TIN GIÁO HỘI VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Thứ Bảy, ngày 26 tháng 9 năm 2026
Lm. Anmai, CSsR tổng hợp
Kính thưa cộng đoàn
Bài đọc thứ nhất hôm nay, trích sách Giảng Viên, nhắc người trẻ nhớ đến Đấng Tạo Hóa trong những ngày đời mình còn sức sống. Lời ấy không chỉ dành cho tuổi trẻ. Giữa nhịp sống khiến ta luôn nghĩ mình còn nhiều thời gian, sách Giảng Viên mời ta sống ngày đang có với một trái tim khôn ngoan. Trong Tin Mừng theo thánh Luca, khi mọi người còn kinh ngạc trước những việc Đức Giêsu làm, Người báo cho các môn đệ biết Con Người sẽ bị nộp vào tay người đời. Các ông không hiểu, nhưng lại sợ hỏi Người. Có khi chúng ta cũng muốn nghe những tin vui mà bước thật nhanh qua những điều khó hiểu, đau đớn. Bản tin sáng nay có niềm vui của những ngày tạ ơn, có định hướng mục vụ mới cho gia đình, có những lời mời gọi cầu nguyện; đồng thời cũng có tiếng kêu của người bệnh, người di dân và thường dân giữa chiến tranh. Xin Chúa giúp chúng ta đọc với lòng biết ơn, và đủ kiên nhẫn ở lại với những câu hỏi mà mỗi câu chuyện đặt ra.
Giáo hội Việt Nam
Hội đồng Giám mục Việt Nam công bố biên bản Hội nghị Thường niên kỳ II. Đây là cập nhật quan trọng so với bản tin được chuẩn bị trước đó. Biên bản chính thức, đăng ngày 25 tháng 9, xác nhận hội nghị diễn ra từ ngày 21 đến ngày 24 tháng 9 tại Tòa Giám mục Thái Bình và đã kết thúc. Trong tinh thần cầu nguyện, lắng nghe và phân định theo phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần”, các đức cha đã nghe chia sẻ từ Tiểu ban Hiệp hành và các ủy ban về loan báo Tin Mừng, truyền thông, phụng tự, Kinh Thánh, giáo sĩ và chủng sinh, giáo lý đức tin, giáo dân. Biên bản nêu hai quyết định đáng chú ý: thành lập Ủy ban chuẩn bị kỷ niệm 500 năm đón nhận Tin Mừng tại Việt Nam, 1533–2033, do Đức cha Đaminh Hoàng Minh Tiến làm trưởng ban; và biên soạn Thư Mục vụ 2026 với chủ đề “Mỗi gia đình Công giáo là một cộng đoàn thừa sai”. Hội nghị Thường niên kỳ I năm 2027 được ấn định từ ngày 5 đến 9 tháng 4 tại Tòa Giám mục Thanh Hóa. Việc công bố biên bản giúp cộng đoàn biết rõ những quyết định đã được các đức cha đưa ra, đồng thời có một văn bản chính thức để tiếp tục theo dõi việc triển khai.
Thư Mục vụ mới hướng đời sống Giáo hội Việt Nam về gia đình trong năm 2027. Thư Mục vụ được Hội đồng Giám mục Việt Nam công bố ngày 25 tháng 9, tiếp nối định hướng ba năm 2026–2028 về loan báo Tin Mừng. Nếu chủ đề năm 2026 là “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”, chủ đề được đề nghị cho năm 2027 là “Mỗi gia đình Công giáo là một cộng đoàn thừa sai”. Các đức cha nhắc lại hình ảnh gia đình như “Hội Thánh tại gia” và trình bày sứ vụ của gia đình ở ba môi trường: ngay trong mái ấm, trong cộng đoàn giáo xứ, và trong tương quan với những người chung quanh. Thư mời vợ chồng, cha mẹ và con cái học lắng nghe nhau, cùng phân định, truyền đạt đức tin bằng đời sống; mời các gia đình sống hòa thuận với hàng xóm, thăm viếng và chia sẻ với những người gặp khó khăn. Đây là một định hướng rất gần với cuộc sống. Một gia đình không cần đợi đến khi giải quyết hết mọi khó khăn mới bắt đầu cầu nguyện chung, ăn một bữa cơm có sự lắng nghe, hay hỏi thăm một gia đình khác trong khu xóm.
Thư Mục vụ đề nghị những việc cụ thể cho giáo xứ và từng gia đình. Hội đồng Giám mục mời các gia đình dành thời gian cầu nguyện, đọc Lời Chúa, duy trì những tập quán đạo đức tốt đẹp và giúp con cái lớn lên trong đức tin. Các hội đoàn được mời tạo cơ hội để các gia đình gặp gỡ, nâng đỡ nhau, đặc biệt quan tâm đến gia đình trẻ, gia đình di dân, gia đình đang trải qua đổ vỡ hoặc xa đời sống Giáo hội. Với các linh mục, thư đề nghị ưu tiên việc chuẩn bị hôn nhân, đồng hành với đôi vợ chồng trẻ, thăm viếng gia đình khó khăn và đào tạo những gia đình có thể đồng hành với gia đình khác. Lời mời này sẽ chỉ thực sự đi vào đời sống khi được chuyển thành những cuộc gặp, những người phụ trách và một cách đồng hành bền bỉ tại giáo xứ. Đối với cộng đoàn, có thể bắt đầu bằng câu hỏi đơn sơ: trong xóm đạo của mình, gia đình nào đang cần được hỏi thăm mà lâu nay chưa ai tìm đến?
