THỨ SÁU TUẦN THÁNH
NGÀY HỘI THÁNH ĐỨNG LẶNG DƯỚI CHÂN THẬP GIÁ
Có những ngày trong năm phụng vụ, Hội Thánh hát lên rất nhiều. Có những ngày chuông đổ vang, nến sáng rực, hoa nở đầy bàn thờ, tiếng Alleluia ngân dài như không muốn dứt. Nhưng cũng có một ngày, mọi sự dường như lắng xuống. Không đàn hát rộn ràng. Không thánh lễ theo nghĩa thông thường. Không lời chúc mừng. Không vẻ huy hoàng. Chỉ còn lại một bầu khí trầm lặng, thâm nghiêm, sâu thẳm, như thể cả đất trời đang nín thở trước một mầu nhiệm quá lớn. Đó là Thứ Sáu Tuần Thánh.
Thứ Sáu Tuần Thánh không phải là một ngày bình thường. Đây là ngày Hội Thánh tưởng niệm cuộc Thương Khó và cái chết cứu độ của Chúa Giêsu Kitô. Nhưng nói “tưởng niệm” thôi vẫn chưa đủ. Vì Hội Thánh không chỉ nhắc nhớ lại một biến cố đã qua, như người ta mở một trang sử cũ rồi đọc lại trong cảm xúc bùi ngùi. Không. Trong phụng vụ, Hội Thánh dẫn con cái mình bước vào mầu nhiệm ấy, đứng trước thập giá ấy, chiêm ngắm tình yêu ấy, để cho trái tim mình bị đánh động, để cho tội lỗi mình bị phơi bày, để cho lòng chai đá của mình được đập vỡ, và để cho ơn cứu độ của Thiên Chúa thấm vào từng ngõ ngách của tâm hồn.
Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày rất buồn, nhưng không phải là nỗi buồn tuyệt vọng. Là ngày đau thương, nhưng không phải đau thương vô nghĩa. Là ngày có máu chảy, có nước mắt, có phản bội, có đòn roi, có mão gai, có những chiếc đinh, có cây thập giá, có tiếng kêu hấp hối, có bóng tối phủ kín mặt đất. Nhưng chính trong ngày này, Hội Thánh lại nhìn thấy tình yêu lớn nhất. Tình yêu đi đến tận cùng. Tình yêu không nói suông. Tình yêu không dừng ở cảm xúc. Tình yêu chấp nhận bị nghiền nát để cứu người mình yêu.
Nếu có ai hỏi: ngày nào cho thấy rõ nhất Thiên Chúa yêu con người? Có lẽ câu trả lời không phải là ngày Bêlem với máng cỏ đơn sơ, dù nơi đó tình yêu đã khởi sự lộ ra. Cũng không chỉ là ngày Chúa làm phép lạ, chữa bệnh, cho kẻ chết sống lại, dù nơi đó quyền năng và lòng thương xót đã tỏ bày. Nhưng là ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Bởi vì ở đó, Thiên Chúa không còn nói bằng dụ ngôn nữa. Người không còn nói bằng lời giảng dạy nữa. Người nói bằng máu. Người nói bằng thân xác bị nộp trao. Người nói bằng đôi tay bị đóng đinh. Người nói bằng cạnh sườn bị đâm thâu. Người nói bằng một tình yêu chấp nhận chết để người khác được sống.
Thứ Sáu Tuần Thánh trước hết là ngày mặc khải sự nghiêm trọng của tội lỗi. Nhiều khi con người quá quen với tội, nên không còn cảm thấy tội là điều đáng sợ. Người ta gọi cái ác bằng những tên nhẹ hơn. Người ta bào chữa cho sự gian dối. Người ta làm quen với bất công. Người ta để lòng ghen ghét, kiêu ngạo, ích kỷ, dục vọng, tham lam len lỏi vào đời sống như chuyện bình thường. Thậm chí có lúc người ta phạm tội mà không còn thấy cắn rứt. Trái tim dần chai. Lương tâm dần mờ. Và rồi người ta tưởng tội không đáng gì.
