngươi là ngươi đã bỏ mất tình yêu thuở ban đầu”.
Lạy cộng đoàn, đây chẳng phải là thực trạng chung của rất nhiều người trong chúng ta hôm nay hay sao? Chúng ta có thể vẫn giữ nguyên vẹn các hình thức đạo đức bên ngoài: đi lễ đều đặn, đọc kinh tối sáng, tham gia các hội đoàn, đóng góp bác ái, thậm chí là hăng say phục vụ trong các ban ngành của giáo xứ. Đôi khi chúng ta tự hào về những “công lao”, những “thành tích” mục vụ và sự sắc bén trong việc phán đoán đúng sai, bảo vệ lề luật. Tuy nhiên, ngọn lửa của tình yêu nồng nàn thuở mới lãnh nhận bí tích Thanh Tẩy, thuở mới bước theo Chúa với tất cả sự xác tín và con tim rung cảm, đã phai nhạt từ lúc nào không hay. Tình yêu ban đầu ấy là tình yêu của sự ngạc nhiên thánh thiêng, của niềm vui được Chúa tha thứ, của sự khao khát kết hợp mật thiết với Ngài vượt lên trên mọi thứ luật lệ khô cứng. Khi đánh mất tình yêu ấy, đời sống đạo của chúng ta trở thành một cỗ máy vận hành theo thói quen, một nghĩa vụ khô khan, một sự giữ đạo theo kiểu đối phó hay duy hình thức.
Chính vì thế, tiếng Chúa vang lên đầy nghiêm khắc nhưng cũng tràn đầy xót thương: “Hãy nhớ lại mình đã sa ngã từ đâu, hãy sám hối và làm lại những việc ban đầu”. Đây là lời mời gọi canh tân triệt để. Sám hối không chỉ đơn thuần là việc đấm ngực kể tội một cách máy móc, mà là một cuộc quay chiều tâm thức, là sự trở về với cội nguồn của tình yêu. Nếu chúng ta không tỉnh thức, không nhận ra sự nguội lạnh nội tâm này, thì nguy cơ đánh mất “cây đèn”, đánh mất sự hiện diện sống động của Chúa Thánh Thần trong tâm hồn là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Chúa phái cảnh cáo rằng Ngài sẽ đến và cất cây đèn ra khỏi chỗ của nó nếu chúng ta không chịu hoán cải. Đó là lời cảnh tỉnh cho bất cứ ai đang tự mãn với lớp vỏ bọc tôn giáo bên ngoài mà bên trong nội tâm đã trở nên lạnh lẽo, khô cằn.
Bước sang trang Tin Mừng theo thánh Luca, chúng ta lại được chứng kiến một cuộc hội ngộ đầy cảm xúc giữa Đức Giêsu và một người mù ngồi bên vệ đường xin bố thí ở Giê-ri-cô. Hình ảnh anh mù này là hiện thân của nhân loại đang chìm đắm trong bóng tối của khổ đau, tuyệt vọng và ghẻ lạnh. Anh ta ngồi đó, bên lề đường của cuộc sống hối hả, nơi dòng người qua lại vô tâm phớt lờ sự hiện diện của một mảnh đời bất hạnh. Sự mù lòa thể lý giam hãm anh trong cảnh ngục tù tăm tối, ngăn cản anh nhìn thấy vẻ đẹp của thiên nhiên, khuôn mặt của tha nhân và ánh sáng rực rỡ của mặt trời.
Thế nhưng, điều kỳ diệu đã xảy ra khi anh nghe tiếng động của đám đông và được cho biết rằng “Đức Giêsu Na-zarét đang đi qua”. Tin tức ấy đã đánh thức hy vọng tưởng chừng như đã tắt ngấm trong lòng anh. Anh không nhìn thấy Chúa bằng đôi mắt thịt, nhưng anh nhìn thấy Ngài bằng đôi mắt của đức tin cháy bỏng. Giữa lúc đám đông ồn ào và những người đi trước tìm cách ngăn cản, quát tháo bắt anh phải im lặng, anh lại càng cất cao tiếng kêu cứu: “Lạy ông Giêsu, Con vua Đa-vít, xin thương xót tôi!”.
Chi tiết này thật gần gũi với cuộc đời chúng ta biết bao. Trên hành trình tiến về phía Chúa, biết bao lần chúng ta cũng vấp phải những “đám đông” cản trở. Đó có thể là những định kiến xã hội, những áp lực trào lưu tục hóa, sự dửng dưng của người đời, hay thậm chí là sự yếu đuối, mặc cảm tội lỗi từ chính bản thân ta. Đám đông ấy luôn muốn bịt miệng chúng ta lại, muốn chúng ta chấp nhận sống mãi trong bóng tối của sự cam chịu và tội lỗi, đừng quấy rầy sự yên ổn giả tạo của thế gian. Nhưng một tâm hồn thực sự khao khát ánh sáng sẽ không bao giờ chịu khuất phục trước những tiếng quát tháo của sự dửng dưng. Càng bị ngăn cản, anh mù càng kêu lớn tiếng hơn. Tiếng kêu ấy không phải là sự than van vô nghĩa, mà là lời tuyên xưng đức tin mạnh mẽ: “Con vua Đa-vít, xin thương xót tôi!”. Anh nhận ra Đức Giêsu không chỉ là một người thầy thông thái, mà là Đấng Mêsia đích thực đến để giải thoát con người.
Và rồi, điều tuyệt vời nhất đã diễn ra: “Đức Giêsu dừng lại”. Hành động “dừng lại” của Chúa mang một ý nghĩa thần học vô cùng sâu sắc. Giữa bộn bề sứ mạng, giữa hàng ngàn con người đang vây quanh tung hô Người tiến về Giê-ru-salem để chịu khổ nạn, Đức Giêsu đã sẵn sàng dừng bước trước tiếng kêu của một con người khốn cùng bên vệ đường. Thiên Chúa không bao giờ đi ngang qua mà bỏ quên tiếng thở than của một tấm lòng khiêm hạ chân thành. Ngài đứng lại, truyền dẫn anh lại gần và cất tiếng hỏi một câu hỏi tưởng chừng như hiển nhiên nhưng lại mở ra cả một tương lai mới: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?”.
Chúa Giêsu không tự ý áp đặt điều Ngài nghĩ cho anh mù, mà Ngài muốn nghe chính đôi môi anh thốt lên niềm khao khát sâu kín nhất của lòng mình. Ngài tôn trọng tự do và ước muốn của con người. Và câu trả lời của anh mù thật ngắn gọn nhưng chứa đựng trọn vẹn niềm tin tuyệt đối: “Lạy Thầy, xin cho tôi được nhìn thấy”. Anh không xin tiền bạc, không xin của cải vật chất hay một vị trí xã hội, bởi vì anh hiểu rằng ánh sáng mới là điều quan trọng nhất cứu vớt cuộc đời anh khỏi sự tối tăm ê chề.
Phản ứng của Đức Giêsu trước niềm tin ấy là ơn cứu độ lập tức được ban phát: “Hãy nhìn xem, đức tin của anh đã cứu chữa anh”. Ngay lập tức, đôi mắt anh mở ra, anh nhìn thấy ánh sáng và bước theo Người trên con đường, vừa đi vừa ca tụng Thiên Chúa. Sự biến đổi từ một kẻ ngồi bên lề đường ăn mày thành một người bước theo chân Thầy Chí Thánh là hình ảnh hoàn hảo của ơn gọi Kitô hữu. Được chữa lành không phải để quay về nếp sống cũ, mà là để trở thành người môn đệ bước đi theo ánh sáng, làm chứng nhân cho tình yêu thương và quyền năng của Thiên Chúa giữa cuộc đời.
Kính thưa cộng đoàn, khi đối chiếu hai bài đọc này vào đời sống thực tế của chúng ta hôm nay, chúng ta thấy rõ một thông điệp thống nhất: Đức tin Kitô giáo không phải là một di sản tĩnh suối hay một hệ thống triết lý khô khan, mà là một mối tình sống động đòi hỏi sự canh tân không ngừng và một khát vọng hướng về ánh sáng.
Trong xã hội hôm nay, con người dễ dàng rơi vào thứ “mù lòa thiêng liêng”. Chúng ta có thể tinh ranh trong việc mưu tính sự nghiệp, nhạy bén với những đổi thay công nghệ, thông thái trong việc phán xét lỗi lầm của người khác, nhưng lại hoàn toàn đui mù trước sự hiện diện của Thiên Chúa đang bước qua cuộc đời ta mỗi ngày. Chúng ta mù lòa trước nỗi đau của những người nghèo đói, bất hạnh xung quanh; chúng ta mù lòa trước ơn gọi cao quý làm con Chúa và quên mất rằng linh hồn mình đang lần mò trong bóng tối của sự ích kỷ, tham sân si.
Nhiều người trong chúng ta giống như Hội Thánh Ê-phê-xô xưa: bận rộn với hàng tá công việc mục vụ, tổ chức hết hội thảo này đến sự kiện nọ, duy trì các hình thức đạo đức bề ngoài một cách hoàn hảo, nhưng sâu thẳm bên trong, trái tim lại trống rỗng, khô cằn và đánh mất tình yêu thiết tha dành cho Chúa và tha nhân. Chúng ta làm việc vì nghĩa vụ, vì thể diện, vì thói quen chứ không phải vì một tình yêu nồng nàn đối với Đấng đã hiến mạng vì chúng ta. Sự đánh mất tình yêu ban đầu này làm cho đời sống tôn giáo trở nên nặng nề, mệt mỏi và thiếu vắng niềm vui hoan hỉ của người được cứu độ.
Do đó, Lời Chúa hôm nay là một lời mời gọi khẩn thiết: Chúng ta hãy dám dứt khoát đứng lên khỏi vị trí an toàn của sự thỏa mãn bản thân, vượt qua những tiếng rào cản của đám đông tục hóa để cất tiếng kêu xin với Chúa: “Lạy Chúa, xin cho con được nhìn thấy!”. Nhìn thấy để nhận ra sự bất xứng và yếu hèn của chính mình; nhìn thấy để cảm nhận được ánh mắt nhân hậu và bàn tay đang giơ ra cứu vớt của Đức Giêsu; nhìn thấy để nhận ra khuôn mặt đau khổ của Chúa đang ẩn hiện nơi những người anh chị em kém may mắn chung quanh chúng ta.
Để có thể sống trọn vẹn tâm tình ấy, mỗi người chúng ta cần thực hiện ba bước chuyển hóa thiêng liêng trong đời sống hằng ngày:
Thứ nhất là sự tỉnh thức và khiêm tốn nhận diện nội tâm. Chúng ta cần có can đảm để quỳ gối trước mặt Chúa, soi rọi tâm hồn mình qua ánh sáng của Lời Chúa để nhận ra những góc khuất tối tăm, những toan tính ích kỷ và đặc biệt là sự nguội lạnh trong tình yêu mến Chúa. Hãy tự hỏi bản thân: Lần cuối cùng mình cảm thấy xúc động mãnh liệt trước tình yêu của Chúa là khi nào? Lần cuối cùng mình làm một việc vì yêu mến Chúa trọn vẹn chứ không phải vì sợ hãi hay sĩ diện là bao giờ? Nhận diện được sự nghèo nàn và mù lòa của mình chính là bước khởi điểm quan trọng nhất của ơn cứu độ, bởi vì “chỉ có những người đau ốm mới cần đến thầy thuốc”.