Một cuộc phỏng vấn quốc tế nhìn vào sứ vụ của Giáo hội giữa người di dân tại Sài Gòn. Ngày 25 tháng 9, hãng tin truyền giáo Fides đăng bài phỏng vấn Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quang Tuyến, Giám mục phụ tá Tổng Giáo phận Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh. Đức cha nói về một đô thị liên tục đón người từ nhiều miền đến học tập, làm việc; những người trẻ xa gia đình và giáo xứ quê nhà cần một cộng đoàn để thuộc về. Theo lời Đức cha trong bài phỏng vấn, các giáo xứ tổ chức những cuộc gặp gỡ cho người di dân, và việc tham dự Thánh lễ vẫn là một điểm tựa quan trọng trong đời sống của nhiều người. Ngài cũng nhắc đến những thách đố mục vụ gia đình giữa biến chuyển của đời sống đô thị. Bài viết giúp nhìn người di dân qua một góc rất gần: sau giờ làm hay giờ học, họ cần được đón nhận như thành viên của cộng đoàn, được biết đến bằng tên gọi và có chỗ để chia sẻ những khó khăn của mình.
Giáo phận Thái Bình tạ ơn chặng đường 90 năm. Chiều 23 tháng 9, tại Nhà thờ Chính tòa Thái Bình, cộng đoàn giáo phận cử hành Thánh lễ tạ ơn mừng 90 năm thành lập trong sự hiệp thông của Đại diện Tòa Thánh tại Việt Nam và các đức cha tham dự hội nghị. Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng mở đầu Thánh lễ với lời mời tạ ơn và tri ân các thế hệ thừa sai, tiền nhân, các Thánh Tử Đạo. Trong bài giảng, Đức cha Giuse Trần Văn Toản mời cộng đoàn nhìn hành trình giáo phận bằng tâm tình tạ ơn, tạ lỗi và dấn thân; ngài nhắc đến người nghèo, người đau khổ và người di dân như những người giáo phận cần hướng tới. Cuối Thánh lễ, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski khích lệ cộng đoàn tiếp tục trao truyền ngọn lửa đức tin cho thế hệ sau. Chín mươi năm được tưởng nhớ qua một ngày lễ; còn việc trao truyền đức tin sẽ tiếp diễn trong gia đình, lớp giáo lý, giáo xứ và cách cộng đoàn chăm sóc những người yếu thế.
Nhà thờ Chính tòa Bùi Chu được khánh thành và cung hiến ngày 25 tháng 9. Hội đồng Giám mục Việt Nam đã truyền hình trực tiếp Thánh lễ tạ ơn lúc 9 giờ sáng do Đức cha Tôma Vũ Đình Hiệu chủ sự. Bài viết giới thiệu công trình nhắc đến một hành trình nhiều năm chuẩn bị, hạ giải và tái thiết. Sự kiện đánh dấu ngày hoàn thành một công trình lớn mà nhiều người trong giáo phận đã góp sức bằng chuyên môn, lao động, của cải và lời cầu nguyện. Trong đời sống Công giáo, nhà thờ chính tòa là nơi cộng đoàn giáo phận quy tụ quanh đức giám mục trong những cử hành quan trọng. Niềm vui khi ngôi nhà thờ mở cửa cũng mời mọi người tiếp tục xây dựng đời sống chung bên trong ngôi nhà ấy: đến để cầu nguyện, nâng đỡ nhau và cùng đón tiếp những ai đang tìm một nơi để trở về.
Phát Diệm bước vào ngày cao điểm của Năm Thánh 125 năm. Theo chương trình do Hội đồng Giám mục Việt Nam công bố, Thánh lễ tạ ơn mừng 125 năm thành lập Giáo phận Phát Diệm bắt đầu lúc 8 giờ sáng thứ Bảy 26 tháng 9. Tại thời điểm bản tin này được hoàn tất, Thánh lễ chưa diễn ra; các chi tiết về bài giảng, thành phần tham dự và diễn biến cần được bổ sung từ bản tường thuật sau cử hành. Giáo phận đã sống Năm Thánh kỷ niệm trong suốt năm 2026. Dịp 125 năm đưa cộng đoàn về với lịch sử hình thành giáo phận, tri ân những thế hệ đã gìn giữ đức tin, và cầu xin ơn cho chặng đường sắp tới. Cộng đoàn khắp nơi có thể hiệp thông bằng lời cầu nguyện, xin cho niềm vui tạ ơn đi cùng sự quan tâm đến việc giáo dục đức tin, nâng đỡ gia đình và chăm sóc người nghèo tại địa phương.
Caritas Hạt Xóm Mới trao khoảng 350 phần quà Trung thu cho trẻ em khó khăn. Chương trình diễn ra tối 22 tháng 9 tại khuôn viên Nhà thờ Thạch Đà, theo bản tin của Tổng Giáo phận Sài Gòn. Các phần quà đem đến cho các em một buổi tối vui giữa bạn bè, đồng thời nhắc cộng đoàn chú ý đến hoàn cảnh của những gia đình đang chật vật. Một hoạt động Trung thu có ngày tổ chức rõ ràng, nhưng việc quan tâm trẻ em kéo dài qua cả năm học: có em cần sách vở, có em cần người chỉ bài, có em cần một môi trường an toàn và một người lớn chịu nghe mình nói. Xin cảm ơn những người đã chuẩn bị chương trình và những ai tiếp tục đồng hành với các em sau ngày hội.
