ĐỨC TIN CÓ CHỊU NỔI MỘT NGÀY MẤT MẠNG?
Lm. Anmai, CSsR.
Có một buổi sáng, bạn thức dậy, đưa tay tìm chiếc điện thoại như một cử động quen thuộc đến mức không còn cần suy nghĩ. Màn hình sáng lên, nhưng những biểu tượng vẫn đứng yên. Không có tin nhắn mới. Không mở được bài suy niệm quen thuộc. Đoạn video giảng lễ tối qua bạn định nghe lại cứ quay vòng rồi dừng. Nhóm cầu nguyện không hiện lên lời chào buổi sáng. Trang của vị linh mục bạn yêu thích không tải được. Bạn bật rồi tắt dữ liệu di động, kiểm tra đường truyền, đi từ phòng này sang phòng khác, giơ điện thoại lên cao như thể chỉ cần thay đổi vị trí một chút là mọi sự sẽ trở lại bình thường. Nhưng mạng vẫn mất. Và trong khoảnh khắc ấy, một câu hỏi bất ngờ xuất hiện: nếu hôm nay không còn những điều đó, mình sẽ sống đức tin bằng cách nào? Câu hỏi nghe có vẻ quá lớn đối với một sự cố rất nhỏ. Mất mạng thì có gì đáng nói? Chờ một lát, gọi nhà cung cấp, tìm một chỗ có Wi-Fi khác, thế là xong. Nhưng đôi khi một sự gián đoạn nhỏ lại mở ra một khoảng trống rất thật trong lòng. Ta nhận ra mình biết cách tìm một bài giảng, nhưng chưa chắc biết cách thưa chuyện với Chúa. Ta biết vị linh mục nào nói hay, trang nào đăng nội dung sâu sắc, kênh nào có những lời cầu nguyện làm mình xúc động, nhưng nếu tất cả những tiếng nói ấy tạm im, ta bỗng lúng túng trước chính Thiên Chúa mà mình vẫn nói rằng đang tin. Ta quen được dẫn vào một bầu khí đạo đức, nhưng chưa quen ở lại trong sự hiện diện của Người. Ta có thể dành một giờ để nghe người khác nói về cầu nguyện, nhưng lại thấy năm phút tự mình cầu nguyện dài đến khó chịu. Và thế là chuyện mất mạng không còn chỉ là chuyện đường truyền. Nó chạm đến một câu hỏi âm thầm hơn: đức tin của tôi đang được nuôi dưỡng bởi những phương tiện tốt lành, hay đang lệ thuộc đến mức không biết sống khi những phương tiện ấy tạm vắng?
Phải nói ngay rằng những bài giảng trên mạng, những nhóm chia sẻ Lời Chúa, những trang viết đạo đức và những cuộc gặp gỡ trực tuyến đã đem lại rất nhiều điều quý giá. Có người xa nhà được nâng đỡ nhờ nghe một bài suy niệm bằng tiếng mẹ đẻ. Có người đang nằm bệnh viện, không thể đến nhà thờ, tìm được chút bình an khi nghe một lời cầu nguyện. Có người từng xa Hội Thánh nhiều năm, tình cờ gặp một đoạn chia sẻ rồi bắt đầu muốn trở về. Có người ở nơi ít cơ hội học giáo lý đã tìm được những nguồn giúp mình hiểu thêm điều mình tin. Những điều ấy đáng được biết ơn. Một chiếc điện thoại có thể trở thành phương tiện chuyển trao lời an ủi, mở một cánh cửa học hỏi, giúp một người cô độc nhận ra rằng mình vẫn có anh chị em. Vấn đề xuất hiện khi ta dần trao cho phương tiện một vị trí mà nó không thể đảm nhận: thay thế tương quan sống động với Chúa, thay thế đời sống bí tích, thay thế việc gặp gỡ người thật, thay thế sự hoán cải vốn phải diễn ra trong chính cuộc đời mình. Bài giảng có thể đưa ta đến trước một cánh cửa, nhưng ta vẫn phải bước vào. Một lời suy niệm có thể gọi tên điều đang diễn ra trong tâm hồn, nhưng ta vẫn phải đem điều ấy đến với Chúa. Một nhóm trò chuyện có thể nhắc ta cầu nguyện, nhưng không ai có thể yêu Chúa thay ta. Không ai có thể thống hối thay ta, tha thứ thay ta, sống trung thực thay ta, chăm sóc người thân thay ta. Có những bước đường chỉ có thể được đi bằng đôi chân của chính mình, trong ánh sáng và sức nâng đỡ của ân sủng.