Thứ hai là sự kiên trì cất cao tiếng kêu xin giữa những nghịch cảnh. Đời sống đức tin không phải lúc nào cũng trải thảm hoa hồng. Sẽ có những lúc chúng ta vấp phải sự hoài nghi của thời đại, sự chế giễu của những người chung quanh khi chúng ta muốn sống theo tinh thần Tin Mừng, hay sự mệt mỏi từ chính bản thân. Đừng im lặng! Đừng để những áp lực tiêu cực của xã hội dập tắt khát vọng hướng thiện trong tâm hồn. Hãy noi gương anh mù bên vệ đường: càng bị ngăn cản, càng phải bám lấy Chúa mạnh mẽ hơn. Tiếng kêu cầu thiết tha từ một cõi lòng thống hối và khao khát ơn thánh sẽ luôn làm rung động trái tim của Thiên Chúa, khiến Ngài phải dừng bước lại trước cuộc đời chúng ta.
Thứ ba là quyết tâm bước theo ánh sáng và thực thi tình yêu ban đầu. Khi đã được Chúa chữa lành, khi đôi mắt đức tin đã được mở ra, chúng ta không thể tiếp tục ngồi ì bên vệ đường của sự ích kỷ và tội lỗi nữa. Đón nhận ơn cứu độ đồng nghĩa với việc đứng lên, bước đi theo chân Chúa Giêsu trên con đường thập giá nhưng đầy vinh quang của tình yêu tự hiến. Chúng ta phải làm bừng sáng lại ngọn lửa nhiệt thành trong gia đình, trong cộng đoàn giáo xứ và trong môi trường làm việc bằng những việc làm bác ái cụ thể, bằng sự tha thứ chân thành, bằng lòng trắc ẩn đối với những mảnh đời bất hạnh và bằng một đời sống cầu nguyện sâu xa, mật thiết với Chúa.
Kính thưa cộng đoàn, hành trình đức tin của mỗi chúng ta là một tiến trình liên tục giữa sa ngã và đứng lên, giữa nguội lạnh và hồi sinh. Đừng bao giờ tuyệt vọng dù chúng ta có cảm thấy mình đã đi xa Chúa đến nhường nào, bởi vì Chúa Giêsu vẫn đang đi ngang qua cuộc đời chúng ta hôm nay, qua từng biến cố vui buồn của thời gian, qua từng trang Thánh Kinh và qua bí tích Thánh Thể tuyệt vời mà chúng ta đang cử hành. Ngài đang dừng lại và chờ đợi tiếng kêu của chính bạn, của chính tôi.
Xin cho mỗi người chúng ta, nhờ ơn Chúa trợ giúp và sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria – Mẹ của lòng xót thương, biết can đảm cất tiếng kêu xin ánh sáng, biết từ bỏ những thói quen khô khan vụ hình thức để trở về với ngọn lửa tình yêu thuở ban đầu. Để rồi, một khi đã được Ngài chạm đến và mở mắt, chúng ta sẽ hân hoan bước theo Ngài trên mọi nẻo đường đời, trở thành những chứng nhân sống động loan báo Tin Mừng cứu độ, mang ánh sáng bình an của Chúa đến cho một thế giới đang rất cần tình thương và ơn tha thứ. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
ÁNH SÁNG ĐỈNH CAO CỦA NIỀM TIN VÀ TÌNH YÊU: HÀNH TRÌNH ĐÁNH THỨC TÂM HỒN TRONG ÂN SỦNG THÁNH THIÊNG
Cuộc đời của mỗi con người lữ hành trên mặt đất này tựa như một bản giao hưởng mang nhiều cung bậc trầm bổng, có những lúc rộn rã ánh dương nhưng cũng không ít lần chìm khuất trong giông bão muộn phiền. Giữa dòng đời cuồn cuộn chảy trôi, nơi mà con người dễ dàng đánh mất chính mình trong những lo toan vật chất, tiếng gọi thâm trầm từ cõi vô biên vẫn luôn ngân vang. Thiên Chúa chưa bao giờ ngơi nghỉ yêu thương và hướng dẫn nhân loại. Ngài không ngự trị trên những tầng mây cao xa vô định, trái lại, Ngài bước xuống bùn nhơ phận người, gõ cửa từng tâm hồn, đánh thức những mảnh vỡ đang ngủ quên và trao ban nguồn ơn thánh cải hóa cuộc đời.
Khi lắng nghe Lời Chúa trong phụng vụ thánh thiêng hôm nay, qua những dòng mở đầu đầy uy quyền và mầu nhiệm của sách Khải Huyền cùng với tiếng kêu thiết tha của người mù bên vệ đường thành Giê-ri-khô trong Tin Mừng theo thánh Luca, lòng chúng ta bỗng chốc được sưởi ấm và soi rọi. Đây không chỉ là những câu chuyện lịch sử xa xưa hay những lời tiên tri huyền bí khó hiểu, mà chính là tấm gương soi chiếu trực diện vào thực trạng đời sống đức tin của mỗi chúng ta trong thời đại hôm nay. Thiên Chúa đang mời gọi chúng ta bước vào một cuộc đại phỏng vấn nội tâm: Ta đang đứng ở đâu trên hành trình tiến về cõi vĩnh hằng? Trái tim ta còn ngọn lửa nhiệt thành thuở ban đầu, hay đã lạnh ngắt dưới lớp tro tàn của sự dửng dưng, thỏa hiệp và tội lỗi?
Nhìn lại bức tranh xã hội hiện đại, con người dường như sở hữu tất cả mọi phương tiện kỹ thuật tối tân nhất để kết nối với không gian rộng lớn bên ngoài, nhưng lại hoàn toàn cô độc và lạc lõng ngay trong chính căn phòng nội tâm của mình. Sự bận rộn cuốn trôi đi những giây phút thinh lặng thánh thiện, biến con người thành những cỗ máy sinh học vô hồn, chạy theo guồng quay của danh vọng, tiền tài và những khoảnh khắc hưởng thụ ngắn ngủi. Chúng ta tự hào rằng mình đang nhìn thấy rất rõ thế giới, đang kiểm soát mọi thứ trong tầm tay, nhưng đứng trước nhan thánh Chúa, thực chất chúng ta lại đang mang một đôi mắt mù lòa kinh niên. Mù lòa trước nhu cầu tinh thần của tha nhân, mù lòa trước những dấu chỉ thời đại và quan trọng hơn cả, mù lòa trước chính tình trạng ơn sủng đang khô cạn của linh hồn mình.
Câu chuyện về người mù thành Giê-ri-khô ngồi bên vệ đường xin ăn là một hình ảnh tiêu biểu cho thân phận bi đát của con người khi xa cách ánh sáng chân lý. Giữa đám đông ồn ào náo nhiệt đang tung hô hoặc tò mò đi theo Đức Giê-su, người mù ấy không thể nhìn thấy Ngài bằng đôi mắt thể lý, nhưng anh ta lại nhận ra Ngài bằng đôi mắt của một đức tin mãnh liệt chưa từng lay chuyển. Anh ta nghe tiếng chân Người đi qua và ngay lập tức trái tim anh bừng lên một niềm hy vọng tột độ. Giữa lúc đám đông tìm cách gạt bỏ, xua đuổi và bắt anh phải im lặng vì cho rằng anh chỉ là một kẻ hèn m hạ không có tiếng nói trong xã hội, thì bản năng của một linh hồn đang khao khát ơn cứu độ đã trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Anh ta càng kêu lớn tiếng hơn: “Lạy Giê-su, Con Vua Đa-vít, xin thương xót con!”
Tiếng kêu ấy không đơn thuần là một lời cầu xin bố thí qua loa để giải quyết cơn đói khát vật chất tạm thời, mà là một tiếng vọng thẳm sâu phát xuất từ tận đáy lòng đang rách nát, khao khát được chữa lành, khao khát được tái sinh trong ánh sáng đích thực. Đó là tiếng lòng của một con người nhận thức rõ sự khốn cùng của bản thân và đặt trọn vẹn niềm phó thác vào quyền năng vô biên của Đấng Cứu Thế. Đức Giê-su đã dừng bước trước tiếng kêu đầy thống thiết ấy. Thiên Chúa quyền năng vĩ đại có thể làm chủ càn khôn vũ trụ, nhưng Ngài lại luôn sẵn sàng dừng lại trước tiếng kêu của một con người bé nhỏ đang thống hối và hướng về Ngài. Ngài không phớt lờ, Ngài không hờ hững. Ngài truyền dẫn người ta đem anh lại gần và cất tiếng hỏi một câu hỏi mang tính định mệnh cho cuộc đời anh: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?”
Câu hỏi ấy cũng đang được đặt ra cho chính mỗi chúng ta ngày hôm nay trong không gian tĩnh lặng của tâm hồn. Giữa biết bao nhu cầu trần thế mà chúng ta hằng ngày van xin Chúa từ cơm áo gạo tiền cho đến danh vọng địa vị, có bao giờ chúng ta thực sự dám thưa lên với Chúa một điều cốt lõi nhất: “Lạy Chúa, xin cho con được nhìn thấy”? Nhìn thấy để nhận ra tội lỗi của chính mình, nhìn thấy để biết xót thương trước nỗi đau của anh em đồng loại, nhìn thấy để bước đi vững vàng trên con đường hẹp dẫn đến sự sống đời đời. Phép lạ đã xảy ra ngay tức khắc khi niềm tin gặp gỡ lòng thương xót. Đôi mắt người mù được mở ra, và điều đầu tiên anh nhìn thấy không phải là phong cảnh thiên nhiên rực rỡ hay những phồn hoa của trần gian, mà chính là tôn nhan rạng ngời của Đức Giê-su. Anh đã đi theo Ngài, ca tụng Thiên Chúa, bước từ bóng tối u minh vào ánh sáng vĩnh cửu của Tin Mừng.
Thế nhưng, hành trình đức tin không chỉ dừng lại ở khoảnh khắc được ơn chữa lành hay bước qua ngưỡng cửa ban đầu của ơn cứu độ, mà đó là một cuộc chiến đấu bền bỉ từng ngày để giữ gìn ngọn lửa tình yêu luôn rực sáng. Điều này được minh định rõ ràng qua những lời căn dặn đầy tâm huyết và nghiêm khắc của Đức Giê-su gửi đến các Hội Thánh qua thị kiến của thánh Gio-an trong sách Khải Huyền. Nhìn vào Hội Thánh Ê-phê-sô, chúng ta thấy một bức tranh thu nhỏ về đời sống đạo của rất nhiều tín hữu hôm nay. Đó là một cộng đoàn có vẻ ngoài vô cùng hoàn hảo: họ siêng năng làm việc, họ kiên trì chịu đựng gian khổ, họ không thể dung thứ cho những kẻ gian ác, họ thử thách những kẻ tự xưng là tông đồ mà không phải và đã phơi bày sự thật dối trá của chúng. Họ có đầy đủ tri thức đạo đức, họ tuân thủ nghiêm ngặt các lề luật, các quy định tôn giáo một cách hoàn hảo không chê vào đâu được.
Nhưng, ẩn sau lớp vỏ bọc hoàn hảo và bận rộn ấy lại là một thảm họa tâm linh khủng khiếp mà chính Chúa đã phải thốt lên lời quở trách đau đớn: “Nhưng ta có điều khiển ngươi là ngươi đã để mất lòng mến thuở ban đầu!” Đây là một lời cảnh tỉnh chấn động tâm can cho tất cả chúng ta, những người đôi khi tự mãn vì nghĩ rằng mình đang là những tín hữu ngoan đạo, giữ mình sạch tội trọng, tham dự thánh lễ đều đặn, đóng góp bác ái đầy đủ. Chúng ta quên mất rằng, tôn giáo rất dễ biến thành một thứ thói quen máy móc, một thứ nghĩa vụ khô khan được thực hiện bằng lý trí băng giá chứ không phải bằng nhịp đập rạo rực của một trái tim yêu mến. Chúng ta làm việc cho Chúa rất nhiều nhưng lại đánh mất chính sự hiện diện của Chúa trong tâm hồn. Chúng ta phục vụ nhưng thiếu vắng tình yêu, chúng ta giữ luật nhưng đánh mất tinh thần bác ái vị tha.