Mười cặp đôi tại Giáo họ Tân Lâm bước tới cử hành hôn phối sau nhiều năm chung sống. Tin được Tổng Giáo phận Hà Nội giới thiệu trong những ngày này. Mỗi cặp đôi mang một câu chuyện riêng; bản tin không suy đoán về hoàn cảnh chưa được người trong cuộc chia sẻ. Sự kiện nhắc đến nhu cầu đồng hành với các gia đình bằng sự kiên nhẫn và trân trọng. Một ngày cử hành là dấu mốc quan trọng, nhưng đời sống hôn nhân tiếp tục trong những bổn phận hằng ngày, nơi vợ chồng học chăm sóc nhau, giải quyết bất đồng và nuôi dưỡng đức tin cho con cái. Khi đọc tin này bên cạnh Thư Mục vụ mới của Hội đồng Giám mục, cộng đoàn có thêm một câu hỏi thực hành: giáo xứ có thể ở gần và nâng đỡ các gia đình sau ngày lễ bằng cách nào?
Đức Thánh Cha và Giáo hội hoàn vũ
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bắt đầu chuyến tông du Pháp. Sáng 25 tháng 9, ngài rời Roma để lên đường đến Paris, mở đầu chuyến viếng thăm từ ngày 25 đến 28 tháng 9. Vatican News cho biết chủ đề của chuyến đi là “Để thế giới được sống”, đặt giá trị sự sống và phẩm giá con người ở trung tâm. Khi chào các nhà báo trên chuyến bay, Đức Thánh Cha nói về mục đích loan báo bình an của Đức Kitô. Chương trình bốn ngày gồm các chặng Paris, Lộ Đức và Metz. Tại thời điểm bản tin sáng nay được viết, những hoạt động ngày 25 có thể được tường thuật như đã diễn ra; các cuộc gặp, Thánh lễ và sự kiện dự kiến trong ngày 26–28 vẫn cần được theo dõi theo giờ thực tế tại Pháp.
Tại Nhà thờ Đức Bà Paris, Đức Thánh Cha đã chủ sự giờ Kinh Chiều. Theo Vatican News, sau khi viếng thăm trụ sở UNESCO, ngài đến Nhà thờ Đức Bà, cầu nguyện tại Nhà nguyện Mình Thánh Chúa, kính viếng mão gai của Chúa Kitô và cử hành Kinh Chiều với các thành phần Dân Chúa. Trong bài giảng, ngài mời Giáo hội tại Pháp trở thành một Giáo hội rộng mở, gần gũi, can đảm đi ra với sứ vụ của mình; đời sống ấy cần được nuôi bằng phụng vụ, cầu nguyện và tình bạn với Đức Kitô. Đức Thánh Cha cũng nhắc đến vụ hỏa hoạn tại Nhà thờ Đức Bà và công cuộc tái thiết sau đó. Một ngôi thánh đường được phục hồi gợi lên câu hỏi về đời sống cộng đoàn bên trong: vẻ đẹp kiến trúc có thể mời con người bước vào, rồi cần có những con người biết đón tiếp để họ được lắng nghe và cùng cầu nguyện.
Lộ Đức chờ đón cuộc gặp với người bệnh và khách hành hương. Trước chặng viếng thăm dự kiến của Đức Thánh Cha, Vatican News đăng chứng từ của bà Antonietta Raco, người từng được chữa lành tại Lộ Đức và sau đó dành thời gian phục vụ những bệnh nhân khác. Bà nói đến giá trị của sự hiện diện biết lắng nghe đối với người đang đau khổ. Tại một nơi hành hương, người ta thường chú ý đến những câu chuyện chữa lành đặc biệt. Nhưng còn rất nhiều bệnh nhân đến với nhu cầu được nâng đỡ qua một bàn tay đẩy xe lăn, một người giúp ăn uống, một lời cầu nguyện và một người chịu ngồi lại. Đài Chân lý Á Châu cũng giới thiệu công việc của Unitalsi, tổ chức phục vụ khách hành hương và người bệnh đến Lộ Đức. Xin cầu nguyện cho những người đau yếu và những người đang chăm sóc họ trong các ngày hành hương này.
Chuyến tông du cũng đặt ra những câu hỏi về giới trẻ và đời sống xã hội Pháp. Một bài của Vatican News tìm hiểu sự khao khát của người trẻ muốn gặp Đức Giáo hoàng; những bài khác giới thiệu bối cảnh Giáo hội tại Pháp, các chuẩn bị đón tiếp và ảnh hưởng của lượng khách hành hương đối với giao thông, lưu trú tại các điểm đến. Các phân tích trước chuyến đi giúp hiểu bối cảnh, còn nội dung của những cuộc gặp cần được nghe từ chính các bài diễn văn và tường thuật sau từng sự kiện. Người trẻ có thể đến từ nhiều hoàn cảnh và mang nhiều câu hỏi; sau cuộc quy tụ đông người, họ vẫn cần những cộng đoàn địa phương biết đồng hành với mình.
Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen đã được tuyên phong Chân phước tại Hoa Kỳ. Thánh lễ diễn ra ngày 24 tháng 9 tại Saint Louis, do Đức Hồng y Luis Antonio Tagle chủ sự với tư cách Đặc sứ của Đức Thánh Cha. Vatican News cho biết hơn 50 nghìn tín hữu tham dự. Đức cha Fulton Sheen được nhiều thế hệ biết đến qua phát thanh, truyền hình, sách vở và những bài giảng về đức tin, phẩm giá con người, gia đình. Trong bài giảng lễ tuyên phong, Đức Hồng y Tagle nhấn mạnh cả đời sống truyền giáo và sự quan tâm của vị tân Chân phước đối với người nghèo. Câu chuyện của ngài gợi một suy nghĩ cho người làm truyền thông hôm nay: một lời nói có thể đến rất xa, nhưng giá trị của nó còn được thử thách qua đời sống cầu nguyện và cách người nói đến gần người đang đau khổ.