Chúng ta đang sống giữa một nguồn nội dung gần như không có điểm dừng. Vừa nghe xong một bài giảng, hệ thống đã đề nghị bài tiếp theo. Vừa đọc một đoạn suy niệm, ta lại gặp một câu chuyện cảm động, một chứng từ trở lại, một bản thánh ca, một lời nhắc nhở về ngày cuối cùng, một cuộc tranh luận thần học, một đoạn phim về một phép lạ được kể lại. Mọi thứ nối tiếp nhau, làm ta có cảm giác mình luôn ở trong một dòng chảy của đức tin. Nhưng cảm giác ấy cần được xét lại bằng những câu hỏi rất đời thường. Sau một buổi tối nghe những lời nói về lòng thương xót, sáng hôm sau ta có bớt cay nghiệt với người nhà không? Sau khi chia sẻ một bài viết về sự tha thứ, ta có thôi nuôi dưỡng một lời xúc phạm trong đầu không? Sau khi xúc động trước hình ảnh một người nghèo, ta có chú ý đến người đang thiếu thốn ngay bên cạnh mình không? Sau khi nghe một bài giảng về cầu nguyện, ta có thật sự dành thời gian thưa chuyện với Chúa không? Có khi điều ta tích lũy là kiến thức, cảm xúc và một bộ sưu tập những nội dung hay; còn cuộc đời thì vẫn nguyên những thói quen cũ. Ta đã đi qua rất nhiều lời mời gọi, nhưng chưa dừng lại đủ lâu trước một lời nào để cho nó thay đổi mình. Người nông dân không thể làm cho ruộng sinh hoa màu chỉ bằng việc liên tục mua thêm hạt giống. Đến một lúc, phải có hạt được gieo xuống, có đất được vun, có cỏ được nhổ, có thời gian chờ đợi. Đời sống thiêng liêng cũng cần sự kiên nhẫn ấy. Một câu Tin Mừng được đem vào đời sống có thể nuôi tâm hồn sâu hơn hàng chục bài nói chuyện chỉ được nghe rồi để trôi đi.
Nếu không còn video giảng hay, ta còn biết gặp Chúa ở đâu? Trước hết, ta có thể bắt đầu ngay từ nơi mình đang đứng, bằng một lời thưa thật. Không cần phải đợi có nhạc nền. Không cần đợi tìm đúng bài cầu nguyện hợp tâm trạng. Không cần đợi lòng trở nên thanh thản rồi mới dám đến với Người. Bạn có thể ngồi xuống trong căn phòng còn bừa bộn, giữa một ngày chưa được sắp xếp đâu vào đâu, và nói: “Lạy Chúa, con đây. Hôm nay con không biết cầu nguyện thế nào. Con thấy trống trải. Con quen nghe người khác nói về Chúa, đến nỗi bây giờ đứng trước Chúa, con không biết phải nói gì.” Đó đã là một khởi đầu. Lời cầu nguyện chân thành đôi khi có dáng vẻ rất vụng về. Nó không mượt mà như một bài viết đã được sửa nhiều lần. Nó có thể đứt quãng, lặp lại, lẫn với tiếng thở dài. Nó có thể chỉ là một câu xin giúp đỡ. Nhưng tương quan với Chúa không được đo bằng mức độ trau chuốt của lời nói. Một đứa con đang đau không cần trình bày thật hay để cha mẹ hiểu rằng nó cần được ôm. Ta cũng không cần trở thành người có khả năng diễn đạt đẹp đẽ mới được đến trước mặt Thiên Chúa. Chính sự thật của lòng mình là nơi cần được đem tới: niềm vui, nỗi sợ, sự biết ơn, những điều xấu hổ, những câu hỏi chưa có đáp án, cả sự mệt mỏi khiến ta không muốn làm gì nữa.