Đánh mất lòng mến thuở ban đầu nghĩa là gì? Đó là khi chúng ta không còn cảm thấy xúc động rưng rưng mỗi khi rước Chúa vào lòng. Đó là khi việc cầu nguyện trở thành một gánh nặng phải trả bài thay vì là cuộc gặp gỡ ngọt ngào giữa người con thảo và người Cha nhân hậu. Đó là khi ánh mắt nhìn anh chị em xung quanh không còn chứa đựng sự cảm thông, dịu dàng và tha thứ, mà thay vào đó là sự soi mói, phán xét và cay nghiệt. Khi tình yêu ban đầu phai nhạt, đền thờ tâm hồn dù có được trang hoàng lộng lẫy đến đâu đi chăng nữa thì bên trong vẫn chỉ là một nấm mồ lạnh lẽo của sự giả hình và khô khan thiêng liêng.
Chính vì thế, Thiên Chúa trong lòng xót thương vô hạn đã không buông xuôi hay tiêu diệt, mà Ngài đưa ra một phương dược cứu chữa dứt khoát và mạnh mẽ: “Vậy hãy nhớ lại xem mình đã sa ngã từ đâu, hãy hối cải và làm lại những việc như trước!” Đây là một mệnh lệnh đòi hỏi sự can đảm tuyệt đối. Hối cải không phải là một cảm giác tội lỗi dằn vặt tiêu cực, mà là một cuộc quay chiều triệt để, một sự trở về nguồn cội của tình yêu thuở ban đầu, nơi mà ta từng cảm nghiệm sâu sắc ơn cứu độ và tình thương bao la của Ngài trong những bước đầu tiên của đời sống đức tin. Nhớ lại để thấy mình đã đi lệch hướng, hối cải để đập tan bức tường tự phụ, và làm lại từ đầu bằng tất cả sự khiêm tốn chân thành của một đứa trẻ nép mình trong vòng tay cha mẹ.
Cảnh báo tiếp theo của Chúa mang một sức nặng ngàn cân nếu chúng ta ngoan cố từ chối canh tân: “Nếu ngươi không hối cải, ta sẽ đến và cất đèn của ngươi khỏi chỗ của nó.” Cất đèn đi đồng nghĩa với việc đánh mất ánh sáng ơn thánh, đánh mất sứ mệnh làm chứng nhân, để cho bóng tối của sự lầm lạc và hư mất bao trùm lấy cuộc đời. Một tâm hồn không còn tình yêu thì chẳng khác nào một ngọn đèn cạn dầu, dù hình dáng bên ngoài có tinh xảo đến đâu thì cũng chỉ chìm trong đêm đen vô tận, không thể soi đường cho chính mình và cũng chẳng thể mang lại ánh sáng cho ai khác.
Để có thể duy trì và làm bùng cháy ngọn lửa tình yêu ấy trong bối cảnh thế giới tục hóa hôm nay, mỗi người Ki-tô hữu cần phải có một thái độ kiên quyết thanh tẩy đời sống nội tâm. Chúng ta không thể sống chung chạ với sự hờ hững, cũng không thể dung dưỡng những thói hư tật xấu nhỏ nhặt với suy nghĩ rằng chúng vô hại. Sự suy đồi của một đời sống thiêng liêng chưa bao giờ bắt đầu bằng những đại tội tày trời, mà luôn âm thầm nhen nhóm từ những sự xao lãng nhỏ nhặt trong đời sống cầu nguyện hằng ngày, từ việc bớt đi một phút thinh lặng với Chúa, từ việc khép lại trái tim trước nỗi đau của người nghèo khó bên cạnh chúng ta.
Hơn bao giờ hết, lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy tái khám phá sức mạnh của lời cầu nguyện đích thực. Hãy giống như người mù thành Giê-ri-khô, dám cất cao tiếng kêu xin giữa những ồn ào và áp lực của cuộc đời. Đừng sợ hãi trước những ánh mắt chê bai, đừng chùn bước trước những rào cản của định kiến xã hội hay sự yếu đuối bản thân. Khi thế giới xung quanh tìm cách bịt miệng đức tin của chúng ta bằng chủ nghĩa thực dụng và sự dửng dưng tôn giáo, đó chính là lúc chúng ta phải kêu lớn hơn nữa, bám chặt lấy Chúa hơn nữa bằng một niềm phó thác triệt để. Chính sự kiên trì trong cầu nguyện sẽ đánh tan lớp màng sương mù dày đặc đang che khuất đôi mắt đức tin, giúp chúng ta nhìn thấu suốt mọi sự dưới lăng kính của tình yêu thương và sự quan phòng thần linh.
Đồng thời, việc canh tân đời sống đòi hỏi chúng ta phải dũng cảm quay trở về với nguồn cội ơn gọi của mình. Mỗi người chúng ta được gọi mời để trở thành những chứng nhân cho ánh sáng của Đức Ki-tô. Ánh sáng ấy không thể chiếu tỏa từ một tâm hồn buông xuôi, nguội lạnh hay chỉ biết lo cho sự an phận thủ thường của cá nhân. Ánh sáng ấy đòi hỏi sự hy sinh, đòi hỏi ngọn lửa nhiệt thành sẵn sàng đốt cháy những ích kỷ, hẹp hòi, để sưởi ấm những cõi lòng đang tê cóng vì cô đơn và đau khổ trong xã hội hiện đại. Hãy rà soát lại cõi lòng mình ngay trong giờ phút này: đâu là những góc khuất còn u tối chưa chịu để cho ơn Chúa chiếu soi? Đâu là những thói quen xấu đang gặm nhấm lòng nhiệt thành thuở ban đầu? Đâu là những giận hờn, ganh tị, oán trách đang làm rỉ sét đôi cánh tình yêu của chúng ta?
Hãy can đảm đứng lên, quăng chiếc áo choàng của sự bi quan và tội lỗi sang một bên giống như người mù năm xưa, để chạy đến với Thầy Giê-ri-khô nhân ái. Ngài đang đứng đó, chờ đợi và lắng nghe từng nhịp đập thổn thức của chúng ta. Ngài không tra vấn quá khứ tội lỗi để phán xét hay trừng phạt, nhưng Ngài mở rộng đôi tay dung thứ để ôm lấy chúng ta vào trái tim chan chứa lòng xót thương. Được chạm đến bởi tình yêu ấy, đôi mắt chúng ta sẽ được mở ra để nhìn thấy kỳ công của Thiên Chúa hiện diện khắp nơi: trong một nụ cười hồn nhiên của trẻ thơ, trong ánh mắt biết ơn của người bất hạnh, và trong chính những thử thách cam go của cuộc đời ban phát để thanh luyện đức tin.
Hành trình tiến về quê trời là một chặng đường dài đòi hỏi sự tỉnh thức không ngừng nghỉ. Sách Khải Huyền không chỉ vẽ ra những khung cảnh cánh chung đáng sợ, mà trên hết, đó là bức bản đồ tình yêu cảnh cáo và vỗ về, giúp con người nhận ra giá trị vô giá của ơn phước Thiên Chúa ban tặng. Đừng để ngọn đèn trong tâm hồn chúng ta bị tước đoạt chỉ vì sự lười biếng hay tự mãn thiêng liêng. Hãy để ánh sáng của Lời Chúa và Bí tích Thánh Thể trở thành kim chỉ nam dẫn đường, là nguồn dưỡng chất dồi dào nuôi sống linh hồn chúng ta qua từng ngày sống.
Khi mỗi người chúng ta dám sống trọn vẹn tinh thần của Tin Mừng, dám vượt qua nỗi sợ hãi để cất tiếng kêu cầu và can đảm hối cải trở về với tình yêu thuở ban đầu, khi ấy, giáo hội và cộng đoàn của chúng ta sẽ trở nên những hải đăng rực rỡ giữa lòng nhân loại. Chúng ta sẽ không chỉ cứu lấy chính linh hồn mình khỏi bóng tối hoang đàng, mà còn trở thành khí cụ bình an, mang ánh sáng cứu độ đến cho biết bao tâm hồn đang chìm khuất trong tuyệt vọng và u sầu.
Nguyện xin ơn trên tuôn đổ tràn trề xuống trên cộng đoàn chúng ta, để mỗi ngày trôi qua là một ngày chúng ta biết mở rộng đôi mắt đức tin, làm bùng cháy ngọn lửa mến yêu và can đảm bước theo chân Thầy Chí Thánh trên con đường phục vụ và yêu thương đến cùng. Xin Ngài biến đổi những yếu đuối mỏng giòn của phận người chúng ta thành sức mạnh của ơn thánh, để cuộc đời chúng ta thực sự trở thành một khúc ca tụng hồng ân vô biên của Thiên Chúa giữa lòng trần thế hôm nay và mãi mãi về sau.
Lm. Anmai, CSsR
HƯỚNG ĐI ĐÍCH THỰC CỦA TÌNH YÊU THÁNH THIỆN VÀ SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI
Cuộc lữ hành trần thế của mỗi con người là một chuỗi những câu hỏi lớn, những thao thức nội tâm và những cuộc tìm kiếm không ngừng nghỉ. Từ thuở hồng hoang cho đến tận thế kỷ hiện đại hôm nay, câu hỏi cốt lõi và nhức nhối nhất của nhân loại vẫn luôn là: “Tôi phải làm gì để được sự sống đời đời? Làm thế nào để đạt tới hạnh phúc viên mãn, để cuộc đời ngắn ngủi này không trôi qua trong vô vọng, mà chạm đến được cõi vĩnh hằng của Thiên Chúa?”. Câu hỏi ấy không phải là một bài toán lý thuyết thuần túy của triết học, cũng chẳng phải là một sự tò mò trí thức ngẫu nhiên, mà là tiếng kêu cứu từ sâu thẳm bản chất con người – một loài thọ tạo được dựng nên bởi tình yêu và cho tình yêu, mang trong mình dấu ấn của cõi vô biên.
Trong Tin Mừng, chúng ta nhiều lần bắt gặp những con người đến với Đức Giêsu Kitô với cùng một mối bận tâm tối thượng này. Họ muốn biết con đường ngắn nhất, chắc chắn nhất để bước vào vương quốc của sự sống. Và câu trả lời của Đức Giêsu không bao giờ là một hệ thống quy luật khô khan, một thứ lý thuyết đạo đức xa vời, hay một gánh nặng nghi lễ nặng nề. Ngài luôn đưa con người trở về với cội nguồn của sự thật, trở về với Lề Luật hằng sống được khắc ghi trong tâm hồn qua hai giới răn nền tảng: yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực, hết trí khôn, và yêu thương người thân cận như chính mình. Đường lối ấy vừa gần gũi đến mức ai cũng có thể thực hành, lại vừa sâu thẳm đến độ đòi hỏi cả một đời người để dấn thân và khám phá.
Khi đối diện với giới răn yêu thương, tâm trí con người dễ rơi vào cạm bẫy của sự thu hẹp và định nghĩa. Chúng ta thường muốn vạch ra ranh giới rõ ràng: Ai là Thiên Chúa mà tôi phải thờ phượng? Ai là người thân cận mà tôi phải yêu thương? Và ai là kẻ thù mà tôi có quyền loại bỏ? Chính sự ranh mãnh của bản ngã con người luôn tìm cách thu hẹp không gian của lòng thương xót, tìm cách đặt ra các tiêu chuẩn ngoại vi để trốn tránh trách nhiệm nguyên thủy của tình yêu. Thế nhưng, Đức Giêsu Kitô, qua các dụ ngôn và qua chính cuộc đời của Ngài, đã phá vỡ mọi bức tường ngăn cách nhân tạo ấy. Ngài mở toang cánh cửa tâm hồn chúng ta để nhìn thấy hình ảnh của Thiên Chúa hiện diện nơi những mảnh đời bất hạnh, nơi những con người bên lề xã hội, và nơi bất cứ ai đang quằn quại trong đau khổ, cô đơn.