Giờ Thánh là một nét đáng chú ý trong di sản của Chân phước Fulton Sheen. Cùng với tin tuyên phong, các trang Công giáo Việt Nam giới thiệu bài về mười lý do thực hành Giờ Thánh theo gương ngài. Một nhà giảng thuyết nói trước hàng triệu người đã dành thời gian đều đặn ở lại trước Chúa Giêsu Thánh Thể. Đối với người tín hữu, bài viết là dịp suy nghĩ về cách giữ một khoảng thời gian thinh lặng giữa công việc và những thông báo không ngừng trên điện thoại. Lòng sốt sắng không được đo chỉ bằng số việc ta làm. Có những giờ cầu nguyện giúp ta nhận lại lý do vì sao mình phục vụ và giúp ta nhìn người khác với sự dịu dàng hơn. g
Đức Thánh Cha tiếp tục nói về lao động, khoa học và trách nhiệm đạo đức. Trong buổi tiếp kiến chung ngày 23 tháng 9, ngài suy tư về hoạt động của con người trong thế giới dưới ánh sáng Hiến chế Gaudium et spes: lao động, tri thức và những nỗ lực cải thiện điều kiện sống có thể trở thành cách phục vụ công ích. Trong cuộc gặp các thành viên Hàn lâm viện Giáo hoàng về Khoa học ngày 24 tháng 9, ngài nhìn nhận khả năng của số hóa, trí tuệ nhân tạo và robot, đồng thời nhắc rằng tiến bộ công nghệ cần được định hướng bởi sự phân định luân lý. Hai bài phát biểu đặt một câu hỏi rất gần với đời sống: khi có thêm khả năng làm một điều, chúng ta có dành đủ thời gian để hỏi điều ấy phục vụ ai và có thể gây khó khăn cho ai không?
Những mối quan tâm của Giáo hội tại các châu lục
Các lãnh đạo tôn giáo Ucraina kêu gọi cứu trợ người dân Oleshky. Vatican News thuật lại lời kêu gọi gửi đến Đức Thánh Cha và các lãnh đạo tôn giáo quốc tế liên quan đến tình trạng nhân đạo tại Oleshky, vùng Kherson. Theo các tổ chức đưa ra lời kêu gọi, hơn 6.000 thường dân, trong đó có khoảng 200 trẻ em, có thể còn ở khu vực đang thiếu lương thực, thuốc men và những nhu yếu phẩm khác. Bài báo ghi rõ đây là những thông tin được đưa ra trong hoàn cảnh chiến sự, với các cáo buộc và phản hồi từ những bên liên quan. Đối với người đọc, điều cần giữ là nguồn gốc của từng con số; đối với người đang mắc kẹt, điều cấp thiết là được tiếp cận thực phẩm, nước uống, thuốc và con đường an toàn. Xin cầu nguyện cho thường dân tại Oleshky và cho những người đang tìm cách chuyển viện trợ đến họ.
Sri Lanka tiếp tục tìm kiếm công lý sau vụ tấn công lễ Phục Sinh 2019. Vatican News đưa tin một tòa án tại Sri Lanka đã kết án 15 người liên quan đến vụ tấn công năm ấy. Với người bị hại, tiến trình pháp lý là một phần của hành trình rất dài; những gia đình mất người thân vẫn mang ký ức của riêng mình sau ngày tuyên án. Tại Pakistan, AsiaNews cũng đăng bài tưởng nhớ bảy nhân viên bị sát hại tại Rampa Plaza ở Karachi cách đây 24 năm, đồng thời đặt câu hỏi về công lý cho vụ việc. Khi nhắc đến hai biến cố ở hai đất nước, chúng ta không gộp các hồ sơ thành một câu chuyện. Chúng ta cùng nhớ đến phẩm giá của từng nạn nhân và nhu cầu được nghe sự thật của các gia đình.
Các giám mục Philippines kêu gọi một đạo luật hữu hiệu về các triều đại chính trị. CBCP News đưa tin Hội đồng Giám mục Philippines lên tiếng trong ngày 25 tháng 9 về một vấn đề được tranh luận trong đời sống công cộng của quốc gia này. Đây là lời kêu gọi về chính sách; nội dung và tiến trình của bất cứ đạo luật cụ thể nào cần được theo dõi tại các cơ quan lập pháp có thẩm quyền. Một tin khác từ UCA News ghi nhận lời cảnh báo của giới Công giáo Philippines về nguy cơ lặp lại những hành vi lạm quyền từng gắn với thời kỳ thiết quân luật. Các phát biểu ấy cho thấy sự quan tâm của các vị chủ chăn đối với trách nhiệm sử dụng quyền lực và việc bảo vệ người dân. t
Bữa ăn học đường, khí hậu và hậu quả thiên tai vẫn là những câu chuyện cần được theo dõi. Trong các nguồn tin châu Á cha gửi, UCA News có bài về việc giới Công giáo hoan nghênh chương trình bữa sáng miễn phí cho học sinh tại Tamil Nadu, Ấn Độ; bài khác nói đến người chăn nuôi Mông Cổ tìm cách thích nghi với thời tiết ngày càng khô hạn; và một bài phản ánh nhu cầu cứu trợ còn lớn tại Nepal sau trận lũ gây chết người. Đây là ba câu chuyện khác nhau, nhưng đều liên quan đến khả năng một gia đình duy trì cuộc sống thường ngày: có đủ bữa ăn để trẻ đến trường, giữ được đàn vật nuôi làm sinh kế, hoặc tìm lại chỗ ở sau thiên tai. Xin cho những người gặp khó khăn tiếp tục nhận được sự giúp đỡ khi sự chú ý của công chúng đã chuyển sang những tin mới hơn.