Có người sẽ nói: “Nhưng khi không nghe bài giảng, tôi không cảm thấy sốt sắng.” Điều ấy có thể xảy ra, và không cần vội kết án bản thân. Những lời nói đúng lúc, một giọng đọc ấm áp, một bản nhạc phù hợp quả thật có thể giúp tâm hồn dễ mở ra. Tuy nhiên, sự sốt sắng cảm nhận được không phải là toàn bộ đời sống đức tin. Có những ngày cầu nguyện đem lại an ủi, và có những ngày ta cầu nguyện giữa khô khan. Có những Thánh lễ ta thấy lòng rực sáng, và có những Thánh lễ ta phải cố gắng để chú ý từng lời. Có những lúc ta đọc Kinh Thánh mà một câu chạm thẳng vào mình, và có những lúc ta đọc chậm, hiểu ít, cảm thấy không có gì đặc biệt. Sự trung thành vẫn có giá trị trong những ngày ấy. Người mẹ thức dậy giữa đêm để chăm con không phải lúc nào cũng tràn ngập cảm xúc dịu dàng; có khi bà rất mệt, mắt cay, lòng nặng trĩu, nhưng bà vẫn đến bên con. Người con chăm cha già cũng không phải mỗi ngày đều có một cảm giác ấm áp; có ngày việc chăm sóc đầy khó khăn, nhưng tình yêu được thể hiện trong việc ở lại và làm điều cần làm. Đức tin trưởng thành cũng học cách ở lại với Chúa khi không có nhiều cảm xúc nâng đỡ. Ta không tự ép mình tạo ra một sự xúc động. Ta chỉ có thể thành thật, khiêm tốn và tiếp tục hướng lòng về Người. Một lời “con vẫn ở đây” trong ngày khô khan đôi khi là một lời cầu nguyện rất sâu.
Sự im lặng làm nhiều người khó chịu bởi nó để cho những điều bị che khuất bắt đầu lên tiếng. Khi điện thoại ngừng đưa tới những nội dung mới, ta nghe rõ hơn nỗi lo của mình. Ta nhớ đến cuộc cãi vã chưa được hòa giải. Ta nhận ra mình đã tránh nói chuyện với một người thân suốt nhiều ngày. Ta thấy một sự ghen tị mà lâu nay mình gọi bằng những cái tên dễ nghe hơn. Ta chạm vào cảm giác cô đơn vốn được che bằng những cuộc trò chuyện liên tục. Và ta có thể vội tìm một thứ khác để lấp vào: bật tivi, mở nhạc đã tải sẵn, tìm trò chơi, lục lại hình ảnh. Thói quen ấy rất dễ hiểu, nhưng một lúc nào đó, ta cần thử dừng lại. Những gì xuất hiện trong thinh lặng có thể trở thành chất liệu của cầu nguyện. “Lạy Chúa, con đang giận người này.” “Con sợ mình không được quý trọng.” “Con đã nói một lời khiến người khác tổn thương.” “Con đang dùng việc bận rộn để khỏi đối diện với một điều khó.” Khi nói được những điều ấy trước mặt Chúa, ta bắt đầu cho phép ánh sáng đi vào những nơi lâu nay vẫn đóng kín. Thinh lặng không tự động làm con người nên thánh, nhưng nó có thể giúp ta nhìn thấy điều cần được chữa lành, điều cần được sửa đổi, điều cần được trao phó. Có khi điều khó nhất trong một ngày mất mạng không phải là thiếu nội dung để xem, mà là không còn dễ trốn khỏi chính mình.