Hành trình yêu mến Thiên Chúa không thể tách rời khỏi việc yêu thương tha nhân, và ngược lại, tình yêu tha nhân đích thực cũng phải bắt nguồn từ suối nguồn thân mật với Đấng Tạo Hóa. Thánh Têrêxa Calcutta từng khẳng định rằng nhân loại chúng ta vô cùng cần đến một sự kết nối sâu sắc với Thiên Chúa trong đời sống thường nhật. Sự kết nối ấy không phải là những phút giây xuất thần xa cách trần gian, mà là một mối hiệp thông sống động, nơi tâm hồn ta được đong đầy bởi ơn thánh, để từ đó có thể tuôn trào ra những cử chỉ bác ái nhỏ bé nhưng đậm đà hương vị Tin Mừng cho những ai đang bước đi bên cạnh chúng ta. Nếu không có Chúa làm trung tâm và là sức mạnh, mọi nỗ lực bác ái của con người rất dễ rơi vào chủ nghĩa nhân đạo nông cạn, dễ mệt mỏi, dễ oán trách và dễ buông xuôi khi gặp phải sự vô ơn hay trái ý.
Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI, trong thông điệp tuyệt vời về tình yêu, cũng đã nhắc nhở chúng ta một chân lý vô cùng sâu sắc: người thân cận của chúng ta không ai khác chính là bất kỳ ai đang cần đến sự trợ giúp của chúng ta, bất kể họ thuộc tôn giáo nào, sắc tộc nào, hay có quan hệ thế nào với chúng ta. Định nghĩa về người thân cận không dựa trên khoảng cách địa lý hay huyết thống, mà dựa trên khoảng cách của lòng trắc ẩn và sự dấn thân. Khi một con người ngã xuống trên con đường đời, bị thương tích bởi bạo lực, đói nghèo, hay sự thờ ơ của thời đại, câu hỏi quan trọng không phải là “Tôi có nghĩa vụ phải cứu anh ta không?”, mà là “Tôi có dám dừng bước, có dám cúi xuống, có dám để cho trái tim mình rung động trước nỗi đau của người khác hay không?”.
Thế giới hôm nay đang chứng kiến một nghịch lý bi đát: con người kết nối với nhau nhanh hơn bao giờ hết qua các phương tiện kỹ thuật số, nhưng lại xa cách nhau hơn bao giờ hết trong cõi lòng. Sự dửng dưng vô cảm đang trở thành thứ dịch bệnh lan tràn trong các đô thị lớn cũng như những vùng quê yên ắng. Con người vội vã lướt qua nhau, vội vã quay mặt đi trước những giọt nước mắt khổ đau, sợ hãi rằng việc dừng lại sẽ làm chậm bước tiến của cá nhân, sẽ mang lại rắc rối hay tốn kém thời gian, tiền bạc. Chúng ta xây dựng những bức tường cao bằng sự ích kỷ, tự giam mình trong chiếc ngà voi của sự sung túc giả tạo, và tưởng rằng mình đang có một cuộc sống bình an. Thế nhưng, bình an giả hiệu ấy thực chất là một sự chết mòn của tâm hồn, nơi ngọn lửa tình yêu đã tàn lụi từ bao giờ.
Để canh tân đời sống Kitô hữu, để bước đi vững chãi trên con đường hướng về sự sống đời đời, chúng ta cần phải khơi lại ngọn lửa của lòng trắc ẩn. Thánh Gregoryô Nyssa đã từng để lại một câu nói mang tầm vóc của một chân lý vĩnh cửu: “Không có gì làm cho chúng ta trở nên giống Thiên Chúa hơn là những việc lành phúc đức”. Việc làm phúc đức ở đây không phải là thứ bố thí ban ơn kẻ cả từ trên cao nhìn xuống, hay là những hành động làm phô trương để thu hút sự chú ý của dư luận. Việc lành đích thực là hoa trái của một tâm hồn đã kinh nghiệm được lòng thương xót của Chúa, nay muốn chia sẻ giọt nước ngọt ngào ấy cho những ai đang khô cằn khát cháy trên sa mạc cuộc đời.
Nhìn ngắm lại dụ ngôn người Samari nhân lành, chúng ta thấy rõ thái độ trái ngược hoàn toàn giữa những người có chức quyền trong tôn giáo và một người ngoại giáo bị kỳ thị. Vị tư tế và thầy Lêvi nhìn thấy người bị nạn nằm bên đường, nhưng họ chọn cách đi ngang qua phía bên kia. Họ có lý do của họ: những quy định về sự thanh sạch theo luật cũ, nỗi sợ bị ô uế, hay đơn giản là sự bận rộn với công việc đền thờ. Họ ưu tiên cho những lề luật hình thức bên ngoài hơn là mạng sống và phẩm giá của một con người đang thoi thóp thở. Họ là hiện thân của một thứ tôn giáo hình thức, biến Thiên Chúa thành một ông chủ đòi hỏi những nghi thức khắt khe thay vì là người Cha đầy lòng xót thương.
Ngược lại, người Samari – một con người bị coi là lạc giáo, là outsider trong mắt người Do Thái chính thống – lại là người duy nhất dừng chân. Ông không chỉ nhìn bằng ánh mắt qua loa, mà ông “động lòng thương”. Động lòng thương là một từ ngữ rất mạnh trong Kinh Thánh, diễn tả sự rung cảm từ tận ruột gan, một sự đau đớn đồng cảm với nỗi đau của người khác. Sự động lòng thương ấy không dừng lại ở cảm xúc nhất thời, mà ngay lập tức được chuyển hóa thành hành động cụ thể: ông lại gần, lấy dầu và rượu đổ lên vết thương cho họ, băng bó cẩn thận, đặt nạn nhân lên lúm lừa của chính mình, đưa về quán trọ để chăm sóc tận tình, và thậm chí còn để lại tiền bạc, cam kết sẽ trả thêm chi phí khi quay trở lại.
Đó chính là mô hình tuyệt hảo của tình yêu đích thực. Tình yêu không nói những lời hoa mỹ suông, không đứng từ xa để thương hại, mà xắn tay áo bước vào vết thương của cuộc đời. Yêu thương nghĩa là dám chấp nhận tốn kém thời gian, sức lực, tiền bạc và cả sự an toàn của bản thân vì lợi ích và sự sống của tha nhân. Trong xã hội hiện đại, việc thực thi tinh thần Samari nhân lành đòi hỏi chúng ta phải có một sự can đảm lớn lao. Can đảm để không sợ bị lợi dụng, can đảm để phá vỡ những định kiến kỳ thị, và can đảm để mở rộng cõi lòng đối với những con người hoàn toàn xa lạ hoặc thậm chí không cùng chí hướng với chúng ta.
Thiên Chúa không hỏi chúng ta đã đọc bao nhiêu bộ sách thần học vĩ đại, đã tụng niệm bao nhiêu lời kinh rền vang, hay đã xây dựng bao nhiêu công trình hoành tráng khi chúng ta đứng trước phán xét cuối cùng. Câu hỏi then chốt sẽ vang lên trong ngày ấy rất cụ thể và gần gũi: Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta trần trụi, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng; Ta ngồi tù, các ngươi đã đến với Ta. Tiêu chuẩn để đánh giá mức độ thành công của một đời người không nằm ở tài sản tích lũy, danh vọng đạt được hay quyền lực nắm giữ trong tay, mà nằm ở chỗ chúng ta đã yêu thương nhiều bao nhiêu và đã lau khô bao nhiêu giọt nước mắt cho đồng loại.
Để có thể yêu thương như thế, chúng ta buộc phải nuôi dưỡng mối dây liên hệ mật thiết với Thiên Chúa. Không ai có thể cho cái mà mình không có. Nếu trái tim chúng ta khô cằn, trống rỗng và đầy rẫy những oán thù, ích kỷ, chúng ta không thể nào trao ban sự bình an và tình yêu cho người khác được. Chính vì thế, thời gian thinh lặng cầu nguyện mỗi ngày không phải là một sự lãng phí hay một thứ nghĩa vụ nặng nề, mà là cội nguồn của sự sống. Trong sự thinh lặng của tâm hồn, chúng ta để cho Thiên Chúa ôm lấy, chữa lành những vết thương lòng của chính chúng ta, gột rửa những toan tính hẹp hòi, và lấp đầy tâm hồn chúng ta bằng nguồn ơn thánh vô tận của Ngài. Khi bình an của Chúa đã tràn ngập trong lòng, chúng ta nhìn thế giới bằng một đôi mắt hoàn toàn khác: đôi mắt của lòng từ bi, sự thấu cảm và niềm hy vọng.
Sự thánh thiện không phải là đặc quyền dành riêng cho một nhóm người siêu việt nào đó sống trong các tu viện cách ly với thế giới. Sự thánh thiện là ơn gọi chung cho tất cả mọi Kitô hữu ngay giữa lòng đời thường, qua những công việc nhỏ nhặt nhất được thực hiện với một tình yêu vô bờ bến. Một người mẹ nấu bữa cơm cho gia đình với tất cả sự ân cần, một người công nhân làm việc trung thực tận tụy, một người bác sĩ tận tâm chữa trị cho bệnh nhân nghèo không vì tiền tài, hay một người bạn sẵn sàng lắng nghe nỗi buồn của kẻ khác trong đêm khuya… tất cả những điều tưởng chừng như bình dị ấy lại chính là những bậc thang đưa con người bước lên cõi trời cao, biến cuộc sống trần thế này thành một phần khúc tráng ca của tình yêu thiên đàng.
Hãy tưởng tượng một thế giới mà ở đó mỗi người chúng ta, chỉ cần một lần trong tuần hoặc mỗi ngày một lần, dừng lại để làm một việc bác ái nhỏ bé cho ai đó đang cần giúp đỡ. Thế giới ấy sẽ biến đổi tận gốc rễ. Những hận thù, bạo lực, chiến tranh và chia rẽ sẽ phải lùi bước trước sức mạnh mềm mại nhưng kiên cường của lòng thương xót. Bởi vì lòng thương xót có khả năng hàn gắn những vết thương sâu thẳm nhất mà luật pháp hay gươm giáo không bao giờ có thể làm được. Lòng thương xót chạm đến tận gốc rễ của sự dữ và chuyển hóa nó thành ơn cứu độ.
Khi suy ngẫm về hành trình đức tin của mình, mỗi người chúng ta hãy tự hỏi: Ta đang đứng ở đâu trên con đường từ Giêrusalem xuống Giêricô? Ta là người cướp bóc đang làm tổn thương tha nhân bằng sự cay nghiệt, bằng lời nói ác ý, bằng sự gian dối trục lợi cá nhân? Ta là vị tư tế và thầy Lêvi đang dửng dưng bước qua những mảnh đời bất hạnh với lý do bận rộn và ích kỷ? Hay ta là người Samari nhân lành, sẵn sàng dừng bước, cúi xuống, ôm lấy và chia sẻ phần đời của mình cho người đang lâm cơn hoạn nạn? Câu trả lời không nằm ở lời nói môi miệng, mà nằm ở cách chúng ta hành xử mỗi ngày trong cuộc sống thực tế.