Nhưng cứ nhìn lên thập giá trong chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, chúng ta sẽ hiểu tội khủng khiếp đến mức nào. Nếu tội là chuyện nhỏ, Con Thiên Chúa đã không phải trả giá bằng chính mạng sống mình. Nếu tội chỉ là một sơ suất nhẹ, đã không cần đến máu của Đấng vô tội. Nếu tội có thể dễ dàng xóa bỏ bằng vài lời giải thích, đã không cần đến cây thập giá dựng lên trên đồi Can-vê. Thập giá là bằng chứng không thể chối cãi rằng tội lỗi là một thực tại rất nặng. Nó phá hủy tương quan giữa con người với Thiên Chúa. Nó bẻ gãy phẩm giá con người. Nó làm cho kẻ vô tội phải đau khổ. Nó khiến con người đóng đinh chính Đấng đến để cứu mình.
Chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, khi nghe đọc bài Thương Khó, ta không được đứng như một khán giả nghe một câu chuyện xa lạ. Nếu chỉ nghe để xúc động rồi thôi, thì chưa đủ. Cần phải nghe như nghe câu chuyện của chính mình. Chính sự kiêu ngạo của tôi, sự hẹp hòi của tôi, những lần tôi ngoảnh mặt làm ngơ trước tha nhân, những lần tôi nói lời làm người khác đau, những lần tôi phản bội lương tâm, những lần tôi sống giả hình, những lần tôi cầu nguyện môi miệng mà lòng xa Chúa, những lần tôi đặt mình lên trên Chúa, tất cả những điều đó đều có phần trong cuộc đóng đinh ấy. Không phải chỉ Giuđa phản bội Chúa. Nhiều lần tôi cũng phản bội. Không phải chỉ Phêrô chối Chúa. Nhiều lần tôi cũng chối Chúa bằng cách sống không đúng với Tin Mừng. Không phải chỉ đám đông xưa đã hét lên “Đóng đinh nó vào thập giá”, nhưng mỗi khi tôi chọn cái ác, chọn ích kỷ, chọn sự dữ, tôi cũng góp tiếng mình vào đám đông ấy.
Vì thế, Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày không cho phép ta đổ lỗi cho người khác. Ngày này kéo ta trở về với lương tâm mình. Đặt ta trước sự thật về mình. Làm cho ta thôi nhìn quanh để kết án thiên hạ, và bắt đầu nhìn vào lòng mình để sám hối. Nhiều người dễ xúc động trước Chúa chịu nạn, nhưng lại không muốn thay đổi đời sống. Nhiều người rơi nước mắt khi hôn chân Chúa, nhưng vẫn giữ trong lòng những hận thù không chịu buông. Nhiều người quỳ rất lâu trước thập giá, nhưng lại không chịu đóng đinh tính xác thịt, ích kỷ, tự ái, ham mê trần tục nơi chính mình. Nếu như thế, ta chỉ đứng gần thập giá bằng thân xác, còn tâm hồn thì vẫn ở rất xa.
Nhưng Thứ Sáu Tuần Thánh không chỉ cho ta thấy sự ghê gớm của tội lỗi. Sâu hơn nữa, ngày này mặc khải tình yêu vô biên của Thiên Chúa. Và đây mới là điều làm cho thập giá trở thành trung tâm của đời sống Kitô hữu. Nếu chỉ nhìn thập giá như biểu tượng của đau khổ, ta mới hiểu một nửa. Thập giá không chỉ là đau khổ. Thập giá là tình yêu chấp nhận đau khổ vì người mình yêu. Đó là điều làm cho thập giá khác với mọi thứ khổ đau khác trên đời.
Biết bao người đau khổ vì bệnh tật, vì hiểu lầm, vì nghèo túng, vì thất bại, vì bị phản bội. Nhưng nơi Đức Kitô, đau khổ ấy trở thành hiến lễ cứu độ, bởi vì Người đón nhận nó trong tự do, trong vâng phục, trong yêu thương, để cứu nhân loại. Người không bị kéo lên thập giá như một nạn nhân bất lực hoàn toàn. Người tự hiến. Người chấp nhận. Người đi tới cùng con đường ấy vì yêu. Chính điều đó làm cho Thứ Sáu Tuần Thánh trở thành ngày của tình yêu lớn nhất.
Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu của người hy sinh mạng sống vì người mình yêu. Câu ấy chúng ta đã nghe nhiều. Nhưng chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, câu ấy không còn là một châm ngôn đẹp nữa. Nó trở thành thịt, thành máu, thành vết thương, thành sự thật. Chúa Giêsu không yêu chúng ta bằng một thứ tình yêu chung chung. Người yêu từng người. Yêu trong khi biết rõ tất cả sự yếu đuối, bất trung, phản bội, nguội lạnh của ta. Yêu không phải vì ta xứng đáng, nhưng vì Người là tình yêu. Yêu không phải đợi ta hoàn hảo rồi mới cứu, nhưng yêu ngay khi ta còn là tội nhân. Yêu đến mức không giữ lại gì cho mình. Yêu đến mức để người ta lột áo mình, đánh đập mình, nhổ vào mặt mình, đội mão gai cho mình, đóng đinh mình, giết mình. Và trong tất cả những điều ấy, Người vẫn không ngừng yêu.
Có một điều rất cảm động trong Thứ Sáu Tuần Thánh: Chúa Giêsu không chỉ đau vì thể xác. Người còn đau trong linh hồn. Bị môn đệ phản bội. Bị người thân tín chối bỏ. Bị đám đông từng tung hô mình quay lưng. Bị kết án bất công. Bị chế giễu trong lúc hấp hối. Bị cô đơn tận cùng. Đó là nỗi đau mà nhiều người trong chúng ta có thể hiểu phần nào. Có những vết thương thể xác rồi cũng lành. Nhưng có những vết thương do con người gây ra trong lòng nhau thì dai dẳng lắm. Bị phản bội đau lắm. Bị hiểu lầm đau lắm. Bị bỏ rơi đau lắm. Bị chính người mình thương quay lưng đau lắm. Và Chúa Giêsu đã đi vào tất cả những nỗi đau ấy. Cho nên, từ Thứ Sáu Tuần Thánh, không còn nỗi đau con người nào mà Chúa không hiểu. Không còn sự cô đơn nào mà Chúa không đi qua. Không còn giọt nước mắt nào mà Chúa không biết giá của nó.
Bởi đó, Thứ Sáu Tuần Thánh còn là ngày an ủi những người đau khổ. Khi chúng ta đau, nhiều lúc ta có cảm tưởng mình bị bỏ quên. Ta tự hỏi: Chúa ở đâu? Tại sao Chúa im lặng? Tại sao Chúa không cất cây thập giá này đi? Nhưng nhìn lên Chúa chịu đóng đinh, ta thấy một điều: Thiên Chúa không luôn cất đau khổ ra khỏi đời ta ngay lập tức, nhưng Người bước vào đau khổ ấy với ta. Người không cứu thế gian bằng cách đứng xa đau khổ. Người cứu thế gian bằng cách đi vào giữa đau khổ, ôm lấy nó, biến nó thành con đường cứu độ. Vì thế, đối với người Kitô hữu, đau khổ không còn hoàn toàn vô nghĩa. Đau khổ vẫn đau. Thập giá vẫn nặng. Nước mắt vẫn mặn. Nhưng từ ngày Chúa Giêsu chịu đóng đinh, mọi đau khổ kết hợp với Người đều có thể trở thành của lễ, trở thành lời cầu nguyện, trở thành con đường thanh luyện, trở thành hạt giống phục sinh.
Thứ Sáu Tuần Thánh cũng là ngày dạy ta hiểu thế nào là sự vâng phục đích thực. Từ nguyên tổ, con người sa ngã vì không vâng phục. Adam đã muốn tự quyết thay Thiên Chúa. Con người mọi thời cũng vậy. Ta muốn ý mình hơn ý Chúa. Ta thích điều mình muốn hơn điều Chúa muốn. Ta dễ nói “xin vâng” khi mọi sự thuận ý, nhưng khi phải từ bỏ, phải hy sinh, phải chấp nhận điều trái ý, lòng ta bắt đầu chống lại. Trong khi đó, Chúa Giêsu đã vâng phục cho đến chết, và chết trên thập giá. Sự vâng phục ấy không phải là một thái độ cúi đầu cam chịu vô hồn, nhưng là sự phó thác trọn vẹn trong tình yêu đối với Chúa Cha. Người vâng phục vì tin vào chương trình cứu độ của Cha. Người vâng phục để cứu chúng ta. Người vâng phục để chữa lành sự bất tuân của nhân loại.