Ta còn có thể gặp Chúa trong Lời của Người. Một cuốn Kinh Thánh giấy, nếu có trong nhà, bỗng trở nên gần gũi theo một cách khác. Bạn mở sách, đọc một đoạn ngắn, không cần chạy theo số lượng. Hãy thử ở lại với một cuộc gặp gỡ: Đức Giê-su dừng trước một người bị gạt ra bên lề; Đức Giê-su hỏi một người đau khổ muốn Người làm gì cho mình; Đức Giê-su nhìn Phê-rô sau khi ông chối Thầy; Đức Giê-su đi cùng những môn đệ đang thất vọng trên đường. Đọc chậm để nhận ra mình cũng có những vùng bị gạt ra ngoài, những đau khổ chưa dám nói, những lần phản bội điều mình biết là tốt, những đoạn đường đi trong chán nản. Rồi thưa chuyện với Chúa từ điều vừa đọc. Nếu chưa có cuốn Kinh Thánh bên cạnh, bạn vẫn có thể nhớ lại một câu Tin Mừng, một dụ ngôn đã nghe trong Thánh lễ, một lời kinh đã thuộc từ nhỏ. Kinh Lạy Cha đủ để đưa ta vào một cuộc cầu nguyện lâu hơn ta tưởng: gọi Thiên Chúa là Cha; xin cho ý Người được thực hiện; xin bánh dùng trong ngày; xin ơn tha thứ và học tha thứ; xin được gìn giữ trước cám dỗ và sự dữ. Chỉ một lời kinh ấy đã chạm đến cả tương quan với Chúa, những nhu cầu của đời sống, trách nhiệm với người khác và cuộc chiến trong lòng mình. Ta không nhất thiết phải có một điều hoàn toàn mới mỗi ngày mới có thể cầu nguyện sâu.
Nếu hoàn cảnh cho phép, hãy đến nhà thờ. Có thể không có một vị giảng thuyết nổi tiếng, không có dàn âm thanh khiến mọi cảm xúc được nâng lên, không có hình ảnh đẹp để ghi lại. Có thể chỉ là một Thánh lễ ngày thường, những hàng ghế thưa, vài người lớn tuổi, một linh mục mà bạn đã nghe nhiều lần. Nhưng nơi ấy, đời sống Hội Thánh đang diễn ra bằng những việc rất cụ thể: cộng đoàn lắng nghe Lời Chúa, cầu nguyện, dâng lễ, đón nhận Mình và Máu Đức Kitô. Thánh lễ trực tuyến là sự trợ giúp quý cho những người bị ngăn trở, nhưng việc theo dõi qua màn hình không thay thế việc tham dự Thánh lễ trực tiếp khi ta có thể hiện diện. Đời sống bí tích cần được giữ ở vị trí trung tâm của đời sống Công giáo. Nếu đang mang một điều cần thống hối, hãy chuẩn bị để lãnh nhận bí tích Hòa giải. Nếu có thể đến viếng Thánh Thể, hãy dành một khoảng thời gian ở lại trước Nhà Tạm, dù bạn chưa biết phải nói gì. Có những người tìm rất nhiều lời khuyên trên mạng về cách lấy lại bình an, nhưng đã lâu không đem tội lỗi, sự tổn thương và những chọn lựa của mình đến trước Chúa trong bí tích Hòa giải. Có những người nghe rất nhiều về Thánh Thể, nhưng ngày tháng trôi qua, họ vẫn trì hoãn việc tham dự Thánh lễ chỉ vì không có cảm hứng. Một ngày mất mạng có thể giúp ta nhớ lại những con đường cụ thể mà Hội Thánh luôn mở ra để con người gặp gỡ Đức Kitô.