Thiên Chúa luôn chờ đợi chúng ta đưa ra câu trả lời ấy bằng hành động. Ngài đã đi bước trước để yêu thương chúng ta đến cùng trên thập giá, để hiến dâng chính Con Một của Ngài làm giá chuộc muôn người. Bây giờ, đến lượt chúng ta được mời gọi trở thành hiện thân của tình yêu ấy giữa lòng trần gian. Đừng chần chừ, đừng sợ hãi trước những yếu đuối và giới hạn của bản thân, bởi vì khi chúng ta mở lòng ra để yêu thương, chính ơn thánh của Thiên Chúa sẽ tuôn đổ xuống và bù đắp cho những gì còn thiếu sót trong ta.
Nguyện xin ơn trên soi sáng để mỗi bước chân chúng ta đi luôn là bước chân của lòng bác ái, mỗi lời chúng ta nói ra luôn là lời mang lại sự sống và niềm hy vọng, và mỗi nhịp đập của trái tim chúng ta luôn hòa chung một nhịp với trái tim nhân hậu của Đức Giêsu Kitô. Để rồi, khi ngày lữ hành trần thế khép lại, chúng ta được nghe tiếng Ngài thì thầm gọi tên chúng ta trong cõi vĩnh hằng: “Hỡi những kẻ được Cha Ta chúc phúc, hãy vào thừa hưởng Vương quốc đã dọn sẵn cho các ngươi từ thuở tạo thiên lập địa, vì xưa Ta đói các ngươi đã cho ăn, Ta khát các ngươi đã cho uống…”. Đó chính là đích đến tuyệt mỹ nhất của đời người, là phần thưởng vĩnh cửu dành cho những ai đã biết sống trọn vẹn giới răn yêu mến Chúa và yêu thương đồng loại.
Lm. Anmai, CSsR
NGHỆ THUẬT SỐNG VÀ THÁNH THIỆN: Ý NGHĨA THẦM KÍN CỦA SỰ TÁCH BIỆT THÁNH THIỆN TRONG HÀNH TRÌNH ĐỨC TIN
Hành trình đức tin của con người từ thuở khởi nguyên cho đến nay luôn là một chuỗi những chọn lựa mang tính quyết định giữa ánh sáng và bóng tối, giữa sự trung kiên và sự thỏa hiệp. Trong sâu thẳm lịch sử cứu độ, Thiên Chúa hằng ngỏ lời với con người qua những biến cố thăng trầm, qua những gương mặt chứng nhân và cả qua những lầm lạc thương đau. Đời sống thiêng liêng không phải là một lối đi phẳng lặng, rợp bóng mát, mà là một cuộc chiến nội tâm mãnh liệt để giữ gìn căn tính đích thực của bản ngã trước những sức ép đồng hóa của dòng đời. Một trong những chiều kích nền tảng nhưng thường hay bị lãng quên hoặc hiểu lầm chính là nghệ thuật của sự tách biệt—sự tách biệt thánh thiện giúp con người định hình ơn gọi làm con Chúa, bảo vệ sự vẹn toàn của tâm hồn và mở lối cho ơn cứu độ viếng thăm.
Từ thuở tạo dựng, Thiên Chúa đã bắt đầu công trình của Ngài bằng hành động phân định và tách biệt. Sách Sáng Thế ghi lại rằng Ngài phân rẽ ánh sáng khỏi bóng tối, phân rẽ nước trên vòm trời khỏi nước dưới vòm trời. Sự phân rẽ trong công trình sáng tạo không mang ý nghĩa của sự kỳ thị hay thù hận, nhưng là nguyên lý của sự sống và trật tự. Không có sự phân định rạch ròi, vạn vật sẽ chìm đắm trong một thứ hỗn độn nguyên thủy, nơi không có hình thù, không có nhịp điệu và không có vẻ đẹp. Sự tách biệt mang tính nguyên thủy ấy thiết lập nên biên giới của sự hài hòa, cho phép mỗi thụ tạo bộc lộ đúng bản chất và căn tính mà Đấng Tạo Hóa đã phú bẩm.
Thế nhưng, khi bước vào lịch sử nhân loại và lịch sử giao ước, khái niệm về sự tách biệt thường vấp phải những giằng xé nội tâm sâu sắc. Con người sinh ra với bản năng hướng về sự thuộc về. Chúng ta khao khát được công nhận, được hòa nhập, được chung chia nhịp sống với cộng đồng xung quanh. Sống cô độc hay khác biệt hoàn toàn với số đông là một gánh nặng nặng nề mà không phải ai cũng đủ can đảm để gánh vác. Chính vì nỗi sợ cô đơn và sự yếu đuối nguyên tuyền ấy, lịch sử từng chứng kiến những thời kỳ bi đát khi dân Chúa tìm cách xé bỏ ranh giới thánh thiện để hòa mình vào những dòng chảy tục hóa xung quanh.
Câu chuyện về thời kỳ khủng hoảng dưới ách thống trị ngoại bang là một minh chứng tiêu biểu cho tâm lý thỏa hiệp này. Khi văn hóa và quyền lực ngoại giáo tràn lan áp đặt những giá trị xa lạ, một bộ phận dân chúng đã sinh lòng nản chí. Họ nhìn lại những chặng đường gian khổ và tự nhủ rằng tại sao mình cứ phải sống khác biệt, tại sao phải ôm lấy những lề luật nghiêm ngặt và sự cô độc đắng cay trong khi có thể chung sống hòa bình, vui hưởng những trào lưu văn minh rực rỡ bên ngoài. Lập luận của họ mang một vẻ bề ngoài rất khôn ngoan và thực tế: hãy kết thân, hãy mở lòng, hãy hòa nhập để tránh những đau khổ và bất lợi. Họ tin rằng việc xóa nhòa ranh giới giữa mình và thế gian sẽ đem lại sự bình an và thịnh vượng.
Nhưng thực tế lịch sử và chân lý đức tin đã minh chứng điều ngược lại. Việc buông lơi ranh giới thánh thiện, việc tự nguyện chối bỏ căn tính độc tôn của giao ước không hề mang lại tự do hay hạnh phúc, mà thực chất là một sự tự đánh mất chính mình. Khi người ta cố gắng chiều theo thị hiếu của thế gian, khi họ chạy theo những giá trị hào nhoáng bên ngoài, cái giá phải trả chính là sự xói mòn từ gốc rễ nội tâm. Những định chế ngoại lai được dựng lên, các biểu tượng của giao ước bị xóa nhòa, và cuối cùng, con người tự biến mình thành kẻ xa lạ ngay chính trong ngôi nhà đức tin của tổ tiên. Sự hòa tan ấy không phải là sự phong phú của đối thoại, mà là sự tự sát về mặt thiêng liêng.
Ngược lại với thái độ thỏa hiệp và xu nịnh đám đông ấy, Kinh Thánh luôn đặt ra trước mắt chúng ta hình ảnh của những con người biết trân quý sự tách biệt thánh thiện. Đó là những con người không hề sợ hãi sự cô đơn, bởi vì họ biết rõ mình đang thuộc về ai. Sự tách biệt ở đây không phải là thái độ kiêu ngạo tự phụ, tự cho mình là thanh cao hơn kẻ khác hay lòng căm thù đối với thế giới. Đức Kitô đã chẳng cầu xin Chúa Cha cất các môn đệ ra khỏi thế gian đó sao? Ngài chỉ xin Cha gìน giữ họ khỏi sự dữ. Do đó, tách biệt không có nghĩa là trốn chạy trách nhiệm trần thế, mà là giữ cho tâm hồn không bị nhiễm độc bởi những tư tưởng lệch lạc, những trào lưu vô luân và sự hời hợt của đám đông vô định hướng.
Trong hành trình đức tin, nếu không học được cách tách biệt khỏi những tiếng ồn ào của thế gian, con người rất dễ đánh mất khả năng lắng nghe tiếng Chúa. Thế giới hiện đại với muôn vàn cạm bẫy tinh vi cũng đang đặt ra cho người tín hữu những thách đố tương tự như thời kỳ cổ đại. Những trào lưu tục hóa, chủ nghĩa cá nhân cực đoan, lối sống hưởng thụ và sự bóp méo các giá trị luân lý đang ngày đêm tấn công vào thành trì tâm hồn mỗi người. Nếu không có một sự “cách ly” nội tâm cần thiết, nếu không biết tạo cho mình những khoảng lặng và những ranh giới kiên định, chúng ta sẽ rất dễ bị cuốn theo dòng nước xiết của sự tầm thường. Người ta dễ dàng thỏa hiệp với gian dối vì ai cũng làm thế; người ta dễ dàng dửng dưng trước nỗi đau của tha nhân vì thói ích kỷ đã trở thành chuẩn mực chung; người ta đánh mất lòng tôn kính đối với những thực tại thánh thiêng bởi vì mọi thứ đều bị đặt lên bàn cân của sự thực dụng và mua bán.
Để hiểu rõ hơn về bản chất của sự tách biệt thánh thiện này, chúng ta có thể nhìn sang một chiều kích khác được diễn tả qua hình ảnh của những con người khát khao sự chữa lành và cứu độ trong các trang Tin Mừng. Hình ảnh người mù bên vệ đường thành Jericho là một minh chứng sống động về nghệ thuật tách biệt khỏi sức ép đám đông để đến với ơn cứu độ. Khi người mù ấy nghe tin Đức Giê-Nazaret đang đi ngang qua, anh đã cất tiếng kêu cứu thiết tha. Thế nhưng, ngay lập tức, anh vấp phải sự ngăn trở từ những kẻ đi trước. Những người tự cho mình là đứng đắn, những kẻ giữ khoảng cách an toàn với người khốn khổ, đã lên tiếng quở trách, bắt anh phải im lặng, phải tuân theo trật tự công cộng và không được làm phiền đến Thầy.
Đó chính là áp lực của đám đông mà mỗi người tín hữu thường xuyên phải đối mặt trong đời sống thường nhật. Đám đông luôn muốn mọi thứ phải trật tự theo ý họ, muốn những người nghèo khổ, yếu đuối, những kẻ bên lề phải ngậm miệng lại để không làm vẩn đục không gian thanh lịch giả tạo của họ. Đám đông đại diện cho sức mạnh của sự đồng dạng, của những định kiến xã hội và những chuẩn mực khắt khe nhưng trống rỗng. Nếu người mù kia chịu khuất phục trước đám đông, nếu anh ta chọn cách ngoan ngoãn vâng lời và im lặng để hòa vào sự dửng dưng chung, thì anh ta sẽ mãi mãi chìm đắm trong bóng tối của sự mù lòa và tủi nhục.
Nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra chính nhờ sự can đảm dám tách biệt khỏi áp lực của đám đông ấy. Anh không những không im lặng, mà còn kêu lên lớn tiếng hơn nữa: “Lạy Con Vua Đavít, xin thương xót tôi!”. Tiếng kêu đó là sự bứt phá khỏi mọi khuôn khổ xã hội, là sự từ khước triệt để sự rụt rè và nỗi sợ hãi trước những kẻ đang cố bịt miệng anh lại. Anh chấp nhận trở thành kẻ lạc lõng, kẻ phiền phức trong mắt người đời, miễn là anh được đối diện trực tiếp với Đấng Cứu Độ. Sự tách biệt khỏi tinh thần rụt rè, khỏi bầu khí ráo hoảnh và vô cảm của đám đông đã mở ra cánh cửa của lòng thương xót Chúa.
Đức Giêsu đã dừng lại. Ngài lắng nghe tiếng kêu xé lòng ấy giữa muôn vàn tiếng ồn ào của đoàn người hộ tống. Ngài phớt lờ thái độ của đám đông để hướng trọn ánh nhìn và tâm tình vào con người đang khốn khổ bên lề đường. Khoảnh khắc ấy minh chứng rằng Thiên Chúa không bao giờ bị chi phối bởi dư luận hay áp lực của số đông. Ngài luôn đứng về phía những ai biết khao khát thật lòng, những ai dám vượt qua những bức tường định kiến để tìm kiếm Ngài. Câu hỏi của Chúa Giêsu dành cho người mù cũng chính là câu hỏi Ngài dành cho mỗi chúng ta hôm nay: “Anh muốn Ta làm gì cho anh?”.