Nhìn lên thập giá, ta buộc phải tự hỏi: tôi có thật sự biết vâng phục Chúa không? Hay tôi chỉ muốn dùng Chúa để bảo đảm cho những dự tính của mình? Tôi có dám nói “xin theo ý Chúa” khi đời sống đi vào ngõ tối không? Tôi có biết đặt chương trình của Chúa lên trên sở thích cá nhân không? Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày đụng vào tận gốc cái tôi nổi loạn nơi con người. Ngày ấy dạy ta rằng không thể theo Chúa nếu không đi vào con đường từ bỏ mình. Không thể nói yêu Chúa mà lại khước từ thập giá. Không thể muốn phục sinh mà không muốn chết đi cho tính ích kỷ.
Một ý nghĩa rất sâu nữa của Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày của sự tha thứ. Giữa nỗi đau cùng cực, Chúa Giêsu không để lòng mình chìm trong cay đắng. Người không nguyền rủa. Người không báo thù. Người không dùng quyền năng để tiêu diệt những kẻ làm hại mình. Trái lại, Người thưa: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.” Đây là một câu không dễ nghe, càng không dễ sống. Bởi vì đối với con người, khi bị xúc phạm, phản bội, chà đạp, phản ứng tự nhiên là muốn đòi lại, muốn giữ trong lòng một nỗi oán, muốn người kia phải trả giá. Nhưng Chúa lại chọn tha thứ.
Tha thứ không có nghĩa là phủ nhận sự dữ. Tha thứ cũng không có nghĩa là xem việc làm ác là chuyện không quan trọng. Tha thứ càng không có nghĩa là mềm yếu. Tha thứ là hành vi mạnh mẽ nhất của tình yêu. Chỉ ai thật sự lớn mới tha thứ được. Chỉ ai được Thiên Chúa chạm vào thật sâu mới có thể buông bỏ oán hờn. Và Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày mời ta học bài học rất khó ấy. Nhiều người quỳ hôn chân Chúa rất sốt sắng, nhưng lại giữ trong lòng một danh sách dài những người mình không muốn tha. Nếu ta hôn chân Chúa mà lòng còn nuôi thù hận, thì nụ hôn ấy còn dang dở. Bởi vì không thể yêu Đấng đã tha thứ trên thập giá mà lại khép lòng trước anh em.
Thứ Sáu Tuần Thánh còn là ngày của sự thinh lặng. Trong một thế giới ồn ào, vội vã, náo động, người ta sợ thinh lặng. Người ta phải mở cái gì đó lên, phải nghe gì đó, phải làm gì đó, phải lấp đầy khoảng trống bằng âm thanh, tin tức, điện thoại, chuyện trò. Nhưng chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, Hội Thánh dạy ta thinh lặng. Không phải thứ im lặng trống rỗng, nhưng là sự thinh lặng đầy chất chứa. Thinh lặng để nghe tiếng roi quất vào thân xác Chúa. Thinh lặng để nghe tiếng đinh xuyên qua tay chân Chúa. Thinh lặng để nghe tiếng lòng mình. Thinh lặng để nhận ra biết bao lần trong đời, ta đã làm Chúa đau. Thinh lặng để hiểu rằng có những mầu nhiệm không thể tiếp cận bằng ồn ào.
Trong thinh lặng ấy, con người mới thấy rõ mình nghèo biết bao, bé nhỏ biết bao, tội lỗi biết bao, mà cũng được yêu biết bao. Có khi Chúa không nói nhiều trong chiều Thứ Sáu Tuần Thánh, nhưng chính sự im lặng của Người lại nói mạnh hơn mọi lời giảng. Thập giá đứng đó. Chúa treo đó. Máu chảy đó. Và tâm hồn nào còn biết rung động sẽ hiểu: mình được yêu đến thế này sao? Mình có đáng để Chúa chịu như vậy không? Tại sao Chúa lại yêu mình đến cùng như thế? Chính những câu hỏi ấy làm nên chiều sâu của tĩnh tâm. Tĩnh tâm không phải chỉ là nghe thật nhiều ý hay. Tĩnh tâm là để trái tim bị thập giá đánh động.