Ta cũng gặp lời mời gọi của Chúa nơi người đang sống cạnh mình. Đây có thể là nơi gần nhất, và cũng là nơi ta dễ bỏ qua nhất. Bạn đang nghe một bài chia sẻ về lòng kiên nhẫn thì mẹ gọi, và bạn trả lời bằng giọng bực bội. Bạn đang viết một bình luận về tình yêu gia đình thì đứa con muốn kể chuyện, và bạn bảo nó đừng làm phiền. Bạn đang trao đổi trong nhóm về việc nâng đỡ người cô đơn, trong khi người bạn đời ngồi cách mình một cánh tay mà đã lâu không được lắng nghe. Những tình huống ấy không hiếm. Chúng không có nghĩa rằng mọi điều ta nghe đều vô ích; chúng cho thấy còn một khoảng cách cần được bước qua giữa điều ta yêu thích và điều ta thực hành. Nếu hôm nay màn hình im, hãy nhìn kỹ một gương mặt. Mẹ đã già đi thế nào? Cha đang lo điều gì? Người bạn đời đã mệt từ lúc nào? Đứa con đang cần một người nghe hay chỉ cần được cho thêm một món đồ? Người cùng nhà có điều gì đã muốn nói nhưng nhiều lần bỏ cuộc? Có khi một cuộc trò chuyện chậm rãi, không cầm điện thoại trong tay, sẽ khiến ta nhận ra sự nghèo nàn của những lần “ở bên nhau” trước đây. Ta có mặt trong căn phòng, nhưng tâm trí luôn ở một nơi khác. Ta nghe âm thanh của người thân, nhưng không thật sự đón nhận điều họ muốn trao.
Đặc biệt, đời sống đức tin trong gia đình cần một nền tảng có thể đứng vững ngay cả khi những nguồn hỗ trợ bên ngoài tạm gián đoạn. Gia đình có thể cùng nghe một bài suy niệm, và điều ấy tốt. Nhưng hãy tự hỏi: nếu không mở được bài đó, nhà mình còn cầu nguyện chung được không? Cha mẹ có thể nói với con một điều đơn sơ về Chúa bằng chính tiếng nói của mình không? Cả nhà có thể đọc một kinh, kể tên những người đang cần được cầu nguyện, cảm tạ một điều tốt lành trong ngày không? Không cần biến buổi kinh gia đình thành một chương trình công phu. Có thể chỉ là một dấu thánh giá chậm rãi, một đoạn Tin Mừng ngắn, một vài lời thưa, Kinh Lạy Cha và lời chúc bình an trước khi nghỉ. Điều cần thiết là gia đình dần học cách cùng hướng về Chúa. Trẻ nhỏ không chỉ học đức tin từ những điều được giải thích. Chúng còn học từ việc thấy cha mẹ biết xin lỗi, biết cảm tạ, biết giữ lời, biết nhường nhịn, biết nâng đỡ một người gặp khó khăn. Một đứa trẻ thấy cha mình ngừng tranh cãi để nhận phần sai có thể nhớ điều ấy lâu hơn nhiều bài nói về khiêm nhường. Một đứa trẻ thấy mẹ cầu nguyện trong ngày lo âu rồi vẫn bình tĩnh làm điều cần làm có thể hiểu dần ý nghĩa của sự tín thác. Khi gia đình mang được những điều ấy vào nếp sống, ngày mất mạng sẽ không làm ngọn lửa đức tin tắt đi. Nó có thể trở thành một buổi tối mọi người nghe rõ tiếng nhau hơn.
Còn nhóm trò chuyện thì sao? Khi nhóm ngừng hiện lên, ta có thể nhận ra mình đã đồng nhất cộng đoàn với một luồng tin nhắn. Nhưng cộng đoàn gồm những con người có cuộc đời thật, có thân xác mệt mỏi, có những bữa ăn chưa đủ, có những nỗi đau không được viết thành lời. Một người thường xuyên gửi lời chào trong nhóm có thể đang cô độc. Một người hay đăng những câu đầy hy vọng có thể đang rất cần được nâng đỡ. Một người ít tương tác có thể vừa trải qua một biến cố mà ta không biết. Nếu hoàn cảnh cho phép, hãy đến thăm ai đó. Hãy làm một việc cụ thể cho người đang đau yếu. Hãy chuẩn bị một phần ăn, giúp một việc nhà, dành một buổi chiều ngồi nghe. Và nếu chưa thể gặp gỡ, hãy giữ họ trong lời cầu nguyện, ghi lại điều mình muốn làm khi có thể liên lạc trở lại. Tình hiệp thông không chỉ tồn tại lúc các thiết bị trao đổi được dữ liệu. Nó còn được xây dựng bằng sự trung tín nhớ đến nhau, bằng trách nhiệm, bằng những hành động âm thầm. Có những người không tham gia nhiều nhóm, không biết viết lời hay, nhưng cả đời đã giữ một gia đình khỏi đổ vỡ bằng sự nhẫn nại, đã nâng đỡ một người bệnh bằng những lần chăm sóc, đã nuôi dưỡng một cộng đoàn bằng việc phục vụ đều đặn. Đức tin của họ có tiếng nói trong cuộc đời, dù tiếng nói ấy hiếm khi xuất hiện trên một màn hình.