Đáp lại câu hỏi đó là lời tuyên xưng đơn sơ nhưng đầy quyền năng: “Lạy Thầy, xin cho tôi được nhìn thấy”. Khoảnh khắc đôi mắt được mở ra không chỉ là sự hồi phục về thể lý, mà còn là đỉnh cao của sự biến đổi toàn diện con người. Người mù ngay lập tức từ bỏ chỗ ngồi ven đường, từ bỏ chiếc áo choàng nghèo nàn của kẻ ăn mày để bước theo Chúa Giêsu trên con đường lên Giêrusalem. Anh không còn thuộc về lề đường lạnh lẽo nữa, anh không còn bị giam cầm trong quá khứ tăm tối nữa. Anh đã bước vào một trật tự mới, một không gian mới của ân sủng và ánh sáng.
Câu chuyện này soi chiếu sâu sắc vào đời sống thiêng liêng của mỗi người Kitô hữu trong thế giới đương đại. Để có thể nhìn thấy Thiên Chúa và nhận ra con đường đi của Ngài, chúng ta buộc phải trải qua những cuộc “tách biệt” đau đớn nhưng cần thiết. Tách biệt khỏi cái tôi kiêu căng luôn muốn tự định đoạt số phận mà không cần đến ơn trên; tách biệt khỏi những mối quan hệ độc hại kéo chúng ta xuống bùn đen của tội lỗi và sự tầm thường; tách biệt khỏi sự dửng dưng vô cảm đang làm tê liệt trái tim nhân loại trước nỗi đau của tha nhân. Sự tách biệt này không phải là sự trốn chạy hèn nhát, mà là động thái quy hướng về cội nguồn chân lý, nơi tâm hồn được tĩnh lặng để nhận ra tiếng nói êm ái của Thiên Chúa.
Đời sống thiêng liêng đòi hỏi một sự can đảm nội tâm mãnh liệt. Can đảm để nói “không” với những cám dỗ trần thế, dẫu cho điều đó có nghĩa là phải chịu đựng sự cô độc, sự hiểu lầm hay chế giễu từ những người xung quanh. Lịch sử các thánh nhân trong Giáo Hội là những minh chứng hùng hồn nhất cho chân lý này. Không một vị thánh nào đạt tới đỉnh cao của sự thánh thiện mà lại chọn con đường hòa mình vào số đông tầm thường. Các ngài đều biết cách “rút lui” vào hoang địa của tâm hồn, biết tạo ra một khoảng cách thánh thiện với những trào lưu sai lạc của thời đại để lắng nghe nhịp đập của trái tim Thiên Chúa. Chính từ chốn cô tịch và sự tách biệt ấy, các ngài đã trở thành những ngọn hải đăng soi sáng cho nhân loại, đem lại sức sống mới cho Giáo Hội qua từng thời kỳ khủng hoảng.
Khi suy ngẫm về sự tách biệt thánh thiện, chúng ta cũng cần nhìn nhận lại cách thức chúng ta đối diện với những nghịch cảnh trong cuộc sống cá nhân. Nhiều khi, những biến cố đau thương, sự đổ vỡ trong các mối quan hệ, hay cảm giác bị bỏ rơi, cô lập giữa dòng đời lại chính là cách mà Thiên Chúa đang dùng để kéo chúng ta ra khỏi sự bám víu sai lầm vào những thực tại chóng qua. Con người thường chỉ thực sự tìm gặp chính mình và tìm gặp Thiên Chúa khi bị đặt vào những hoàn cảnh mà mọi điểm tựa trần gian đều sụp đổ. Chính trong sự cô độc cùng cực ấy, lớp vỏ bọc của sự tự phụ và giả hình bị lột bỏ, nhường chỗ cho một tâm hồn đó khát và chân thành buông mình hoàn toàn vào lòng thương xót Chúa.
Sự cô đơn không còn là một bản án tử hình đối với hy vọng, mà trở thành một không gian thánh thiêng, nơi cuộc gặp gỡ giữa thụ tạo và Đấng Tạo Hóa diễn ra một cách sâu lắng nhất. Giống như người mù ngồi bên vệ đường, chính hoàn cảnh bị gạt ra bên lề, bị cô lập khỏi những đặc ân xã hội đã trở thành động lực thúc đẩy anh kêu cầu một cách tuyệt vọng và chân thành. Nếu anh ta lúc ấy cũng là một kẻ giàu sang, quyền thế, vây quanh bởi những kẻ xu nợ và tán dương, thì có lẽ anh đã chẳng bao giờ cảm nhận được sự bất lực sâu sắc để mà cất tiếng kêu cứu thiết tha đến thế. Nỗi thống khổ của sự cô lập đã đánh thức khát vọng sâu thẳm nhất của bản ngã, hướng anh về phía nguồn mạch của sự sống.
Do đó, học cách tách biệt cũng chính là học cách chấp nhận những khoảng lặng, những phút giây thinh lặng nội tâm giữa một thế giới quá nhiều tiếng ồn. Con người thời đại ngày nay sợ hãi sự thinh lặng. Họ vội vã lấp đầy mọi khoảng trống trong tâm trí bằng âm nhạc, bằng tin tức, bằng những trò giải trí vô bổ hay các mối quan hệ ảo trên không gian mạng. Họ sợ phải đối diện với chính mình, sợ phải đối diện với những góc khuất tăm tối, những tổn thương chưa lành hay những câu hỏi lớn về ý nghĩa cuộc đời. Sự trốn chạy liên tục ấy khiến con người trở nên hời hợt, dễ bị thao túng và đánh mất đi chiều sâu linh thiêng của ơn gọi làm người.
Sự tách biệt thánh thiện đòi hỏi chúng ta phải có bản lĩnh để buông bỏ những thứ không thiết yếu, dám bước ra khỏi vùng an toàn của sự thỏa hiệp để đứng về phía chân lý. Điều này không có nghĩa là chúng ta trở nên cay nghiệt hay khinh miệt thế gian. Trái lại, một tâm hồn thực sự thuộc về Chúa sẽ càng thêm xót thương, thấu cảm và dấn thân phục vụ tha nhân một cách vô điều kiện. Tuy nhiên, sự dấn thân ấy xuất phát từ một nội tâm vững vàng, không bị đồng hóa bởi những toan tính tầm thường hay tinh thần vụ lợi của trần gian. Giống như ánh nến soi rọi trong đêm tối, ngọn lửa thánh thiện chỉ có thể cháy sáng khi nó đứng tách biệt khỏi bóng đêm xung quanh chứ không hòa lẫn vào bóng đêm đó.
Hành trình đức tin của mỗi chúng ta là một tiến trình liên tục thanh luyện. Mỗi ngày trôi qua là một cơ hội để tự vấn xem chúng ta đang thuộc về đâu: đang xuôi theo dòng chảy chung của sự dửng dưng, tục hóa, hay đang dũng cảm đứng vững trên con đường hẹp của sự trung kiên? Chúng ta có dám để cho Thiên Chúa cắt tỉa những mối dây liên kết sai lầm, những thói quen tiêu cực và những sự thỏa hiệp thầm lén trong tâm hồn hay không? Sự cắt tỉa ấy chắc chắn sẽ gây ra những đớn đau cho bản ngã, nhưng đó là nỗi đau của sự sinh hoa kết quả, nỗi đau cần thiết để cây đời nở những đóa hoa thánh thiện ngát hương.
Khi nhìn ngắm Đức Giêsu bước đi trên các nẻo đường Palestine, chúng ta thấy Ngài luôn biết cách chủ động tách biệt. Có những lúc đám đông kéo đến đông nghẹt, tìm kiếm Ngài vì những lợi lộc vật chất hay những phép lạ giật gân, Ngài lại chủ động rút lui lên núi một mình để cầu nguyện với Chúa Cha. Ngài không để cho danh vọng, sự tung hô hay áp lực của đám đông làm lu mờ sứ mạng cứu độ mà Cha đã trao phó. Sức mạnh của Đức Giêsu đến từ mối tương quan thẳm sâu, độc lập và trong sáng với Chúa Cha trong sự thinh lặng của những giờ phút tách biệt hoàn toàn với thế gian. Nếu Thiên Chúa làm người còn cần đến những khoảng không gian tách biệt ấy để duy trì nguồn mạch sự sống linh thiêng, thì con người mỏng dòn chúng ta lại càng cấp thiết biết bao khi phải tìm kiếm và gìn giữ những khoảng lặng cho riêng mình.
Sự tách biệt thánh thiện còn mang một chiều kích cộng đồng và Giáo Hội sâu sắc. Một dân tộc, một cộng đoàn đức tin chỉ thực sự mạnh mẽ khi họ giữ gìn được bản sắc riêng biệt của Tin Mừng, không để bị đồng hóa bởi những ý thức hệ hay quyền lực trần thế. Khi Giáo Hội thỏa hiệp với quyền lực, khi các mục tử đánh mất đi ngọn lửa ngôn sứ vì sợ hãi mất đi sự ủng hộ của đám đông hay sự yên thân giả tạo, thì lúc ấy muối đã nhạt mặn và ánh đèn đã bị đặt dưới cái thùng. Lịch sử luôn đưa ra những lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho những ai tưởng rằng việc bắt tay với tinh thần thế tục sẽ đem lại sự trường tồn. Chỉ có sự trung thành tuyệt đối với Thập Giá, sự dấn thân từ bỏ những vinh quang hão huyền để đi theo con đường hẹp mới là bảo chứng cho sức sống trường tồn của Hội Thánh qua muôn thế hệ.
Trong đời sống gia đình và các mối tương quan xã hội hằng ngày, nghệ thuật tách biệt cũng đóng vai trò là chiếc van an toàn giữ gìn phẩm giá và sự bình an nội tâm. Biết cách đặt ra những giới hạn lành mạnh, biết từ chối những cám dỗ buông lung, biết bảo vệ không gian thiêng liêng của gia đình trước sự xâm nhập của những văn hóa độc hại chính là cách thực thi sự tách biệt thánh thiện trong đời thực. Không phải mọi thứ diễn ra ngoài kia đều đáng để chúng ta bận tâm hay hùa theo. Có những lúc, sự im lặng và việc bước lùi lại một bước chính là lời chứng hùng hồn nhất cho niềm tin và giá trị sống mà chúng ta tôn thờ.
Khi chiêm ngắm người mù thành Jericho sau khi được chữa lành đã quyết định cất bước đi theo Đức Giêsu trên đường đồi, chúng ta nhận ra rằng đích đến cuối cùng của mọi sự tách biệt không phải là sự cô độc lạnh lẽo, mà là một sự gắn kết mới mẻ và trọn vẹn hơn. Khi chúng ta tách biệt khỏi sự dữ, khỏi tội lỗi và khỏi áp lực của đám đông mù quáng, chúng ta không hề trở nên cô đơn, mà thực ra đang bước vào hiệp thông sâu sắc với Đấng là Chân Thiện Mỹ. Sự tách biệt khỏi thế gian là điều kiện cần để được kết hiệp trọn vẹn với Thiên Chúa. Đó là cuộc hoán cải nền tảng đưa con người từ bóng tối bước vào ánh sáng huy hoàng của ơn cứu độ.