Người dân Gaza tiếp tục đối diện nguy hiểm ngay trong nơi trú ẩn. Một bản tin của UCA News mà cha gửi nói về những gia đình trú trong các tòa nhà có nguy cơ sụp đổ khi việc tái thiết đình trệ. Với họ, tìm được chỗ ngủ qua đêm vẫn chưa có nghĩa là tìm được nơi an toàn. Những tin khác liên quan đến căng thẳng tại Trung Đông và các cuộc tấn công ở khu vực Afghanistan cần được cập nhật sát giờ trước khi đưa các con số về thương vong hoặc diễn biến quân sự. Trong bản tin này, xin cộng đoàn nhớ đến thường dân, đặc biệt trẻ em và người già, đang phải sống giữa những nguy cơ kéo dài sau các cuộc giao tranh.
Tại Canada, người Công giáo bày tỏ tình liên đới với cộng đồng Do Thái sau một vụ tấn công vào hội đường. Nơi thờ phượng là nơi con người đến để cầu nguyện và tìm bình an. Một vụ tấn công tại đó có thể để lại nỗi sợ trong cả cộng đồng. Việc những người thuộc các truyền thống đức tin khác đến thăm hỏi, lên tiếng và cùng bảo vệ quyền được cầu nguyện an toàn là một nghĩa cử cần thiết. Cũng trong các ngày tới, chương trình chuyến tông du Pháp dự kiến có cuộc gặp liên tôn tại Metz. Xin cho mọi cuộc gặp như thế giúp con người nhận ra trách nhiệm chung trong việc gìn giữ sự sống và sự bình an của nhau.
• Đức cha tại Kachin đến thăm hơn một nghìn người phải rời nhà vì xung đột. Fides đưa tin Đức cha John Mung Ngawn La Sam của Giáo phận Myitkyina, Myanmar, cùng các linh mục và giáo dân đã đến trại tạm cư Thánh Têrêsa, nơi có khoảng 480 gia đình với hơn một nghìn người. Trong chuyến thăm ngày 20 tháng 9, đức cha cử hành Thánh lễ và ban Bí tích Thêm Sức cho bảy người trưởng thành. Theo cha xứ được Fides dẫn lời, cuộc gặp giúp các gia đình cảm nhận rằng họ vẫn được những người có trách nhiệm mục vụ nhớ đến. Một chuyến thăm không giải quyết ngay vấn đề nơi ở hay sự an toàn, nhưng việc đến tận nơi, cử hành bí tích và gặp các gia đình là một cách hiện diện có ý nghĩa. Xin cầu nguyện cho người dân Kachin, đặc biệt những trẻ em đang lớn lên giữa cảnh di dời kéo dài.
• • Tòa Thánh trao đổi với Bồ Đào Nha về hòa bình và người di dân. Ngày 24/9, Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp Tổng thống Bồ Đào Nha António José Martins Seguro. Trong các cuộc trao đổi tiếp theo tại Tòa Thánh, hai bên bàn về công ích, ảnh hưởng của các cuộc xung đột, vấn đề di dân, việc tôn trọng luật pháp quốc tế và nhu cầu cấp thiết phải nâng đỡ hòa bình. Những chủ đề ấy nhắc chúng ta rằng lời cầu nguyện cho hòa bình cần đi cùng sự quan tâm đến những người đang phải gánh chịu hậu quả của chiến tranh. Vatican News
• • Tòa Thánh và Hungary quan tâm đến giáo dục cùng các cộng đoàn Kitô hữu dễ bị tổn thương. Cũng trong ngày 24/9, Đức Thánh Cha tiếp Thủ tướng Hungary Péter Magyar. Theo thông cáo được Vatican News thuật lại, các cuộc trao đổi đề cập đến đóng góp của Giáo Hội trong xã hội, lĩnh vực giáo dục và việc bảo vệ các cộng đoàn Kitô hữu dễ bị tổn thương trên thế giới. Hai bên cũng trao đổi về tình hình Ukraine và Trung Đông, với mong muốn cộng đồng quốc tế dấn thân hơn cho hòa bình. Vatican News
• • Đức Thánh Cha nói khủng hoảng khí hậu là vấn đề công lý. Gặp các thành viên Hàn lâm viện Giáo hoàng về Khoa học ngày 24/9, Đức Lêô XIV khuyến khích nghiên cứu khoa học với tinh thần hợp tác và trách nhiệm. Ngài nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu liên quan trực tiếp đến phẩm giá con người, tình liên đới giữa các dân tộc và trách nhiệm với các thế hệ mai sau. Khi thiên tai xảy đến, người nghèo thường có ít khả năng tự bảo vệ và phục hồi nhất; vì thế, việc chăm sóc thụ tạo cũng là chăm sóc con người. Vatican News
• • Đức Thánh Cha đề cao chứng tá truyền thông Tin Mừng của Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen. Trong tin công bố ngày 23/9 trước Thánh lễ tuyên phong chân phước được ấn định vào ngày 24/9 tại Saint Louis, Hoa Kỳ, Vatican News cho biết Đức Lêô XIV mong gương của vị mục tử nổi tiếng qua truyền hình sẽ khơi dậy những cách loan báo Tin Mừng mới, với niềm vui và lòng nhiệt thành. Cha Fulton Sheen từng đưa những suy tư về đức tin đến với hàng triệu gia đình qua chương trình Life Is Worth Living. Tin này gợi cho người làm truyền thông Công giáo một câu hỏi thiết thực: giữa rất nhiều phương tiện hiện đại, chúng ta đang giúp người nghe đến gần Đức Kitô thế nào? Vatican News