Một ngày mất mạng cũng có thể giúp ta xét lại nhu cầu được nhìn thấy. Ta chia sẻ một bài đạo đức vì muốn điều tốt đến với người khác, hay còn vì muốn được nhìn nhận là người có chiều sâu? Có thể cả hai động lực cùng hiện diện, và ta cần thành thật nhận ra. Ta đăng một việc bác ái để mời gọi thêm sự giúp đỡ, hay để tìm một sự xác nhận về bản thân? Ta viết về lòng khiêm nhường rồi thấp thỏm chờ người ta khen? Ta nói mình làm vì Chúa, nhưng khi ít ai phản hồi thì mất hứng? Không ai hoàn toàn miễn nhiễm trước nhu cầu được quý trọng. Điều cần thiết là để Chúa thanh luyện động lực ấy từng ngày. Hãy thử làm một việc tốt mà không kể lại. Hãy cầu nguyện cho một người mà không nhắn báo rằng mình đã cầu nguyện. Hãy giúp một gia đình trong sự kín đáo phù hợp. Hãy hoàn thành một trách nhiệm nhỏ dù không ai biết đó là việc của mình. Khi không có nơi để đăng ngay điều vừa làm, ta có cơ hội ở lại với chính giá trị của hành động. Người được giúp đã bớt khổ. Người được nghe đã bớt cô đơn. Một điều sai đã được sửa. Một lời hứa đã được giữ. Những điều ấy có giá trị trước mặt Chúa ngay cả khi không tạo ra bất cứ dấu vết nào trên mạng.
Tuy vậy, câu hỏi “đức tin có chịu nổi một ngày mất mạng?” cũng cần được đặt với sự hiền lành. Đừng dùng nó để chế giễu người đang tìm được sự nâng đỡ qua các phương tiện trực tuyến. Có người sống một mình, sức khỏe yếu, khả năng đi lại hạn chế; một cộng đoàn trên mạng giúp họ vượt qua nhiều ngày rất khó. Có người đang ở xa một cộng đoàn nói cùng ngôn ngữ; những bài giảng và cuộc gặp gỡ trực tuyến giúp họ giữ được mối liên hệ cần thiết. Có người mới trở lại với Chúa và vẫn đang học những bước đầu tiên. Nếu họ hoang mang khi mất đi những nguồn nâng đỡ ấy, điều cần dành cho họ là sự cảm thông và giúp đỡ để xây thêm nền tảng. Với chính mình cũng vậy. Nếu phát hiện rằng ta chưa biết cầu nguyện khi không có người dẫn, hãy bắt đầu học. Nếu chưa có thói quen đọc Kinh Thánh, hãy bắt đầu bằng một đoạn ngắn. Nếu gia đình chưa từng cầu nguyện chung, hãy chọn một thời điểm vừa sức. Nếu lâu nay chỉ tham gia cộng đoàn qua màn hình dù có khả năng hiện diện, hãy tìm một bước trở lại cụ thể. Sự thật về tình trạng hiện tại không phải là bản án. Nó có thể là điểm khởi đầu của một đời sống sâu hơn. Chúa không đòi ta phải làm xong mọi việc trong một ngày; Người mời ta đáp lại hôm nay bằng điều có thể làm trong lòng trung thành.