Mỗi người chúng ta hãy can đảm nhìn lại tâm hồn mình. Có những góc nào đó trong cuộc sống mà chúng ta đang quá thỏa hiệp với tinh thần thế tục? Có những tiếng nói nào của đám đông đang áp đảo tiếng lương tâm và tiếng gọi của Chúa bên trong chúng ta? Hãy học lấy sự quyết liệt của người mù thành Jericho, dám cất cao tiếng kêu cứu giữa muôn vàn ngăn trở; hãy học lấy sự khôn ngoan của những chứng nhân trung kiên qua các thời đại, dám chấp nhận sự cô độc tạm thời để đổi lấy sự vẹn toàn của đức tin.
Nguyện xin ơn trên ban xuống cho mỗi người chúng ta sự can đảm, ơn khôn ngoan và sức mạnh nội tâm cần thiết. Để giữa một thế giới đầy những biến động, cám dỗ và sự phai nhạt giá trị, chúng ta vẫn luôn giữ vững được căn tính là con cái sự sáng. Biết dũng cảm thực hiện những cuộc tách biệt thánh thiện khỏi sự dữ và những thỏa hiệp tầm thường, để qua đời sống chứng tá hằng ngày, chúng ta không chỉ tự cứu lấy linh hồn mình mà còn trở thành nhịp cầu đưa nhiều người khác bước ra khỏi bóng tối của sự mù lòa thiêng liêng, tiến về nguồn sáng đích thực là chính Đức Kitô, Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời.
Lm. Anmai, CSsR
ĐỨC KITÔ ĐANG ĐI QUA: TIẾNG KÊU CỨU CỦA NIỀM TIN VÀ TÌNH YÊU CỨU RỖI
Hành trình trần thế của mỗi con người là một cuộc lữ hành dài dăng dẳng trong ánh sáng đan xen với bóng tối, giữa những niềm hy vọng chưa thành hình và biết bao nỗi thống khổ ngập tràn. Trong khung cảnh ấy, Tin Mừng luôn vang lên như một khúc ca đánh thức cõi lòng khô cằn, vực dậy những linh hồn đang mỏi mệt bên lề đường lịch sử. Hình ảnh người mù ngồi bên vệ đường tại thành Giê-ricô, dang tay kêu cầu và quyết tâm không để cho đám đông dập tắt tiếng lòng mình, chính là bức tranh thu nhỏ về chân dung của nhân loại đau khổ đang khao khát ánh sáng, đồng thời cũng là hiện thân sống động của một đức tin kiên cường, vượt qua mọi rào cản xã hội để chạm đến trái tim xót thương của Thiên Chúa. Bài giảng hôm nay xin được khai triển sâu xa từ sứ điệp tuyệt mỹ ấy, để dẫn đưa mỗi chúng ta bước vào một chiều kích mới của đời sống thiêng liêng: chiều kích của sự tỉnh thức, của tiếng kêu xé lòng xin ơn cứu độ và của thái độ kiên quyết không để cho Thiên Chúa bước qua đời mình một cách vô tình.
Nhìn sâu vào bối cảnh đoạn Tin Mừng, chúng ta thấy xuất hiện một thành phố mang tên Giê-ricô – một địa danh không chỉ có thực trong lịch sử địa lý Do Thái mà còn mang đậm tính biểu tượng tâm linh. Giê-ricô trong Kinh Thánh thường gợi nhắc đến ranh giới, là điểm dừng chân trước khi bước vào Đất Hứa, nhưng nơi đây cũng chứng kiến bao cảnh đời bấp bênh, nơi ranh giới giữa sự giàu sang và sự cùng đinh lộ rõ hơn bao giờ hết. Ngồi bên vệ đường ấy là một con người vô danh theo nghĩa xã hội, một kẻ bị gạt ra ngoài lề, bị đóng khung trong bóng tối của đôi mắt mù lòa và chiếc áo choàng của sự nghèo hèn. Người đời gọi tên anh là Bartimeu trong một số truyền thống Tin Mừng khác, nhưng tựu trung lại, anh đại diện cho thân phận bi đát của con người khi tự đánh mất đi khả năng định hướng tương lai, khi bị giam cầm trong những bức tường của sự bất lực và cô đơn.
Sự mù lòa thân xác là một cực hình, nhưng sự mù lòa tinh thần mới chính là vực thẳm đáng sợ nhất của nhân loại mọi thời. Con người hiện đại hôm nay, dẫu sở hữu những thành tựu khoa học rực rỡ, dẫu đi đứng hiên ngang giữa những đô thị thông minh và ánh đèn rực rỡ, đôi khi vẫn chìm đắm trong một thứ bóng tối dày đặc hơn thế rất nhiều. Đó là bóng tối của sự vô định trong tâm hồn, bóng tối của những mối tương quan đổ vỡ, bóng tối của sự bất an thường trực trước tương lai và trên hết là sự thiếu vắng ánh sáng chân lý cứu độ. Chúng ta ngồi bên lề đường của dòng chảy cuộc đời, nhìn dòng người hối hả ngược xuôi qua lại, chứng kiến sự thịnh suy của thời đại mà không biết mình đang đi đâu, về đâu. Cái nghèo của người mù bên vệ đường không chỉ nằm ở khía cạnh vật chất, mà bi đát nhất là cảm giác bị bỏ rơi, cảm giác mình chỉ là một thực thể thừa thãi, một nốt trầm lạc lõng trong bản giao hưởng vội vã của cuộc đời.
Thế nhưng, giữa khung cảnh tưởng chừng như vô vọng ấy, một biến cố lớn lao đã xảy ra: Tin tức loan truyền rằng Đức Giê-su Nadarét đang đi qua. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một cuộc di chuyển địa lý của một vị ngôn sứ hay một Rabbi nổi tiếng, mà đây là thời điểm hồng ân, là kairos của Thiên Chúa đang ghé thăm lịch sử nhân loại. Thiên Chúa không ngồi trên ngai cao thẳm để nhìn xuống con người bằng ánh mắt lạnh lùng của kẻ phán xét; Ngài mang lấy xác phàm, bước chân xuống con đường bụi bặm của nhân thế, hòa mình vào dòng người đông đúc để đi ngang qua những góc tối tăm nhất của cuộc đời nhân loại. Sự hiện diện của Đức Giê-su chính là hiện thân của lòng thương xót đích thực đang dấn thân tìm kiếm và cứu chữa những gì đã hư mất.
Đám đông đi theo Đức Giê-su bấy giờ mang một ý nghĩa rất đặc trưng cho tâm lý xã hội mọi thời đại. Họ là những người đi sát cạnh Thầy, họ nhìn thấy Ngài, nghe thấy Ngài, thậm chí hào hứng tung hô Ngài, nhưng họ lại vô tình trở thành bức tường ngăn cách giữa Đấng Cứu Độ và những kẻ khốn khổ bên lề. Khi người mù nghe tiếng động ồn ào và hỏi chuyện gì đang xảy ra, rồi nghe câu trả lời rằng “Đức Giê-su Nadarét đang đi qua”, một ngọn lửa hy vọng bùng lên trong lồng ngực anh. Anh không chần chừ, không suy tính thiệt hơn, mà cất cao tiếng gọi từ tận cõi lòng sâu thẳm: “Lạy Giê-su, Con Vua Đa-vít, xin thương xót tôi!”. Tiếng kêu ấy không phải là một lời thăm dò xã giao, mà là một tiếng hú của kẻ đang chìm đắm giữa đại dương muốn với lấy chiếc phao cứu sinh cuối cùng. Đó là tiếng kêu phát xuất từ một niềm tin chân thành rằng vị Thầy Nadarét kia có quyền năng và trái tim để thay đổi toàn bộ phận số của mình.
Phản ứng của đám đông ngay lập tức phơi bày một thực trạng phũ phàng của tính ích kỷ con người. Họ quát nạt anh, họ bắt anh phải im lặng, họ muốn dập tắt cái âm thanh chướng tai gai mắt đang làm phiền đến nhịp bước hân hoan của họ. Đám đông nghĩ gì? Có lẽ họ cho rằng một kẻ mù lòa thấp kém như thế không có quyền làm phiền đến một nhân vật quan trọng như Đức Giê-su. Họ muốn thanh lọc đoàn ngũ, muốn giữ khoảng cách giữa sự thánh thiện và sự nhơ uế, giữa ánh sáng và bóng tối. Đây cũng chính là cạm bẫy lớn trong đời sống đạo đức và tôn giáo của chúng ta. Nhiều khi, chính các cấu trúc tôn giáo, chính cộng đoàn đức tin, đôi khi vô tình hay hữu ý lại trở thành đám đông ngăn cản những con người đau khổ, những tội nhân, những kẻ bên lề đến với Chúa. Chúng ta dùng những chuẩn mực đạo đức cứng nhắc, những lời phán xét cay nghiệt hay thái độ dửng dưng để bịt miệng những ai đang khao khát được cứu rỗi. Chúng ta muốn một tôn giáo sạch sẽ, gọn gàng, không có những tiếng kêu la ồn ào của những mảnh đời bất hạnh.
Nhưng điều kỳ diệu và truyền cảm hứng mạnh mẽ nhất nằm ở thái độ kiên quyết của người mù. Đối mặt với làn sóng ngăn cản, quát nạt từ đám đông, anh không hề rụt rè bước lùi, không chấp nhận cúi đầu quay về với sự im lặng tuyệt vọng của bóng tối. Trái lại, Kinh Thánh ghi nhận rằng anh càng kêu lớn tiếng hơn nữa: “Lạy Con Vua Đa-vít, xin thương xót tôi!”. Sự bướng bỉnh thánh thiện này chính là bản chất của một đức tin đích thực. Đức tin không phải là sự dễ dãi xuôi theo dòng chảy, càng không phải là thứ tình cảm hời hợt có thể bị dập tắt bởi những áp lực xã hội hay sự lạnh lùng của môi trường xung quanh. Đức tin chân chính là một sức mạnh nội sinh mãnh liệt, biết biến nghịch cảnh thành bàn đạp, biết biến sự ngăn cản thành động lực để hướng về Thiên Chúa. Bartimeu đã dạy cho chúng ta một bài học lớn lao về sự kiên trì trong cầu nguyện: khi thế giới xung quanh muốn bắt ta im lặng trước những bất công và đau khổ, khi cuộc đời cố tình phớt lờ tiếng nói của ta, đó là lúc ta phải cất cao tiếng lòng mình hơn nữa, bởi vì Thiên Chúa không bao giờ điếc trước tiếng kêu của một tâm hồn khiêm hạ và thống hối.
Và rồi, một khoảnh khắc thay đổi lịch sử cuộc đời đã diễn ra: Đức Giê-su dừng bước. Hãy dừng lại để suy ngắm chi tiết vô cùng tinh tế này. Giữa một đoàn người đang ào ạt tiến bước, giữa bao nhiêu tiếng reo hò, bận rộn và mục tiêu phía trước, tiếng kêu xé lòng của một kẻ cùng đinh bên lề đường đã đủ sức làm cho Thiên Chúa phải khựng lại. Quyền năng của Thiên Chúa luôn chịu khuất phục trước tiếng kêu của tình yêu và sự khốn cùng. Đức Giê-su dừng lại, không phải vì ngạc nhiên theo nghĩa phàm nhân, mà vì Ngài để cho trái tim thương xót của mình bị lay động bởi niềm tin mãnh liệt của con người. Ngài quay lại, nhìn anh bằng ánh mắt trọn vẹn sự quan tâm, và ban hành một mệnh lệnh đầy ân sủng: “Hãy gọi hắn đến đây!”. Đám đông vừa mới quát nạt, vừa mới muốn xua đuổi anh, giờ đây buộc phải thay đổi thái độ, phải mang thông điệp hy vọng đến cho anh: “Cứ vững lòng, đứng lên, Người gọi anh kìa!”. Thật là một sự đảo lộn kỳ diệu của tình yêu thương xót! Kẻ bị coi thường giờ đây trở thành tâm điểm của sự chú ý; kẻ bị xua đuổi giờ đây được chính Thầy gọi tên vào thế giới của ánh sáng.