Ngày này, Hội Thánh không cử hành Thánh lễ. Đó cũng là một dấu chỉ rất mạnh. Nhà tạm trống. Bàn thờ trống. Mọi thứ như nghèo đi. Thiếu đi. Trống vắng đi. Sự vắng đó không phải để tạo cảm giác buồn đơn thuần, nhưng để nói lên rằng Tân Lang đã bị đem đi. Hội Thánh sống cảm thức mất mát. Sống cảm thức chờ đợi. Sống cảm thức của một tình yêu vừa bị đóng đinh. Chính sự thiếu vắng ấy làm cho người tín hữu cảm được giá trị lớn lao của sự hiện diện mà thường ngày ta vẫn quen đến mức không còn cảm nhận. Có những điều khi còn, ta xem là bình thường; chỉ đến khi vắng đi, ta mới biết nó quý dường nào. Chiều Thứ Sáu Tuần Thánh dạy ta biết quý Chúa hơn, quý Thánh Thể hơn, quý ân sủng hơn, quý tình yêu cứu độ hơn.
Nghi thức suy tôn thánh giá trong ngày này là một trong những khoảnh khắc cảm động nhất của năm phụng vụ. Cây thập giá không phải là một vật trang trí. Đó là nơi Ơn Cứu Độ treo lên. Đó là ngai tòa của Vua Tình Yêu. Đó là nơi sự dữ tưởng thắng mà lại thua, nơi cái chết tưởng khép lại mà lại mở ra sự sống, nơi tội lỗi tưởng ngự trị mà lại bị đánh bại bởi lòng thương xót. Khi tín hữu tiến lên hôn chân Chúa, cử chỉ ấy phải là một lời tuyên xưng: lạy Chúa, con tin rằng chính nơi sự thất bại bề ngoài này là chiến thắng thật. Con tin rằng chính nơi thân xác tan nát này là sự sống của con. Con tin rằng thập giá không phải là ô nhục cuối cùng, nhưng là vinh quang của tình yêu.
Nhưng hôn chân Chúa không chỉ là cử chỉ đạo đức. Nó phải trở thành một quyết tâm sống. Hôn chân Chúa nghĩa là chấp nhận đi theo con đường của Chúa. Hôn chân Chúa là từ bỏ con đường dễ dãi của ích kỷ. Hôn chân Chúa là nói không với tội lỗi. Hôn chân Chúa là tập yêu thương khi phải trả giá. Hôn chân Chúa là biết cúi xuống phục vụ. Hôn chân Chúa là không bỏ chạy khi đời đòi hy sinh. Hôn chân Chúa là tin rằng mất vì yêu thì không phải là mất. Hôn chân Chúa là học lấy trái tim của Đấng bị đâm thâu nhưng vẫn tuôn trào máu và nước cho thế gian.
Thứ Sáu Tuần Thánh còn là ngày rất gần với những người bị tổn thương trong xã hội: người bị chà đạp phẩm giá, người bị xét đoán bất công, người nghèo bị bỏ quên, người cô đơn không ai nhớ tới, người bệnh nằm trong đau đớn, người tù nhân ăn năn, người già bị bỏ mặc, người vợ người chồng bị phản bội, đứa trẻ lớn lên trong vết thương gia đình. Chúa Giêsu chịu nạn đã đi vào hàng ngũ của tất cả những người bị thương tích ấy. Cho nên, nếu thực sự sống Thứ Sáu Tuần Thánh, ta không thể chỉ xúc động với Chúa mà lại dửng dưng với những thân phận đau khổ quanh mình. Ai đứng dưới chân thập giá mà không học yêu người đau khổ, thì vẫn chưa hiểu thập giá.