Cũng đừng nghĩ phải luôn có một giờ hoàn toàn yên tĩnh mới gặp được Chúa. Một người mẹ đang chăm con nhỏ, một người cha làm việc từ sớm đến tối, một người lao động giữa tiếng máy, một người chăm bệnh nhân có thể rất khó tìm được khoảng thời gian lý tưởng. Nhưng họ vẫn có thể hướng lòng về Chúa trong những khoảnh khắc ngắn, dâng công việc, xin ơn trước một quyết định, thưa lời cảm tạ khi nhận một điều tốt, xin lòng kiên nhẫn khi sắp nổi giận. Việc cầu nguyện trong ngày cần đi cùng những thời gian cầu nguyện rõ ràng theo khả năng, nhưng nó mở cho cả ngày sống một hướng đi. Lúc rửa chén, ta có thể cầu nguyện cho người vừa dùng bữa. Lúc dọn phòng của người bệnh, ta có thể xin Chúa nâng đỡ họ. Lúc chuẩn bị ra đường, ta có thể xin được sống ngay thẳng và giữ lòng hiền hòa. Lúc sắp nói một lời gay gắt, ta có thể dừng vài giây để xin ơn tự chủ. Những lời ngắn ấy không có vẻ ngoạn mục, nhưng chúng giúp ta nhớ rằng Chúa không chỉ được tìm kiếm trong những khoảng thời gian có nhãn “đạo đức”. Người muốn đi vào cả những việc thường ngày, để cách ta làm việc, nói năng, sử dụng tiền bạc, đối diện khó khăn và đối xử với người khác được biến đổi.
Có lẽ một trong những hoa trái quý nhất của ngày mất mạng là việc lấy lại sự chú ý. Sự chú ý là một món quà ta có thể trao cho Chúa và cho người khác. Trong cầu nguyện, ta học trở về khi tâm trí chạy đi. Trong cuộc trò chuyện, ta học nghe hết một câu mà không vội nghĩ đến câu trả lời. Trong công việc, ta học làm điều trước mắt với trách nhiệm. Trong bữa ăn, ta học nhận ra công sức của người đã chuẩn bị. Không ai có thể tập trung hoàn hảo, nhưng ta có thể dần bớt phân tán. Những gián đoạn liên tục khiến lòng ta quen nhảy từ điều này sang điều khác; sau một thời gian, ngay cả khi không có thông báo, ta cũng tự đi tìm điều mới. Vì thế, bắt đầu một giờ cầu nguyện có thể giống như ngồi xuống sau một cuộc chạy dài: mọi thứ trong mình vẫn còn chuyển động. Hãy kiên nhẫn. Đọc chậm một lời kinh. Đặt điện thoại ra xa. Nhìn lên thánh giá. Thở bình thường. Đem tâm trí trở lại mà không nổi giận với bản thân. Cầu nguyện có những phần việc rất giản dị như thế. Ta dần tập ở lại, và trong việc ở lại, học biết một tương quan không cần được làm mới bằng kích thích liên tục.
Rồi mạng sẽ trở lại. Những tin nhắn xuất hiện, các trang lại tải được, video tiếp tục chạy. Câu hỏi lúc ấy là ta sẽ mang điều gì từ khoảng dừng vừa qua vào đời sống thường ngày. Ta có thể trở lại sử dụng những phương tiện ấy với lòng biết ơn và một trật tự rõ hơn. Nghe một bài giảng rồi dành thời gian cầu nguyện với điều đã nghe. Đọc một bài suy niệm rồi chọn một điều để thực hành. Tham gia nhóm nhưng vẫn chăm sóc những tương quan trực tiếp. Chia sẻ nội dung tốt và kiểm tra xem lời mình viết có phù hợp với cách mình sống. Giữ những khoảng thời gian không mở điện thoại: lúc cầu nguyện, lúc dự lễ, lúc ăn cùng gia đình, lúc nghe một người đang cần mình. Không cần tuyên bố lớn lao. Chỉ cần những chọn lựa nhỏ được giữ đều đặn. Sự tự do trước các phương tiện được hình thành như thế. Ta có thể đón nhận chúng khi hữu ích, dừng chúng khi cần, và không để sự có mặt hay vắng mặt của chúng quyết định toàn bộ đời sống thiêng liêng của mình.