• • Giải Ratzinger năm 2026 được trao cho một thần học gia Hoa Kỳ. Theo thông tin công bố ngày 22/9, nhà thần học John Cavadini được chọn nhận Giải Ratzinger năm 2026. Ông nghiên cứu các Giáo phụ, đặc biệt là thánh Augustinô, đồng thời gắn công việc học thuật với đời sống và sứ vụ của Hội Thánh. Giải thưởng ghi nhận một hướng phục vụ âm thầm nhưng cần thiết: đào sâu kho tàng đức tin để việc giảng dạy và mục vụ hôm nay có nền tảng vững chắc. Vatican News
• • Các cuộc “Đối thoại Borgo” quy tụ nhiều lĩnh vực tại New York. Vatican News đưa tin ngày 21/9 về cuộc gặp diễn ra từ ngày 20 đến 23/9, bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Những người tham dự đến từ giới kinh doanh, học thuật, y tế, tôn giáo và các tổ chức xã hội, cùng thảo luận về trí tuệ nhân tạo, việc làm, chăm sóc sức khỏe và phát triển bền vững. Sáng kiến lấy giáo huấn xã hội Công giáo làm điểm tựa để đặt một câu hỏi quan trọng trước mỗi quyết định lớn: điều chúng ta xây dựng hôm nay sẽ phục vụ ai và để lại điều gì cho thế hệ sau? Vatican News
• • Một bài học hòa giải từ các giám mục Ba Lan và Đức. Trong tin ngày 22/9, Vatican News thuật lại phát biểu của Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher nhân dịp giới thiệu một ấn phẩm về bức thư hòa giải lịch sử của các giám mục Ba Lan gửi các giám mục Đức. Ký ức về những đau thương trong quá khứ chỉ có thể góp phần chữa lành khi người ta dám nhìn nhận sự thật và bước tới với nhau. Giữa một thế giới còn nhiều hận thù, câu chuyện ấy nhắc rằng hòa giải cần sự can đảm của người chịu đi bước đầu tiên. Vatican News
• • Đức cha Nam Sudan kêu gọi để lại di sản hòa bình. Nhân Ngày Quốc tế Hòa bình, Đức cha Eduardo Hiiboro Kussala của Giáo phận Tombura-Yambio mời gọi các nhà lãnh đạo, người trẻ và các cộng đoàn từ bỏ bạo lực, tái lập lòng tin và theo đuổi công lý. Theo bài đăng ngày 22/9, đức cha nhấn mạnh rằng lời nói và hành động thường ngày có thể khoét sâu vết thương hoặc góp phần chữa lành. Với người Kitô hữu, xây dựng hòa bình bắt đầu từ cách mình đối xử với người ngay bên cạnh. Vatican News
• • Các giám đốc Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại ba nước châu Phi cùng được đào tạo. Tin ngày 22/9 cho biết 19 vị phụ trách cấp giáo phận đến từ Malawi, Zambia và Zimbabwe đã tham dự khóa đào tạo tại Zimbabwe. Nội dung nhấn mạnh tinh thần truyền giáo, đời sống cầu nguyện, bác ái, đào tạo và chia sẻ thông tin. Sự gặp gỡ giữa các Giáo Hội địa phương cho thấy sứ vụ truyền giáo cần lòng nhiệt thành, sự chuẩn bị chu đáo và tình liên đới vượt qua biên giới. Vatican News
• • Các lãnh đạo tôn giáo Nam Phi cùng lên tiếng chống bạo lực đối với phụ nữ. Theo tin đăng ngày 23/9, các đại diện tôn giáo tại Gauteng kêu gọi điều tra nghiêm túc những vụ bạo lực, hỗ trợ người bị ảnh hưởng và giáo dục trẻ em biết tôn trọng phẩm giá người khác. Đức Hồng y Stephen Brislin nhấn mạnh rằng các cộng đoàn đức tin có trách nhiệm tham gia, nhưng cần sự chung sức của cả xã hội. Một điểm được các vị đặc biệt lưu ý là việc đồng hành với các bé trai và nam thanh niên, giúp các em hiểu rằng sức mạnh không bao giờ đồng nghĩa với áp đặt hay bạo lực.
• Sau động đất ở đảo Flores, Indonesia, hàng trăm gia đình vẫn cần chỗ ở an toàn. Theo Fides, hơn một tháng sau trận động đất ngày 15 tháng 8, nhiều gia đình còn ngủ trong lều vì lo sợ trở lại nhà. Các tu sĩ Camillô đã đến khoảng hai mươi ngôi làng trong vùng bị ảnh hưởng, trao thực phẩm cho khoảng 400 gia đình và cung cấp 100 chiếc lều. Nay việc trợ giúp chuyển dần sang giai đoạn xây dựng lại nhà ở; các tu sĩ dự kiến hỗ trợ khoảng ba mươi gia đình làm nhà đơn sơ nhưng an toàn hơn chỗ trú tạm. Trường học và cơ sở y tế cũng chịu tác động: có nơi học sinh phải học trong lều, bệnh viện ở vùng bị ảnh hưởng nặng phải chuyển hoạt động sang cơ sở tạm. Tin động đất thường xuất hiện dồn dập lúc mới xảy ra, nhưng hành trình trở về một đời sống ổn định kéo dài hơn rất nhiều.
• Các trường Công giáo Philippines được mời trở thành nơi hy vọng cho học sinh đang gặp khó khăn. CBCP News đưa tin một cuộc gặp tại Cebu đặt lời mời trước những người lãnh đạo trường Công giáo: hãy nhìn xa hơn điểm số và chương trình học để thực sự nhận ra những học sinh đang phải vật lộn với khó khăn. Câu hỏi ấy không chỉ dành cho nhà trường. Một học sinh học sa sút có thể đang trải qua biến động ở nhà, mất phương hướng hoặc cần một người lớn đáng tin để nói chuyện. Việc chú ý đến các em cần sự tinh tế, tôn trọng và những người có khả năng đồng hành. Một ngôi trường đem lại hy vọng khi học sinh biết rằng thành tích của mình được quan tâm, và bản thân mình cũng được quan tâm.