Đó là lý do vì sao Thứ Sáu Tuần Thánh không được sống chỉ bằng nước mắt, nhưng còn bằng lòng bác ái. Nếu Chúa đã hiến mình vì tôi, thì tôi cũng phải biết hiến mình phần nào cho anh em. Có thể không phải bằng những việc lớn lao, nhưng ít nhất bằng sự kiên nhẫn, sự cảm thông, sự hiện diện, sự phục vụ, sự hy sinh âm thầm trong gia đình, trong cộng đoàn, trong sứ vụ. Cây thập giá Chúa vác một lần đủ cho ơn cứu độ trần gian, nhưng mỗi ngày ta vẫn được mời vác lấy thập giá của bổn phận, của trung thành, của tha thứ, của yêu thương, để bước theo Người.
Có lẽ một trong những bi kịch lớn nhất của đời sống đạo là quen với thập giá mà không còn run sợ và xúc động. Thấy thập giá khắp nơi: trên bàn thờ, trên cổ áo, trong nhà, trên nóc tháp chuông, nhưng lòng lại không còn thấm. Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày Chúa lay ta dậy khỏi sự quen thuộc ấy. Để ta nhìn lại cây thập giá không như vật quen mắt, mà như lời chất vấn. Chúa hỏi tôi: con có hiểu giá của linh hồn con không? Con có hiểu Cha yêu con đến đâu không? Con có còn dám sống hời hợt với tội lỗi không? Con có còn muốn giữ mãi tính cũ, người cũ, nếp sống cũ không? Con có sẵn sàng để tình yêu này biến đổi đời con không?
Ngày này cũng là ngày của Đức Mẹ đứng dưới chân thập giá. Hình ảnh Mẹ âm thầm đứng đó là bài học lớn cho đời sống thiêng liêng. Mẹ không la hét. Mẹ không oán trách. Mẹ không nổi loạn trước ý muốn của Thiên Chúa. Mẹ đau tận cùng, nhưng vẫn đứng đó trong đức tin. Có những đau khổ không thể giải thích. Có những biến cố không thể hiểu ngay. Có những giờ phút chỉ còn biết đứng đó với Chúa, đứng đó trong vâng phục, đứng đó trong nước mắt mà vẫn tin. Đức Mẹ dạy ta sống những giờ phút ấy. Dạy ta khi đau không bỏ Chúa. Khi tối tăm không mất đức tin. Khi trái tim bị xé nát vẫn không buông tay Thiên Chúa.
Và cạnh Mẹ là môn đệ Gioan, người môn đệ được mời gọi ở lại. Trong khi nhiều người chạy trốn, vẫn có người ở lại dưới chân thập giá. Đó là hình ảnh của người môn đệ chân thật. Theo Chúa không chỉ trong ngày vinh quang, mà còn trong ngày ô nhục. Không chỉ lúc Chúa làm phép lạ, mà cả lúc Chúa bị chế giễu. Không chỉ khi được tung hô, mà cả khi bị đóng đinh. Đây là câu hỏi rất thật cho mỗi Kitô hữu: tôi theo Chúa đến mức nào? Tôi có ở lại với Chúa khi đời sống đạo không còn niềm an ủi dễ chịu? Tôi có trung thành khi phải trả giá không? Tôi có còn cầu nguyện khi thấy khô khan? Tôi có còn giữ lương tâm ngay thẳng khi điều đó làm tôi thiệt thòi không?
Thứ Sáu Tuần Thánh cuối cùng là ngày của niềm hy vọng âm thầm. Nghe có vẻ lạ, nhưng đúng là như thế. Bởi nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, hôm ấy là ngày thất bại hoàn toàn. Chúa chết. Môn đệ tan tác. Đám đông giải tán. Bóng tối phủ xuống. Tất cả dường như chấm hết. Nhưng chính trong bóng tối dày nhất ấy, chương trình cứu độ lại đang được hoàn tất. Điều đó dạy ta một bài học rất sâu: có những lúc trong đời, Thiên Chúa đang hành động mạnh nhất דווקא khi ta tưởng như Ngài im lặng nhất. Có những giờ phút tưởng là mất tất cả, nhưng thật ra là lúc ơn cứu độ âm thầm làm việc. Có những thập giá tưởng chỉ là kết thúc, nhưng lại là cánh cửa mở ra sự sống mới.