Đức tin có chịu nổi một ngày mất mạng không? Câu trả lời cần được tìm trong một ngày sống thật. Hôm ấy, tôi có còn nhớ mình là người được Chúa yêu không? Tôi có còn biết hướng lòng về Người khi lo lắng không? Tôi có còn làm điều đúng khi không ai theo dõi không? Tôi có còn đối xử tử tế với người nhà không? Tôi có còn biết nhận lỗi, biết tha thứ, biết dành thời gian cho một người đang buồn không? Tôi có còn tìm đến Lời Chúa và đời sống bí tích theo khả năng của mình không? Nếu có, dù còn vụng về, thì đức tin đang có những rễ bám vào đời sống. Nếu chưa, ta đã nhận ra những nơi cần được chăm sóc. Một cây không sống chỉ bằng vẻ xanh tươi được nhìn thấy trên cành. Nó cần bộ rễ, cần đất, cần nước, cần những gì âm thầm nâng đỡ sự sống. Đức tin cũng có phần âm thầm ấy: những lời cầu nguyện không ai nghe, những lần thống hối không ai biết, những chọn lựa ngay thẳng không ai khen, những việc yêu thương không ai ghi hình. Khi phần âm thầm được nuôi dưỡng, những phương tiện bên ngoài sẽ trở thành sự trợ giúp tốt đẹp cho một đời sống đã có chỗ đứng. Khi phần ấy bị bỏ quên, ta có thể trông rất bận rộn với việc đạo mà trong lòng vẫn thiếu một nơi để tựa vào.
Vậy nếu hôm nay mất mạng, hãy thử ngồi xuống một chút trước khi vội tìm cách lấp đầy khoảng trống. Làm dấu thánh giá. Thưa một lời thật. Nhớ lại một câu Tin Mừng. Đọc một kinh đã thuộc. Nhìn đến người đang cùng nhà. Làm một việc cần làm bằng lòng yêu mến. Nếu có thể, đến nhà thờ và ở lại với Chúa. Có thể ngày ấy không đem lại một cảm xúc lớn, nhưng nó sẽ giúp bạn khám phá rằng cuộc gặp gỡ với Người vẫn đang mở ra trong rất nhiều nơi gần gũi. Chúa đã hiện diện trước khi màn hình sáng lên, và Người vẫn ở đó khi màn hình tắt. Người đón nhận lời cầu nguyện vụng về, lời xin lỗi chân thành, bàn tay giúp đỡ, sự trung tín trong công việc, lòng thống hối và niềm hy vọng nhỏ bé. Ta có thể đã quen tìm những tiếng nói về Chúa đến mức quên dành chỗ cho chính Người. Hôm nay là một cơ hội để dành lại chỗ ấy.
Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa vì những người đã dùng lời nói, bài viết và các phương tiện truyền thông để giúp con đến gần Chúa. Xin cho những điều con nghe được trở thành lời cầu nguyện, trở thành sự hoán cải, trở thành cách con sống với những người Chúa trao cho con. Khi những nguồn nâng đỡ quen thuộc tạm vắng, xin dạy con biết thưa chuyện với Chúa bằng tiếng nói thật của lòng mình. Khi con khô khan, xin cho con kiên nhẫn ở lại. Khi con phân tán, xin giúp con trở về. Khi con chỉ muốn tìm thêm điều mới để nghe, xin nhắc con thực hành điều tốt con đã biết. Xin mở mắt con để thấy người đang cần được lắng nghe, mở tay con để làm một việc yêu thương, mở lòng con để đón nhận Lời Chúa và ơn của các bí tích. Xin cho đức tin của con lớn lên trong những ngày bình thường, trong những việc nhỏ, trong cả những giờ không ai nhìn thấy. Và nếu có một ngày con không còn mở được bất cứ bài giảng nào, xin cho con vẫn biết bắt đầu bằng lời này: lạy Chúa, con đây; xin ở cùng con, và dạy con sống ngày hôm nay với Chúa. Amen.