Hành động tiếp theo của người mù mang một ý nghĩa biểu trưng sâu sắc cho quyết tâm từ bỏ quá khứ để bước vào một tương lai mới. Kinh Thánh viết rằng anh ta vứt bỏ chiếc áo choàng của mình, vùng đứng dậy và tiến về phía Đức Giê-su. Chiếc áo choàng đối với một người ăn mày bên lề đường không đơn thuần chỉ là mảnh vải che thân chống lại cái lạnh của màn đêm, mà nó còn là giấy phép hành nghề, là biểu tượng pháp lý xác nhận địa vị ăn mày của anh trước chính quyền và xã hội, là tài sản duy nhất mà anh có được trên cõi đời này. Vứt bỏ chiếc áo choàng đồng nghĩa với việc anh chấp nhận cắt đứt hoàn toàn với quá khứ đen tối, với kiếp sống cúi đầu bám víu vào sự bố thí của người đời để bước vào một chương hoàn toàn mới trong ơn gọi làm con cái Thiên Chúa. Anh không còn cần đến chiếc áo che chở sự nghèo hèn nữa, bởi vì giờ đây anh đang tiến về phía Ánh Sáng đích thực. Trong đời sống thiêng liêng của chúng ta, biết bao lần chúng ta cũng ôm ấp những “chiếc áo choàng” tội lỗi, những thói quen cũ kỹ, những sự tổn thương, những sự bám víu vào vật chất và danh vọng ảo huyền. Chúng ta muốn gặp Chúa nhưng lại không dám dứt khoát vứt bỏ những thứ đang trói buộc mình trong bóng tối. Bài học từ người mù Giê-ricô nhắc nhở chúng ta rằng: để bước tới gặp gỡ Đức Ki-tô, ta phải có can đảm buông bỏ tất cả những gì thuộc về con người cũ, đứng dậy với tư thế ngẩng cao đầu của một người được giải thoát.
Khi người mù đã đứng trước mặt, Đức Giê-su không tự ý áp đặt điều mình muốn lên anh, dù Ngài thừa thừa khả năng để làm điều đó. Ngài đặt một câu hỏi vô cùng gần gũi nhưng cũng đầy thách đố: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?”. Câu hỏi này tưởng chừng như thừa thãi, bởi vì ai nhìn vào cũng biết rõ anh là một kẻ mù đang cần đôi mắt sáng. Nhưng Thiên Chúa luôn tôn trọng tự do và khát vọng sâu thẳm của con người. Ngài muốn nghe chính đôi môi của con người diễn tả niềm khao khát chân thành của họ. Ngài muốn chúng ta đối thoại với Ngài bằng tất cả sự chân thực của phận người yếu đuối. Câu trả lời của người mù ngắn gọn, súc tích nhưng chứa chan niềm tin tuyệt đối: “Lạy Ngài, xin cho tôi được thấy!”. Anh không xin tiền bạc, không xin một chỗ đứng danh vọng trong xã hội, không xin sự đền bù cho những năm tháng bị lãng quên; anh chỉ xin một điều duy nhất: ánh sáng. Ánh sáng để nhìn thấy khuôn mặt của Thiên Chúa, ánh sáng để nhìn thấy vẻ đẹp của kỳ quan thiên nhiên, ánh sáng để tự mình bước đi trên đôi chân của chính mình chứ không phải sống nhờ sự dẫn dắt mù quáng của kẻ khác.
Đáp lại niềm khao khát cháy bỏng ấy, Đức Giê-su phán một câu định mệnh: “Hãy nhìn xem, lòng tin của anh đã cứu chữa anh!”. Ngay lập tức, đôi mắt mù lòa được mở ra, những mảng tối dày đặc bủa vây bao năm tháng bỗng chốc tan biến trước luồng ánh sáng chói lọi của ơn ban thiên đượm. Nhưng điều tuyệt vời nhất không dừng lại ở việc đôi mắt thể lý được chữa lành. Phản ứng tiếp theo của người vừa được sáng mắt mới là đỉnh cao của ơn cứu độ: “Và anh ta đi theo Người, vừa đi vừa tôn vinh Thiên Chúa”. Anh không quay về con đường cũ để tiếp tục cuộc sống ích kỷ hay tìm kiếm sự hưởng thụ cá nhân; anh chọn cách trở thành môn đệ bước theo chân Thầy trên con đường lên Giê-ru-sa-lem. Sự chữa lành của Thiên Chúa không bao giờ chỉ dừng lại ở mức độ giải quyết một nhu cầu sinh học hay vật chất tạm thời, mà nó luôn hướng đến việc tái lập mối tương quan thâm sâu giữa con người với Thiên Chúa, biến đổi con người thành chứng nhân sống động cho tình yêu và lòng thương xót. Tôn vinh Thiên Chúa bằng cả cuộc đời bước theo Ngài chính là lời tạ ơn tuyệt vời nhất mà một thọ tạo có thể dâng lên Đấng Tạo Hóa.
Nhìn rộng ra toàn cảnh cuộc sống của Giáo Hội và xã hội hôm nay, hình ảnh người mù bên vệ đường Giê-ricô vẫn đang hiện thân qua hàng triệu triệu con người đang khao khát ơn cứu độ. Đó là những người trẻ đang chới với giữa dòng đời tục hóa, bị cuốn vào những ảo tưởng của chủ nghĩa tiêu thụ và sự cô đơn kỹ thuật số. Đó là những người già cả bị bỏ rơi trong các viện dưỡng lão hay những góc khuất của sự lãng quên gia đình. Đó là những người đang gánh chịu ơn gọi đau khổ trên giường bệnh, hay những mảnh đời bất hạnh đang chịu đựng bất công, áp bức trong một thế giới đầy dẫy bạo lực và hận thù. Tất cả họ đều đang ngồi bên vệ đường lịch sử, đang lắng nghe những âm thanh hỗn độn của thời đại và tự hỏi liệu Thiên Chúa có đang đi qua đời họ hay không.
Trách nhiệm của những người mang danh là Kitô hữu, là môn đệ của Đức Giê-su trong thời đại này chính là không được phép lặp lại sai lầm của đám đông vô cảm. Chúng ta không được làm ngơ trước tiếng kêu cứu của anh chị em đồng loại, càng không được dùng sự đạo đức hình thức hay sự ích kỷ cá nhân để ngăn cản người khác đến với nguồn mạch ơn cứu độ. Ngược lại, chúng ta phải trở thành những cánh tay nối dài của Thiên Chúa, là những sứ giả của niềm hy vọng, luôn sẵn sàng đến gần những ai đang đau khổ và thì thầm bên tai họ lời trấn an đầy ân sủng: “Cứ vững lòng, đứng lên, Chúa đang gọi anh đấy!”. Giáo Hội phải là một bệnh viện dã chiến giữa chiến trường cuộc đời, nơi cửa luôn rộng mở để đón nhận những thương binh của trần thế, nơi không có sự phán xét lạnh lùng mà chỉ có tình mẫu tử bao dung và lòng xót thương vô bờ bến của Thiên Chúa được thể hiện qua hành động cụ thể của từng người tín hữu.
Hơn thế nữa, bài học từ người mù Giê-ricô cũng là một lời mời gọi sâu sắc hướng về đời sống cầu nguyện cá nhân của mỗi chúng ta. Trong nhịp sống hối hả,ồn ào và đầy rẫy những lo toan vật chất hôm nay, tâm hồn chúng ta đôi khi cũng rơi vào trạng thái chai sạn, mệt mỏi và mù lòa trước những thực tại thiêng liêng. Chúng ta mải miết chạy theo những mục tiêu trần thế mà quên mất rằng Thiên Chúa đang đi ngang qua từng khoảnh khắc của cuộc đời chúng ta, qua những biến cố vui buồn của gia đình, qua những cơ hội làm ơn phước cho người khác, qua lời mời gọi của sự bác ái và tha thứ. Có những lúc chúng ta cảm thấy bế tắc, cô đơn và tuyệt vọng trước những khó khăn thử thách của hoàn cảnh, nhưng lại ngại ngùng không dám cất tiếng kêu xin Chúa. Đừng để cho sự tự ái hay những mặc cảm tội lỗi bịt miệng chúng ta. Hãy học lấy sự can đảm của Bartimeu: hãy cất cao tiếng kêu từ đáy lòng, vượt qua mọi rào cản tâm lý và áp lực xã hội để thưa với Chúa rằng: “Lạy Chúa, xin thương xót con, xin cho con được thấy ánh sáng của Ngài!”.
Khi chúng ta có đủ can đảm để buông bỏ những “chiếc áo choàng” của sự tự mãn, của những thói hư tật xấu và sự bám víu trần tục để đứng dậy bước tới gặp gỡ Đức Giê-su, chúng ta sẽ nhận ra rằng Ngài luôn chờ đợi chúng ta với tấm lòng rộng mở. Ngài sẽ hỏi chúng ta câu hỏi quen thuộc: “Con muốn Ta làm gì cho con?”. Và đó là lúc chúng ta dâng lên Ngài những ước nguyện chân thành nhất của cõi lòng: xin ơn chữa lành cho những vết thương lòng, xin ơn tha thứ cho những lầm lỗi quá khứ, xin ánh sáng soi đường cho những quyết định tương lai, và trên hết, xin cho chúng ta có được một đức tin kiên vững để không bao giờ buông xuôi trước nghịch cảnh. Được Chúa chữa lành và ban cho ánh sáng chân lý, chúng ta không thể giữ món quà đó cho riêng mình. Giống như người mù xưa kia sau khi sáng mắt đã quyết định cất bước theo chân Thầy, người Kitô hữu hôm nay cũng phải mang ánh sáng và niềm vui Tin Mừng đến cho những mảnh đời tối tăm khác đang còn ngồi bên lề đường của cuộc sống.
Hành trình đức tin là một chuỗi những lần chúng ta để cho Đức Giê-su chạm đến và biến đổi. Mỗi Thánh lễ chúng ta tham dự, mỗi lời kinh chúng ta nguyện cầu, mỗi nghĩa cử yêu thương chúng ta sẻ chia cho người túng thiếu chính là những nhịp cầu nối kết giữa trần gian khốn khổ này với cõi vĩnh hằng đầy ắp tình yêu thương của Thiên Chúa. Đừng để bất kỳ ngày sống nào trôi qua mà trong lòng chúng ta thiếu vắng tiếng kêu cầu ơn cứu độ, và cũng đừng để bất kỳ ai xung quanh chúng ta phải ra đi trong bóng tối tuyệt vọng mà không nhận được một tia hy vọng từ tấm lòng của những người môn đệ Đức Ki-tô.
Nguyện xin Thiên Chúa, qua lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và các thánh, ban cho mỗi chúng ta ơn đổi mới tâm hồn, để chúng ta biết trân trọng từng khoảnh khắc Chúa đang đi qua cuộc đời mình, biết cất cao tiếng nói của niềm tin yêu phó thác, và biết can đảm từ bỏ con đường cũ để bước đi theo ánh sáng chân lý của Ngài. Xin cho đôi mắt đức tin của chúng ta luôn tinh tường để nhận ra sự hiện diện âm thầm nhưng mạnh mẽ của Đức Giê-su trong từng biến cố thăng trầm của nhân thế, để rồi đi đến đâu, chúng ta cũng trở thành những chứng nhân của sự sống, của niềm vui và của lòng thương xót vô biên, ca tụng và tôn vinh danh thánh Chúa đến muôn đời muôn thuở.
Lm. Anmai, CSsR


