Bởi đó, người Kitô hữu không tôn thờ đau khổ, nhưng cũng không tuyệt vọng trước đau khổ. Người Kitô hữu không đi tìm thập giá cách bệnh hoạn, nhưng khi thập giá đến, họ biết rằng nếu kết hợp với Chúa Giêsu, thập giá có thể trở thành con đường thánh hóa. Thứ Sáu Tuần Thánh dạy ta đứng trước đau khổ với lòng tin, chứ không với cay đắng. Với phó thác, chứ không với phản loạn. Với hy vọng, chứ không với buông xuôi.
Anh chị em thân mến, nếu phải tóm lại ý nghĩa của Thứ Sáu Tuần Thánh trong một vài lời, có lẽ có thể nói như thế này: đây là ngày Hội Thánh chiêm ngắm tình yêu cứu độ của Thiên Chúa được đẩy tới tận cùng trên thập giá; là ngày con người nhận ra sự khủng khiếp của tội lỗi mình; là ngày người tín hữu được mời gọi sám hối, tha thứ, vâng phục, yêu thương và ở lại dưới chân thập giá với Chúa.
Nhưng sẽ là chưa đủ nếu bài chia sẻ này kết thúc ở kiến thức. Bởi điều quan trọng nhất không phải là “tôi hiểu Thứ Sáu Tuần Thánh có ý nghĩa gì”, mà là “Thứ Sáu Tuần Thánh thay đổi gì trong đời tôi”. Sau khi nghe về thập giá, tôi có quyết tâm bỏ một tội quen không? Tôi có thôi sống hời hợt không? Tôi có dám đi làm hòa với người mình đang bất hòa không? Tôi có dám tha thứ không? Tôi có dám bớt cái tôi để yêu hơn không? Tôi có biết dành thời gian ở lại dưới chân Chúa hơn không? Tôi có biết mang thập giá đời mình với sự kết hợp mật thiết hơn cùng Chúa không?
Ước gì chiều Thứ Sáu Tuần Thánh năm nay không trôi qua như một nghi lễ đẹp mà quen. Ước gì mỗi người chúng ta thật sự bước vào bầu khí thánh của ngày này với lòng run sợ thánh thiện, với tâm hồn thống hối, với nước mắt biết ơn. Ước gì khi quỳ trước thập giá, ta không chỉ cúi đầu bằng thân xác, mà còn cúi mình bằng cả cuộc đời. Ước gì khi hôn chân Chúa, ta dám thưa trong lòng: lạy Chúa, con không muốn đóng đinh Chúa thêm nữa bằng đời sống tội lỗi của con; xin cho con biết chết đi cho con người cũ để được sống đời mới trong Chúa.
Xin cho chúng ta đừng sợ thập giá, nhưng sợ sống mà không yêu. Xin cho chúng ta đừng chỉ khóc vì Chúa đã chết, nhưng biết sống sao để cái chết ấy không trở thành vô ích nơi đời mình. Xin cho chúng ta hiểu rằng dưới chân thập giá, mọi kiêu căng đều phải cúi xuống, mọi giả hình đều phải rơi mặt nạ, mọi cứng cỏi đều phải mềm lại, mọi tội lỗi đều được mời gọi đem ra ánh sáng, và mọi vết thương đều có thể được chữa lành nhờ Máu Cực Thánh của Đấng Cứu Thế.
Và xin cho mỗi Thứ Sáu Tuần Thánh đi qua không làm ta buồn hơn theo kiểu thế gian, nhưng làm ta thánh hơn, thật hơn, hiền hơn, sâu hơn, yêu hơn. Để từ cây thập giá, ta học được ngôn ngữ của tình yêu tự hiến. Từ cạnh sườn bị đâm thâu, ta học được lòng thương xót. Từ sự thinh lặng của Chúa, ta học được phó thác. Từ máu và nước chảy ra, ta học được giá của ơn cứu độ. Và từ cái chết của Chúa, ta học được con đường đi vào sự sống.
Xin cho chúng ta biết ở lại dưới chân thập giá đủ lâu để trái tim mình được đổi mới.
Lm. Anmai, CSsR