• Tại Nepal, hậu quả trận lũ được đưa ra trước diễn đàn Liên Hiệp Quốc. AsiaNews tường thuật phát biểu của lãnh đạo Nepal về trận lũ ngày 26 tháng 8, những người thiệt mạng và mất tích, cùng nhu cầu tăng sức chống chịu với biến đổi khí hậu tại vùng Himalaya. Bài viết đặt câu hỏi về khả năng thế giới huy động nguồn lực: khi nhiều nơi có thể tổ chức rất nhanh cho chiến tranh, vì sao việc đưa lương thực và trợ giúp đến người gặp nạn lại thường chậm chạp? Đó là câu hỏi của người phát biểu được bài báo thuật lại. Với người dân bị lũ cuốn mất nhà, nhu cầu trước mắt vẫn là tìm người thân, có nơi ở, có thực phẩm, nước sạch và được giúp xây dựng lại sinh kế. Khi đọc tin này, xin nhớ rằng công việc cứu trợ cần tiếp tục sau khi hình ảnh nước lũ không còn xuất hiện trên các trang tin.
• Đức Thánh Cha kêu gọi bảo vệ trẻ em di dân và tị nạn. Trước Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn lần thứ 112, được cử hành vào Chúa nhật 27/9, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc Hội Thánh và xã hội đặc biệt quan tâm đến những trẻ em phải rời bỏ quê hương. Với chủ đề “Dù chỉ một trong những trẻ nhỏ này”, sứ điệp của ngài hướng cái nhìn của chúng ta đến từng em nhỏ cụ thể: một người cần được an toàn, được lắng nghe, được học hành và được lớn lên trong tình thương. Nỗi đau của các em không chấm dứt ngay khi hành trình di cư kết thúc; nhiều em còn phải đối diện với mất mát, chia lìa và khó khăn nơi ở mới. Đức Thánh Cha mời gọi mọi người nhận trách nhiệm bảo vệ các em. Đối với cộng đoàn chúng ta, lời mời ấy có thể bắt đầu từ việc quan tâm đến những gia đình xa quê đang sống bên cạnh mình, để không một trẻ nhỏ nào bị bỏ quên giữa đám đông.
• Trên chuyến bay, Đức Thánh Cha nói về sứ điệp bình an của Đức Kitô. Khi chào các nhà báo cùng đi, ngài cho biết mình đến Pháp để loan báo bình an của Chúa Kitô. Lời ấy đặt trọng tâm cho chuyến tông du: các cuộc gặp chính thức và những cử hành đông người đều nhằm đưa lời mời gọi hòa bình đến với con người hôm nay. Vatican News
• Giáo dục và văn hóa là một trọng tâm tại Paris. Chương trình tông du có cuộc viếng thăm trụ sở UNESCO ngày 25/9. Trước chuyến thăm, một lãnh đạo UNESCO nói về vai trò của hợp tác quốc tế trong việc xây dựng hòa bình và đối diện những thách đố mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo. Đây là một dịp để tiếng nói của Hội Thánh tham gia cuộc đối thoại rộng hơn về phẩm giá con người và trách nhiệm đối với thế hệ trẻ. Programme
• Giới trẻ Pháp chờ đón cuộc gặp với Đức Giáo hoàng. Chương trình Vatican News công bố có buổi canh thức cầu nguyện với giới trẻ tại Stade de France trong tối 25/9, giờ Paris. Các giám mục Pháp cũng nói đến cơn khát đời sống thiêng liêng nơi đất nước mình. Bên cạnh câu chuyện về sự suy giảm thực hành tôn giáo, sự quan tâm của người trẻ và người trưởng thành đến đức tin là một thực tại đáng lắng nghe và đồng hành.
Tin truyền giáo và xã hội tại châu Phi, châu Âu
• Các giám mục Ghana cảnh báo về nạn buôn bán và sử dụng ma túy. Theo Fides, sau khi hải quan Pháp thu giữ một lượng lớn cocaine được vận chuyển từ Ghana, Hội đồng Giám mục nước này lên tiếng rằng vấn đề không thể chỉ được nhìn như một vụ hàng lậu riêng lẻ. Các đức cha bày tỏ lo ngại cả về việc ma túy xâm nhập đời sống người trẻ và tác động của đồng tiền bất hợp pháp đối với các định chế. Các ngài kêu gọi nhà chức trách hành động, đồng thời mời giáo xứ, trường học và các tổ chức giới trẻ tăng cường giáo dục phòng ngừa và đồng hành với người đang lệ thuộc chất gây nghiện. Lời kêu gọi này nhìn nhận rằng người trẻ cần được bảo vệ trước những lời hứa kiếm tiền nhanh; người đang nghiện cũng cần có con đường để tìm sự trợ giúp và trở lại đời sống cộng đồng.
• Tại Guinea-Bissau, một đức giám mục mời người tín hữu xây dựng tình huynh đệ qua lắng nghe và phục vụ. ACI Africa ghi nhận lời kêu gọi của Đức cha Víctor Luís Quematcha, Giám mục Giáo phận Bafatá. Đó là một lời mời có thể áp dụng ngay trong cộng đoàn nhỏ: dành thời gian nghe người bên cạnh trình bày hết điều họ muốn nói; nhận ra người đang cần được thăm hỏi; thực hiện một việc phục vụ dù không ai nhắc tên mình. Tình huynh đệ được bồi đắp qua những cuộc gặp và công việc lặp lại hằng ngày. Đặt bên cạnh Tin Mừng hôm nay, lời kêu gọi ấy còn nhắc chúng ta đừng để nỗi ngại hỏi khiến mình đứng xa người đang có điều cần chia sẻ.
• Một trung tâm truyền giáo ở Bắc Ireland nhìn lại một thế kỷ đào tạo và phục vụ. Fides giới thiệu Dromantine, ngôi nhà của Hội Truyền giáo châu Phi tại Bắc Ireland. Năm 1926, các chủng sinh đầu tiên đến đây; trong những thập niên sau, nơi này góp phần đào tạo nhiều nhà truyền giáo phục vụ tại các quốc gia châu Phi. Khi mô hình đào tạo thay đổi, Dromantine cũng được chuyển thành nơi tĩnh tâm và hội họp. Câu chuyện một ngôi nhà trăm tuổi cho thấy sứ vụ có thể tiếp tục qua những hình thức khác nhau: có thời kỳ nơi ấy là chủng viện; về sau là không gian để con người cầu nguyện, gặp gỡ và chuẩn bị cho những công việc mới. Kỷ niệm không chỉ để nhớ một tòa nhà, nhưng để biết ơn những người đã rời quê hương, học ngôn ngữ và ở lại với cộng đoàn họ được sai đến phục vụ.
• • Đại Điện Élysée, Đức Thánh Cha nói về bổn phận bảo vệ sự sống. Theo bản tường thuật ngày 25 tháng 9 của ACI Africa, sau cuộc gặp riêng với Tổng thống Emmanuel Macron, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã phát biểu trước các giới chức, đại diện xã hội dân sự và ngoại giao đoàn. Ngài bày tỏ lo ngại khi khoa học và công nghệ bị hướng chủ yếu về lợi nhuận mà thiếu sự cân nhắc luân lý, đồng thời nhắc đến trách nhiệm tôn trọng và bảo vệ sự sống con người. Ngài cũng nói về đối thoại giữa các định chế nhà nước và tôn giáo trong việc phục vụ công ích. Bài phát biểu ấy nối với chủ đề ngài vừa trình bày tại Vatican về công nghệ và phẩm giá con người, nhưng đặt câu hỏi trong một khung cảnh mới: cuộc đối thoại với những người đang gánh trách nhiệm chính trị và xã hội. Khi có bất đồng sâu sắc về chính sách, người ta vẫn cần nói với nhau bằng lý lẽ, lắng nghe hậu quả của các quyết định đối với người yếu thế và giữ sự tôn trọng dành cho từng con người.
• • Đức Thánh Cha cảnh báo nguy cơ để máy móc lấn át trách nhiệm của con người. Hãng tin AP, khi tường thuật ngày đầu chuyến thăm Pháp, ghi nhận Đức Thánh Cha nêu những câu hỏi về trí tuệ nhân tạo, vũ khí hạt nhân và các mối đe dọa đối với sự sống. Bài tường thuật cũng nhấn mạnh lời kêu gọi xây dựng hòa bình qua đối thoại và công lý. Đối với cộng đoàn đang đọc tin mỗi ngày trên điện thoại, đây là một suy nghĩ rất gần: công cụ mới có thể giúp con người làm được nhiều việc hơn, nhưng không thể nhận thay trách nhiệm luân lý của người quyết định sử dụng nó. Những vấn đề như chọn mục tiêu nghiên cứu, chia sẻ lợi ích, bảo vệ người bị thiệt thòi và giải quyết xung đột vẫn đòi con người phải chịu trách nhiệm trước nhau.
• • Giáo hội Pháp được mời đón nhận một sức bật truyền giáo mới. Trong loạt bài trước và trong chuyến tông du, hãng tin Fides phỏng vấn sử gia Martin Dumont về lịch sử quan hệ giữa các Đức Giáo hoàng và nước Pháp. Ông nhận thấy chuyến thăm của Đức Lêô XIV diễn ra giữa những mong đợi về một động lực truyền giáo mới. Đây là một góc nhìn phân tích của người được phỏng vấn, không phải kết luận thay cho toàn thể Giáo hội Pháp. Dẫu vậy, nó giúp người đọc đặt những cuộc gặp đông người trong câu hỏi dài hạn hơn: sau khi Đức Giáo hoàng rời đi, những giáo xứ và cộng đoàn địa phương sẽ đón tiếp người đang tìm hiểu đức tin ra sao? Một chuyến thăm có thể khơi lên sự chú ý; việc đồng hành sau đó cần những con người sẵn sàng ở lại và bước cùng người khác.
Tin Mừng hôm nay kết thúc ở một chỗ chưa được giải đáp: các môn đệ không hiểu lời Đức Giêsu báo trước và sợ hỏi Người. Sáng nay, sau khi đọc những tin vui của Thái Bình, Bùi Chu, Phát Diệm, Thư Mục vụ về gia đình, chuyến tông du Pháp và lễ tuyên phong Chân phước, chúng ta cũng đã đi ngang những nỗi đau chưa có lời giải nhanh: một người di dân cần được thuộc về cộng đoàn; một bệnh nhân cần có người ngồi bên; một gia đình vùng chiến sự cần nước uống và thuốc men. Chúng ta có thể bắt đầu bằng điều các môn đệ hôm ấy còn ngại làm: dám hỏi, dám lắng nghe và dám ở lại. Hỏi để hiểu người thân trong nhà mình đang mang gánh nặng gì. Lắng nghe để biết một gia đình trong giáo xứ cần được nâng đỡ ra sao. Ở lại đủ lâu để một tin buồn không trôi khỏi lòng ta ngay khi màn hình chuyển sang câu chuyện khác. Xin Chúa cho chúng ta nhớ đến Người trong ngày đang sống, như sách Giảng Viên mời gọi, và biết bước theo Đức Giêsu cả khi con đường Người chỉ chưa dễ hiểu.